به گزارش ایسنا، به نقل از روابط عمومی موزه ملی ایران، جبرئیل نوکنده با بیان اینکه جلد نخست این کتاب در ۳۸۰ صفحه در اوایل بهمن ماه سال جاری منتشر شد، افزود: طبق آنچه از قبل اعلام کردیم، انتشار جلد دوم این کتاب قبل از نوروز ۹۹ صورت گرفت و در دسترس علاقمندان این حوزه قرار میگیرد.
وی توضیح داد: محوطه باستانی بسطام در حوزه کنونی شهرستان “چایپاره” (بخش پیشین شهرستان خوی) در گوشه مرزی شمال غرب ایران در مجاورت دریاچه ارومیه قرار دارد. این محوطه را ولفرام کلایس در سال ۱۳۴۶خورشیدی شناسایی و از ۱۳۴۷خورشیدی کاوشهای باستانشناختی آن را آغاز کرد. این کاوشها تا وقوع انقلاب اسلامی به سرپرستی نامبرده ادامه یافت. پس از انقلاب هم این کاوشها در چند فصل به سرپرستی حمید خطیبشهیدی پیگیری شد.
او با تأکید بر اهمیت محوطهی تاریخی بسطام افزود: این دژ در سدههای ۹ و ۸ قبل از میلاد، قلعه کوچکی بوده است، اما در سدهی هفتم قبل از میلاد براساس کتیبهی پایهگذاری دژ از سوی روسای اورارتویی گسترش یافت و پیش از پایان سده هفتم قبل از میلاد تخریب شد.
به گفتهی وی از این محوطهی تاریخی معماری سنگی، کتیبه میخی اورارتویی از بنیانگذار قلعه، سفال قرمز سبک اورارتویی، خمرههای ذخیره آذوقه، قالبهای فلزگری و اشیای فلزی، قطعات چوب، نمونههای گیاهی و استخوانهای جانوری به دست آمدهاند که بخش زیادی از این یافتهها امروزه در موزه ملی ایران نگهداری میشوند.
نوکنده همچنین دربارهی اهمیت انتشار نتایج پژوهشهای مشترک با تیمهای خارجی به زبان فارسی گفت: یکی از نکات مهم در مورد این محوطه انتشارات گسترده به زبان آلمانی است که جامعه باستانشناسی ایران کمتر از آن اطلاع دارند، به همین دلیل برای این پروژه، ترجمهی مجموعهی دو جلدی بسطام را با مشارکت پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، موزه ملی ایران، مؤسسه باستانشناسی آلمان (شعبه تهران)، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان غربی و پایگاه میراث فرهنگی بسطام در دستور کار قرار دادیم.
به گزارش ایسنا، به دنبال مطرح شدن برخی اظهارنظرها و شایعات مبنی بر تعطیلی فقط پنج روزه موزهها و فعال بودن فضاهای تاریخی و موزهای زیر نظر وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در دیگر روزهای نوروز به جز تعطیلات رسمی این ایام، مدیر اداره کل موزهها این شایعه را رد کرد.
محمدرضا کارگر – مدیر اداره کل موزهها و اموال منقول تاریخی وفرهنگی وزارتخانه – در گفتوگو با ایسنا، با بیان این که دو نوع تعطیلی در حال حاضر برای موزهها متصور هستیم، گفت: یک تعطیلی برای موزه برای بازدیدکنندگان موزهای داریم و یک تعطیلی برای کارکنان موزهها.
او با بیان اینکه دیگر کارکنان سازمانها و وزارتخانهها و ادارهها، تابع تصمیمات اداری و کاری هستند، افزود: دولت هیچکدام از مشاغل و وزارتخانهها را تعطیل اعلام نکرده است و طبق دستور وزیر میراث، منظور از تعطیلات رسمی در روزهای ۲۹ اسفند ۱۳۹۸ و روزهای یکم تا چهارم، دوازدهم و سیزدهم فروردین ۱۳۹۹ برای کارکنان موزههاست و نه فعالیت موزهها.
