جوی پایدار تا اواخر هفته در گلستان

گردشگری و صنعت گردشگری در ایران و خارج از کشور




به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، پیرو فعالیت ستاد هماهنگی و مناسبسازی کشور و به تبع آن تشکیل جلسات مستمر کارگروه گردشگری معلولین و جانبازان در محل معاونت گردشگری، مقرر شده است تا در راستای اجرایی شدن مصوبات مربوطه ضمن بازدید از محور خیابان «سیتیر» به عنوان طرح پایلوت، زمینه همکاری فرابخشی مشترک برای تهیه نقشه نقاط مستعد این محور فراهم شود.
بر این اساس، طی بازدید صورت گرفته از میدان «امام خمینی (ره)» تا خیابان «سیتیر»، کلیه اقدامات مناسبسازی انجام شده در موزه ملی ایران و نیز ورودی ساختمانهای تاریخی به عنوان جاذبههای گردشگری توسط دفتر نظارت و ارزیابی خدمات گردشگری، پژوهشکده گردشگری و سایر نهادهای فرابخشی بررسی شده است تا بخشهای تأثیرگذار در تحقق این پروژه، در جریان نیازها و الزامات محقق شدن این طرح قرار بگیرند.
طرح پایلوت مناسبسازی خیابان «سیتیر» با همکاری سازمان جهانی گردشگری در قالب ارائه مشاوره فنی و اجرایی و به صورت مشارکتی و بیندستگاهی پیش خواهد رفت و مدیریت اصلی آن به عهده معاونت گردشگری خواهد بود.



«دبورا ویُولی» Debora Violi از سال ۲۰۰۵ در اتحادیه تعاونیهای ایتالیا فعالیت میکند. او درحال حاضر مدیر بخش فرهنگی و گردشگری Confcooperative ـ اتحادیه پیوند دهنده تعاونیهای ایتالیا با تعاونیهای سایر کشورها ـ است.
ویولی همچنین مدیر نمایشگاه گردشگری BITAC است که از سال ۲۰۰۸ میلادی بر تقویت و حضور تعاونیها متمرکز شده. او از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ عضو هیات مدیره انجمن گردشگری مسؤولانه ایتالیا بوده و نماینده Confcooperative در Necstour (شبکه مناطق اروپایی برای گردشگری پایدار و رقابتی) است.
به عقیده «ویولی» مهمترین مساله در گردشگری ارتباطات بین کشوری است. او با علم به شرایط ایران، «گفتوگوی مستقیم با سایر کشورها» و «توسعه و ارتقاء زیرساخت» را به عنوان دو اقدام ضروری برای گردشگری ایران پیشنهاد میکند.
عضو هیات ارزیابان ایتالیایی در پروژه توسعه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: مردم زیادی در ایتالیا دوست دارند به ایران سفر کنند ولی مطمئنا آنها نیاز دارند بدانند ایران کشور امنی است. ایران بسیار زیبا است و ایتالیاییها مایلند به آن سفر کنند اما باید اطلاعاتشان درباره این کشور بیشتر شود. ما امیدواریم از طریق این پروژه به این جریان کمکی کنیم.
او در عین حالیکه از علاقه زیاد ایتالیاییها برای سفر به ایران سخن به میان میآورد، درباره کاهش سفر ایتالیاییها به ایران از سال ۲۰۱۸ (بعد از خروج آمریکا از برجام) و راه خروج از وضعیتی که در حوزه گردشگری اتحادیه اروپا پیش آمده است، گفت: ما دلیل کاهش سفر گردشگران ایتالیایی و یا حتی شهروندان دیگر کشورها را متوجه شدهایم، دیدگاه مردم نسبت به ایران تغییر کرده است. از طرفی تحریمها باعث شده هیچ پرواز مسقیمی از اروپا به ایران برقرار نباشد، طبیعتا چنین شرایطی سفر به ایران را مشکل میکند.
وی معتقد است: ایران باید با کشورهایی که قصد دارد از آنها توریست داشته باشد گفتوگو کند. ویولی، این کار را برای رفع مشکلات موجود گردشگری، رفع تردید توریستها و آژانسها و برای جلب گردشگران بیشتر ضروری میداند.
او در پاسخ به این پرسش که در شرایط بازگشت تحریمها و نبود پروازهای مستقیم بین ایران و کشورهای اروپایی، چطور میتوان توریست جذب کرد و یا نظر آنها را درباره ایران تغییر داد؟ گفت: باید بین ایران و سایر کشورها گفتوگوی مستقیم برقرار شود و زیرساختها ارتقاء یابد. کار دیگری غیر از اینها نمیتوان انجام داد.
وی درباره هزینه سفر به ایران نیز گفت: همین حالا پروازهای ارزانی از استانبول به ایران برقرار است. به نظرم الان زمان خوبی برای دیدن ایران است، هوا خیلی گرم نیست، مهمتر اینکه با تعطیلات سال نو (میلادی) متقارن است؛ زمانی که مردم بسیاری از کشورها برای سفر آماده میشوند. از طرفی قیمتها در این فصل مناسب است. ایران کشور پهناوری بوده و برای دیدن آن شاید یک هفته وقت کافی نباشد.

