به گزارش ایسنا، هادی میرزایی – مدیرعامل و رئیس هیأت مدیره صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دستباف و احیاء و بهره برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی – در یادداشتی با عنوان «روز جهانی بناهای تاریخی فرصتی برای تدوین راهبردهای نوین پاسداشت ثروتهای میاننسلی» که همزمان با روز جهانی بناها و محوطه های تاریخی منتشر کرده، به بررسی وضعیت این بخش پرداخته و راهکارهایی برای برون رفت صندوق از وضعیت کنونی در مواجهه با کرونا، مطرح کرده است.
در یادداشت وی آمده است: «امسال روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی در حالی فرارسیده است که نظام بین الملل در شرایط ویژه مبارزه با ویروس کرونا قرار دارد. بیماری که گستره وسیعی از تعاملات بشری را دستخوش تغییرات شایان توجهی کرده است. از این رو میتوان تهدید بوجود آمده را به مثابه فرصتی برای ارائه راهبردهای نوین و اثربخش دانست که باید بر اساس قاعدههای مبتنی بر اندیشه و عمل برای پاسداشت بناهای تاریخی به عنوان ثروتهای میان نسلی بشر تدوین شوند.
به طور قطع فرآیند پیشرو در عرصه احیاء اماکن تاریخی و فرهنگی نیز اثرگذار است. در شرایط کنونی نباید فراموش کرد که احیا، پروسهای است برای پایدار سازی ثروتهای بشری و هدف اصلی آن پایدار سازی ارزشهاست و این پایدارسازی بدون تردید زیر ساختی جهت توسعه انسانمحور خواهد بود چرا که امکان بهرهمندی از سرمایههای سرزمینی را فراهم میسازد.
سرمایههایی که بیش از هر زمانی دیگری نیاز به مراقبت و توجه همه جانبه دارد.
صندوق توسعه صنایع دستی، فرش دستباف و احیاء و بهرهبرداری از اماکن تاریخی و فرهنگی به عنوان بازوی اجرایی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در رأس اهداف کلان خود احیای بناهای تاریخی را به عنوان عامل محرکی در باززندهسازی بافت تاریخی و با ارزش پیرامونی ابنیه تاریخی با هدف دمیدن مجدد حیات در کالبد قدیم و بازگرداندن زندگی به کالبد تاریخی تعریف کرده است.
نقشی که صندوق احیاء از زمان تأسیس تاکنون درصدد ایفای آن برآمده، نقش تسهیلکنندهای بوده که همواره سعی داشته پل ارتباطی میان بخش حاکمیتی و بخش خصوصی باشد، به گونهایی که با ترغیب و جذب سرمایههای داخلی و خارجی بتواند موضوعات مطروحه را از رکود رها سازد.
از همین روی شرایط موجود مجموعه تصمیمسازان صندوق را برآن داشته است تا با اتخاذ راهکارهایی نظیر ارائه تسهیلات هدفمند به سرمایهگذاران و ارائه برنامههای متناسب با مقتضیات کنونی، مجموعه مرتبطان بناهای تاریخی را برای خروج از بحران پیش آمده مهیا سازد.
در حال حاضر موضوع توسعه صنایع دستی و فرش دستباف نیز با همان اهمیت به رسالت این صندوق افزوده شده است، ماموریت جدیدی که باید آن را به فال نیک گرفت چراکه همواره بناهای تاریخی میزبانی شایسته برای هنرمندان صنایع دستی و فرش دستباف بودهاند و این میزبانی آنجا که فرآیند احیاء به درستی انجام پذیرد میتوان عامل مهمی برای توسعه و حمایت از حوزههای یاد شده باشد.
از دیگر سو توجه به طرحهایی نظیر احیاء «خانه ایرانی» به عنوان مرجعی برای تجلی سه حوزه صنایع دستی و فرش دستباف و احیاء بناهای تاریخی و فرهنگی در مقطع کنونی بسیار حائز اهمیت است. باید توجه داشت آن هنگام که از ایران امروزی سخن به میان میآید منظور بخش اعظمی از حوزه تمدنی فلات ایران و نواحی پیرامونی آن از هند و افغانستان تا آسیای مرکزی و قفقاز است که به دلیل پیشینه تاریخی و کهن خود میراثدار هزاران سال تاریخ، فرهنگ و اثار معنوی و مادی است.
امروز در جغرافیای سرزمینی ایران آثاری برجای مانده که بازگو کننده تاریخ جغرافیای مهمی از این کره خاکی است. آثار ملموس و ناملموسی از درون شهرها و حتی روستاهای تاریخی ایران برآمده است که بازنمائی تاریخ کهن این سرزمین را بردوش میکشند.
