برچسب: محمد بن زاید

امارات درباره ایران، راهش را از عربستان جدا می کند/ابوظبی از تهران چه می خواهد؟

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، فنتون هاروی جاناتان در گزارشی تحلیلی با عنوان «راهبردهای مغایر عربستان و امارات در برابر ایران در هنگامه کروناویروس» در خبرگزاری المانیتور می نویسد:

در ۶ آوریل، ایران طی بیانیه ای اعلام کرد که رویکرد کرونا ویروسی اش با امارات متحده ی عربی بیش از پیش به تقویت پیوندهای دو کشور کمک کرده است. تحولات اخیر در رویکرد امارات، علامتی از شکاف روز افزون در همگرایی های سنتی ابوظبی و عربستان است و نشان می دهد که امارات چطور در جستجوی استفاده از شیوع ویروس کرونا برای افزایش نفوذ منطقه ای اش گام بر می دارد. این راهبرد های متضاد می تواند بیشتر از قبل توازن قدرت ژئوپلتیکی آینده ی منطقه را دگرش دهد.

در طول ماه مارس، امارات چندین محموله ی تجهیزات پزشکی را به ایران تحویل داد و وزرای خارجه ی دو کشور در تاریخ ۱۵ مارس در تماس تلفنی در مورد راه های پیشگیری و مهار بیماری صحبت کردند.
این دست از کمک ها و ارتباطات شاید بی سابقه باشد. امارات به عنوان یک بازیگر جوان در عرصه ی سیاسی، همواره سیاست هایش همگام با سیاست های عربستان بوده و مشارکت این دو کشور، هسته ی اصلی امنیت شورای همکاری خلیج فارس را تشکیل می داده است.

به نظر می رسد که امارات مایل است مسیر مستقلی نسبت به عربستان و ایالات متحده بپیماید، هر چند بر روابط نزدیک امنیتی اش با دو کشور ادامه خواهد داد. این تحولات می تواند امارات را از شریک سنگین وزن منطقه ای اش جدا کند، عربستانی که همین حالا هم روابطش با ایران به اندازه ی کافی پر تنش است.

عربستان پس از بازگشت چند تن از شهروندانش از ایران، منطقه ی شیعه نشین قطیف را به کلی قرنطینه کرد و ایران را مسئول انتشار ویروس کرونا در منطقه خواند. عربستان همچنین از موافقت با بیانیه ی جنبش غیرمتعهد ها مبنی بر محکوم کردن تحریم های ایالات متحده علیه ایران در شرایط بحرانی فعلی، مخالفت کرد.

سخنگوی وزارت خارجه ی ایران این اقدام ریاض را به شدت محکوم کرد. بدیهی است که اولویت های ریاض برای مقابله با گسترش نفوذ منطقه ای ایران و برنامه های هسته ای اش در نتیجه ی این اتفاقات شدت گرفته است.

سال گذشته، امارات رویکرد متفاوتی نسبت به عربستان در میدان جنگ یمن اتخاذ کرد. اکتبر گذشته نیز امارات ۷۰۰ میلیون دلار از منابع قفل شده ی ایران را آزاد کرد. همچنین گزارش هایی از صحبت های پشت پرده بین امارات و حوثی های یمن وجود دارد. در ماه نوامبر، وزیر امور خارجه ی امارات، حوثی ها را بخشی از جامعه ی یمن نامید که باید در آینده ی یمن نقش داشته باشند.

امارات در جستجوی ایجاد یک کشور مستقل در جنوب یمن و تسهیل نفوذش از گذر دریای سرخ و تقویت تجارت دریایی جهانی است. شکست حوثی ها نه تنها اولویت ابوظبی نیست، بلکه مذاکره با آنها و حامیان ایرانی آنها در جاه طلبی های اماراتی ها نقشی مهم دارد.

در حالی که عربستان خواستار کاهش تنش ها با ایران است، اما از سوی دیگر با نفوذ منطقه ای ایران مبارزه می کند که به نوبه ی خود مانع تلاش های میانجی گرانه می شود. هر چند که تهران تلاش می کند روابطش با ریاض را ترمیم کند.

به علاوه، امارات خواستار حفظ اسد بر قدرت در سوریه است. ابوظبی دریافته که حضور اسد سد محکمی در مقابل یک دشمن منطقه ای فعلی- ترکیه- و نیروهای دولت اسلامی (تروریست های داعش)  است که ابوظبی آنها را دشمن می داند و اسد در مقابل هر دوی آنهاست. اینها همه، یعنی منافع مشترک با ایران و منافع متضاد با عربستانی که پیش از این از نیروهای  ضد دولتی در سوریه حمایت می کرد.