«دبورا ویولی» به همراهی گروهی از اعضای اتحادیهها و تعاونیهای کارآفرینی ایتالیا در جریان اجرای پروژهای یک ساله و مشترک با ایران با عنوان «توسعه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی» با هدف تقویت روابط بین بنگاهی بین دو کشور، سفری یک هفتهای به ایران داشت و از تهران، کردستان، کرمانشاه، خوزستان و فارس بازدید کرد. این گروه متشکل از فعالان گردشگری، باستانشناسان و پژوهشگران فرهنگی بود که پس از ارزیابیهای میدانی و مطالعه روی مناطق مورد بازدید، طرح کارآفرینی را به صورت پایلوت در منطقهای از ایران اجرا خواهند کرد. این پروژه با حمایت وزارت توسعه اقتصاد ایتالیا، بخش بازرگانی سفارت این کشور در ایران و با همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اجرا میشود.
او که اولین سفرش را به ایران تجربه کرده است در ادامه گفتوگو با ایسنا، درباره این پروژه مشارکتی، توضیح داد: ما هشت روز در ایران بودیم. پنج استان را در فاز یک این پروژه دیدم و حالا میخواهیم انتخاب کنیم روی کدام منطقه تمرکز بیشتری داشته باشیم. البته ما همه سایتهای معروف ایران را ندیدهایم، فقط آنچه دولت مشخص کرده بود را مورد ارزیابی قرار دادیم، چون هدفمان تقویت بنگاهها و تعاونیها با محوریت جامعه محلی است.
ویولی درباره اینکه در ارزیابی اولیه کدام منطقه نظر هیات ارزیاب را برای اجرای پروژه جلب کرده است، گفت: پاسخ دادن به این سوال خیلی سخت است، چون تمام نقاطی که دیدیم، شگفتانگیز بودند. ما در کردستان روستاهای کوچکی را دیدیم که درحال کار روی اکوتوریسم بودند، خانههای محلی که برای توریستها درحال آماده شدن بود. طبیعت و کوههای این استان فوقالعاده زیبا است. سپس به کرمانشاه رفتیم، طاق بستان و کتیبه داریوش در بیستون را دیدیم، بینظیر بود. البته درحال حاضر امکان بازدید از این کتیبه برای گردشگران وجود ندارد ولی ما در سفری تحقیقاتی و مطالعاتی بودیم در نتیجه این امکان برای گروه ما فراهم شد. در خوزستان، زیگورات، شوش و شوشتر را دیدیم. شوشتر شبیه شهری به نام «ماترا» (Matera) در ایتالیا است، منطقهای توریستی که آبراههای فراوانی دارد و در گذشته چندان برای توریستها شناخته شده نبود ولی وقتی امکانات و زیرساخت به آن اضافه شد، حجم زیادی از توریست را پذیرفت. بعد از اینها به فارس رفتیم و بیشاپور، فیروزآباد و سروستان را دیدیم. با توجه به موضوع مورد مطالعه ما که تاکید بیشتری روی جامعه محلی دارد، انتخاب یک منطقه برای شروع پروژه واقعا کار دشواری است، همه این مناطق فوقالعاده بودند.
وی اضافه کرد: شباهتهایی بین ایران و و ایتالیا وجود دارد، ایران سایتهای تاریخی و طبیعی بزرگی و مهمی دارد که برای این پروژه میتوان سایتهای کوچک را در کنار سایتهای بزرگ قرار داد تا نسبت به آنها بیتوجهی نشود و از این پروژه جا نمانند.
ویولی در عین حال به وضعیت زیرساخت در مناطق مورد ارزیابی اشاره کرد و گفت: کمبودهایی وجود دارد، بعضی مناطق با کمبود امکانات زیرساختی مواجهند. به نظرم در این کشور پتانسیل وجود دارد فقط باید امکانات و زیرساخت بیشتری فراهم شود تا حجم بیشتری از توریست به این کشور سفر کند.
انتهای پیام

به نقل از بلومبرگ، به معرفی سالمترین کشورها میپردازد. شاخص جهانی سلامت بلومبرگ این عوامل را بررسی کرده تا سالمترین و ناسالمترین کشورهای دنیا را رتبهبندی کند. این عوامل عبارتاند از:
عوامل مضر برای سلامت (مصرف دخانیات، فشار خون بالا، چاقی)
دسترسی به آب سالم
امید به زندگی
سوءتغذیه
علل مرگ
کشورهای مختلف با توجه به این عوامل امتیازبندی شدهاند. رتبهبندی سال ۲۰۱۹ نشان داد اسپانیا سالمترین مردم جهان را دارد و این کشور از ۱۰۰ امتیاز ۹۲.۷۵ امتیاز را کسب کرده است. امید به زندگی در این کشور ۸۳.۵ سال است که انتظار میرود تا سال ۲۰۴۰ به ۸۵.۸ نیز برسد.
البته دخانیات و مشروبات اسپانیا مشهور است؛ اما تغذیه و سبک زندگی مردم این کشور به گونهای است که این عوامل در رتبههای پایینتر قرار میگیرند. تغذیه اسپانیاییها سرشار از چربیهای سالم و حبوبات است و کمتر گوشت قرمز و غذاهای فراوریشده مصرف میکنند. مردم اسپانیا میوه و سبزیجات زیادی میخورند و تا جایی که بتوانند پیادهروی میکنند. آمار افرادی که پیادهروی میکنند در اسپانیا بالاتر از تمام اروپاست و ۳۷ درصد از مردم به جای تردد با ماشین، پیاده به محل کار میروند. علاوه بر این، برنامه خدمات درمانی اسپانیا بسیار موفق است و در نظر دارند میزان پیشگیری از مرگ را به ۴۵.۴ درصد برسانند؛ یعنی یک نفر از ۱۰۰ هزار نفر.
بقیه کشورهایی که بعد از اسپانیا قرار گرفتهاند ایتالیا، ایسلند، ژاپن و سوئیس هستند. عواملی مثل فعالیتهای خارج از خانه و ورزش، کیفیت خدمات درمانی بالا و تغذیه مناسب در سالم بودن افراد این کشورها نقش مهمی دارد.
۱۵ کشور سالم دنیا عبارتاند از:
اسپانیا
ایتالیا
ایسلند
ژاپن
سوئیس
سوئد
استرالیا
سنگاپور
نروژ
لوکزامبورگ
فرانسه
اتریش
فنلاند
هلند
کانادا