بخش مهمی از فرهنگ و آداب و رسوم ایرانیان حول محور اماکن تاریخی شکل گرفتهاند که هم اکنون نیازمند احیاء و توجه بیش از پیش هستند و جای امیدواری دارد با تلاشها و همافزایی همه آنهایی که دل در گرو اعتلای بیش از پیش نام ایران اسلامی دارند این داشتههای ارزشمند بتوانند آنچنان که شایسته است نقش دیرین خود در تعاملات بشری را بازآفرینی کنند. »
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده رئیس پژوهشکده مردم شناسی با اعلام این خبر گفت: طرح یاد شده با تلاش مینو سلیمی و مریم پهلوان شریف از اعضای پژوهشکده مردم شناسی به پایان رسیده و آماده انتشار است.
او افزود: این طرح مجموعه گفت و گوهایی را با اندیشمندان و صاحب نظران مختلف در مورد تاریخ موزه مردم شناسی در ایران، استراتژی طراحی آن، جایگاه و اهمیت موزه مردم شناسی ملی و مادر دربردارد.
حسن زاده تصریح کرد: این طرح با توجه به اولویتهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و نیازهای کاربردی کشور در توجه به فرهنگ بومی و اصیل مردم تعریف شده است.
حسن زاده ابراز امیدواری کرد: این اثر مهم با توجه به فقدان منبع در حوزه موزههای مردم شناسی در کشور، از سوی پژوهشگاه با همکاری مراکز مرتبط منتشر شود.
مینو سلیمی پژوهشگر و مردم شناس نیز در این باره گفت: پژوهش حاضر حاصل گفت وگو با اندیشمندان و افرادی است که یکی از اصلی ترین درگیریهای روزمره زندگیشان موزه است.
او افزود: صاحب نظران این سلسله از گفت و گوها همه بر وجود و پایه گذاری موزه مردم شناسی به عنوان یک وظیفه ملی تاکید داشته و ایجاد آن را امری میدانند که در جهان امروز که ظهور صورتهای صنعتی با میرایی عناصر مهم و کهن زندگی بشر مقارن شده، با وجود تنوع فرهنگی چشمگیر ایران که بر بستر وحدت و همبستگی جلوه گر میشود، باید روزی اتفاق بیافتد و از ایده ایجاد آن هرگز نباید چشم پوشید.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده رئیس پژوهشکده مردم شناسی با اعلام این خبر گفت: طرح یاد شده با تلاش مینو سلیمی و مریم پهلوان شریف از اعضای پژوهشکده مردم شناسی به پایان رسیده و آماده انتشار است.
او افزود: این طرح مجموعه گفت و گوهایی را با اندیشمندان و صاحب نظران مختلف در مورد تاریخ موزه مردم شناسی در ایران، استراتژی طراحی آن، جایگاه و اهمیت موزه مردم شناسی ملی و مادر دربردارد.
حسن زاده تصریح کرد: این طرح با توجه به اولویتهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و نیازهای کاربردی کشور در توجه به فرهنگ بومی و اصیل مردم تعریف شده است.
حسن زاده ابراز امیدواری کرد: این اثر مهم با توجه به فقدان منبع در حوزه موزههای مردم شناسی در کشور، از سوی پژوهشگاه با همکاری مراکز مرتبط منتشر شود.
مینو سلیمی پژوهشگر و مردم شناس نیز در این باره گفت: پژوهش حاضر حاصل گفت وگو با اندیشمندان و افرادی است که یکی از اصلی ترین درگیریهای روزمره زندگیشان موزه است.
او افزود: صاحب نظران این سلسله از گفت و گوها همه بر وجود و پایه گذاری موزه مردم شناسی به عنوان یک وظیفه ملی تاکید داشته و ایجاد آن را امری میدانند که در جهان امروز که ظهور صورتهای صنعتی با میرایی عناصر مهم و کهن زندگی بشر مقارن شده، با وجود تنوع فرهنگی چشمگیر ایران که بر بستر وحدت و همبستگی جلوه گر میشود، باید روزی اتفاق بیافتد و از ایده ایجاد آن هرگز نباید چشم پوشید.
اجازه بدهید کمی به تاریخچه غذا در ایران برگردیم؛ شاید باورش سخت باشد ولی مغولان کسانی بودند که آثار تمدن چین را در ایران منتشر کردند و خوراکی هایی که از دوره ساسانی معمول بود رفته رفته عقب نشست و به شکل غذاهای دهاتی درآمد. زیرا مغولان می ترسیدند که طبیب و آشپز مسلمان آنها را زهر دهند. پس پزشکان و آشپزان ختایی (چینی) با خود آورده و دستورات پزشکی اینچنین رفته رفته گسترش پیدا کرد و مرکز آن هم دانشکده پزشکی چین بود که در تبریز احداث شد و انواع و اقسام نوشیدنی ها و آش و پلو و عرق و درسون و قمیز (نوعی شیر ترش) شرق دور از آن وقت مرسوم شد.
خوردن پلو که اکنون یکی از خوراک های اساسی ماست؛ در دوره قرون وسطی معمول نبود و از عهد مغولان معمول شد. انواع و اقسام آش ها، پلوها، آش رشته، زعفران، باقلا پلو و… به دستور آشپزان چینی در دربار ایلخانان تهیه میشد و خوردن برنج نیز ابتدا از هرات عمومیت یافت.
