برچسب: سیاست

به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله موحدی کرمانی در خطبه‌های این هفته نماز جمعه تهران، ضمن گرامیداشت ایام الله دهه فجر، گفت: نباید زحمات امام خمینی(ره) به هدر برود؛ تلاش های ایشان را ارج بنهیم و این خود عمده ترین تقوا است.

وی با بیان اینکه امام(ره) در زمانی قیام کرد که وضع کشور بسیار بد بود، خاطرنشان کرد: رئیس جمهور آمریکا مشاور خود را به ایران فرستاده بود و می گفت هرچه او می گوید باید بپذیرید از این رو وی دستور می داد و شاه بدبخت هم اجرا می کرد.

خطیب نماز جمعه تهران تصریح کرد: امام(ره) وقتی به میدان آمد تاکید می کرد که خدا با ما است و ایستادگی و مقاومت کرد و پیروز شد از این رو مطمئن باشید که مقاومت کمر آمریکا را خواهد شکست.

تکمیل می شود…

به گزارش خبرگزاری مهر، بیانیه مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه به مناسبت دهه مبارک فجر و یوم الله ۲۲ بهمن بدین شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم
(والفجر و لیال عشر)

ایام الله دهه فجر یادآور نجات مردم ایران از استبداد و استعمار و هدایت بسوی حاکمیت دین خدا در پرتو الطاف الهی به ویژه یوم الله ۲۲ بهمن روز تحقق پیروزی حق علیه باطل بر ملت بزرگ و عزت مند ایران اسلامی و همه ی ملت‌های آزاده جهان مبارک باد.

حضرت امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه) با اعتماد به صدق وعده الهی که فرمود: و لَیَنصُرَنَّ الله من یَنصُره (سوره حج آیه ۴۰) پوشالی دانستن حکومت‌های استبدادی و استعماری به اراده مردم و نیروی پرتوان مردمی ایمان داشت، ملت هم با جان و دل در صحنه مبارزه با طاغوت زمان و حکومت ننگین پهلوی حاضر شدند و این انقلاب سرانجام با امدادهای الهی و جان فشانی مردم به پیروزی رسید.

اکنون انقلاب اسلامی ایران با گام‌های استوار مردم و رهبری داعیانه امامین انقلاب پس از گذشت ۴۱ سال از تولد شکوهمندش به ثبات و اقتدار خود رسیده و با تعمیق هویت اسلامی، خودباوری، امید آفرینی، بصیرت افزایی، دشمن شناسی و اهتمام به تربیت دینی و انقلابی و برنامه ریزی و عزم راسخ جهت اجرای توصیه‌های هفت گانه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی برای نسل جوان و نوجوان و همچنین مبارزه با جریان‌های غرب زده و مفاسد ابتذال اخلاقی بستر طلوع خورشید عظمای ولایت و مصلح موعود جهانی را فراهم خواهد ساخت.

میراث بزرگ مکتب امام (رضوان الله تعالی علیه) برای اُمّت، اثبات اسلام ناب محمدی (صلی الله علیه و آله) و نفی اسلام آمریکایی یعنی اسلام سکولارها و متحجّرین است که حفظ آن انقلاب ما را بیمه نموده و ماهیت و اعتبار استکبار جهانی و دستگاه آن را به خطر انداخته است. به گونه‌ای که دولت تروریستی آمریکا سراسیمه به ترور وقیهانه سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و همراهانشان اقدام نمود، اما غافل از اینکه شهادت شهدای گرانقدر جبهه مقاومت، گام مهمی در تسریع تحولات و بیداری و همگرایی هرچه بیشتر ملّت ایران و دیگر ملّت‌ها شد. تحولی که می‌تواند پیروزی و دستاورد تاریخی و اساسی برای ملت‌ها و شکست و ضربه‌ای بنیادین برای نظام سلطه و خروج همیشگی آمریکا از منطقه را رقم زند.

اکنون در آستانه دهه مبارکه فجر و چهلمین روز شهادت سردار دل‌ها حاج قاسم سلیمانی، ملت رشید ایران بار دیگر با شرکت فعال در راهپیمایی شکوهمند یوم الله ۲۲ بهمن فریاد پیروزی اسلام و اقتدار نظام اسلامی و استمرار خط مقاومت، قافله شهیدان انقلاب اسلامی را سر داده و زمینه را برای انتخاباتی سرنوشت ساز فراهم خواهد ساخت.