وی بیان کرد: بنابراین موزهها برای مخاطبان موزهای از ۲۹ اسفند ۹۸ تا ۱۳ فروردین ۹۹ تعطیل است و در ادامه نیز با توجه به شرایط عمومی و وضعیت شیوع کرونا در کشور تصمیمات بعدی گرفته میشوند.
از سوی دیگر این تاکید مونسان برای تعطیلی موزهها را میتوان به بیانیههایی که در طول روزهای گذشته ابلاغ کرده، نیز تعمیم داد.
او ۲۱ اسفند در بیانیهای ضمن دعوت مردم برای سفر نرفتن و در خانه ماندن جهت مقابله با کرونا، از تمهیدات ویژه سفر برای هموطنان بعد از فروکش کردن شیوع این بیماری خبر داد.
از سوی دیگر بر اساس تصمیمگیریهای معاونت میراث فرهنگی و اداره کل موزههای وزارتخانه در چهارشنبه ۲۸ اسفند، تصمیم گرفته شده است به دلیل تعطیل بودن فضاهای موزهای برای علاقمندان از روز نخست فروردین ۱۱۳۹۹تا ۱۳ فروردین، هر روز یک موزه، از ساعت ۱۳ تا ۱۵ در سایت آپارات و به صورت آنلاین شود و در صورت استقبال مردم از این اقدام، قطعا این کار میتواند، تداوم پیدا کند.
به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی سازمان حج و زیارت، اکبر رضایی ـ سرپرست معاونت حج و عمره سازمان حج و زیارت، توضیح داد: این توقف به دلیل شیوع ویروس کرونا در کشور و لزوم کاهش میزان مراجعات و ترددهای غیرضروری است.
او ادامه داد: اسنادی دارای اولویت شناخته میشوند و تا پایان فروردینماه سال ۹۹ قابل نقل و انتقال هستند که تاریخ ودیعهگذاری آنها تا ۱۵ اردیبهشتماه سال ۱۳۸۶ معتبر باشد. پس از فروردینماه سال آینده تمام اسناد مطابق روال گذشته و براساس دستورالعملهای صادرشده، قابل نقل و انتقال است.
او با یادآوری اینکه برای نقل و انتقال به مراجعه حضوری نیاز نیست، افزود: طبق دستورالمعلهای قبلی سازمان حج و زیارت، معاملهکنندگان باید بومی و ساکن در استان باشند که بر همین اساس دفاتر زیارتی مراتب را بررسی و اقدام خواهند کرد.
رضایی باتاکید بر اینکه متقاضیان نقل و انتقال اسناد دارای اولویت فقط باید با دفاتر زیارتی مرتبط باشند، گفت: مراجعه این افراد به حج و زیارت استان ضرورتی ندارد و پس از انجام مراحل مربوطه و تأیید، صدور معرفینامههای «دفاتر اسناد رسمی» و «بانک عامل» از طریق نماینده دفتر زیارتی انجام میشود.
به گزارش ایسنا، محمدرضا پوینده قبلا مدیرعامل و رییس هیئتمدیره صندوق احیا و بهرهبرداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی کشور بود و اینک بهعنوان مدیرعامل و نایبرییس جدید هیئتمدیره هتلهای ایرانگردی و جهانگردی منصوب شده است.
مدیرکل دفتر برنامهریزی گردشگری کشور، مدیرکل دفتر گردشگری خارجی کشور، مدیرکل توسعه گردشگری کشور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز و قائممقام ستاد دائمی تسهیلات سفرهای کشور از دیگر سوابق او در این حوزه بوده است. پوینده دارای مدرک دکترای علوم سیاسی است.
گروه هتلهای ایرانگردی و جهانگردی زیرمجموعه شرکت سرمایهگذاری ایرانگردی و جهانگردی ـ زیر مجموعه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ است که با در اختیار داشتن بیش از ۴۷ هتل و مرکز پذیرایی در گستره ۲۳ استان کشور، گستردهترین زنجیره هتلی کشور محسوب میشود.