حالا به دوره قاجار می رویم؛ به آشپزخانه دود گرفته ای که دور و برش پر از دیگ و دیگچه های مسی است که در آن زمان کتاب آشپزی به قلم “هدایت الله حسینی شیرازی” مورد استفاده بوده است. در تورق و گردش لابلای کتاب آشپزی ای که مرحوم ایرج افشار پیدا کرده با هم به گذشته می رویم، به جایی که برای جا افتادن قلیه ماهی باید به اندازه یک دور قلیان کشیدن صبوری کرد!
اصلا دوباره هاون های طلایی مادربزرگهایمان را از پستوی مطبخ خانه بیرون بیاوریم و کمی سیر بکوبیم و با دستور آشپزی کتاب “جامع الصنایع”، غذای اصیل بوشهری بسازیم (درست کنیم).
للک یا گِمنه (یک نوع غذای سنتی محبوب در استان بوشهر)
استان بوشهر در کنار همه جاذبه های بی نظیر مانند دریا و نخلستان ها، باغات، کوه، طبیعت، و… فرهنگ غذایی اصیل و خاصی هم دارد که به خوبی روحیه گرم و مهمان نواز مردم دیار نخل و آفتاب و مهربانی را نشان می دهد. غذاهای این دیار چنان منحصربهفرد، لذیذ و خوشمزه است که اکثر اوقات گردشگران بی شماری را از استان های همجوار به بوشهر می کشاند تا تنوعی در ذائقه خود ایجاد کنند و حظ وافر ببرند.
دسترسی به آب های آزاد و روابط گسترده با عرب نشینان حوزه جنوبی خلیج فارس و شبه قاره هند و آفریقا و حضور اقلیت هندی و آفریقایی (بردگان سیاه) در بوشهر، فرهنگ و رژیم غذایی بوشهری ها را تحت تاثیر قرار داده است.
از طرفی غذاهای این دیار متناسب با شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب جنوب طبخ می شود. زندگی در شرایط سخت و گرما و رطوبت طاقت فرسای جنوب نیاز به خوردن مواد غذایی دارد که بتواند این اثرات مخرب را جبران کند و قوت از دست رفته را جبران کند. غذاهای دریایی نیز به علت وفور ماهی و میگو و همچنین فواید بسیار آن بیشتر استفاده می شود. ذائقهی غذاهای جنوبی غالبا تند و گرم است و انواع ادویهجات معطر و خاص، عطر و بوی تند فلفل، بخش اصلی و جدا نشدنی این غذاها هستند، البته بوشهری ها در سفره های پربرکتشان غذاهای ترش و یا شیرین هم دارند.
قلیه میگو سنتی بوشهری
خوراکی ها و غذاهای محلی این خطه از جنوب ایران آنقدر تنوع دارد که حتی پتانسیل برند شدن بوشهر در گردشگری غذا را در اولویت برنامه ریزان و تصمیم گیرندگان بخش خصوصی به ویژه بوم گردی ها قرار داده است. اما آیا نسل z (نسلی که با تلفن هوشمند متولد شده و زندگیاش به تکنولوژی گره خورده) و جوان و نوجوان و کودک بوشهری طعم غذاهایی مثل قلیه ماهی اصیل بوشهری را با پیتزای مخلوط عوض می کند؟ اصلا چطور می شود بسیاری از غذاهای بومی و محلی و سنت های ارزشمند غذایی این منطقه را احیاء کرد؟
وقتی نسل جدید و جوان بوشهری اُو مُووِی (همان قلیه ماهی با لهجه مردم جنوب)، چاول (یک نوع غذای محلی با برنج)، پَلیل (حلیم ماهی که یک غذای محلی جنوبی بسیار خوشمزه است) را نشناسند آیا بهتر نیست فعالین گردشگری به سرعت درصدد احیاء این غذاهای بومی بربیایند؟
طبخ ماهی تنیری (تنوری) در بومگردیهای منطقه دلوار کلی تجربه و حس خوب برای خود بوشهریها خلق می کند؛ چه برسد به بازدیدکنندگان و گردشگرهای دیگری که از اقصی نقاط دنیا به بوشهر سر میزنند.
«حشینه»؛ نوعی ماهی کوچک شبیه به ساردین است که غذاهای متنوعی مانند حشینه (غذایی پر طرفدار و معروف)، سور، کباب، مُوتی بُلو یا کوکوی حَشینه (یک غذاهای لذیذ دریایی)، مهیاوه یا مهیابه (از خوردنیهای مخصوص جنوب ایران) و… از آن به عمل می آید.
اشکان بروج، از فعالین حوزه گردشگری در این باره می گوید: «پس از گذر از بحران کرونا و در فصل تابستان می توانیم جشنواره و تورهای گردشگری غذا برگزار کنیم. یکی از آن چیزهایی که قطعا گردشگر تمایل به تجربه آن دارد همین به چالش کشیده شدن او در حین طبخ غذاها است. به عنوان نمونه “کشکنه” (غذای سنتی استان بوشهر) و یا سایر غذاهای محلی جنوبی مثل گِمنه (لَلَک)، برنج شری، اومُوتو، شُله، کاتخ او آلو (در زبان محلی به خورشت، کاتخ میگویند)، پَلیل، گِرده (یک نوع نان سنتی)، مُشتَک، بَلبَل، آلو دو پیازه، رنگینک، حلوای انگشت پیچ که درست کردن و خوردن آنها لذت زیادی دارد.»