به گزارش خبرگزاری مهر، متن بیانیه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم که با امضای آیت الله محمد یزدی منتشر شده به این شرح است:

بسم‌الله الرحمن الرحیم
قَدْ بَدَتِ الْبَغْضاءُ مِنْ أَفْواهِهِمْ وَ ما تُخْفی‏ صُدُورُهُمْ أَکْبَرُ قَدْ بَیَّنَّا لَکُمُ الْآیاتِ إِنْ کُنْتُمْ تَعْقِلُونَ (آل‌عمران: ۱۱۸)

رئیس‌جمهور جنایتکار آمریکا در نمایشی مضحک و اقدامی زورگویانه، از طرحی رونمایی کرد که بغض و خصومت او علیه امت اسلامی را آشکار کرد. این طرح بار دیگر نشان داد که سیاست رژیم مستکبر آمریکا در منطقه به کمک رژیم صهیونیستی اشغال و استعمار کشورهای اسلامی مخصوصاً فلسطین عزیز است.

رئیس‌جمهور آمریکا طرح اشغالگرانه‌ی خود را «معامله قرن» می‌نامد و متوهمانه تصور می‌کند می‌تواند سرزمین اسلامی فلسطین را برای غاصبان به یغما ببرد. طرحی که در آن فلسطینیان به‌طورکلی نادیده گرفته می‌شوند. طرحی که هیچ انسان آزاده‌ای آن را نمی‌پذیرد.

آمریکا تلاش می‌کند با این طرح شوم، هویت تاریخی بیت‌المقدس به‌عنوان شهر مقدس ادیان ابراهیمی را تغییر دهد و آن را به شهری صهیونیستی و پایتخت غاصبان فلسطین تبدیل کند. این طرح بی‌اساس برخلاف همه قطعنامه‌های سازمان ملل، شهرک‌های نامشروع را به‌عنوان بخشی از خاک رژیم صهیونیستیِ غاصب و خون‌ریز به شمار می‌آورد. خطرناک‌ترین بخش این طرح خبیثانه، خلع سلاح مقاومت به‌عنوان حافظان و مدافعان عزت و کرامت فلسطین است تا از این طریق هویت، ملیّت و سرزمین این ملّت مظلوم را از میان بردارند.

به‌رغم تلاش‌های بی‌وقفه رژیم آمریکا و صهیونیست‌ها و جبهه‌ی استکباری در طول سالیان گذشته، مردم مسلمان فلسطین همواره در برابر تهدیدهای هویت، سرزمین و ملیت خود مقاومت کرده‌اند. امروز مردم مظلوم فلسطین و همه‌ی جریان‌های سیاسی آن دریافته‌اند که رژیم جنایتکار آمریکا و جبهه‌ی استکباری هیچ‌گاه میانجی نبوده؛ بلکه خود پدیدآورنده‌ی صهیونیسم و شریک و عامل جنایت‌های آن در سراسر جهان و ازجمله در فلسطین اشغالی است. اکنون با این تجربه‌ی گران‌بها، به حول و قوه‌ی الهی ملّت عزیز فلسطین و مسلمانان جهان طرح آمریکایی موسوم به معامله قرن را با طراحان و همراهان آن به زباله‌دان تاریخ خواهند انداخت. به فضل الهی دیری نخواهد پایید که برخلاف تصور و خیال واهی دولتمردان آمریکا و رژیم صهیونیستی، بیت‌المقدس و فلسطین از وجود پلید آنان پاک و یاران و مجاهدان قدس شریف و فلسطین عزیز سرمشق همه‌ی آزادگان جهان خواهند شد.

بی‌شک راهکار پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران، مبنی بر نظرخواهی از ساکنان اصلی فلسطین برای تعیین حکومت و سرنوشت این سرزمین، تنها راه برای احقاق حق ملت مظلوم فلسطین است.

جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با محکوم کردن طرح سراسر ظالمانه‌ی معامله قرن بر لزوم یاری مردم فلسطین تأکید می‌کند و از همه ملت‌های مسلمان و دولت‌های اسلامی می‌خواهد به یاری مجاهدان جبهه‌ی مقاومت بشتابند. بحمدالله همگرایی بی‌سابقه‌ی مسلمانان پایان اشغال و غصب فلسطین و پاک‌سازی همه‌ی سرزمین‌های اسلامی از لوث وجود جنایت‌کاران و برقراری امنیت و برادری در اقالیم اسلام را نوید می‌دهد.

إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَ یُثَبِّتْ أَقْدامَکُمْ (محمد: ۷)

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از المسیره، جنایت های رژیم سعودی علیه مردم بی دفاع و بی گناه یمن همچنان ادامه دارد.

بر اساس این گزارش، جنگنده های رژیم سعودی در جدیدترین جنایت خود، بامداد امروز جمعه شهر «صنعاء» را به صورت گسترده بمباران کردند.

شاهدان عینی اعلام کردند که به دنبال بمباران مناطق مختلف صنعاء، صدای انفجارهای مهیبی از نقاط مختلف این شهر به گوش رسیده است.

طبق اعلام رسانه های یمنی، منطقه «عطان» در شهر صنعاء، پایتخت یمن هدف بیشترین حملات از سوی متجاوزان قرار گرفته است.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، «جرالد نادلر» رئیس کمیته قضایی مجلس نمایندگان آمریکا روز پنج شنبه اظهار داشت: «در صورتی که مجلس سنا از احضار جان بولتون، مشاور امنیت ملی پیشین دونالد ترامپ به عنوان یکی از شاهدان فرآیند استیضاح خودداری کند، احضار بولتون از سوی مجلس نمایندگان ایده خوبی خواهد بود».

وی در این باره گفت که «اگر رأی گیری فردا (جمعه) به شکست بیانجامد، آنها [مجلس سنا] به او [بولتون] و هیچکس دیگر اجازه ادای شهادت نخواهند داد. من انتظار دارم که او علنی صحبت کند و خواهیم دید».

نادلر در پاسخ به این پرسش که آیا احضار بولتون به مجلس نمایندگان ایده خوبی خواهد بود، گفت: «ممکن است اینطور باشد».

گفتنی است که «چاک شومر» رئیس اقلیت دموکرات‌ها در مجلس سنای آمریکا نیز روز سه شنبه اعلام کرد که «شهادت جان بولتون در سنا شنیدنی است».

رئیس اقلیت دموکرات در مجلس سنای آمریکا در این باره افزود: «باید دلایل کافی مطرح شود و فرصت مناسب برای پی بردن به حقیقت درباره پرونده استیضاح ترامپ فراهم گردد».

لازم به ذکر است که برخی از جمهوریخواهان طرفدار ترامپ پیشتر اعلام کرده بودند که شهادت بولتون در مجلس سنای این کشور در خصوص مکالمه تلفنی رؤسای جمهوری آمریکا و اوکراین باید در قالب اسناد طبقه بندی شده مورد بررسی قرار گیرد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، سناتور «جان باراسو» سومین مقام بلندپایه حزب جمهوریخواه در سنای آمریکا روز پنج شنبه به خبرنگاران گفت که هم حزبیان او احتمالاً تلاش دموکراتها برای احضار شاهدان را ناکام گذارده و روند استیضاح ترامپ را اواخر روز جمعه فیصله دهند!

این سناتور جمهوریخواه در پاسخ به این پرسش که آیا این احتمال وجود دارد دموکراتها از تاکتیکهایی برای به درازا کشاندن این نشستها استفاده کنند، گفت: «ما آماده هستیم که این روند را به پایان برسانیم»، حتی اگر به معنای برگزاری یک نشست در روز شنبه باشد.

گفتنی است که مرحله جدید استیضاح «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا روز چهارشنبه در مجلس سنای این کشور آغاز و وارد مرحله «پرسش و پاسخ» شد؛ پرسشهایی که به صورت کتبی به «جان رابرت» قاضی ارشد ایالات متحده ارائه شده و توسط او مطرح می شود.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، «قیس سعید» رئیس جمهور تونس که از متحدان دیرینه ایالات متحده بشمار می رود، روز پنج شنبه با پیوستن به صف مخالفانِ طرح «معامله قرن» ترامپ تصریح کرد که طرح جدید آمریکا برای صلح میان فلسطین و اسرائیل «ظلم و بیداد قرن» است.

قیس سعید در گفتگو با تلویزیون دولتی تونس اعلام کرد: «این [طرح صلح] ظلم و بیداد قرن است… فلسطین ملک و باغی نیست که بتوان بر سر آن معامله کرد».

رئیس جمهور تونس همچنین از آنچه که به زعم او [غلبه] «فرهنگ شکست بر جهان عرب» خواند، انتقاد کرد.