احتمالاً شما هم با دیدن تیتر این خبر بسیار متعجب شدهاید و در ذهن خود حساب و کتاب کردهاید که چطور امکان دارد قیمت خانههای یک منطقه از ۱ دلار شروع شود! حتی اگر زمین قیمتی نداشته باشد، هزینه چند آجر چیزی بیش از ۱ دلار خواهد شد! حتی ممکن است در بعضی از مناطق علاوه بر قیمت ارزان خانه، با معافیتهای مالیاتی نیز روبهرو شوید. خب داستان چیست؟ دلیل این کاهش قیمت و معافیتها چیست؟ اگر شما هم کنجکاو شدهاید، با ما در لست سکند همراه باشید تا ببینیم در چه مناطقی از ایتالیا و به چه دلیل خانههای ارزان وجود دارد.

چرا خانههای بیوونا (BIVONA) به قیمت یک دلار به فروش میرسند؟
بیوونا جزو شهرهای بسیار کوچکی در ایتالیا است که خانههایی با قیمت کمتر از ۱۰ دلار در آن یافت میشود. بسیاری از اهالی این شهر کوچک به دلیل مشکلاتی که برای زندگی در آنجا وجود داشته است به شهرهای بزرگتر یا حومه شهرهای پرجمعیت مهاجرت کردهاند. یکی از مسئولان این شهر میگوید: «جمعیت بیوونا طی ۴۰ سال گذشته حدوداً نصف شده است»؛ بنابراین قیمت پایین خانه در بیوونا در اصل برای جایگزینی جمعیتی است که از آنجا مهاجرت کردهاند. خانههایی که قیمتشان از ۱ دلار شروع میشود.
شرایط خرید چگونه است؟

شاید خیلیها فکر کنند که این پیشنهاد بسیار عالی است! و منطق اقتصادی بسیار درستی دارد؛ اما در واقع کمتر کسی تمایل به خرید این خانهها دارد. بیووناییها از خریداران میخواهند که بعد از خرید ملک به بازسازی آن بپردازند و در واقع سرمایهگذاری در قسمت بازسازی خانهِ خریداری شده جزو شرایط خرید است. همچنین شرط دیگر برای خرید خانه، سپرده تضمینی ۲۷۵۰ دلاری در ازای تعمیرات است. البته پس از اتمام بازسازی این پول به صاحبخانه بازگردانده میشود.
تعمیرات باید حداکثر طی ۴ سال به اتمام برسد. همچنین خریدارانی که تصمیم میگیرند به شهر بیوونا مهاجرت کنند میتوانند از معافیتهای مالیاتی در نظر گرفته شده بهرهمند شوند. شما هم در این فکر هستید که چطور میتوانیم از جزئیات این خانهها مطلع شویم؟ اطلاعات خانههای ۱ دلاری قرار است در وبسایتی به آدرس comune.bivona.ag.it قرار بگیرد. در این وبسایت، نقشه، جزئیات و عکسهای خانهها منتشر میشود.
سایر گزینههای ارزان در ایتالیا

اگر بیوونا گزینه مطلوب شما نیست، در ایتالیا چند گزینه تخفیفدار دیگر نیز وجود دارد. موسوملی (Mussomeli) روستایی در جزیره سیسیل ایتالیا است که خانههایی با قیمت کمی بیشتر از ۱ دلار عرضه میکند. البته سپرده تضمینی در این روستا نسبت به بیوونا بیشتر است. در موسوملی سپردهای ۵۶۰۰ دلاری از خریدار اخذ میکنند و ۳ سال به او مهلت بازسازی میدهند. درواقع هم میزان سپرده بیشتر است و هم مدت بازسازی کمتر است.

شهر سوم هم سامبوکا (Sambuca) است که خانههای ۱ دلاری را عرضه میکند. شرایط آنها کمی سختتر است. برای بازسازی باید ۵۷۰۰ دلار بهعنوان تضمین بازسازی سپردهگذاری شود و فرایند بازسازی طی ۳ سال پایان یابد. همچنین خریدار باید تعهد دهد که حداقل ۱۷۰۰۰ دلار برای بازسازی هزینه کند.
شما هم علاقه دارید یکی از این خانهها را بخرید؟ به نظرتان شرط و شروطی که دارد، به داشتن یک خانه و اقامت در ایتالیا میارزد؟
منبع: thetravel.com

در ۲۵ کیلومتری جنوب چمستان، از دهستانهای شهر چمستان در شهرستان نور، روستای نام آشنایی قرار گرفته است که تحقق رویایی از بهشت روی زمین است، روستایی که در میان دره های جنگلی رشته کوه های البرز واقع شده و دارای طبیعتی با چشم اندازهای بسیار زیباست. سفر امروز ما در بخش ایرانگردی به یکی از روستاهای مازندران یعنی روستای لاویج است، پس با لست سکند همراه باشید.