نان گرده (نان محلی بوشهر)
برخی از دیگر خوردنی های منطقه از سبزیجات و مخلفات همراه با غذا می توان به کاکُل (یک نوع سبزی در سبد غذای خانوادههای بوشهری)، پرگو یا پَرپین (یک نوع سبزی محلی)، تُرشو، خلیلو، پرگو، میالو (یک نوع سبزی محلی)، رطب، خرما، بَنَک (میوهای با خواص دارویی و درمانی) و ۱۰ ها نوع دیگر… اشاره کرد.
سدید السلطنه، ترتیب غذایی روزانه را چنین توصیف می کند: “بعد از فریضه صبح با چاهی (چای) و نان خانگی ناشتا شده؛ بعد مشغول قلیان شوند. چاهی را با شکر صرف کنند. از دخانیات هم تنباکوی معروف به گرم استعمال نمایند و نهار را قبل از زوال، صرف نمایند و آن خرما است با رطب، با نان و پیاز و دوغ و کاکُل بر وزن کابل و مَنگک و تولَه و هر سه علف خودرو و در زمستان و بهار پیدا شوند و یک ساعت از شب گذشته صرف شام کنند و آن عبارت از نان و پیاز و آب کشک و بعضی اوقات آب گوشت و در عرض هفته یک شب یا دو شب برنج که از هند آید صرف می کنند.”
منابع:
۱. سرزمین های شمالی؛محمد علی خان سید السلطنه، ص ۲۴.
۲. بندر دیّر؛ نگینی بر ساحل خلیج فارس؛ عبدالحسین بحرینی نژاد، حیدر دوراهکی؛ ص ۱۶۶.
۳. نگاهی به بوشهر؛ایرج افشار سیستانی؛ جلد دوم؛ ص ۶۶۵.
۴. زندگی مسلمانان در قرون وسطی؛ علی مظاهری و مرتضی راوندی.
به گزارش ایسنا و به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تهران، پروانه حیدری با بیان اینکه ملی شدن شهرها و روستاها در راستای برندسازی، معرفی و ارتقای جایگاه صنایعدستی شهرستانهای استان تهران انجام میشود، افزود: ثبت ملی شهرها و روستاهای استان تهران موجب میشود یک عزم همگانی و مدل مشارکتی با همافزایی هنرمندان صنایعدستی و مسئولان شهری در تحقق جهش تولید در سال ۹۹ صورت پذیرد.
او خاطرنشان کرد: تولیدات آبگینه بخش اعظمی از صادرات صنایع دستی در استان تهران را در سال ۹۸ به خود اختصاص داده است که می توان با انجام یک کار برنامه ریزی شده شرایط رشد صادرات در رشته آبگینه را فراهم کنیم.
معاون صنایع دستی استان تهران گفت: بیش از ۲۰ کارگاه فعال صنایع دستی در رشتههای شیشه فوتی، نقاشی روی شیشه و تراش شیشه در شهرستان ورامین در حال فعالیت است.
گرم شدن آب و هوا در نروژ یک جاده باستانی را آشکار کرد
به گزارش ایسنا و به نقل از فوربس، مجموعهای از آثار باستانی شامل ابزار و لباس در این مسیر نوظهور کشف شد. این آثار باستانی که برای مدت زیادی به وسیله یخ پوشانده شده بودند و سالم ارزیابی میشوند، ثابت میکنند انسانها بیش از آنچه که پیشتر تصور میشد از ارتفاعات نروژ تردد میکردند.
شواهدی از شکار، جابه جایی فصلی و مسافرت بر روی آنچه که به نظر میرسد یک جاده کوهستانی پرتردد بوده باشد نیز وجود دارد.
«لارس پیلو» که یک باستانشناس است این اکتشاف را «اکتشافی رویایی» توصیف کرد و بیان کرد :« مسافران گذشته در این مسیر آثار بسیاری را از خود به جای گذاشتهاند که به وسیله یخ سالم باقی ماندهاند. این آثار باستانی میتوانند درباره زمان سفر این افراد، دلیل تردد آنها از مسیرهای کوهستانی و حتی هویت این افراد اطلاعاتی در اختیارمان قرار دهند. این اطلاعات از ارزش تاریخی بالایی برخوردار هستند.»
کاوش در این محل از تابستان گرم سال ۲۰۱۱ که ذوب شدن یخها برای نخستینبار به باستانشناسان اجازه تحقیق و بررسی در این مکان را داد، آغاز شد.