حمله ی ایران به تاسیسات نفتی عربستان، نه تنها امنیت این کشور را به خطر انداخت، بلکه مقامات اماراتی را هراسان کرد و آسیب پذیری های آنها را نیز به رخ کشید. سرانجام پس از ترور(شهادت سردار) قاسم سلیمانی، نگرانی از ثبات منطقه ای افزایش یافت و امارات یک قدم برای بهبود روابط خود با ایران برداشت. قدمی که ریاض هنوز برنداشته است.
 با وخامت بحران کرونا، کشورهای آسیب دیده به طور فزاینده ای به حمایت از یکدیگر  آمده اند. امارات نیز نشان داده که ضمن استفاده از دیپلماسی و در جهت منافعش، حاضر است چنین نقشی را بر عهده بگیرد.

منبع: اداره کل رسانه های خارجی

۳۱۰ ۳۱۰

ظریف با وزیر خارجه امارات گفتگو کرد

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و امارات متحده عربی عصر امروز یکشنبه در گفتگویی تلفنی ضمن تبریک حلول ماه مبارک رمضان در خصوص آخرین تحولات منطقه ای، مبارزه با شیوع کرونا و سایر مسائل مورد علاقه رایزنی و تبادل نظر کردند.

۳۱۰ ۳۱۰

ماه عسل تهران-ابوظبی در راه است؟

مهسا مژدهی: پس حمله به سفارت عربستان در تهران و قطع روابط دیپلماتیک کشورهای عربی با ایران، این روزها امارات چرخش سیاسی مثبتی نسبت به تهران داشته است.نشانه های آن از تابستان سال گذشته، خودش را کم کم نشان داد و حالا با شدت گرفتن کمک های امارات به ایران بر سر کرونا و تماس های تلفنی میان مقامات ایرانی و اماراتی، روزنه ای برای حل اختلاف میان ابوظبی و تهران ایجاد شده است و به نظر می رسد هر دو کشور محتاطانه دست خود را برای دوستی با یکدیگر دراز کرده اند. رفتار ناامید کننده ریاض با کشورهای عربی از جمله امارات متحده عربی باعث شده تا حاکمان ابوظبی به فکر اتحادهای تازه و تقسیم بندی های نو در منطقه بیافتند. محمد بن زاید، ولیعهد امارات، حالا تلاش دارد تا از توانایی ذاتی اش برای ارتباط گرفتن با دیگران، بهره بگیرد و از سیاست ایران ستیزانه خود کوتاه بیاید و در مقابل با استفاده از جاه طلبی هایش، آینده امارات را به گونه ای جدید طرح ریزی کرده و در مسیر تبدیل شدن به یک قدرت معتمد و کم دردسر در خاورمیانه قرار بگیرد.

اما این چرخش ناگهانی امارات، آنهم در زمانی که دوست نزدیکش، عربستان کماکان بر اختلافات منطقه ای دامن می زند و بر دشمنی با ایران تاکید دارد، از کجا نشات گرفته و آیا ماه عسل دو کشور نزدیک است؟

پشت پرده نرمش ولیعهد امارات چیست؟

امارات در طول سال های گذشته به طرفداری از ریاض، بر طبل اختلافات با ایرانیان کوبید. اما از تابستان گذشته، اوضاع ناگهان تغییر کرد و این کشور تمایل زیادی از خود برای ترمیم زخم های قدیمی نشان داد. وقتی روز هشتم مرداد، یک گروه گارد ساحلی اماراتی، در بحبوحه بحران های منطقه ای وارد ایران شد تا در رابطه با همکاری مرزی دو کشور، تردد اتباع و ترددهای غیرمجاز یا بدون اطلاع و تسهیل و تسریع تبادل اطلاعات طرفین با مقامات ایرانی گفت‌وگو کند، مشخص بود که منطقه باید منتظر تقسیم بندی های تازه ای باشد. کمی بعد امارات تصمیم گرفت تا برخلاف ائتلافی که با عربستان در یمن داشت، بخشی از نیروهای نظامی اش را از این کشور خارج کند. در مقابل حوثی ها هم گفتند که به مقر نیروهای اماراتی حمله نخواهند کرد.

اما ماجرا به همین ختم نشد و در حالیکه روزنه های ایران برای حمل و نقل پول و فروش نفت روز به روز در حال محدود شدن بود، ابوظبی پا پیش گذاشت و گفت که قصد کمک در حل مشکلات پولی و بانکی را دارد. همزمان یک روزنامه عربی هم نوشت که امارات در خرید و فروش نفت با تهران همراهی می کند. با اعلام این موضع دیگر بر ناظران مشخص شده بود که امارات در خصوص ایران مسیر  متفاوتی از عربستان را در پیش گرفته است.