لاویج، روستایی در استان مازندران است که دارای موقعیت پای کوهی می باشد. این منطقه از آب و هوای بسیار مطبوع و خنکی در بهار و تابستان برخوردار است و به دلیل طبیعت و سرسبزی بیمثالش گردشگران زیادی را به خود جذب میکند. یکی از جذابیتهای طبیعت لاویج، جنگل های انبوه و متراکم آن است، به خصوص درختان راش آن که یادگاری از جنگل های هیرکانی در میلیون ها سال قبل است.

تعدا جاذبه هایی که در این روستا قرار دارد به نسبت زیاد است، جاذبه هایی همچون؛ آبگرم لاویج که در سمت شرقی لاویج از دل زمین بیرون می آیند و دارای املاح معدنی و گوگردهای فراوانی است که برای امراض پوستی و دردهای مفاصل مثل: کمردرد، پادرد و تمدد اعصاب بسیار مفید میباشد.

همچنین آبشار حرام او؛ دارای مقدار زیادی آب است که از دل زمین به بیرون می ریزد و در مسیر جاده چمستان به لاویج قرار گرفته است. این آبشار دارای آب خنک و گوارایی است. از دیگر جاذبههای این روستا میتوان به پارک جنگلی کشپل، جادههای جنگلی، سوردار، جنگل اسیونگ، مراتع و چمنزارهای نومه، چشمهها و رودخانههای پر آب و خروشان، ییلاق زیبای ایزوا، منطقه ییلاقی میرخمند و کوه های پوشیده از انبوه درختان و جنگل های وسیع و بکر اشاره کرد. امیدواریم که اگر تا به حال به این روستای زیبا سفر نکردهاید، حتما آن را در برنامه سفرتان قرار دهید. در ادامه، تصاویری چشمنواز از روستای لاویج را تماشا میکنیم:









بازارهای خیابانی شهر تانجاوور در یکی از ایالتهای جنوبی هند به نام تامیل نادو، پر از نوع خاصی از عروسک سر لرزان هستند. نام این عروسک را در تامیل «تانجاوور تالاییاتی بومبای» گذاشتهاند که به معنی عروسک سر لرزان تانجاوور میباشد. این اسباببازی گلی که با رنگهای روشن رنگ میشود، معمولاً به شکل یک زن یا یک جفت زوج پیر ساخته میشود و از دو بخش تشکیل شده است: بدن کامل و سری که به حالت معلق روی یک لولای کوچک از گردن به بالا قرار میگیرد. زدن یک ضربه آهسته به سر یا حتی فوت کردن آن میتواند آن را به شکلی تقریباً دوار به لرزش جانبی دربیاورد.
این حرکت دقیقترین تقلید از یک رفتار منحصربهفرد هندی است که معمولاً کسانی را که از این کشور بازدید میکنند سردرگم میکند. چیزی که تمام مسافران به هند از آن میگویند، سر تکان دادن مشهور هندیهاست. دقیقاً نمیتوان نام این حرکت را سر تأیید (به جلو و عقب و به معنی بله) یا سر رد (بهطور جانبی به معنی نه) گذاشت. بیشتر به حرکت ظریف تکان دادن سر بهطور عمودی و نه افقی شباهت دارد و آهسته یا شتابان انجام میشود.
به این حرکت مشهور سر، تلوتلو، گردش، جنبش یا لرزش سر نیز میگویند. این کار به صورت تند و تیز یا محکم انجام نمیشود و یکدست و پیوسته صورت میگیرد. پیریا پاتیان یک نویسنده اهل بمبئی که به شغل راهنمایی تورها در شهرش نیز مشغول است، این حرکت را «چیزی شبیه به علامت بینهایت یا هشت عمودی» توصیف میکند.

