برچسب: کرونا

دکتر جلال برشان روز یکشنبه در جلسه ستاد ملی مبارزه با ویروس کرونا شهرستان رشت در فرمانداری اظهار داشت: شهرستان رشت گفت: تاکنون ۷۶۴ هزار و ۵۰ نفر از جمعیت این شهرستان در طرح ملی مبارزه با ویروس کرونا ثبت نام و غربالگری شدند که بر اساس آمار سرشماری نفوس و مسکن،  ۸۰ درصد از جمعیت شهرستان رشت را شامل می شود.

وی با اشاره به اجرای طرح ملی مبارزه با ویروس کرونا به دو صورت غربالگری و خوداظهاری از طریق “سامانه سلامت ”  افزود: ۷۱۷ هزار و ۴۲۰ نفر در شهرستان رشت با همکاری سپاه و کارشناسان بهداشت از طریق تماس با شهروندان  غربالگری شدند و ۴۶ هزار و ۶۳۰ نفر از طریق ثبت نام در سامانه www.salamat.gov.ir خوداظهاری کردند.

رئیس بهداشت شهرستان رشت با بیان اینکه در اجرای  طرح ملی مبارزه با ویروس کرونا اقداماتی برای افراد دارای علائم بیماری انجام شد، اضافه کرد: به ۱۱هزار و ۸۶۵ نفر استراحت در منزل توصیه شد و ۱۶۳ نفر برای بررسی به بیمارستان ارجاع داده شدند.

وی با اشاره به اهمیت اجرای طرح ملی مبارزه با ویروس کرونا ، خاطر نشان کرد: افراد باقیمانده می توانند به سامانه یاد شده مراجعه کرده و به سئوالات درباره علائم بیماری کرونا پاسخ دهند.

۴۸

به گزارش خبرآنلاین از اذربایجان شرقی، بدرشکوهی در سومین نشست شورای اطلاع رسانی ستاد مبارزه با کرونای استان، گفت: باید توجه داشت که همسو کردن افکار عمومی با نهادهای حاکمیتی مباحث مختلف و متنوعی را طلب می کند که باید توسط جامعه شناسان مورد کنکاش قرار بگیرد، در حال حاضر که کشور شرایط بسیار سختی را به دلیل شیوع ویروس کرونا سپری می کند، متاسفانه شاهد نبود وضعیت مطلوب در حوزه اعتماد اجتماعی هستیم.
وی با بیان اینکه مقوله کرونا نشان داد سطح اعتماد اجتماعی پایین است، گفت: بر همین اساس رویکرد کمیته سازمان های مردم نهاد و تشکل های مردمی ستاد استانی مقابله با کرونا در  آذربایجان شرقی، بهره مندی از ظرفیت تشکل های مردم نهاد است تا از طریق آنها اعتماد عمومی ترمیم یافته و ارتقا یابد.
بدرشکوهی ادامه داد: ما معتقدیم اگر تشکل های مردم نهاد وارد اقناع سازی افکار عمومی شوند و در این حوزه نقش آفرینی کنند، بهتر و زودتر نتیجه می گیریم.
به گفته وی نقش آفرینی سازمان های مردم نهاد می تواند ضمن ارتقای اعتماد عمومی باعث تولید سرمایه های اجتماعی نیز شود.
بدرشکوهی با تاکید بر نقش مهم رسانه ها در مهار ویروس کرونا، اظهار داشت: اصحاب رسانه زبان گویای جامعه و هدفش توسعه است و باید در شرایط کنونی از توانمندی های جامعه رسانه ای به بهترین شکل استفاده کرد.
وی افزود: اتفاقات اخیر نقش رسانه های را بیش از پیش نمایان ساخت تا از این طریق نسبت به مسئولیت شناسی مدنی شهروندان توجه اساسی شود.
بدرشکوهی خواستار پرداخت رسانه ای به موضوعات انسانی و اخلاقی در شرایط سخت کرونایی جامعه شد و یادآوری کرد: هم اکنون کمک و یاری رسانی به هم نوعان که از نظر اجتماعی و اقتصادی دچار خسران شده اند، مهمترین انتظار از اصحاب رسانه است.

۴۸

بخش هایی از گفتگو با سردار غلامرضا جلالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور درخصوص موضوعات مربوط به کرونا و تهدیدات زیستی را بخوانید؛

* با پیشنهادی که به رئیس محترم ستاد کل نیروی‌های مسلح ارائه کردیم، قرارگاه پدافند زیستی در ارتش، سپاه، وزارت دفاع و نیروی انتظامی شکل گرفت. نتیجه اینکه نیروهای مسلح توانستند به سرعت خود را با شرایط هماهنگ کنند تا هم خودشان آسیب نبینند و هم در جهت کمک‌های بسیار ارزنده‌ای به دولت اقدام کنند که در این میان، بسیج یک نقش بسیار جدی و مفیدی را ایفا کرد. با توجه به اینکه وظایف نیروهای مسلح، حوزه دفاعی و امنیتی را نیز شامل می‌شود، از همین رو تلاش زیادی شد تا با نهایت توان به سیستم بهداشت و درمان کشور کمک شود.

*در مرحله بعد از کشف بیماری ما دو رویکرد را تجربه کردیم. رویکرد نخست، بیمارستان محور و در جهت درمان بیماران بود. یعنی روند مراجعه به بیمارستان و بستری با مسیر درمان و قرنطینه کند شود. البته به علت سرعت بالای سرایت ویروس، حجم بالایی از مراجعه به بیمارستان ها روی داد که سبب شد رویکرد  مقابله با بیماری و به ویروس تغییر کرده و رویکرد تهاجمی نسبت به بیماری به‌کار گرفته شود که با تشکیل قرارگاه امام رضا(ع) در نیروهای مسلح مصادف شد و منجر به ورود و تشکیل بسیج ملی سلامت و تغییر رویکرد شد. به این صورت که غربالگری بیماری در کل جامعه و جغرافیا اتفاق بیفتد و فضای درمانی به چند درجه؛ خانه، نقاهتگاه، قرنطینه، فضای بیمارستانی عمومی و فضای بیمارستانی ایزوله دسته‌بندی شود که این دسته‌بندی و تریاژ بهتر و مراجعه پزشک به بیمار باعث شد فشار روی بیمارستان‌ها برداشته شود و کشور بتواند کنترل خوبی روی موضوع داشته باشد.

*با توجه به حجم و وسعت این حادثه و بی‌سابقه بودن آن، این اپیدمی نشان داد که تاب ­آوری دستگاه سلامت و درمان کشور در همه بخش‌ها بسیار خوب و یکی از نقاط قوت است. البته این به مفهوم نداشتن نقطه ضعف نیست که باید در جای خود به آن پرداخت.

*خوشبختانه به جهت وجود فروشگاه‌های کوچک سوپرمارکت یا فروشگاه خرده فروشی، شبکه توزیع خوبی داشتیم که متکی به چند فروشگاه بزرگ نبود که با مشکلات برای دسترسی به کالاهای اساسی مواجه شویم. این جزو نقاط قوتی بود که باید آن را تقویت کنیم و اجازه ندهیم از بین برود.