گفتنی است که «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا روز سه شنبه در رونمایی از طرح صلح ادعایی خود موسوم به «معامله قرن» ادعا کرد: «امروز گام مهمی به سوی صلح برداشته خواهد شد… مناقشه اسرائیل و فلسطین باید به یک راه حل برسد. این طرح ۸۰ صفحه داشته و همه جزئیات را در برگرفته است. این طرح بُرد-بُرد است… در این چشم انداز اورشلیم (بیت المقدس) همچنان پایتخت بلامنازع اسرائیل باقی می‌ماند! این کار سختی نیست؛ این کار را ادامه می‌دهیم و ایالات متحده حاکمیت اسرائیل را به رسمیت می‌شناسد. این گذار و حرکت به سوی راه حل دو دولتی به هیچ خطر برای اسرائیل تبدیل نمی‌شود. صلح به سازش نیاز دارد؛ اما نمی‌خواهیم کاری انجام دهیم تا امنیت اسرائیل به خطر بیفتد».

این در حالی است که شماری از کشورها و گروههای مختلف در جهان به ویژه در خاورمیانه- از جمله ایران و ترکیه، حزب الله لبنان، جنبش حماس، جنبش انصار الله یمن- این طرح سازش تحمیلی آمریکا را به شدت محکوم کرده و خواهان ایستادگی کشورهای مسلمان در برابر این طرح ظالمانه شدند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، فرانسه روز پنج شنبه آغاز مأموریت دریایی اروپا در تنگه هرمز را اعلام کرد.

هدف اعلانی این مأموریت دریایی تضمین آزادی دریانوردی در خلیج فارس و در عین حال پیشبرد رویکرد تنش زدایی با ایران است.

دولت فرانسه پس از عدم مشارکت در ائتلاف تحت رهبری آمریکا در خلیج فارس که با هدف ادعایی حراست از نفتکشها و کشتی های باری در منطقه تشکیل شد، بر اتخاذ یک رویکرد امنیتی جایگزین از جانب اروپا در تنگه هرمز پافشاری کرد.

در همین راستا، وزارت نیروهای مسلح فرانسه روز پنج شنبه اعلام کرد که ناوچه جنگی «کوربی» فرانسه عملیات گشت زنی خود در تنگه هرمز را آغاز کرده اشت. این ناوچه جنگی ظرف تقریباً دو هفته به ناوچه جنگی آلمان خواهد پیوست.

خبرگزاری مهر– گروه بین الملل: سایت «اوراسیا ریویو» در تحلیلی به قلم «جواد حیران نیا» کارشناس مسائل خاورمیانه به بررسی اهداف اروپا از فعال کردن مکانیسم ماشه پرداخته است که ترجمه آن در ادامه آمده است.

چندی پیش کشورهای انگلیس، آلمان و فرانسه با انتشار بیانیه‌ای در بروکسل از فعال شدن مکانیسم ماشه خبر دادند.

در مکانیسم ماشه به لحاظ حقوقی، ابتدا درخواست جلسات حل اختلاف خواهد شد و با قانع نشدن احتمالی اروپایی‌ها، نهایتاً با ارجاع موضوع به شورای امنیت، تحریم‌های سازمان ملل بازخواهد گشت.

در این مکانیسم، شورای امنیت در مورد قطعنامه ادامه لغو تحریم‌های ایران رأی‌گیری می‌کند و فقط کافی است یکی از سه کشور آمریکا، فرانسه یا انگلیس این قطعنامه را وتو و طی ۳۰ روز به تصویب نرسد، آنگاه به شکل خودکار، تمامی تحریم‌ها علیه ایران به کار می‌افتد. بر این اساس هیچ کشوری از جمله روسیه و چین حق وتو نخواهند داشت و در این زمینه کاری از دست آنها برای کمک به ایران بر نمی آید. بر همین اساس بود که روسیه اعلام کرد این روند نباید شروع شود و باید در کمیسیون برجام که با حضور وزرای خارجه تشکیل می‌شود، به یک توافق با ایران رسید.

اگر توافقی میان طرفین صورت نگیرد ۶ قطعنامه ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل از جمله قطعنامه ۱۹۲۹ باز خواهند گشت که بر اساس آنها ایران باید غنی سازی اورانیوم را فوراً متوقف کند و کشتی‌هایی که به مقصد ایران می‌آیند، می‌توانند بازرسی شوند که شرایط اقتصادی کنونی را سخت و دشوارتر نیز خواهد ساخت.