به گزارش ایسنا به نقل از بیبیسی، خبر تعطیلی این موزهها یک روز پس از آن که «بوریس جانسون»، نخستوزیر بریتانیا از مردم خواست تا از حضور در مکانهای عمومی خودداری کنند، اعلام شد.
«موزه تاریخ طبیعت» در بیانیهای تعطیلی این موزه را «ناامیدکننده» توصیف و آسایش بازدیدکنندگان، اعضا و کارکنان این موزه را اولویت خود عنوان کرد. این موزه اعلام کرد امیدوار است اوایل تابستان درهای خود را به روی علاقهمندان باز کند.
گالریهای «تیت مدرن»، «تیت بریتانیا»، «تیت لیورپول» و «تیت سنت ایوس» نیز روز سهشنبه تعطیل شدند و تا یکم ماه «می» درهای خود را بسته نگه خواهند داشت.
موزه «ویکتوریا و آلبرت» هم از روز چهارشنبه تعطیل خواهد شد. این درحالی است که موزه «علوم» لندن نیز تعطیل شده است.
همچنین «گالری ملی پرتره» از جمله موسسههای فرهنگی بریتانیا محسوب میشود که به زودی تعطیل خواهد شد.
«انجمن موزهها» نیز برای آینده صدها موزه مستقل خیریهمحور که ذخایر آنچنانی برای استفاده در چنین موقعیتهایی ندارند، ابراز نگرانی و تعطیلیهای طولانیمدت را فاجعهبار و مرگبار توصیف کرد. این انجمن همچنین هشدار داد بسیاری از کارکنان موسسههای فرهنگی شغل خود را از دست خواهند داد.
به گزارش ایسنا، سمانه عبداللهی ـ رییس انجمن غار و غرشناسی ایران ـ در نامه ای خطاب به ظهرابی ـ معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست و رییس کارگروه غارشناسی کشور و رونوشت آن به معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، درخواست کرد: «عده ای شیوع ویروس همه گیر کرونا را البته بدون وجود مستندات به خفاشها نسبت میدهند و از آنجا که به دلایل کافی طبق دستورات اکید وزارت بهداشت، کلیه اماکن عمومی، تفریحی و ورزشی تا رفع خطر تشدید و انتشار ویروس تعطیل شده اند، لذا از جنابعالی به عنوان عالیترین مقام حفاظت از غارهای کشور درخواست داریم دستورالعمل قاطع برای تعطیلی غارهای توریستی که محل زندگی این جانداران است، در ایام نوروز را صادر و هر چه سریعتر از طریق مبادی قانونی به مدیران و مسؤولان ذی ربط ابلاغ شود.
نگرانی این انجمن از بازدید، غارها انتقال قریب به یقین ویروس به داخل فضای خاص و ایزوله غارها و ماندگاری این ویروس خطرناک برای مدتهای طولانی بوده و از آنجا که اطلاعاتی از این خطر احتمالی در مقالات داخلی و خارجی فعلا در دسترس نیست بر اساس اصل پیشگیری وظیفه دانستیم این پیشنهاد را رسما اعلام و درخواست کنیم.»
جواد نظامدوست ـ عضو هیات موسس این انجمن ـ نیز از غارنوردان و مردم خواسته است در زمان همهگیری ویروس کرونا و تا عادی شدن وضعیت، از رفتن به غارها خودداری کنند. او توضیح داده که غارها محیط بسته و ایزولهای دارند که احتمال وجود باکتری های خطرناک در محیط داخلی آن ها وجود دارد و ممکن است ویروس کرونا توسط بازدیدکننده به درون غار انتقال داده شود و ماندگاری طولانی مدتی داشته باشد و در آینده به بازدیدکنندگاه دیگر سرایت کند.
تا کنون غارهای «قوری قلعه» در کرمانشاه، «علیصدر» در همدان، «خربس» و «نمکدان» در جزیره قشم، پیرو مصوبات ستاد ملی مدیریت کرونا تعطیل شده اند.