اما پشت پرده این حرکت ها چه بود؟

به اعتقاد بسیاری از ناظران، سیاست در امارات تنها در ابوظبی پیگیری نمی  شود. حاکمان هفت ناحیه این کشور، هر کدام نفوذ و قدرتی دارند که در نتیجه تعامل آنها سیاست خارجی کشور مشخص می شود. حاکمان دوبی و شارجه تمایل زیادی به ارتباط با تهران دارند و یکی از دلایل این چرخش تصمیمی است که میان این سه حاکم گرفته شده است. از سوی دیگر ناامیدی امارات از عربستان و آمریکا باعث شده تا این کشور به دنبال دوستانی به غیر از سعودی ها در منطقه باشد. سیاست خارجی جدید امارات به نظر چندان تمایلی به جنگ و جدال و گروکشی با کشورهای منطقه ندارد و برخلاف سیاستی که عربستان در پیش گرفته است، بر پایه تعامل با خاورمیانه و خارج از آن شکل گرفته است. اختلافات با بن سلمان در یمن به شیخ زائد و پسرش نشان داد که برخلاف رسوم گذشته، اتحاد عربستان بر اساس عرب بودن یا نبودن کشورها تعیین نمی شود و اصل اولیه برای سعودی ها حفظ جاه طلبی خود با استفاده از کمک های ایالات متحده است و آنها خود را از حمایت قدرتهای عرب منطقه بی نیاز می بینند.

اختلافات در خلیج فارس در بهار و تابستان گذشته، ابوظبی را تشویق کرد تا راه خود را انتخاب کند و به نظر می رسد که تنش، آخرین چیزی است که بن زائد به آن فکر می کند.

کرونا فرصتی جدید برای نمایش حسن نیت ها

سفیر امارات در آمریکا می گوید هنوز زود است که در مورد حل اختلاف بین ابوظبی و تهران، نظری داده شود. او معتقد است که روندی که کشورش در پیش گرفته بود با شیوع کرونا به تعویق افتاده و از دیگران خواسته که فعلا منتظر بمانند. اما این تمام ماجرا نیست. روابط بین امارات و ایران بسیار کند جلو می رود. به غیر ازحرکات اولیه ابوظبی برای چرخش به سمت ایران، این روند تا پیش از بروز کرونا، عقب افتاده بود و نزدیک بود که به دست فراموشی سپرده شود. تمرکز امارات در ماه های گذشته بیشتر بر روی اختلافات با ریاض بود و وقت چندانی برای ترمیم رابطه با تهران نداشت. اما بیماری کرونا و همه گیری آن فرصتی را به حاکمان و شاهزاده های این کشور داد تا حسن نیت خود را نسبت به ایران نشان دهند.

اختلافات میان تهران و ابوظبی هر چند معمولا با تحریک سعودی ها تشدید شده، اما به خودی خود هم تقریبا همیشه با بهانه جزایر سه گانه و رقابت های منطقه ای جریان داشته باشد. امارات به صورت مداوم در سال های گذشته، طرف کشورهایی را می گرفت که خود را در تضاد با جمهوری اسلامی ایران می دانستند. برای همین چرخش شاهزاده اماراتی به سمت ایران، بسیاری را حیرت زده کرده است و با هر اقدامی از سوی آنها سوالات زیادی پیش می آید.

همه گیری کرونا اما باعث شد تا امارات متحده عربی، خود را به عنوان یک دوست و همراه در دوران سختی به ایران نشان دهد. کمک های این کشور زودتر از بسیاری دیگر از کشورها به سمت ایران روانه شد و تماس های تلفنی میان مقامات تهران و ابوظبی شدت بیشتری پیدا کرد.

به نظر می رسد که دیپلماسی میان ایران و امارات راه خود را پیدا کرده است و اختلافات منطقه ای که سال ها بر طبل آن کوبیده شده بود، در حال از دست دادن اهمیت خود هستند. بسیاری از ناظران تحولات جدید را در سایه تحولات عربستان می دانند. بن سلمان به کشورهای منطقه نشان داده که او تنها حاضر است در مقابل یک کشور از خود نرمش نشان دهد و آن آمریکاست. در دیگر موارد سود و زیان ریاض در اولویت قرار گرفته و پیوندهای عربی و منطقه ای که پیش از این حکام سعودی بر آن تاکید داشتند، رنگ باخته است. این چرخش عربستان با رهبری بن سلمان، کشورهای عربی را دچار حس ناامنی کرده است و در نتیجه آن، کسانی که روزی به خاطر حمایت از سعودی ها دستورات را از ریاض دریافت کرده و سیاست خارجی خود را با آن منطبق میکردند، راه تازه ای را انتخاب کرده اند که به جای ماجراجویی، عقلانیت را دنبال می کند.

۲۳/ ۳۱۲ ۳۱۰