*البته در زمینه تأمین لوازم بهداشتی مانند ماسک و دستکش و مواد ضدعفونی­‌کننده همه دنیا دچار غافلگیری شدند. البته ما توانستیم به سرعت واحدهای تولیدی را تقویت کرده و کمبودها را جبران کنیم. به عقیده من با ادامه روند فعلی ما می‌توانیم در آینده نزدیک در زمینه صادرات اقلام بهداشتی نیز نقش ایفا کنیم.

*یکی از کلیدی‌ترین عوامل که به مدیریت این بیماری کمک کرد نقش مقام معظم رهبری (مدظله العالی) است. ایشان دو نکته مهم را مطرح کردند. نخست آنکه هر اقدام موثر در پیشگیری را حسنه و هرکاری که بیماری را گسترش دهد را سیئه اعلام کردند. در واقع یک نکته فتواگونه را مطرح کردند که حجت را بر همه از جمله مسئولان و متولیان مراکز زیارتی و دینی و متدینین تمام کرد. نکته دیگر اینکه رهبر معظم انقلاب چندین بار از اقدامات و جانفشانی‌های کادر درمانی تقدیر کردند و جانباختگان بهداشت و درمان که در راه مبارزه با کرونا جانشان را از دست داده‌اند شهید خدمت اعلام کردند و در واقع یک نگاه والای معنوی و اجتماعی ماندگار به کار این عزیزان بخشیدند.

*{در پاسخ به این سول که از نظر شما فرضیه جنگ بیولوژیک بودن بیماری کرونا تا چه حد معتبر است و سازمان پدافند غیرعامل کشور چه اقداماتی را برای بررسی جوانب مختلف این موضوع انجام داده است؟}: پرداختن به یک پدیده نیازمند بررسی دو مولفه است. نخستین بررسی شواهد اطلاعاتی و تحلیل‌های راهبردی است که مبتنی بر گمانه‌زنی افراد استراتژیست، متخصصان، نظامیان و رهبران در دنیاست که با توجه به ظرفیت‌ها و توان کشورها و نوع ویروس، امکان سلاح بیولوژیکی بودن آن را بررسی می‌کنند.

*برای مثال آمریکا بزرگترین ارتش بیولوژیک جهان را در اختیار دارد و ایالات متحده با داعیه رهبری جهانی یک برنامه تعامل و همکاری بیولوژیک طراحی کرده و در راستای آن ۲۵ آزمایشگاه سطح ۳ و سطح ۴ ایمنی را در مناطق مختلف دنیا مستقر کرده که تحت نظارت هیچ ساختار بین‌المللی نیست و به کسی گزارش نمی‌دهند. به لحاظ سابقه نیز نمونه‌ اقدامات بیولوژیک انجام شده از سوی آمریکا وجود دارد از جمله آنچه در جنگ ویتنام رخ داد.در واقع آمریکا همواره در ماجراهای بیولوژیک مانند ابولا و… متهم بوده که یا عامدانه یا تصادفی نقش داشته است و بیشترین احتمال اقدام عامدانه را به آمریکایی‎‌ها نسبت می‌دهند.

*در این زمینه در سازمان پدافند غیرعامل کشور، کارگروه‌هایی را تشکیل داده‌ایم و جوانب مختلف را هم در داخل کشور و هم شواهد بین‌المللی را مورد بررسی قرار داده‌ایم. در این میان گمانه‌هایی وجود دارد. به طول کلی سه احتمال درباره شیوع ویروس کرونا وجود دارد؛ اول اینکه یک فرایند «طبیعی» رخ داده باشد؛ یعنی ویروسی از حیوانی به انسان منتقل شده باشد مثل چیزی که بعضاً ادعا می‌شود. حالت دوم اینکه به صورت «تصادفی» از آزمایشگاه‌های سطح سه و چهار و مشابه که روی ویروس کرونا در برخی کشورها کار می‌کنند فرار کرده باشد. و حالت سوم احتمال «تعمدی» بودن دستکاری در این ویروس است که با اهداف جنگ بیولوژیک علیه کشورها انجام شود. آمریکا اصلی‌ترین متهم در این موضوع است. کما اینکه خود مقامات چینی هم ادعا می‌کنند که کرونا از طریق ورزشکاران آمریکایی به چین برده شده است.

*از سوی دیگر، بررسی رفتار و عملکرد کرونا ویروس یا کووید ۲۰۱۹ نیز از سوی ویروس شناسان ما در حال بررسی است که مطالعات همچنان در مراحل تحقیقاتی و نسبتاً زمان بر است.برخی از ویروس شناسان معتقدند در حالت طبیعی، تطابق ویروس کرونا برای اینکه میزبان خود را از خفاش به انسان تغییر دهد ۲۰۰ سال به طول خواهد انجامید و وقتی این انتقال در چند سال انجام شده است یعنی در این میان یک تسهیلگر یا اصطلاحا کاتالیزوری وجود داشته است که عامدانه یا تصادفی این اتفاق افتاده است. البته این موضوعات همچنان در حال تحقیق و بررسی است و به جمع بندی نهایی نرسیده است.سؤالات دیگری در مورد عامدانه یا غیرعامدانه بودن مدل انتشار و تاثیر ژنوم‌های مختلف انسان در عملکرد ویروس است که این موضوع نیز در کارگروه های تخصصی در دست بررسی است.

۲۷۲۷

بازدید دکتر روحانی از نمایشگاه دستاوردهای داخلی حوزه مقابله با بیماری کرونا

رئیس جمهور روز یکشنبه در حاشیه جلسه هیات دولت، از نمایشگاه دستاوردها و توانمندی های وزارتخانه های صنعت، معدن و تجارت و دفاع و پشتیبانی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در حوزه مقابله و پیشگیری از شیوع ویروس کرونا بازدید کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه خبری پلیس، سرگرد یونس کرمی اظهار داشت: پلیس به منظور غلبه بر بیماری کرونا، مشاوره‌های تلفنی به عموم شهروندان در زمینه روانشناختی و ترس‌های کاذب ارائه می‌دهد.

وی افزود: شهروندان می‌توانند در طول هفته صبح‌ها از ساعت ۹ تا ۱۳ و بعدازظهر نیز از ساعت ۱۴ تا ۱۸ با شماره‌های ۲۱۸۲۱۹۰۳ و ۲۱۸۲۱۹۰۴ تماس حاصل کنند.

رئیس مرکز مشاوره پلیس کرمانشاه ادامه داد: این روزها که کرونا در بیشتر کشورهای دنیا شیوع پیدا کرده ترس از ابتلای به این بیماری باعث ایجاد اختلال در زندگی رفتاری و حتی شخصیتی بسیاری افراد شده که همکاران ما در مرکز مشاوره و آرامش معاونت اجتماعی پلیس کرمانشاه آماده ارائه مشاوره‌های کارشناسانه و روانشناختی به این افراد هستند.