انجمن غار و غارشناسی ایران نیز با تولید رشته ویدئوهایی که در اختیار ایسنا قرار داده، به پرسشهایی در ارتباط با امکان سفر به غارها و میزان خطر ویروس کرونا در محیط بسته غار، پاسخ داده است.
ادامه تخلفات شرکت های هواپیمایی و اعتراض معاون گردشگری
به گزارش ایسنا، سازمان هواپیمایی کشوری، چند روز پس از تایید سرایت ویروس کرونا به ایران و به دنبال مسدود شدن مرزهای هوایی و تعلیق پروازها، در پنجم اسفندماه طی بخشنامه ای به ایرلاین ها ابلاغ کرد وجوه کنسلی بلیت ها را بدون کسر جریمه بازگردانند. از آن زمان روی اجرای این دستور، مکرر تاکید شده است؛ در حالی که سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان گزارش کرده شرکت های هواپیمایی و آژانسهای مسافرتی متعهد به اجرای این بخشنامهها نبوده و در استرداد وجوه، تعلل و بدتعهدی کردهاند. انجمن آژانسهای مسافرتی هم در چند نوبت نامهنگاری به سازمان هواپمایی کشوری و حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان، اعلام اعتراض کرد که اگر آژانسها تاکنون وجوه مردم را مسترد نکردهاند به خاطر سرپیچی شرکتهای هواپیمایی و البته هتلها بوده است. از طرفی برخی آژانسهای مسافرتی هم گفتهاند به خاطر عمل نکردن شرکتهای هواپیمایی به تعهداتشان، در بازگرداندن وجوه مردم دچار مشکل شده اند و تعزیرات حکومتی هم آن ها را به پلمب تهدید کرده است. برخی شرکت های هواپیمایی هم خرید تجهیزات و خالی بودن حساب مالی شان را بهانه کردهاند و هنوز پولی پس ندادهاند.
رییس سازمان هواپیمایی کشوری هم پیرو اعتراض های آژانس ها و بهانه و تعلل شرکت های هواپیمایی، در تاریخ ۲۲ اسفندماه نامه دیگری نوشت با این محتوا: «پیرو ابلاغیه ها و توصیه های قبلی در خصوص همکاری با مسافران و دفاتر خدمات مسافرت هوایی مبنی بر ابطال بدون کسر جریمه، به منظور کمک در کاهش سفر و ترددهای غیرضرور و در راستای کمک به جلوگیری از بیماری ناشی از شیوع گسترده ویروس کرونا در کشور، براساس بررسی های به عمل آمده و گزارش های دریافتی، برخی از شرکت ها مبالغ استرداد شده توسط دفاتر به مسافران را پرداخت نکرده اند و اعلام کرده اند مبالغ به عنوان اعتبار برای خرید بلیت در آینده است، این در حالی است که دفاتر موظف به پرداخت وجه بلیت به مسافران هستند و این موضوع مشکلاتی را برای دفاتر و مسافران ایجاد کرده است.
ضمن درک شرایط موجود ناشی از رکود بازار و مشکلاتی که برای همه ذینفعان صنعت حمل و نقل و علی الخصوص شرکت های هواپیمایی بوجود آمده است، مجددا تاکید می شود بر اساس بخشنامه قبلی نسبت به ابطال بلیت بدون کسر جریمه و پرداخت مبالغ به مسافران و دفاتر خدمات مسافرتی در اسرع وقت اقدام شود.»
اما ظاهرا آن نامه تاثیری در روند استرداد وجوه مردم نداشته است؛ چرا که ولی تیموری ـ معاون گردشگری ـ سه روز بعد از این تاکید سازمان هواپیمایی کشوری، در نامه دیگری به تاریخ ۲۶ اسفندماه خطاب به عابدزاده ـ معاون وزیر راه و شهرسازی و رییس سازمان هواپیمایی کشوری ـ نوشت: «شیوع ویروس کرونا موجب عدم پذیرش اتباع ایرانی توسط تعداد بسیاری از کشورها و تعلیق برخی از پروازها شده است. همچنین به دنبال گسترش این بیماری در سطح کشور، بسیاری از بسته های سفر که از قبل توسط دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری برای اجرایی شدن در ایام نوروز برنامه ریزی شده بود، لغو شده است.