از نتایج این کاوش به کشف پیراهن مردانهای با قدمت ۱۷۰۰ سال که قدیمیترین لباس کشفشده در نروژ محسوب میشود، میتوان اشاره کرد. تابستان گرم سال ۲۰۱۹ اما بخش دیگری از جاده کوهستان «لندبرین» را آشکار کرد.
پس از سالها کاوش در این منطقه، باستانشناسان در نهایت به جادهای باستانی دست یافتند که تاریخگذاری رادیوکربن نشان داد این مسیر در فاصله دوران رومی تا قرون وسطی به مدت هزاران سال مورد استفاده قرار میگرفته است.
وایکینگها بیشتر برای تجارت از طریق کشتی و دریا شناخته شده هستند، اما تجارت زمینی برای انتقال غذا و ابزار به بازارهای اروپایی نیز مرسوم یوده است.
به گزارش ایسنا و به نقل از آرتنیوزپیپر، برخی از این موزهها و گالریهای بازگشایی شده شهرهای چین نمایشگاهای جدیدی برای هفته جاری ترتیب دادهاند.
در این بین «مرکز هنرهای معاصر UCCA » واقع در پکن که از بازگشایی در بیست و یکم «مارس» خبر داده نیز نمایشگاه جدیدی ترتیب داده است.
«فیلیپ تیناری» مدیر این موسسه هنری بیان کرد :« ما موسسه خود در پکن را با برگزاری نمایشگاهی با عنوان «مدیتیشن در شرایط اضطراری» که مرتبط با وضعیت بیسابقه کنونی است، بازگشایی میکنیم. تاکنون هیچ یک از نمایشگاههای این موسسه لغو نشده است با این حال برخی از مهمترین پروژههای برنامهریزی شده ما به سال ۲۰۲۱ موکول شده است».
«مدیتیشن در شرایط اضطراری» که نخستین نمایشگاه جدید «مرکز هنرهای معاصر UCCA » در سال ۲۰۲۰ خواهد بود تا ۳۰ آگست ادامه خواهد داشت و آثاری از ۳۰هنرمند چینی و دیگر کشورهای جهان را به نمایش خواهد گذاشت.
پیش از این برخی از موزهها و گالریهای هنری کره جنوبی و ژاپن نیز از فعالیت دوباره خبر داده بودند. در کره جنوبی ، موزه ملی هنرهای مدرن و معاصر (MMCA)تاریخ بازگشایی را بیست و سوم مارس و موزه هنرهای معاصر توکیو سی ویکم مارس اعلام کرده بودند.
به گزارش ایسنا، ترس از خطرناک بودن حضور مخاطبان زیاد در فضای موزهای و گسترش زنجیرهی ابتلا به ویروس کرونا از یک طرف و قدمی آهستهای که به نظر میرسید متولیان وزارتخانه میراث فرهنگی برای تعطیلی موزهها که علاوه بر سلامت کارکنان موزهای، سلامت آثار تاریخی را به خطر انداخته بود، برمیداشتند، از روزهای نخست مطرح شدن شیوع کرونا در کشور، جامعهی موزهداری را با اما و اگرهای زیادی مواجه کرد.
آن هم در شرایطی که به واسطهی شلوغی این فضاهای تاریخی و آثاری که در یک فضای سربسته قرار داشتند امکان انتقال ویروس به شدت گسترش مییافت و به همین دلیل ستاد کرونا موزهها را در لیست مشاغل و مکانهای پر خطر و با رتبهی ۴۹ قرار داد و حتی مسولان میراثی فعالیت دوبارهی این فضاهای تاریخی را تا مدتها تقریبا غیر عملی میدانند.
با تعطیلی موزهها، موزهداران تلاش کردند تحدیدها و تهدیدهایشان را به فرصت تبدیل کنند و علاوه بر نمایش روزانهی بخشهایی از موزهها و آثار تاریخی در فضای مجازی خودشان هم به صورت انلاین و مجازی به گپ و گفت با یکدیگر پرداختند.
گپ و گفتهایی که بعضا پای مسوولان موزهای هم به میان باز میکند، مانند محمدرضا کارگر – مدیر اداره کل موزهها – که در گفتوگوی رضا دبیرینژاد – موزهدار و رییس موزه ملی ملک – با او از طریق صفحه «فرهنگ موزه» در اینستاگرام به سوالات موزهداران پاسخ داد.
پیش بینی درآمدی حدود ۲۰۰ میلیارد تومان را داشتیم
کارگر در نخستین بخش صحبت خود دربارهی تاثیر کرونا بر موزهها و عیب و حسنهای آن در شرایط امروز گفت: کرونا امروز به یک موضوع جهانی تبدیل شده که به مرور ابعاد گستردگی آن معلوم میشود، حتی مدتی است مطرح میشود که احتمال دارد تا یک سال آینده نیز گرفتار آن باشیم، یا حداقل با محدودیتهایی به این واسطه مواجه شویم.