آیا معنای آن یک بله واضح است؟ یا نوعی نه گفتن؟ به معنی شاید؟ و نشانی از عدم اطمینان؟ یا یک شاید که نشان از ناراحتی و رنجش دارد؟ بدون دانستن بافت و شرایطی که این حرکت در آن استفاده شده است، دشوار میتوان معنایش را حدس زد. پاتیان فکر میکند که این سرتکان دادن تقریباً به معنی «بله» است یا حداقل نشان از تأیید دارد. او میگوید: «همچنین نوعی رفتار دوستانه یا احترامآمیز را میتوان در آن حس کرد؛ بهسختی میتوانید بگویید دقیقاً کدامیک از اینهاست مگر آنکه از موقعیت بهکارگیریاش آگاه باشید.»
مارگوت بیگ یک سفرنامه نویس بریتانیایی آمریکایی که بیش از پنج سال در هند زندگی کرده است و چندین کتاب راهنما درباره این کشور نوشته است، باور دارد که هر نوع سرتکان دادن معنای ویژه خودش را دارد. او میگوید: «مثلاً سر تکان دادن جانبی یکباره احتمالاً به معنی «بله» یا «بیا برویم» باشد، درحالیکه لرزش و جلو عقب رفتن چندباره سر یعنی متوجه شدن منظور سخنان طرف مقابل.»
افزون بر آن، هرچه این لرزش تندتر باشد، یعنی سخنان طرف مقابل با انگیزه و شدت بیشتری تأیید میشود؛ مخصوصاً هنگامیکه برای تأکید بیشتر ابروهایشان را نیز همزمان بالا میبرند. اما از سوی دیگر، حرکت یاد شده میتواند این مفهوم را هم برساند که «قبول… اصلاً هرچه تو بگویی»؛ همان مفهوم بیتفاوت شانه تکان دادن خودمان.
کسانی که همه زندگیشان را در هند گذراندهاند، بهخوبی میدانند که هندیها فروتن و مؤدب تربیت میشوند و این صفات آنها بهویژه در برابر مهمانان و سالخوردگان اهمیت مییابد و رعایت میشود؛ به همین دلیل دوست ندارند مستقیم به روی مخاطبشان بگویند «نه». هندیها با شرم زیر لب منمن میکنند، با سرافکندگی میخندند و مبهم سر تکان میدهند تا تعهد استوار خودشان به روابط اجتماعی را نشان دهند. این سرتکان دادن حرکتی است که به وسیله آن یک مفهوم ابهامآمیز بهخوبی به ذهن مخاطب منتقل میشود. میتوانید بهجای رد کردن مستقیم چیزی یا حرفی، از عمد واکنشی ابهامآمیز از خودتان نشان دهید و برای خود زمان بخرید.
پرادیپ چاکراوارتی نویسندهای از شهر چنای که یک مشاور رفتاری حقوقی نیز هست، میگوید این رفتار را میتوان روش هندیها برای رویارویی با موقعیتهای خاکستری و ابهامآمیز دانست و آنها از این طریق تمام دربها را در روابط خرد و کلان اجتماعیشان باز میگذارند. چاکراوارتی مطالعات گستردهای درباره رسمیت مطلق روابط و سلسله مقامها و مراتب اجتماعی در جامعه هند انجام داده است. این یعنی هندیها مکرراً خود را در موقعیتهایی مییابند که «نه» گفتن بههیچوجه در آنها ممکن نیست و باید از این روش استفاده کنند.
ظاهراً به نظر میرسد که این کار دستورالعمل خوبی برای پاسداری از خشنودی همگانی باشد، اما خیلی از مواقع سردرگمی و خشم ایجاد میکند. با اینکه این مشکل بیشتر در مورد تعامل هندیها با دیگر کشورها صادق است (برای مثال هنگامیکه رئیسهای خارجی با کارکنان هندیشان صحبت میکنند یا هنگامیکه گردشگرها قصد دارند با یک دستفروش خیابانی چانه بزنند) اما گاهی هم خود هندیها به این کجفهمی دچار میشوند، حتی اگر خودشان این حرکت را در دیگر موقعیتها استفاده کرده باشند.
به هر حال خوب است اینجا به کسانی که خیلی مایلاند این کد فرهنگی هند را رمزگشایی کنند، یک توصیه دوستانه بکنیم. اگر زمانی به این نوع سرجنباندن هندی برخوردید، در برابرش شما هم سرتان را تکان بدهید؛ اینگونه میتوانید یک دوست صمیمی و همیشگی برای خودتان پیدا کنید.