در همین راستا به منظور رعایت حقوق متقابل گردشگران و فعالان این حوزه، این معاونت با ابلاغ بخشنامه ای، مورخ ششم اسفندماه سال ۹۸ (فورس ماژور) به ادارت کل میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان ها تاکید کرد دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری و تاسیسات گردشگری موظف به استرداد مبالغ دریافتی از گردشگران بدون اخذ جریمه هستند. این در حالی است که بنا بر گزارشهای واصله، با وجود بازگرداندن وجوه دریافتی توسط دفاتر مذکور، برخی از شرکت های هواپیمایی بر خلاف بخشنامه ابلاغی آن سازمان (در ۵ اسفندماه سال ۹۸) از مسترد کردن وجوه دریافتی به دفاتر فوق استنکاف کرده که این مساله سبب بروز مشکلات عدیده ای برای مسافران و ذی نفعان شده و عملا دفاتر خدمات مسافرتی را در تنگنا قرار داده و اجرای بخشنامه را دشوار کرده است. علی هذا با توجه به مراتب فوق خواهشمند است دستور فرمایید به منظور برون رفت از مشکلات بوجود آمده در راستای همکاری شرکت های هواپیمایی اقدامات عاجل را به عمل آورند.»
تیموری، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در گفت و گو با ایسنا هم تاکید کرد که بیشترین شکایتهای مردم از شرکتهای هواپیمایی بوده که از بخشنامه سازمان هواپیمایی سرپیچی کردهاند و وجوه را نزد خود حفظ کرده و عودت ندادهاند.
وزیر راه و شهرسازی هم گفته که تا حالا بیش از ۲۰۰ هزار بلیت هواپیما کنسل شده است. با این شرایط که صنعت هوانوردی متضرر شده معلوم نیست این نامه نگاری ها چقدر به نتیجه برسد و حقوق مردم استیفاء شود.
به گزارش ایسنا، حج در اسلام واجب شرعی است و هر سال نزدیک به سه میلیون زائر مسلمان همزمان در دو شهر مکه و مدینه گردهم می آیند تا این عمل دینی را انجام دهند، اما حالا که عربستان درگیر ویروس کرونا شده و در اقدامی فوری، زیارت در مسجد پیامبر اسلام (ص) در شهر مدینه و کعبه در شهر مکه را محدود و عمره را تعلیق کرده است، نگرانیهایی از سوی برخی کشورهای مسلمان درباره سرنوشت حج تمتع مطرح شده است.
برخی کشورها همچون اندونزی بعد از تعلیق عمره، از مقامات سعودی خواستند استثناهایی را برای حضور زائران این کشور در عمره قائل شوند. اندونزی از جمله کشورهایی است که بیشترین جمعیت زائر را در مراسم عمره و حج تمتع دارد.
برخی کشورها هم با توجه به همه گیری ویروس کرونا، نسبت به اجتماع میلیونی زائرانی از سراسر جهان در یک مکان و ناتوانی عربستان در تامین امنیت بهداشتی آنها، نگرانیهایی را درباره برگزاری مناسک حج مطرح کردهاند.
حجتالاسلاموالمسلمین سیدجواد مظلومی ـ معاون اموربین الملل بعثه ایران ـ نیز در شورای مدیران بعثه که دوشنبه (۲۶ اسفندماه) در تهران برگزار شد، سربسته به نگرانیها در کشورهای اسلامی و حتی عربستان درباره احتمالات پیش روی برگزاری حج، اشاره کرد.