او با تاکید بر اینکه بروز شرایط کنونی، نخستین تجربهی موزههای ایران و بسیاری از موزههای دنیاست، افزود: هر چند با مطرح شدن این مساله، برنامهریزی دربارهی موزه نیز شکل گرفت اما نخست موزهها فکر میکردند میتوان با فاصلهگذاری اجتماعی به کارها ادامه داد، ولی به مرور متوجه شدند که باید موزهها را به طور کامل تعطیل کرد. این تاثیر شوکآور بود، به خصوص که ما خود را برای برای بازدیدهای نیمه و اواخر اسفند و نوروز ۹۹ آماده کرده بودیم، اما ناگهان از یک سو با تعطیل شدن کامل موزهها مواجه شدیم و از سوی دیگر با پرسنلی که برایشان برنامهریزی کاری نشده بود.
وی خسارت اقتصادی وارد شده به موزههای دنیا و ضرر آن را چه برای موزههای دولتی و چه خصوصی به نسبتهای متفاوت دانست و با اشاره به برنامهریزیهایی که از همان زمان آغاز شدند، تا در صورت امکان تهدیدها را به فرصت تبدیل کنند، ادامه داد: بر اساس پیشبینیهای انجام شده برای سال جدید و براساس روال گذشته – قبل از وقوع بحران کرونا -، چیزی حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ میلیارد تومان پیش بینی درآمد از اماکن متعلق به وزارتخانه و موزهها بود که حتی بخش مهمی از این درآمد با توجه به بحث بازگشت درآمد ۲۱ محوطه ملی به خود آنها برمیگشت.
ایجاد جایگزین برای درآمد موزهها کار دشواری است
او با اشاره به اعتبارِ موزهها که از محل درآمد کاخ موزههایی مانند سعدآباد، نیاوران و کاخ گلستان به دست آمده بود، تاکید کرد: از یک سو به دلیل افزایش مخاطبان موزهها و از سوی دیگر افزایش قیمت بلیت با افزایش درآمد مواجه بودیم، اما در شرایط کنونی به نظر میرسد با مشکلاتی مواجه شویم. چون قرار بر بازگشت درآمد موزهها به آنهاست و در این شرایط اعتبارات دولتی موزهای بسیار کم میشود، پس جایگزینی برای قطع شدن درآمد موزهها کار دشواری است.
وی برطرف کردن مشکلاتِ موزهها را تحت تاثیر این درآمد دانست و اضافه کرد: در این شرایط شاید نهایتا تا مدتی بتوانیم فقط موزهها را اداره کنیم و انجام پروژههای مختلف مانند برگزاری نمایشگاهها شاید با مشکل مواجه شود. هر چند در سال جاری چون درآمدهای گذشته هنوز هست شاید تا حدودی بتوان آن را برطرف کرد اما اگر شرایط امروز تا یک سال دیگر تداوم داشته باشد، ممکن است با مشکل مواجه شویم.
پرداخت کمکهای بلاعوض قبل از نوروز به موزهها آغاز شد
کارگر با تاکید بر اینکه موزهها به درآمد بسیار وابستهاند، اظهار کرد: قبل از آغاز تعطیلات نوروز کمکهای بلاعوضی به بخشی تعدادی از موزههای خصوصی انجام و اعتبار به صاحبان این موزهها پرداخت شد که میتوان گفت قابل توجه نیز بود. اکنون نیز وامهای بسیار کم بهره و بعضا تلاش میکنیم به صورت بلاعوض به همهی موزههای خصوصی کمک کنیم.
او تعداد موزههای خصوصی کشور در شرایط کنونی را ۱۵۷ موزه شمرد و افزود: به این موزهها در درجه نخست وامهای کمبهره پرداخت شده است ودر ادامه برایشان تقاضای کمک بلاعوض کردهایم. هر چند وامها نیز مبلغ قابل توجه و با بهره بسیار پایین است.
موزهها در لیست مراکز پرخطر ترددند/ادامه فعالیت موزهها در آخرین ردیفهای لیست است
مدیر اداره کل موزهها اما تعطیلی، ادامه فعالیت موزهها در زمان دیگر و اصلا نهادتصمیمگیر برای پروسهی فعالیت موزهها در این شرایط و هر چه به این بحث مربوط میشود را نخست به عهدهی ستاد مبارزه با کرونا میداند.
او توضیح داد: در مرحله اول فکر میکردیم که ما میتوانیم خودمان برای فعالیت موزهها تصمیمگیری کنیم، بر همین اساس شخص وزیر میراث فرهنگی بر اساس پیشنهاد ما بعد از تعطیلی سینماها و سالنهای تئاتر توسط وزارت ارشاد با پیشنهاد تعطیلی موزهها موافقت کرد و بر همین اساس نخست اعلام کردیم موزهها تعطیل میشوند، اما با ایجاد ستاد ملی کرونا در هیات دولت که اعلام کرد هر نوع تعطیلی در دستگاههای دولتی منوط به مجوز ستاد کروناست، بنابراین تصمیم ما کان لم یکن اعلام شد و اتفاق تعطیلی و فعالیت دوبارهی موزهها در روزهای نخست اسفند ماه رخ داد.