منبع: bbc.com


به گزارش ایسنا، محمد میر شکرایی در همایش ملی یلدا که در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد، گفت: در تاریخ هیچ ملت و فرهنگی به اندازه فرهنگ ایرانی جشن و شادی وجود ندارد، ۱۲ جشن ماهیانه به مناسبت تقارن روز و ماه، شش جشن آفرینشی به مناسبت مراحل شش گانه آفرینش، چهار جشن فصلی به مناسبت سرآغاز هر فصل و جشن نوروز و دیگر جشنها همواره در فرهنگ شادی ایرانیان مورد توجه هستند.
وی ریشه همه جشنها را برپایه اعتقاد و باورهای مردم دانست و با بیان اینکه اساسا واژه جشن از نیایش گرفته میشود، تاریخ را بدون مردم بیمعنی دانست و گفت: مردم شناسی علمی است که به مطالعه فرهنگ میپردازد و فرهنگ چیزی جدای از تاریخ یک جامعه نیست.
این مردم شناس پیشکسوت با بیان اینکه فلات ایران به دلیل شرایط آب و هوایی جشنهای فصلی چهارگانه دارد، گفت: ما ابتدای بهار، جشن نوروز، ابتدای تابستان، جشن تیرگان، ابتدای پاییز، جشن مهرگان و ابتدای زمستان جشن یلدا را داریم و جشنهای مربوط به آریاییها، جشنهای دو فصلی و جشنهای بهاره و زمستانی است.
حافظ در یلدای جامعه شهری و روستایی و فردوسی در یلدای جامعه عشایری ایران
بنا بر گزارش روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسنزاده -رییس پژوهشکده مردمشناسی – نیز در سخنانی گفت: بنا به سنت قدیمی که چند دهه قبل در دوره استاد محمدمیرشکرایی در این پژوهشکده آغاز شده، هر سال این پژوهشکده، «یلدا» را جشن گرفته است، اما ظاهرا این همایش نخستین همایش ملی علمی یلدا دستکم در میراث فرهنگی به شمار میآید.
او با بیان اینکه آیینها صلح و دوستی را در بین اقوام ایرانی پایدار ساختهاند، یلدا را تقدیس و ستایش زندگی و نوزایی دانست و گفت: حضور حافظ در جامعه شهری و روستایی ایران و حضور فردوسی در جامعه عشایری ایران بر سفره و خوان یلدا، پیوند شعر، آیین و هویت ملی اقوام ایرانی را نشان میدهد.
وی با بیان اینکه یلدا آیینی تقویمی است که معانی فلسفی و هستی شناختی چرخش و تغییر فصول و گذر زمان را بر اساس جهانبینی انسان ایرانی نشان میدهد، افزود: یلدا مقارن با انقلاب زمستانی است تا اعتدال بهاری که در نوروز متجلی میشود و میل به نوزایی، زایندگی، برکت و شکوفایی را در نزد اقوام ایرانی نشان دهد. اگر نماد نوزایی و شکفتگی و زندگی در آیین همزاد یلدا یعنی کریسمس درخت کاج است در یلدا میوههای ترِ زمستانی و خشک تابستانی (خشکبار) این مفهوم یعنی ستایش زندگی، نوزایی، برکت، شکوفایی و شادمانی را نشان میدهند.
او لامپهای روشن را در کریسمس، در نقش میوهها و خشکبار توصیف کرد و ادامه داد: از سوی دیگر آنها هم نماد تولد و زایشاند و هم نماد روشنایی یعنی همان نقشی که انار به عنوان نماد زایش و روشنایی بازی میکنند.
وی یلدا را آیینه تنوع فرهنگی و همسبتگی ملی ایرانیان دانست و گفت: این توان فرهنگی و فلسفی ایرانیان در خلق نماد است که انار را علاوه بر نماد روشنایی، نماد زایش و نماد وحدت و کثرت نیز بر میگزینند.
حسنزاده فرهنگ یلدا را فرهنگی پویایی دانست و با بیان اینکه این روزها در طراحی آویزهها و تزیینات جدید، انار و خورشید با هم ترکیب میشوند، اظهار کرد: آیین یلدا با قدرت به حوزه عمومی گره خورده و میتوان از بازار یلدا که قدرت و زیبایی آن مثل بازار نوروز و کریسمس است، یاد کرد.
به گفته رییس پژوهشکده مردم شناسی، یلدا مانند اغلب آیینهای ایرانی از بازتولد یا باززایی یا همان “رییبرس” حکایت دارد، که تنها یک تولد جسمانی نیست بلکه یک تولد فرهنگی، اخلاقی و انسانی است.
او با بیان اینکه از این لحاظ یلدا نقش و کاکردی چون نوروز اما با نمادپردازی متفاوت دارد، افزود: یلدا مانند سایر آیینهای ایرانی آیینی «زیست سالار» یا مبتنی «بایوکراسی» است که زندگی و مظاهر آن را چون شادمانی ستایش میکند. جستوجوی روشنایی عنصر مهم دیگر در آیین یلدا است.
این مردمشناس با بیان اینکه آیینها صلح و دوستی را در بین اقوام ایرانی به صلح و دوستی پایدار تبدیل کرده است، یلدا را تقدیس و ستایش زندگی و نوزایی دانست و گفت: حضور حافظ در جامعه شهری و روستایی ایران و حضور فردوسی در جامعه عشایری ایران بر سفره و خوان یلدا، پیوند شعر آیین و هویت ملی اقوام ایرانی را نشان میدهد.
حسنزاده با اشاره به این نکته که در تمام سنتهای تفسیری آیین یلدا، لزوما شب و روز در ستیز و جنگ با هم نیستند، بیان کرد: این آیین آیینی باستانی است اما لزوما آیینی زرتشتی نیست بنابراین این آیین را نمیتوان بر اساس دوگانه گرایی زرتشتی یعنی برخورد خیر و شر تفسیر کرد.
رییس پژوهشکده مردمشناسی با بیان این که پارادیم نگرش زرتشتی در شعر فارسی به عنوان یک پارادیم قوی در بخشی از ادبیات فارسی از تقابل هجران و وصل صحبت کرده که گاهی از برخورد خیر و شر صحبت میکند، ادامه داد: این نوع نگاه به ادبیات روشنفکری عصر پهلوی و مفهوم زمستان و تقابل آن با بهار تبدیل شده است: «زمستان هنجاری و بهاری احساسی یا برخورد پیری و جوانی»
اهمیت ادبیات کودک در انتقال فرهنگی
لیلا کفاشزاده – مسئول دفتر کودک و نوجوان مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری – نیز در این با بیان مواردی در خصوص اهمیت ادبیات کودک در انتقال فرهنگی، اسطورهها را شناسنامه فرهنگی دانست و افزود : اساطیر نشان دهنده فرهنگ و نحوه تفکر مردمان در دورانهای کهن است .
او با بیان اینکه اسطورهها الگوی رفتار انسانیاند افزود: اسطوره تجسم احساسات آدمیان است به گونهای ناخودآگاه برای تقلیل گرفتاریها یا اعتراض به اموری که برای ایشان نامطلوب است .
او علت مطالعه اساطیر را پی بردن به گوشههای تاریخ ساختارهای اجتماعی کهن و فهم و درک و شناخت بهتر رفتار و آداب یک اجتماع و شناخت ریشهها دانست و به بیان تأثیر برخی عوامل بر انتقال فرهنگ فرهنگی نظیر انتقال مفاهیم فرهنگی با کمک قصه ، صدای مادر یا مربی انتقال دهنده فرهنگ، نقش قصه ها در انتقال الگوی رفتاری ، قصه و نمایش (نقش فرهنگ در الگوی رفتاری) و… اشاره کرد و به تشریح هر یک پرداخت.
انتهای پیام