دولت سعودی، به عنوان کشور میزبان هنوز پاسخی به این نگرانی ها نداده است، اما حجتالاسلام والمسلمین سیدعبدالفتاح نواب ـ نماینده ولیفقیه در امور حج و زیارت و سرپرست حجاج ایرانی ـ تعلیق حج تمتع را بعید دانسته است. او چندی پیش گفته بود: «این ویروس در هوای خنک شیوع دارد، حج تمتع سال ۹۹ در داغترین زمان مدینه و مکه خواهد بود و ویروس کرونا در آن برهه، از نیمکره شمالی به نیمکره جنوبی کوچ میکند. انشاءالله که حج تعطیل نمیشود، دولت عربستان هم چنین قصدی ندارد. »
سازمان حج و زیارت و بعثه که از حدود دو هفته پیش ثبت نام در کاروان های حج ۹۹ را آغاز کرده اند، با ادامه این روند، اعلام کردند: برنامه آموزشی زائران ایرانی از ۱۵ فرودین ماه آغاز خواهد شد. معاون فرهنگی بعثه مقام معظم رهبری گفته: برای برگزاری جلسات آموزشی به صورت حضوری و مجازی برنامه ریزی کرده و آمادگی داریم.
حجتالاسلاموالمسلمین سیدحسین رکنالدینی حتی از تعیین روحانیان کاروانهای حج تمتع ۹۹ هم خبر داده است.
در حج ۹۹ قرار است حدود ۹۰ هزار ایرانی حضور داشته باشند.
به گزارش ایسنا، این کتابخانه وابسته به بعثه مقام معظم رهبری است که از زیرشاخههای احکام و مناسک حج، مسائل اجتماعی حج، حج و زیارت در ادب فارسی، اخلاق و اسرار حج و زیارت، اعتقادات و پاسخ به شبهات، منشورات بعثه، آموزش کارگزاران حج، اماکن و آثار اسلامی، عتبات عالیات و سوریه، ادعیه و حدیث، خاطرات حج و عمره، فصلنامه میقات حج و گزارشها و گفت وگوها تشکیل شده است.
تاکنون بیش از ۲۵۰۰ اثر مکتوب، شامل ۱۱۱۳ کتاب و ۱۴۰۰ مقاله در کتابخانه پایگاه اطلاع رسانی حج با فرمت واحد، امکان جستوجوی پیشرفته، امکان ذخیرهسازی و تفکیک کتاب و مقاله در اختیار پژوهشگران و زائران گذاشته شده است.
کتابخانه آنلاین حج به نشانی http://lib.hajj.ir به صورت رایگان قابل دسترس است.
به گزارش ایسنا، کارشناسان میراث فرهنگی میگویند «۲۵ سال پیش باید ثابت میکردیم که تهران تاریخی است. باید مردم و مخاطبانمان را آگاه میکردیم از ارزشهایی که در شهر گم شدهاند» حرفی که گویی به مرور در حال ثابت شدن برای متولیان تاریخی است. متولیانی که از یک سو مسیرشان از قانونی میگذرد که دستکم از حدود یک دهه قبل تا امروز قانونگذاران به خلاءهای زیادی در آن اشاره کردهاند و از سوی دیگر هنوز آن طور که باید دنبال ارزشهای تاریخی شهر تحت مدیریتشان نبودهاند و چه با امضای همانها بخشی از تاریخ شهر زیر پای لودرها خرد شدهاند.
و حالا به خاطر همین خلاءهاست که دستگاه قضا میتواند با استناد به شاید سادهترین بحثها یعنی ثبت ملی بودن یا نبودن یک خانهی تاریخی از یک سو و رضایت مالک از سوی دیگر و حتی قدمت بنا براساس قانون ۱۳۰۹ حکم خروج از ثبت آثار ملی برای یک بنای تاریخی و ارزشمند را صادر کند، حتی اگر جزو ارزشمندترین بناهای تاریخی دورهی نسبتا معاصر در نقطهای خاص باشد.