کرمی خاطرنشان کرد: همچنین کارشناسان و روانشناسان این مرکز آماده ارائه مشاوره در حوزه‌های روان سنجی، خانوادگی، فردی، حقوقی، ازدواج، شغلی و … به شهروندان به صورت رایگان هستند.

وی به تعداد مشاوره‌های ارائه شده به شهروندان در سال گذشته اشاره و اظهار کرد: سال گذشته مجموعاً به ۱۶ هزار و ۸۰۰ نفر خدمات مشاوره‌ای ارائه شد که نسبت به سال ۹۷ که به ۱۴ هزار و ۴۰۱ نفر این خدمات ارائه شده بود ۱۵ درصد رشد داشته است.

رئیس مرکز مشاوره پلیس کرمانشاه تصریح کرد: ۱۲ هزار و ۴۰۷ نفر در مراکز مشاوره کلانتری‌ها و ۴ هزار و ۳۹۲ نفر نیز در مرکز مشاوره و آرامش معاونت اجتماعی پلیس کرمانشاه تخت خدمات مشاوره‌ای رایگان قرار گرفتند.

کرمی یادآور شد: مراجعه به مرکز مشاوره و آرامش معاونت اجتماعی و همچنین کلانتری‌های سطح استان در سال گذشته به ترتیب ۱۴ و ۱۲ درصد نسبت به سال ۹۷ رشد داشته است.

رئیس مرکز مشاوره انتظامی استان کرمانشاه از مصالحه ۷۴ درصدی پرونده‌های وارده به مراکز مشاوره پلیس کرمانشاه در سال گذشته خبر داد و گفت: این مقدار در مقایسه با سال ۹۷ بیش از ۳ درصد رشد نشان می‌دهد.

مرحله دوم توزیع ۱۵۰ هزار بطری محلول ضدعفونی کننده دست، بر پایه الکل ۸۱ درصد به ارزش ۱۲۰ میلیارد ریال و ارسال به ۲۰ دانشگاه علوم پزشکی و ۲۰ استان و ۲۰ بیمارستان شهرستان‌های تهران ظهر یکشنبه در شرکت فناوری خوارزمی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار مهر، سید حسن موسوی چلک ضمن انتقاد به نحوه محاسبه مبتلایان، افراد فوت شده و بهبود یافتگان کرونا از سوی سازمان بهداشت جهانی، افزود: در صورت محاسبه این آمار با روش‌های دقیق‌تر، ایران در خصوص مبتلایان رتبه ۱۲، فوت شدگان رتبه ۷ و در خصوص بهبودیافتگان نیز رتبه سوم را به خود اختصاص می‌دهد.

وی با اشاره به اینکه شیوع ویروس کرونا به یک بحران جهانی تبدیل شده که تا به امروز (۱۷ فروردین) حدود ۲۰۶ کشور در جهان را درگیر خود کرده است، گفت: بر اساس تحلیلی که مهدی سروی همپا از اعضای هیأت مدیره انجمن مددکاران اجتماعی ایران و رئیس کمیته آموزش و پژوهش انجمن انجام داده با استناد بر آمارهای ارائه شده توسط سازمان جهانی بهداشت، حدود ۱۲۰۲۵۸۴ نفر تا به امروز مبتلا به بیماری کرونا شده‌اند.

وی با بیان اینکه از بین ۲۰۶ کشور درگیر در بحران ویروس کرونا ۲۰ کشور (آمریکا، ایتالیا، اسپانیا، آلمان، فرانسه، چین، ایران، انگلستان، ترکیه، سوئیس، بلژیک، هلند، کانادا، اتریش، کره جنوبی، پرتغال، برزیل، اسرائیل، سوئد، استرالیا) ۹۰.۱ درصد از کل مبتلایان به ویروس کرونا در جهان را به خود اختصاص داده اند. این در حالی است که این ۲۰ کشور ۳۴.۴ درصد از جمعیت جهان را دارا هستند.

وی افزود: آمارها نشان می‌دهد که در بین این ۲۰ کشور به لحاظ تعداد مبتلایان آمریکا با ۲۵.۹ درصد از کل مبتلایان رتبه اول و استرالیا با نیم درصد از کل مبتلایان رتبه آخر را دارد و ایران با ۴.۶ درصد از کل مبتلایان در جان در رتبه هفتم قرار گرفته است.

رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران ادامه داد: همچنین کشور چین به عنوان مبدا اولیه ویروس کرونا با ۶.۸ درصد از کل مبتلایان در جهان در رتبه ۶ جدول قرار گرفته است.
(جدول شماره ۱)

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با بیان اینکه این رتبه بندی صحیح نیست چراکه تعداد مبتلایان باید به نسبت جمعیت محاسبه شود، تصریح کرد: تعداد مبتلایان به نسبت جمعیت (نفر در یک میلیون جمعیت) محاسبه شده است که نشان می‌دهد کشورهای اسپانیا، سوئیس و ایتالیا رتبه‌های اول تا سوم و کشورهای کره جنوبی، چین و برزیل در انتهای جدول قرار گرفته اند. ایران با ۶۶۴ نفر در یک میلیون رتبه ۱۲ جدول را به خود اختصاص داده است. در کل جهان به ازای هر یک میلیون نفر تعداد ۱۵۵ نفر مبتلا به ویروس کرونا شده است.

(جدول شماره ۲)

عضو هیأت رئیسه منطقه آسیا واقیانوسیه فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی اضافه کرد: از بین حدود ۱۲۰۲۵۸۴ نفر که تا به امروز مبتلا به بیماری کرونا شده اند حدود ۶۴۷۳۲ نفر جان خود را از دست داده اند. همچنین از بین ۲۰۶ کشور درگیر در بحران ویروس کرونا ۲۰ کشور (آمریکا، ایتالیا، اسپانیا، آلمان، فرانسه، چین، ایران، انگلستان، ترکیه، سوئیس، بلژیک، هلند، کانادا، اتریش، کره جنوبی، پرتغال، برزیل، اسرائیل، سوئد، استرالیا) ۹۵.۳۵ درصد از کل فوت شدگان از ویروس کرونا در جهان را به خود اختصاص داده اند.

موسوی چلک با اشاره به اینکه آمارها نشان می‌دهد که در بین این ۲۰ کشور به لحاظ تعداد فوت شدگان ایتالیا با ۲۳.۷ درصد از کل فوت شدگان رتبه اول و استرالیا با یک دهم درصد از کل فوت شدگان رتبه آخر را دارد، ادامه داد: ایران با ۵.۳ درصد از کل فوت شدگان در جهان در رتبه ۶ قرار گرفته است. کشور چین به عنوان مبدا اولیه ویروس کرونا با ۵.۱ درصد از کل فوت شدگان در جهان در رتبه ۷ جدول قرار دارد.