به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسن زاده رئیس پژوهشکده مردم شناسی امروز «شنبه» در همایش ملی یلدا که در پژوهشگاه برگزار شد گفت: ما بنا به سنتی قدیمی که از دوره استاد محمد میرشکرایی شروع شده، هر سال یلدا را جشن گرفته ایم اما ظاهراً این همایش نخستین همایش ملی علمی یلدا دستکم در میراث فرهنگی به شمار میآید.
وی با بیان اینکه یلدا آئینی تقویمی است که معانی فلسفی و هستی شناختی چرخش و تغییر فصول و گذر زمان را بر اساس جهان بینی انسان ایرانی نشان میدهد تصریح کرد: به واقع یلدا مقارن با انقلاب زمستانی است تا اعتدال بهاری که در نوروز متجلی میشود، میل به نوزایی، زایندگی، برکت و شکوفایی را در نزد اقوام ایرانی نشان دهد.
او گفت: اگر نماد نوزایی و شکفتگی و زندگی در آئین همزاد یلدا یعنی کریسمس درخت کاج است در یلدا میوههای تر زمستانی و خشک تابستانی (خشکبار) این مفهوم یعنی ستایش زندگی، نوزایی، برکت، شکوفایی و شادمانی را نشان میدهند.
حسن زاده خاطرنشان ساخت: البته در کریسمس لامپهای روشن همان نقش میوهها و خشکبار ما را بازی میکنند و هم نماد تولد و زایش هستند و هم نماد روشنایی یعنی همان نقشی که انار به عنوان نماد زایش و روشنایی بازی میکند.
وی یلدا را آئینه تنوع فرهنگی و همبستگی ملی ایرانیان دانست و گفت: این توان فرهنگی و فلسفی ایرانیان در خلق نماد است که میبینید انار را هم به عنوان نماد روشنایی، هم نماد زایش و هم نماد وحدت و کثرت بر میگزینند؛ دانههای فراوانی که در کنار هم مهربانانه نشسته اند و در عین کثرت، دارای وحدت اند.
حسن زاده فرهنگ یلدا را دارای پویایی خواند و افزود: این روزها در طراحی آویزه ها و تزئینات جدید انار و خورشید با هم ترکیب میشوند، به واقع آئین یلدا با قدرت به حوزه عمومی گره خورده و میتوان از بازار یلدا که قدرت و زیبایی آن مثل بازار نوروز و کریسمس است یاد کرد.
به گفته رئیس پژوهشکده مردم شناسی یلدا چون اغلب آئینهای ایرانی از باز تولد یا باز زایی یا همان “ریی برس ” حکایت دارد، که تنها یک تولد جسمانی نیست بلکه یک تولد فرهنگی، اخلاقی و انسانی است.
او با بیان اینکه از این لحاظ یلدا نقش و کاکردی چون نوروز اما با نمادپردازی متفاوت دارد افزود: یلدا چون سایر آئینهای ایرانی آئینی زیست سالار یا مبتنی بایوکراسی است که زندگی و مظاهر آن را چون شادمانی ستایش میکند.
او اظهار داشت: جست و جوی روشنایی عنصر مهم دیگر در آئین یلدا است، به واقع در تمام تاریخ ایران همانگونه که کورش پادشاه عصر باستان ایران گفته است: برای جنگ با تاریکی شمشیر بر نمی کشم، چراغ بر میافروزم، یلدا ایین مهربانی، صلح، دوستی، مدارا و شکیبایی، همگرایی و وحدت اقوام ایرانی، و عشق بوده است.
این مردم شناس با بیان اینکه آئینها صلح و دوستی را در میان اقوام ایرانی به صلح و دوستی پایدار تبدیل کرده اند، یلدا را تقدیس و ستایش زندگی و نوزایی دانست و گفت: حضور حافظ در جامعه شهری و روستایی ایران و حضور فردوسی در جامعه عشایری ایران بر سفره و خوان یلدا، پیوند شعر آئین و هویت ملی اقوام ایرانی را نشان میدهد.
حسن زاده با اشاره به این نکته که در تمام سنتهای تفسیری آئین یلدا، لزوماً شب و روز در ستیز و جنگ با هم نیستند تصریح کرد: بلکه در نگاهی چون نگاه سهروردی که هم نماد عرفان اسلامی و هم جهان بینی و فلسفه عصر باستان ایرانیان است، همانگونه که جسم و جان با هم همسایه اند شب و روز هم در کنار هم به سر میبرند.
به گفته وی، از دامن این شب بلند است که چنین نوزاد نورانی و زیبایی به نام خورشید چشم میگشاید.
او خاطرنشان کرد: در نظر داشته باشید که این آئین آئینی باستانی است اما لزوماً آئینی زرتشتی نیست بنابراین این آئین را نمیتوان بر اساس دوگانه گرایی زرتشتی یعنی برخورد خیر و شر تفسیر کرد.
وی خاطرنشان ساخت: البته پارادایم نگرش زرتشتی در شعر فارسی به عنوان یک پارادایم قوی در بخشی از ادبیات فارسی از تقابل هجران و وصل سخن گفته که گاه گویی از برخورد خیر و شر سخن میگوئیم، این نوع نگاه به ادبیات روشنفکری عصر پهلوی و مفهوم زمستان و تقابل آن با بهار تبدیل شده است: زمستان هنجاری و بهاری احساسی یا برخورد پیری و جوانی.
حسن زاده افزود: نظام استعاری و زیبایی شناسی ادبی در اینجا با نظام فلسفی آئین یلدا به نظرم متفاوت است و میتواند ما را به اشتباه بیاندازد.
وی در پایان با اشاره به برگزاری نشستهای شب افسانه و شب یلدا در سلسله شبهای بخارا در این حوزه تصریح کرد: این همایش با هزینه چهار صد هزار تومان برگزار شد و به نظر من به ویژه باید در این شرایط سخت اقتصادی و مشکلاتی که وجود دارد در مورد هزینه همایشها بسیار صرفه جویی کرد.