مرثیه فضای مجازی برای خانه تاریخی خیابان سنایی
مرثیه برای خانهای که هیچ کس آن را ندید
از خانهی خیابان سنایی گرفته که حالا تصاویر هم برایش مرثیهسرایی میکنند تا خانههای تاریخی دیگری که آمارشان در حال نزدیک شدن به انگشتان دو دست است و بهترین نمونه را میتوان در خیابان فلسطین یا کاخ سابق به وضوح به چشم دید. از خانهی ایتالیا که حالا دیگر آجرهایش هم روی زمین نمانده تا خانهی احمد متین دفتری متعلق به داماد مصدق و پایینتر از خیابان جمهوری که به زودی با تایید حکم قضایی به سرنوشت خانهی منسوب به ایتالیا دچار میشود.
هر چند خانهی قرار گرفته در تقاطع خیابان ایتالیا و فلسطین شمالی را که حالا هیچ نشانی به جز یک زمین خالی از آن باقی نمانده است، در فهرست آثار ملی به ثبت نرسانده بودند و فقط این شانس را داشت که ناماش مدتی به عنوان لکهی ارزشمند شهری در فهرست آثار ارزشمند شورای عالی معماری و شهرسازی ثبت باشد و میراث فرهنگی درست مانند خانهی اقدسیه نخواست که هویتاش را ببیند! خانهای که صندلیهای قدیمی صاحبخانهاش تا همین چند روز قبل نبش کوچه به حال خود رها شده بودند تا شاید کسی دلش به حال آنها بسوزد. اما حالا قرار است به مجتمعی تجاری تبدیل شود.
از خانه نبش خیابان ایتالیا جز رد لودرها هیچ نمانده
خانهی بیسقفِ متین دفتری
هر چند خانه متین دفتری در اسفند سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی به ثبت میرسد اما در طول چند سال گذشته به واسطهی شکایت مالک، نامش زیاد شنیده شد و احکامی برای ابطال حکم ثبت و جواز تخریب خانه صادر شدند. حتی درخواست و دفاعیه تجدید نظرِ میراث فرهنگی روی حکم تخریب، همچنان رای را در همان حالت باقی گذاشت، چون از یک سو قدیمیتر نبودن این خانهی تاریخی و تعلق نداشتن آن به دورهی زندیه و قبل آن، خود عاملی برای دستگاه قضا بود و از سوی دیگر ثبت ملی بنا مغایر با حقوق مالکانه مالک آن را مزید بر علت کرد.
خانه تاریخی متین دفتری که رد امضای تخریب روی بدنهاش هم باقی مانده
خانهی “چوپانی” خاطرات کودکان محلهی آذربایجان
درست در چهار راه خیابان آذربایجان و اردیبهشت دو خانهی قدیمی هر کدام با معماریهای متفاوت مقابل یکدیگر چشم را به خود خیره میکنند. اما پای خانهی «چوپانی» بنای تاریخی کوچکتر با سقف شیروانیاش را از حدود چهار سال گذشته به دادگاههای تاریخی باز کردهاند. دادگاههایی که طبق درخواست ورثهاش حکم خروج از فهرست آثار ملی را دادهاند تا جانش را به لودرها بسپارند.
شاید همفکر و نظر نبودن کارشناسان میراثی و کارشناسان دیوان عدالت اداری برای تاریخِ خانه که یکی آن را قاجاری میداند و دیگری حکماش را برای دوره تاریخی پهلوی دوم میبُرد، باعث شد تا درخواست تجدید نظر خواهی میراث فرهنگی هم رد شود و حالا چند روزی است خالی شدن خانه از هر چه که بوی زندگی میدهد، بوی مرگ را بیشتر با آن آشنا کرده است.
خانه تاریخی چوپانی و برجی که قرار است جای پای پنجرههای قاجاریاش بنشیند
باغی که از تاریخاش یک چاپخانه مانده و یک دبستان
عمرِ درخواستها برای تخریب «مدرسه دهخدا» در میانههای باغ سپهسالار هم به مرور به تاریخ میپیوندند. درخواستهایی که همزمان با پیگیریهای میراث فرهنگی برای ثبت آن یکی شده بودند و در نهایت مالک برندهی ماجرا شد برای گرفتن حکم تخریبِ مدرسهی کودکان استثنایی از دوره پهلوی اول، با خصوصیات معماری بناهای آن دوره.