(جدول ۳)

کمیسراخلاق فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی با تاکید بر اینکه برخلاف آمار ارائه شده مذکور تعداد فوت شدگان نیز باید به نسبت تعداد مبتلایان محاسبه شود، تصریح کرد: بر این اساس تعداد فوت شدگان به نسبت تعداد مبتلایان محاسبه شده است که نشان می‌دهد کشورهای ایتالیا، انگلستان و هلند رتبه‌های اول تا سوم و کشورهای آلمان، اسرائیل و استرالیا در انتهای جدول قرار گرفته اند. ایران با ۶.۲ درصد فوت نسبت به تعداد مبتلایان رتبه ۷ جدول را به خود اختصاص داده است. در کل جهان ۵.۴ درصد از کل مبتلایان تا به امروز فوت شده اند.

(جدول ۴)

موسوی چلک همچنین در خصوص آمار بهبودیافتگان توضیح داد: از بین حدود ۱۲۰۲۵۸۴ نفر که تا به امروز مبتلا به بیماری کرونا شده اند حدود ۲۴۶۶۳۸ نفر بهبود پیدا کرده اند. از بین ۲۰۶ کشور درگیر در بحران ویروس کرونا ۲۰ کشور (آمریکا، ایتالیا، اسپانیا، آلمان، فرانسه،؟چین، ایران، انگلستان، ترکیه، سوئیس، بلژیک، هلند، کانادا، اتریش، کره جنوبی، پرتغال، برزیل، اسرائیل، سوئد، استرالیا) ۹۴.۲ درصد از کل بهبودیافتگان از ویروس کرونا در جهان را به خود اختصاص داده اند.

وی افزود: آمارها نشان می‌دهد که در بین این ۲۰ کشور به لحاظ تعداد بهبودیافتگان چین با ۳۱.۲. درصد از کل بهبودیافتگان رتبه اول و پرتغال با کمتر از یک دهم درصد از کل بهبودیافتگان رتبه آخر را دارد و ایران با ۸ درصد از کل بهبودیافتگان در جهان در رتبه ۵ قرار گرفته است.

(جدول ۵)

وی با بیان اینکه این رتبه بندی نیز مشکلاتی دارد، توضیح داد: چراکه تعداد بهبودیافتگان باید به نسبت تعداد مبتلایان محاسبه گردد. تعداد بهبودیافتگان به نسبت تعداد مبتلایان نشان می‌دهد کشورهای چین، کره جنوبی و ایران رتبه‌های اول تا سوم و کشورهای برزیل، پرتغال و انگلستان در انتهای جدول قرار گرفته‌اند. ایران با ۳۵.۴ درصد بهبودیافته نسبت به تعداد مبتلایان رتبه ۳ جدول را به خود اختصاص داده است. در کل جهان ۲۰.۵ درصد از کل مبتلایان تا به امروز بهبود یافته اند.

(جدول. ۶)

خبرگزاری مهر، گروه بین‌الملل- مریم خرمائی: خیلی‌ها می‌گویند که او خطر شیوع کرونا را جدی نگرفت. منظورشان دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا است که در مراحل آغازین این بحران، بلا را از جان آمریکایی‌هایی که امروزه صدرنشین آمار مبتلایان به کووید ۱۹ هستند، دور می‌دید و حتی وقتی به ضرب و زور دموکرات‌های کنگره مجبور به نشان دادن واکنشی دیرهنگام شد؛ خودش از گود ماجرا فاصله گرفت و معاونش «مایک پنس» را رئیس ستاد مبارزه با بیماری کرد.

اما دیری نپایید که ویروس در زندگی آمریکایی‌ها جا خوش کرد و چوب لای چرخ اقتصاد این کشور گذاشت- همان اقتصادی که قرار بود برگ برنده ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ و در مصاف با رقیب دموکراتی باشد که علی‌الظاهر «جو بایدن» است.

در کنار حقایقی چون سایه انداختن تبعات اقتصادی کرونا بر شانس پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ و حتی تناقض‌گویی‌های او در مواجهه با بحران اخیر، واقعیت‌های دیگری نیز وجود دارد که نشان می‌دهد این ویروس همه‌گیر شانس نامزدهای دموکرات را نیز به همین اندازه تحت‌الشعاع قرار داده است به نظر می‌آید فروکش کردن سیر صعودی بازار بورس آمریکا، به خواب رفتن چرخه اقتصادی و در نهایت، متهم جلوه دادن ترامپ به سهل‌انگاری می‌تواند اقبال کم‌نظیر او برای حفظ سکان کاخ سفید طی ۴ سال آتی را بیش از آنچه که انتظار می‌رود، کم فروغ کند.

این نیمه خوش‌بینانه واقعه است. در حقیقت، کارشناسان زیادی به این باور امید بسته‌اند که تأثیر اقتصادی کرونا به معنای آن باشد که ترامپ انتخابات را از دست بدهد. اما در عین حال، اغلب آنها اذعان می‌کنند مادامیکه یک رقیب دموکرات بلامنازع وجود نداشته باشد که به وجهی قابل قبول از پس اثبات قابلیت‌های خود برآید، نمی‌توان به این خوش‌بینی تکیه کرد که ترامپ انتخابات را می‌بازد. اینکه کرونا برای خود وزنه‌ای است و معادلات سیاسی را تا حدی جابه‌جا کرده است، نباید مانع دیدن این واقعیت شود که او باید انتخابات را به نفع شخص دیگری واگذار کند. اما آیا بایدن خواب‌آلود یا حتی «برنی سندرز» سوسیال دموکرات که در این روزهای کرونایی، شعارهای برابری‌جویانه‌اش از موج پوپولیستی حاکم بر نظام سرمایه‌داری آمریکا عبور کرده، می‌توانند گزینه‌های خوبی برای رقابت با ترامپ باشند؟

در کنار حقایقی چون سایه انداختن تبعات اقتصادی کرونا بر شانس پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ و حتی تناقض‌گویی‌های او در مواجهه با بحران اخیر، واقعیت‌های دیگری نیز وجود دارد که نشان می‌دهد این ویروس همه‌گیر شانس نامزدهای دموکرات را نیز به همین اندازه تحت‌الشعاع قرار داده است.

تبلیغات منفی؛ سود نهایی از آن کیست

بسیاری از گروه‌های دموکرات قانع شده‌اند که با تشدید جنگ تبلیغاتی علیه ترامپ آن هم با تمرکز بر واکنش دیرهنگام او به مهار کرونا، می‌توانند افکار عمومی آمریکا را به نفع خود تغییر بدهند حال آنکه برخی استراتژیست‌های دموکرات نظر متفاوتی دارند و می‌گویند ذهنی که بیدار شود نسبت به همه چیز حساسیت نشان می‌دهد.

به بیان واضح‌تر، ترامپ بعد از تجاهل‌های عامدانه در باب اهمیت ویروس کرونا، بالاخره قانع شد که باید موقعیت پیش آمده را به نفع خود تغییر دهد. پس در حالی که همه کارزارهای انتخاباتی آمریکا متوقف شده است، از تریبونی که کاخ سفید در اختیارش قرار داده برای عرضه توانمندی‌های خود استفاده می‌کند؛ اینکه او به یک باره معاونش را از صحنه عقب راند و خودش زمام امور را به دست گرفت اثباتی بر این فرضیه است.