به گفتهی کارگر، اما در ادامه مونسان در تلاش برای رایزنی با سناد کرونا بود که آن پیگیریها منجر به تایید تعطیلی موزهها شد، به این دلیل که این مکانهای فرهنگی نیز جزو مراکز پر ازدحام شناخته شدند، در این شرایط شاید اجازهی بازگشایی موزهها مانند مدارس در مجوزهای آخر فعالیت اصناف مختلف باشد.
بازدیدهای محدود از موزه با تست کرونا
وی با این وجود با اشاره به در دست بررسی بودن طرحی اشاره کرد که برخی از موزههای بزرگ دنیا مانند لوور نیز اکنون روی آن کار میکنند و ادامه داد: در این طرح افرادِ علاقمند به بازدید از موزهها در این موقعیت به شکل گروههای بسیار محدود و با رعایت فاصلهگذاری، با خرید بلیتهای بسیار مخصوص موزهها، به صورت سانسی میتوانند از موزه بازدید کنند. هر چند این طرح موافقان و مخالفانی دارد، اما باید مجوز اصلی خود را برای این طرح از ستاد ملی کرونا بگیریم.
او با بیان به اینکه موزههای میراث فرهنگی گاهی اوقات این نوع از خدمات خود را ولو به تعداد محدود و در صورتی که کلا امنیت رعایت شود حتی با انجام تست کرونا میتوانند انجام دهند، به قدمهای بزرگی که برای برگزاری برنامهی زنده در فضاهای مجازی و توسط موزهداران برداشته شده، اشاره کرد.
وی تاکید کرد: قرار نیست این اقدام به زودی انجام شود، در شرایطی که تعطیلی موزهها به درازا بکشد به این طرح فکر کردهایم.
تدوین پروتکل بهداشتی برای موزهها/احتمال تداوم تعطیلی موزهها تا دو ماه آینده
وی اما تهیهی پروتکلهای بهداشتی برای موزهها توسط وزارتخانه و پژوهشکده حفاظت و مرمت را از اقداماتی دانست و با اشاره به برگزاری جلساتی با پژوهشگاه میراث فرهنگی و صحبت در این موارد، افزود: پروتکلهایی دربارهی حفاظت آثار تاریخی برای کارکنان و آثار تاریخی در دست تهیه است که امیدواریم این منشور تا یک ماه آینده به تصویب موزه داران برسد.
او با این وجود از رصد دیگر موزههای مختلف دنیا در این شرایط خبر داد و افزود: به نظر میرسد نباید انتظار فعالیت موزهها را دست کم تا یکی دو ماه آینده داشته باشیم. نخست باید شرایط جامعه به جایی برسد که موزهها به شکل گذشته شوند.
روایت جدیدی از موزههای کشور به روش فضای مجازی
کارگر اما با موفق خواندن طرح معرفی ۱۳ موزه در ۱۳روز توسط آپارات، ادامه داد: موزهها در این شرایط میتوانند فعالیتهای مختلفی داشته باشند. در روزهای پایانی هفته گذشته دستورالعملی به همه موزهها اعلام شد تا براساس آن هر کدام به صورت جداگانه یک سناریوی معرفی مجازی از موزههای خود تدوین کنند، تا بخشی از این معرفی به صورت زنده و بخشی نیز از طریق وب سایتی جدید انجام شود. در واقع میتوانیم این اطلاعات را جمعآوری کرده و به شکلی نمایشی و جذاب شود موزهها را روایت کنیم.
او نشان دادن بخشهایی از موزهها که دربازدیدهای حضوری برای مخاطبان امکان پذیر نیست را از دیگر اقداماتی دانست که موزههای مختلف کشور میتوانند انجام دهند و افزود: نشان دادن آثار در مخازن و شیوههای مرمت هر چند از طریق حضوری برای مخاطبان موزهای امکانپذیر نیست، اما این کار را میتوان به راحتی از طریق شبکههای مجازی انجام داد. در این شرایط موزهها با جمعآوری یک تیم عکاسی و فیلمبرداری میتوانند روایتگری جدیدی از موزههای خود داشته باشند.
کارگر با این وجود انجام برخی اقدامات مانند حفاظت و موزهها میتوانند به آن توجه کنند و افزود: برخی از موزهها در شرایط کنونی دستکم میتوانند با توجه به اعتبارات موجود به بررسی سیستم امنیتی موزهها و دوربینهای مداربسته و ویترینها بپردازند. این کار خود به رسیدن فعالیت صد درصدی موزهها در این شرایط کمک میکند.
۱۰۰ موزه پهنای باند اینترنت رایگان میگیرند
مدیر اداره کل موزهها اما دربارهی تامین برخی امکانات برای موزهها به جلساتی که این اداره کل با وزارت ارتباطات برای گرفتن پهنای باند اینترنت برای مخاطبان داشته اشاره کرد و گفت: قرار شد تا حدود ۱۰۰ موزه و محوطه تاریخیِ میراث فرهنگی تحت پوشش وزارت ارتباطات قرار گیرند و حجم زیادی از پهنای باند در اختیار مخاطبانِ موزهای باشد.