دبستان دهخدا که کسبه خیابان صف دیوارش را مکان دپوی زبالهها کردهاند
و حالا فهرست بناهای در دست تخریب در باغ سپهسالار یا همان خیابان صف تهران رو به فزونی است، کنار تاریخی مانند «نشریه توفیق» در خیابان صف که مالکانش برای تخریب و نوسازی ساختمان «چاپ رنگین» تلاش میکنند.
حتی نقش و نگارهای آجری و پارچههای بنری با طرح و نقشهای قاجاری هم تا کنون نتوانستند برای سالم ماندن این دبستان تاریخی پا درمیانی کنند، به حدی که کسبه هم دور تا دور بنا را مکانی برای دپوی زبالههایشان تصور کردهاند.
ساختمان تاریخی نشریه توفیق در خیابان صف
حمامی که خواب برج میبیند
خیابان مختاری، نبش کوچهی نجمآبادی یا حقشناس امروزی هم تاریخچهای مخصوص به خود دارد، بنایی با دو کاربری عکاسی و حمامِ عمومی. که صاحبش این روزها خوشحال از زمینِ صاف و خالی که قرار است تا یکی دو ماه آینده برای ساختِ برجی آسمانخراش نصیباش شود، آن هم با قانونی که حقوق مالکانه مالک خوانده میشود و نخستین رأی قضاوت، آن را به پای میلهی دار کشانده است.
هر چند محلهی شاهپور و مختاری یکی از قدیمیترین محلات تاریخی تهران است که از لکههای تاریخیاش هم مانند خودش کمتر نام و نشان باقی گذاشتهاند، اما نمونهی همین حمام عمومی فعالاش را کمتر کسی دیگر در کوچه پس کوچههای تهران میبیند؛ بنایی تاریخی که مالکاش برای گرفتن حکم تخریب و رضایت اجبار متولیان میراثی نامِ مخروبه رویش گذاشت.
حمام و عکاسخانه تاریخی محله مختاری
نگین منیریه را زجرکش میکنند
خانه را از همان ابتدا روی مغازههایی ساختهاند که سالهاست نبش خیابان ولیعصر (عج) سر پل امیربهادر، نانآور خانوادههایند و سرآمد مغازههایش چاپخانه تابان است. بنایی تاریخی که خودش یکی از قدیمیترین چاپخانههای محلهی امیریه تهران بوده و هنوز حرفاش بین صنف چاپخانهداران برو دارد، اما نه برای مالکاش.
حتی در سند خانهی قدیمی قرار گرفته روی سقف مغازهها هم، پلاکِ همین واحدهای تجاری ثبت شدهاند، هر چند علاوه بر چارچوب پنجره و شیشههای خانه که سالهاست نشانی از خود به جا نگذاشتهاند، ماههای ابتدایی امسال نیز بخشی از دیوار ضلع جنوبی خانه را تخریب کردند و امروز محافظ های آبی رنگی جایش را گرفته است.
ساختمانِ تاریخی منسوب به چاپخانه تابان در محله امیریه تهران دستکم از سال ۱۳۸۹ در راهروهای دادگاه این دست و آن دست میشود و هر بار زور مالک به مستندات تاریخی میراث فرهنگی چربیده که از همان ابتدا نخستین رأی را بر تخریب و نوسازی گرفت.
نگنین منیریه را ذره ذره خاک میکنند
و هنوز هر کدام از حکمهای تخریبِ هویتِ تهران قدیم که رو میشود یک چیز را در ذهن تثبیت میکند و آن، رفتار حقیرانه با تهران است. شهری در دل درهای بزرگ که هر چند ضوابط بازدارنده و نجاتبخشِ زیادی علاوهبر ضوابط حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی کشور برایش ثبت کردهاند اما هنوز با این شهر تاریخی چه در دل بافتِ تاریخیاش و چه در کوچه پس کوچههای میانههای شهر نازل و حقیرانه رفتار میکنند!