در حالی که همه کارزارهای انتخاباتی آمریکا متوقف شده است، ترامپ از تریبونی که کاخ سفید در اختیارش قرار داده برای عرضه توانمندی‌های خود استفاده می‌کند

اینکه بایدن و سندرز نوک پیکان تبلیغات علیه ترامپ را تیز کرده‌اند تا چه حد می‌تواند تصویری که او حین سفر به ویسکانسین و بازدید از کشتی بیمارستانی تازه تأسیس آفرید را در ذهن مردم مخدوش کند. درباره یک ماه پیش صحبت نمی‌کنیم که ترامپ خطر را نادیده می‌گرفت بلکه درباره زمان حال صحبت می‌کنیم که وی درست وسط گود ماجرا است و با استفاده از عباراتی چون «دشمن نامرئی» و «موقعیت جنگی» به کل ماجرا آب و تاب می‌دهد. در واقع تبلیغات منفی حزب موکرات درباره ترامپ ذهن مردم را به سمت این سوال سوق می‌دهد که اگر او کم کاری می‌کند؛ نامزدهای دموکرات چه می‌کنند و آیا بهتر نیست که آنها به جای تمرکز بیش از اندازه بر کاستی‌های رئیس‌جمهوری آمریکا، پیشنهادهای خود را درباره نحوه مبارزه با کرونا ارائه دهند؟

کارزار دیجیتالی؛ وقتی فناوری تعیین کننده است

حال فرض کنیم که در اوج شیوع کرونا، گزینه اصلی دموکرات‌ها یعنی «بایدن» کارزار هوشمندانه‌ای علیه ترامپ تدارک ببیند. خوب با توجه به اینکه ممکن است با تداوم بیماری و توصیه به عدم تجمع مردمی، روند رقابت‌ها به سمت برگزاری انتخابات آنلاین پیش برود، آیا نباید تمرکز او بر تشدید توانمندی‌های دیجیتالی ستاد انتخاباتی خود باشد؟ البته که جواب آری است اما خبر بد آنکه تیم دیجیتالی «سندرز» از او جلوتر است و خبر بدتر آنکه تیم دیجیتالی ترامپ از هر دو آنها!

رقابت مقدماتی دموکرات‌ها در ۱۵ ایالت به تعویق افتاده و بایدن و سندرز باید بخشی از توان خود را روی رقابت با یکدیگر بگذارند فراموش نکنیم که از رقابت انتخاباتی ۲۰۱۶ به این سو، شخص ترامپ و تیم او به بهترین وجه از رسانه‌های اجتماعی برای بازی با افکار عمومی استفاده کرده‌اند و از این حیث او از رقبای خود جلوتر است.

البته باید به همه موارد گفته شده این موضوع را هم افزود که تکلیف ترامپ در اردوگاه جمهوریخواهان مشخص است و او نامزد نهایی حزب در انتخابات ۲۰۲۰ است اما رقابت مقدماتی دموکرات‌ها در ۱۵ ایالت به تعویق افتاده و بایدن و سندرز باید بخشی از توان خود را روی رقابت با یکدیگر بگذارند.

موضوعات متفرقه؛ از اصل ماجرا دور نشویم

از اکنون تا زمان انتخابات ۲۰۲۰ ناشناخته‌های زیادی وجود دارد اما واقعیت آن است که سقوط یا صعود ترامپ به میزان توانایی او در مهار کرونا ربط دارد و در این میان چیز زیادی وجود ندارد که دموکرات‌ها بخواهند روی آن مانور بدهند.

در حال حاضر، ذهن مردم آمریکا به گونه‌ای نفوذناپذیر بر شیوع ویروس کرونا متمرکز شده و این موجب می‌شود قیل و قال حول مسائلی که دموکرات‌ها وجه‌التمایز خود با ترامپ قرار می‌دادند تا حد زیادی به حاشیه رانده شود؛ مسائلی از قبیل کنترل تسلیحات، تغییرات اقلیمی و حتی بیمه درمانی.

دموکرات‌ها همیشه از چنین موضوعاتی به عنوان ابزار به همه‌پرسی گذاشتن مشروعیت ترامپ استفاده می‌کردند اما اکنون تمامی این مسائل در برابر این سوال که «آیا او از صلاحیت و درایت کافی برای پایان دادن به بحران کرونا برخوردار است» رنگ می‌بازد. این سوالی است که پاسخ آن را فقط خود ترامپ باید بدهد. اگر آری باشد؛ اقتصاد هم دیر یا زود به روال قبل باز می‌گردد. اگر خیر باشد باز هم دموکرات‌ها به نوبه خود نیازمند هوشمندی برای عبور از تبعاتی هستند که شیوع کرونا بر ستاد انتخاباتی‌شان گذاشته است.

ویروس کرونا به‌مثابه‌ یک سلاح ژنتیکی در آزمایشگاه‌های امریکا برای ضربه‌زدن به چین و ایران ساخته شده‌است”[i]. لیکن، در فرایند انتقال این دیو از شیشه بیرون آمده و زندگی سازنده‌ی خود را هدف قرار داده‌است. این مضمون در شمار اولین گمانه‌زنی‌ها پس از شیوع این بیماری در چین و خبر شیوع آن در قم بود. بعدها، فرض‌های دیگری به‌میان آمد و پیدایش آن را درنتیجه یک جهش طبیعی ویروس‌ کرونای نوع پیشین خواند؛ SARS-CoV-۲ و فرضیه قبلی را صرفاً زاییده‌ی توهم توطئه و فاقد هرگونه استناد و مدرک علمی خواند[ii]. بااین‌وجود، فرضیه جهش طبیعی به این سؤال پاسخ نداد که آیا این جهش براثر مداخله خارج از ناموس طبیعتِ انسان در محیط‌زیست ایجادشده و یا آن‌که یک جهش طبیعی در چرخه‌ی حیات بوده‌است؟ ازآنجاکه پاسخ به این پرسش‌ها تاثیر تعیین‌کننده‌ای در سیاست‌های بعدی که توسط حاکمیّت و شکل‌گیری اذهان عمومی دارد، نمی‌توانیم به‌سادگی از کنار آن‌ها بگذریم.

ردّ و تردید در دریافت کمک‌های بین‌المللی و یا نپذیرفتن پزشکان بدون مرز ریشه در باور به سلاح زیستی بودن انتشار این ویروس دارد. شایسته است به تصویر زیر نگاه کنیم. مضمون آن دفاع بیولوژیک است. دفاع در برابر یک حمله صورت می‌گیرد. اگر چنین ته‌ماندی در اذهان سیاست‌گذاران نبود، اکنون شاهد ایفای نقش بین‌المللی از سوی ایران در مجامع بین‌المللی و گسترش همکاری‌های جهانی بودیم.