او با تاکید بر اینکه حدود ۸۰ درصد مخاطبان در حوزه میراث فرهنگی، متعلق یه ۱۰۰ موزه و محوطه تاریخی هستند، از قرار گرفتن این تعداد در لیست استفاده از پهنای باند اینترنت خبر داد و افزود: به مرور دیگر موزهها نیز از این شرایط بهرهمند میشوند که امیدواریم این کار تا یک ماه آینده به صورت کامل و برای کل کشورانجام شود.
او انجام اقدامات کنونی در این شرایط را بیشتر به منزلهی یک تمرین برای موزهها دانست که در حال حاضر روی موزههای تهران و دیگر موزههای بزرگ انجام میشود و گفت: واقعیت این است که ما در کشوری زندگی میکنیم که با محدودیتهای مختلفی مواجهیم. زیرساختها محدودند. اما باور دارم که اگر مدیر یک موزه تلاش کند و تقاضاهایشان را مطرح کند، می تواند به سرعت به نتیجه برسد.
دورکاری، تعطیلی نیروهای موزهای را به همراه دارد؟
مدیر اداره کل موزهها اما صحبتهای مطرح شده دربارهی تعدیل نیروهای موزهای با تعطیلی موزهها را به این دلیل دانست که هنوز تصور درستی از دورکاری بین افراد وجود ندارد و افزود: ما تابع تصمیمات در سطح ملی و دولت هستیم. بحث دورکاری کاملا در قانون دیده شده است. پرسنل یک اداره میتواند در صورتی که جنس کارش در فضای خانه نیز عملیاتی میشود، از دورکاری استفاده کنند، این به تشخیص مدیر او مربوط است.
او با اشاره به اینکه این بخشنامه به همهی استانها ابلاغ شده است، افزود: معمولا پژوهشگران روی آثار تاریخی امکان استفاده از این شرایط را دارند. کسانی که میتوانند با روشمند کردن کارهایشان روایتهای جدیدی از موزه خلق کنند.میتوان یکی از دستاوردهای شرایط کنونی برای موزهها را چیزی بیشتر از حضور فیزیکی موزهداران در فضای موزهای دانست.
کارگر تاکید کرد: در نظام اداری کشور باید تحول صورت گیرد که بیشتر از فکر به حضور کارمندان به نتیجهی حضورشان بیندیشیم. در حال حاضر نیز با ارائهی برنامه کارمندان میتوانند از نظام دورکاری استفاده کنند.
سد شهید رجایی در فاصله ۴۵ کیلومتری شهر ساری واقع شده است. آب پشت این سد در سال گذشته برای پنجمین بار در عمر بیست و چهار ساله خود سرریز شد، در بهار امسال نیز به لطف بارشهای فراوان بار دیگر آب سد سر ریز شد و این رویداد سالی پرآب و پرنعمت را نوید میدهد. منبع: میزان
۷ هزار بازدید نظارتی از واحدهای اقامتی و گردشگری گیلان انجام شد
به گزارش خبرنگار مهر، شهرود امیر انتخابی ظهر شنبه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: در راستای کنترل کیفیت خدمات در تأسیسات گردشگری در سال گذشته هفت هزار و ۹۸ مورد بازدید نظارتی گروهی از مراکز اقامتی، پذیرایی و تأسیسات گردشگری گیلان انجام شد.
امیرانتخابی با اشاره به اینکه از این تعداد هزار و ۱۷۷ مورد بازدید از مراکز اقامتی بوده است، افزود: هزار و ۴۵۳ مورد بازدید از رستورانها و مراکز پذیرایی و بینراهی، ۱۰۲ مورد از دفاتر خدمات مسافرتی و ۴ هزار و ۳۰۵ مورد بازدید نیز از خانهمسافرها و سایر تأسیسات گردشگری استان انجام شد.
وی ادامه داد: برنامههای بازدید بهصورت گروهی و با همراهی و همکاری اداره نظارت بر اماکن عمومی، تعزیرات حکومتی، بهداشت و سایر دستگاه انجام و در این برنامه تمام تأسیسات گردشگری فعال در شهرستانها و واحدهای بینراهی تحت نظارت ادارهکل میراث فرهنگی گیلان در زمینه بهداشت، کیفیت غذا و نحوه ارائه خدمات مطلوب به مشتریان مورد بازدید و بررسی قرار گرفتند.
مدیرکل میراث فرهنگی گیلان با اشاره به اینکه فعالیت ستاد اجرایی خدمات سفر استان مختص نوروز نیست، تاکید کرد: در طول ایام سال به شکل مستمر از مراکز اقامتی، تأسیسات گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی استان بازدیدهای نظارتی صورت میگیرد.
وی با بیان اینکه این بازدیدها با هدف ارائه خدمات مطلوب و فراهم آوردن رضایت خاطر مسافران و گردشگران ورودی به استان بهصورت مستمر انجام میگیرد، افزود: در جریان این بازدیدها، ۱۵۱ مورد اخطار برای تأسیسات گردشگری استان ثبت شده است.