حسن زاده خاطرنشان کرد: این همایش توسط پژوهشکده مردم شناسی با همکاری پژوهشکده زبان شناسی، کتیبهها و متون، پژوهشگاه علوم انسانی (پژوهشکده مطالعات اجتماعی و مرکز اسناد فرهنگی آسیا)، مرکز میراث ناملموس تهران، مدیریت ثبت و حفظ میراث معنوی و طبیعی، مؤسسه پاپیرار، مؤسسه رهاورد گیل و … در حال برگزاری است.
یلدا، جشن کهن ایرانیان
محمد میر شکرایی پیشکسوت مردم شناسی ایران نیز در این نشست تصریح کرد: در تاریخ هیچ ملت و فرهنگی به اندازه فرهنگ ایرانی جشن و شادی وجود ندارد، ۱۲ جشن ماهیانه به مناسبت تقارن روز و ماه، شش جشن آفرینشی به مناسبت مراحل شش گانه آفرینش، چهار جشن فصلی به مناسبت سرآغاز هر فصل و جشن نوروز و دیگر جشنها همواره در فرهنگ شادی ایرانیان مورد توجه هستند.
وی ریشه همه جشنها را بر پایه اعتقاد و باورهای مردم دانست و افزود: اساساً واژه جشن از نیایش گرفته میشود.
او با بیان اینکه یلدا جشن بلندترین شب سال نیست، بلکه جشن تولد مهر است تصریح کرد: بحث تاریخی و مردم شناسی یلدا از همدیگر قابل تفکیک نیست.
میر شکرایی تاریخ را بدون مردم بی معنی برشمرد و گفت: مردم شناسی علمی است که به مطالعه فرهنگ میپردازد و فرهنگ چیزی جدای از تاریخ یک جامعه نیست.
این مردم شناس پیشکسوت با بیان اینکه فلات ایران به دلیل شرایط آب و هوایی جشنهای فصلی چهارگانه دارد گفت: ما ابتدای بهار، جشن نوروز، ابتدای تابستان، جشن تیرگان، ابتدای پاییز، جشن مهرگان و ابتدای زمستان جشن یلدا را داریم و جشنهای مربوط به آریاییها، جشنهای دو فصلی و جشنهای بهاره و زمستانی است.
یلدا از زوایای نجومی و آیینی
در ادامه این نشست علیرضا قلی نژاد پیر بازاری معاون فناوری و کاربردی سازی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری شب یلدا را از کهنترین جشنهای ایرانیان دانست که از دیر باز بزرگان در اهمیت آن نزد ایرانیان اقوال مختلفی رو بر شمرده اند.
او افزود: ابوریحان بیرونی دانشمند قرن چهارم هجری شمسی در آثار الباقیه در مورد شب یلدا میگوید: «و نام این روز میلاد اکبر است و مقصود از آن، انقلاب زمستانی است. گویند در این روز، نور از حد نقصان به حد زیادت خارج میشود و آدمیان به نَشو و نما آغاز میکنند و دیوها به زوال و فنا روی میآورند.»
قلی نژاد جشن یلدا را از زوایای مختلفی همچون؛ یلدا به مثابه رویدادی نجومی، یلدا به مثابه آئینی بر گرفته از مبانی اعتقادی و آئینی، یلدا به مثابه رویدادی که در تکرار ایام و سالها، نو شدن را خاطر نشان میسازد و موضوعی که ارتباط بین جشنها و اعیاد از جمله شب یلدا را به معماری مرتبط میسازد مورد بررسی قرار داد.
او تصریح کرد: ایرانیان تلاش کرده اند در مسیر تکرار جشنها و اعیاد که به شکلی کمی ممکن است تکراری بیهوده ملال آور و خسته کننده به نظر آید با کمک محتوای فرهنگی مناسک و آئینهای رایج هر یک از اعیاد و جشنها به تغییرات حاصل شده اندر احوالات انسانها متأثر از نو شدن و نوزایی باطن آدمها، به نو شدن جهان اشاره کنند این مفهوم در ادبیات ایرانی جایگاه ویژه ای به خود اختصاص داده است.
وی گفت: بدین ترتیب جشنها مراسم و اعیاد با کمیتهایی شبیه بهم اما کیفیاتی متفاوت تذکری است بر این حقیقت که گردش زمانه علی رغم شباهتهای ظا هری در حقیقت تکرار نمیشوند بلکه هر لحظه و هر سال نو میشوند.
اهمیت ادبیات کودک در انتقال فرهنگی
لیلا کفاش زاده مسئول دفتر کودک و نوجوان مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نیز در ادامه این نشست با بیان مواردی در خصوص اهمیت ادبیات کودک در انتقال فرهنگی، اسطورهها را شناسنامه فرهنگی دانست و افزود: اساطیر نشان دهنده فرهنگ و نحوه تفکر مردمان در دورانهای کهن است.
او با بیان اینکه اسطورهها الگوی رفتار انسانی اند افزود: اسطوره تجسم احساسات آدمیان است به گونهای ناخودآگاه برای تقلیل گرفتاریها یا اعتراض به اموری که برای ایشان نامطلوب است.
کفاش زاده علت مطالعه اساطیر را پی بردن به گوشههای تاریخ ساختارهای اجتماعی کهن و فهم و درک و شناخت بهتر رفتار و آداب یک اجتماع و شناخت ریشهها دانست.
وی در ادامه به بیان تأثیر برخی عوامل بر انتقال فرهنگ فرهنگی نظیر انتقال مفاهیم فرهنگی با کمک قصه، صدای مادر یا مربی انتقال دهنده فرهنگ، نقش قصهها در انتقال الگوی رفتاری، قصه و نمایش (نقش فرهنگ در الگوی رفتاری) و… اشاره و به تشریح هر یک پرداخت.
داریوش ذوالفقاری رئیس پژوهشکده زبان شناسی، کتیبهها و متون نیز در ادامه این همایش به بیان مواردی در خصوص حافظ و شادی با قرائت اشعاری از حافظ پرداخت.