فرضیه‌ی جهش طبیعی نیز تاثیر مستقیمی بر نحوه رویارویی جهانی در برابر این بیماری واگیردار دارد. اگر منشاء پیدایش این ویروس کاملاً طبیعی باشد، بنابراین، راه مبارزه با آن تنها، افزایش مقاومت زیستی انسان‌ها در برابر آن است. ولی اگر این جهش، عکس‌العمل طبیعت در برابر مداخله‌های ناروای انسان در آن باشد، راه مقابله با آن، افزون بر روش‌های زیست‌شناسی، نیاز به قطع زنجیره‌ی تولید و انتشار و دست‌یابی به راهکاری جهانی برای قطع این‌گونه مداخله‌هاست؛ بنابراین، چه برای مقابله و چه برای ایمنی‌های بعدی و تصویر جهان پساکرونا نیاز به پاسخ درست به این سؤال داریم. منشاء این ویروس چیست؟ این یادداشت تلاش می‌کند تا حدی که یک یادداشت کوتاه اجازه می‌دهد به این پرسش پاسخ دهد.

پیدایش و انتشار بیماری

در آغاز سال نو میلادی ۲۰۲۰ شیوع نوع جدیدی از بیماری حاد تنفسی (پنومونی) ویروسی در مرکز چین مشاهده شد. تعداد افراد مبتلا به آن نیز به‌سرعت در حال افزایش بود. پس‌آمدِ آن، مقام‌های بهداشتی کشور چین اعلام داشتند که مشکلی وجود دارد. علایم این بیماری پیش از گرفتار شدن بیماران به وضعیّت حاد تنفسی، شامل تب و سرفه خشک بود. این بیماری سبب مرگ تعدادی از مبتلایان شد. پزشکان این بیماری را COVID-۱۹ نام‌گذاری و منشاء آن را ویروسی با نام SARS-COV-۲معرفی کردند. سفرهای هوایی، زمینی و حتی دریایی بین‎المللی از آن زمان اجازه داد این ویروس در کشورهای دیگر گسترش یابد. با همه‎گیری این ویروس، گمانه‌زنی‌ها برای شناسایی منشاء ویروس شدت گرفت.

کسانی که این ویروس را یک سلاحِ اصلاح‌شده ژنتیکی خواندند کمتر شواهد علمی به‌میان آوردند. مدعایشان بیشتر متکی به فرض‌های امنیّتی و دفاعی بود. این باور در چارچوب ذهنی پیشین این افراد از ارزیابی تهدیدهای خارجی قابل تفسیر است. طرفه آن‌که به‌هنگام شیوع طاعون در قرون‌وسطی، کلیسا یهودیان و جذامیان را مقصر اعلام کرد[iii]. ازاین‌رو، سوزاندن افراد ناموافق با دین شامل یهودیان، جذامیان و جادوگران به دستور کلیسا اتفاقاتی رایج بود[iv].

در برابر باور پیش‌گفته، تجزیه‌وتحلیل داده‌های توالی اطلاعات ژنتیکی (وراثتی) ویروس SARS-CoV-۲ و سایر ویروس‌های هم‎خانواده آن، نشان می‌دهد که ویروس CoVID-۱۹ درنتیجه‌ی جهش ویروس مذکور و از طریق فرآیندهای طبیعی و نه مداخله مستقیم انسان سرچشمه گرفته است[v]. حال بازمی‌گردیم به ارزیابی نقش غیرمستقیم انسان در شکل‌گیری ویروس کرونا-۱۹. پرسش این است که آیا ظهور بیماری‌هایی چون ایدز (HIV)، ابولا، سارس و مرس (MERS) نتیجه جهش طبیعی ویروس‌های پیشین است و یا براثر مداخله‌ی انسان در طبیعت پیداشده‌اند؟ این یادداشت بر آن است که مشخصاً کرونا براثر تجارت حیات‌وحش و مصرف حیوانات وحشی موجب انتقال ویروس‌ِ جانوران وحشی به انسان شده‌است. لذا، بشر با ویروسی رویاروگشته که سابقه‌ای از آن در چرخه‌ی دفاعیِ زیستی خود نبوده‌است.

تجارت حیات‌وحش و مصرف حیوانات وحشی و پیدایش ویروس کرونا-۱۹

مقامات پزشکی چین وقتی سعی در یافتن منشأ ویروس جدید کرونا داشتند یک منبع احتمالی پیدا کرد: بازار مواد غذایی در ووهان چین، از میان ۴۱ بیمار نخست، ۲۷ نفر آن‌ها در این بازار بودند. البته این شواهد قطعی نبود، ولی مقامات چینی به‌سرعت بازار را تعطیل کردند. آن‌ها قبلاً مشابه این پدیده را در مکانی دقیقاً مشابه این بازار دیده بودند. سال ۲۰۰۲ بود که ویروسی از خانواده کروناویروس‌ها در بازاری مشابه ظهور یافت. آن زمان نیز مقامات بهداشتی در تلاش بودند تا از علّتِ شیوع آن بیماری که SARS نام گرفت، مطلع شوند. این ویروس نیز در بخش جنوبی سرزمینِ اصلی چین ظهور کرد و سپس در سراسر آن کشور پخش شد و ماه‌ها پس‌ازآن قربانی می‌گرفت. این ویروس به‌تدریج ۲۹ کشور را آلوده و ۷۷۴ نفر را به کام مرگ فروبرد[vi]. حال ۱۸ سال پس‌ازآن رخداد، این ویروس تا زمان نگارش این یادداشت حداقل در ۱۸۰ کشور بیش از یک‌میلیون نفر را آلوده و بیش ۵۵ هزار نفر را به کام مرگ فرستاده‌است. این بازارها چه ارتباطی با یکدیگر دارند و دلیل منشاء گرفتن این بیماری از آن‌ها چیست؟ و چرا این دو رخداد در چین به‌وقوع پیوسته‌است؟

بسیاری از ویروس‌ها که انسان را بیمار می‌کنند از حیوانات سرچشمه می‌گیرند[vii]. برخی از ویروس‌هایی که باعث آنفولانزا می‌شوند از پرندگان و خوک‌ها سرچشمه می‌گیرند، ویروس HIV که عامل بیماری ایدز است از شامپانزه‌ها منشاء گرفته و احتمالاً خفاش‌ها منشاء ویروس کشنده‌ی ابولا بوده‌اند. در خصوص ویروس SARS-COV-۲ یا کرونا ویروس-۱۹ شواهدی وجود دارد که پیش از آلوده‌کردن انسان از خفاش به یک پانگوولین-نوعی مورچه‌خوار از خانواده پولک پوستان- منتقل شده‌است[viii].

درحالی‌که پرشِ ویروس‌ها در میان گونه‌های حیوانی وحشی، بسیار دیده‌شده‌است[ix]، پرش و انتقال آن‌ها به انسان اتفاق نادری است؛ زیرا لازمه‌ی این اتفاق حضور هم‌زمان همه‌ی این میزبان‌ها در یک نقطه یا مکان است. این جایی است که بازار مرطوب ووهان امکان آن را فراهم آورده‌است. بازار مرطوب ووهان یا Wet Market مکانی است که در آن حیوانات زنده‌ی وحشی همان‌جا ذبح‌شده و برای مصرف عرضه می‌شوند.

پروفسور پیتر لی، استادیار سیاست‌های آسیای شرقی در دانشگاه هیوستون و متخصص سیاست‌گذاری چین در انستیتوی مطالعات انسانی[x]می چنین می‌گوید[xi]:

«برای من و خیلی از دانشمندان این اتفاق اصلاً تعجب‌آور نبود، در بازار ووهان قفس حیوانات روی‌هم قرار می‌گیرد و حیوانات پایین‌تر در معرض خون و فضولات و مایعات خارج‌شده از حیوانات بالاتر قرار می‌گیرند و این دقیقاً چگونگی انتقال ویروس میان یک حیوان به دیگری است و در صورت تماس انسان با آن حیوان یا مصرف گوشت آن می‌تواند او را آلوده نماید و اگر از انسان آلوده به دیگری منتقل شود نقطه شروع اپیدمی خواهد بود».

بازارهای مرطوب (Wet Markets) در بخش‌های مختلف دنیا شامل چین، هنگ‌کنگ، مکزیک، سنگاپور و تایلند وجود دارند. ولی بازارهای چین به این دلیل شهرت یافته‌اند که تنوع حیوانی آن‌ها بسیار بالا و به‌ویژه حیوان‌های وحشی را نیز شامل می‌شوند. طبق گزارش‌ها شکل ۳ یک سیاهه از انواع حیوان‌های ارایه‌شده در ووهان را نشان می‌دهد. این حیوان‌ها از نقاط مختلف دنیا منتقل‌شده‌اند و هرکدام می‌تواند حاوی ویروس‌های مختص خود باشد. شگفت آن‌که گوشت آن‌ها بدون رعایت مقررات بهداشتی در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد[xii].

تاریخچه شکل‌گیری این بازار

چین در دهه ۱۹۷۰-م دچار قحطی سختی شد که براثر آن بیش از ۳۶ میلیون نفر مُردند. دولت کمونیستی چین در آن زمان کنترل تولید عذا را در کنترل خود داشت. ازآنجاکه امکان تأمین غذا برای جمعیت ۹۰۰ میلیونی خود را نداشت، اجازه‌ی تغذیه از حیوان‌های وحشی را صادر کرد. تا سال ۱۹۷۸ درحالی‌که شرکت‌های بزرگ به‌طور فزاینده روی تولید گوشت خوک متمرکز بودند، با توجه به اجازه بالا برخی مزرعه‌داران کوچک به شکار و پرورش حیوان‌های وحشی و غیرِاهلی وحش روی آوردند.

دکتر پیتر لی در این خصوص چنین می‌گوید: این گرایش «در ابتدای امر، بیشتر برای تغذیه خانواده و در محدوده حیات خانه، حیوان‌هایی چون لاک‌پشت نگهداری می‌شدند و این نقطه شروع تجارت پرورش حیوان‌های وحشی بود». ازآنجاکه این اقدام به تامین غذایی کمک می‌کرد، دولت چین از آن حمایت کرد. «این برای دولت امری ضروری بود که مردم را تشویق به ایجاد غذا از هر طریقی بکند تا از شرایط فقر و قحطی فاصله بگیرند بدون توجه به اینکه که چه می‌کنند»؛ اما پس‌ازآن در سال ۱۹۸۸، دولت چین تصمیمی گرفت که شکل تجارت حیوان‌های وحشی را تغییر داد و قانون حمایت از حیات‌وحش[xiii]را تصویب کرد. در این قانون حیوانات به‌عنوان «منابع متعلق به دولت» تعیین شد و از افرادی که در استفاده از حیات‌وحش فعال بودند محافظت می‌کرد.

ماده ۳: حیات‌وحش جزء منابع متعلق به دولت است. دولت از حقوق و منافع قانونی نهاد ها و اشخاصی که مشغول توسعه یا استفاده از منابع حیات‌وحش هستند، حمایت می‎کند.

ماده ۴: دولت باید سیاست تقویت حفاظت از منابع حیات‎وحش، اهلی‎سازی و پرورش گونه‌های وحشی حیوانات و توسعه و بهره‎برداری عقلانی منابع حیات‎وحش را دنبال و تحقیقات علمی در مورد حیات‎وحش را ترغیب کند. به واحدها و اشخاصی که در زمینه حفاظت یا اهلی‎سازی و پرورش حیوانات وحشی دستاوردهای چشمگیری داشته اند، توسط دولت پاداش اعطا می‌شود.

پیتر لی ادامه می‌دهد: «این دو ماده ویرانگرترین بخش این قانون است. چراکه اگر حیات‌وحش به‌عنوان منابع طبیعی در نظر گرفته‌شود، به این معنی است که استفاده از آن به نفع انسان فراهم می‌آید» ماده ۱۷ این قانون همچنین تشویق به پرورش و نگهداری این حیوان‌ها و اهلی سازی آن‌ها می‌کند.

ماده ۱۷: دولت بایستی تشویق به اهلی‌سازی و پرورش حیوانات وحشی کند. هرکسی که قصد دارد حیوانات وحشی را تحت حمایت ویژه دولت بومی و پرورش دهد، مجوز دریافت می‌کند. اقدامات اداری برای چنین مجوزهایی توسط اداره امور حیات‌وحش تحت نظر شورای دولت تدوین می‌شود.

با تصویب این قانون، یک صنعت به وجود آمد و مزارع کوچک محلی به صنایع بزرگ تبدیل شدند. به‌عنوان‌مثال، این مزرعه پرورش خرس فقط با ۳ خرس شروع به‌کار کرد و در ادامه در آن چیزی بیش از ۱۰۰۰ خرس پرورش پیدا کرد. جمعیت بیشتر به معنی شانس بیشتر در گسترش بیماری است. یک حیوان بیمار به‌راحتی می‌تواند سایر حیوانات را بیمار کند.

مزرعه‌داران، همچنین انواع مختلفی از حیوان‌ها را در یک مزرعه پرورش می‎دادند؛ که این خود به معنی تنوع ویروسی در میان گونه‌های حیوانی در مزارع است. بااین‌وجود این حیوان‌ها برای سوداگری به بازارهای مرطوب راه پیدا کردند. درحالی‌که پرورش حیات‌وحش شروع به رونق کرد، هم‌زمان پوششی برای صنعت غیرقانونی سایر حیوان‌های وحشی و پُرخطر مانند ببر، کرگدن و پنگولین‌ها به وجود آمد و قاچاق این حیوانات به چین آغاز گردید.

در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، اکثر این بازارها را حیوان‌های وحشی شکل می‌داد که اتفاق غیرمنتظره سارس رخ داد. جدیدترین ویروس مرگبار SARS شیوع پیدا کرد. تنها در چین بیش از ۱۴۰۰ مورد مبتلا گزارش شد. این همان چیزی بود که مسئولان بهداشت از آن ترس داشتند. در سال ۲۰۰۳، شیوع SARS به یک بازار مرطوب در جنوب چین ردیابی شد. در شهر فوشان در ایالت گوآنگدانگ. دانشمندان ردپای این ویروس را در مزرعه‌ها میان گونه‌ای از گربه (CIVET) پیدا کردند. پس‌ازآن مقامات چینی به‌سرعت این بازارها را تعطیل کردند و پرورش این حیوان‌ها را ممنوع اعلام کردند؛ اما تنها چند ماه پس از همه‌گیری سارس مقامات چین ۵۴ گونه حیات‌وحش ازجمله گربه CIVET را برای پرورش قانونی اعلام کردند. تا سال ۲۰۰۴ صنعت پرورش حیات‌وحش چیزی حدود ۱۰۰ میلیارد یوآن ارزش یافت و نفوذ بسیار زیادی در دولت چین کسب کرد.

«سهم صنعت پرورش حیات‌وحش در GDP چین بسیار بسیار کوچک بود ولی قدرت نفوذ و چانه‌زنی بسیار زیادی در لابی‌های قدرت چین داشت» به دلیل همین نفوذ بود که دولت چین مجدادا به این بازارها اجازه فعالیت داد. به‌عنوان‌مثال در سال ۲۰۱۶ دولت اجازه پرورش گونه‌های درخطر انقراض مانند ببرها و پنگولین‌ها را داد. تا سال ۲۰۱۸ ارزش صنعت پرورش حیات‌وحش ۱۴۸ میلیارد یوآن رشد کرده و تاکتیک‌های هوشمندانه‌ای برای فعال نگه‌داشتن این بازارها کسب کرده بود.

«این صنعت حیوان‌های وحشی را به‌عنوان محصولات نیروبخش، مکمل‌های بدن‌سازی و تقویت‌کننده‌ی جنسی و مقوّی سیستم ایمنی برای مبارزه با بیماری‌ها تبلیغ می‌کرد. برای درستیِ هیچ‌یک از این ادعاها کوچک‌ترین شاهدی وجود ندارد». بااین‌وجود، این محصولات در میان بخش تأثیرگذار جامعه‌ی چین و هم‌چنین افراد ماجراجو از سراسر جهان محبوبیت پیدا کردند. «اکثر شهروندان چینی حیوان‌های وحشی را مصرف نمی‌کنند. آن بخشی که این حیوانات را مصرف می‌کنند افراد مرفه و قدرتمند هستند، این علاقه‌ی سوداگرانه تعداد معدودی از مصرف‌کنندگان حیات‌وحش منافع ملّی چین را در خطر جدی قرار داده است» و در ادامه جهان را در معرض خطر قرار داده‌است.

مجدادا با شیوع کرونا ویروس جدید دولت چین بازارهای مرطوب را به حالت تعلیق درآورد و به‌طور موقت تجارت حیوان‌های وحشی را ممنوع اعلام کرد[xiv]. بسیاری از فعالان در شبکه‌های اجتماعی و نهادهای بین‌المللی در تلاش هستند تا این ممنوعیت را دایمی کنند. پیش‌بینی می‌شود تا زمانی که مداخله انسان در نظم طبیعت و دست‌اندازی به منابع آن و چنین دست سیاست‌هایی دستخوش تغییر جدی نشود امکان وقوع چنین پدیده‌هایی در آینده متصور است.

نتیجه‌گیری

می‌توان این‌گونه نتیجه‌گیری کرد که تاکنون قابل‌پذیرش‌ترین فرضیه برای منشاء این ویروس، فراهم شدن امکان انتقال ویروس از حیوان‌های وحشی به انسان به‌عنوان میزبان، جهش آن در انسان و سرایت آن به جهان انسانی است. تا زمانی که فرضیه قابل‌اثبات دیگری نیامده‌، این فرضیه قانع‌کننده‌ترین فرضیه‌ای است که فراروی ماست.

نتیجه‌گیری دیگر، اثبات مجدد یکپارچگی جهانی است. یک عادت غلط و یا یک تصمیم سوداگرانه؛ هرچند در ابتدا بر اساس ضرورت و تلاش برای بقا بوده‌باشد، در یک نقطه از جهان می‌تواند جان میلیون‌ها انسان را به مخاطره بیندازد و زندگی میلیاردها انسان را دیگر در رنج و سختی و یا حتی فقر و فلاکت فروبرد. یک‌بار دیگر، پیوستگی جهانی خودش را بر تمامی نوع بشر نمایان می‌کند و ضرورت برقراری همکاری‌های صلح‌آمیز و هم‌دلی و همراهی جهانی بر همگان به اثبات می‌رسد. آنان‌که تصور می‌کنند مرزهای کشورها را می‌توان بست و جهانی بسته خلق کرد، اکنون باید دریافته باشند که این کار شدنی نیست و آدمی برای بقا نیاز به زندگی مشترک در سطح جهان دارد و اندازه‌ی ملّی کفایت نمی‌کند. از این رواست که این یادداشت بر این باور است که فهم منشاء این ویروس، بر سیاست‌گذاریِ مقابله و ساخت جهانِ پسا کرونا بسیار تاثیر گذار است. این نشان می‌دهد که سیاست‌های دودهه‌ی گذشته‌ی ایران تا چه اندازه اشتباه بوده‌است.

متخصصان شیوع بیماری‌های واگیردار برای مقابله با گسترش این بیماری‌ها بر قطع چرخه‌ی تولید و توزیع ویروس‌ها تاکید می‌کنند. این یادداشت منشاء این ویروس را نشان می‌دهد؛ بنابراین، همه‌ی ملّت‌ها ازجمله ایران باید از چین و جامعه‌ی جهانی بخواهند این تجاوز به حیات‌وحش را پایان دهند و عزم جهانی برای مقابله با آن شکل گیرد. این می‌تواند یکی از مأموریت‌های دیپلماسی عمومی ایرانیان باشد.

*این مقاله با همکاری امید امین زاده نوشته شده است

*وزیر سابق راه و شهرسازی و استاد دانشگاه تهران

۲۷۲۱۵

مجید انصاری، یکی از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام در پاسخ به این پرسش که جلسات مجمع در سال جدید و با توجه به شیوع ویروس کرونا چگونه برگزار می‌شود، اظهار کرد: به صورت غیر حضوری در موارد ضروری جلسات را تشکیل داده‌ایم و تصمیات موثری هم اتخاذ کرده ایم.

وی در توضیح تکمیلی افزود: هیات‌عالی نظارت جلسه غیر حضوری برای بررسی بودجه که مهلت محدودی داشت و باید تصمیم‌گیری ها در ارتباط با آن صورت می‌گرفت را برگزار کرد.

انصاری خاطر نشان کرد: به زودی جلسات ویدیو کنفرانسی نیز خواهیم داشت.

۲۷۲۱۶