موضع چین و روسیه

تحلیل مواضع روسیه و چین و عملکرد قبلی آنها نشان از این دارد که آنها نیز قطعنامه های سازمان ملل را اجرا خواهند کرد و به تحریمهای احتمالی این سازمان علیه ایران پایبند خواهند بود. بر این اساس بود که طرح خروج ایران از «ان پی تی» با مخالفت شدید روسیه مواجه شد و روسها . در واقع حمایت چین و روسیه از ایران تا زمانی است که ایران به همکاری خود با آژانس پایبند باشد. «سرگئی ریابکوف»، معاون وزارت خارجه روسیه ضمن هشدار به خروج احتمالی ایران از پیمان ان.پی.تی عنوان کرده بود که ایران به تعهدات خود در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به طور کامل پایبند باشد.

بهترین حالت برای روسیه و چین حفظ سطح تنشها بین ایران و غرب در سطح کنونی است و تحریک ایران به خروج از برجام مطلوب این دو کشور نیست حتی اگر ایران از برجام خارج شود و نظارتهای آژانس بین المللی انرژی اتمی را نپذیرد، روسیه و چین نیز حمایتی از ایران نخواهند کرد.

اگرچه روسیه و چین، خروج آمریکا از برجام را دلیل اصلی وضعیت کنونی می دانند ولی حمایت آنها منوط به همکاری ایران با آژانس و عدم بازگشت تحریمهای سازمان ملل است و در مقابل فعال شدن مکانیسم ماشه نیز توان بالایی ندارند چرا که بر اساس مکانیسم تعبیه شده در برجام آنها حق وتو برای مقابله با این مکانیسم ندارند. بر این اساس «جنگ شوانگ» سخنگوی وزارت خارجه چین یک روز پس از فعال کردن مکانیسم ماشه توسط تروئیکای اروپایی اعلام کرد: این مسأله به حل و فصل مشکل یا رفع تنش کمکی نخواهد کرد. همواره دیدگاه چین این است که دلایل محکمی در کاهش تعهدات برجامی ایران وجود دارد. ایالات متحده به طور یک جانبه از این توافق (هسته‌ای) خارج شد. با بی اعتنایی به قوانین و تعهدات بین‌المللی فشار بیش از حد را بر ایران اعمال کرد و تلاش‌های دیگران در اجرای برجام را بی اثر ساخت.

«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی نیز در واکنش به فعال شدن مکانیسم ماشه برجام، گفت: سه کشور اروپایی گفته‌اند که این کار با حسن نیت انجام می‌دهد تا برجام را حفظ کنند. آنها هیچ کاری با سیاست فشار حداکثری ندارند. بیایید امیدوار باشیم که این گام اروپا موجب پیچیده‌تر شدن شرایط نشود.

ایران در حال حاضر در زمینه های مختلف همکاری هایی با چین، روسیه و کشورهایی چون ترکیه و هند دارد و در صورت بازگشت تحریمهای سازمان ملل این روند نیز دچار خدشه خواهد شد و مشکلات اقتصادی این کشور را بیشتر خواهد کرد.

اهداف تروئیکای اروپایی

فرانسه همواره مواضع مزورانه ای را در برجام دنبال کرده است. فرانسه و شخص ماکرون رئیس جمهور این کشور از سویی ژست رهبری اروپا را دارد و نمی خواهد با خروج آمریکا از برجام بگوید که اروپا از واشنگتن تبعیت محض کرده و در حفظ برجام کوشاست. ولی ماکرون سخنان ترامپ در خصوص برجام را در اشکال دیگری بیان می کند. ماکرون چند سال پیش در زمان حضور در نشست سالانه سازمان ملل از الحاقیه ای به برجام سخن گفته بود که دربرگیرنده مسائل منطقه ای و موشکهای بالستیک ایران بود.

متعاقب فعال کردن مکانیسم ماشه نیز این کشور بار دیگر همین موضع را تکرار کرد. ماکرون در سفر اخیر خود به اسرائیل نیز اعلام کرده بود که خواهان گسترش برجام به موضوع موشکی ایران است.

بر این اساس فرانسه ضمن اینکه اعلام می کند خواهان حفظ برجام است ولی به دنبال توافق الحاقی در زمینه موشکهای بالستیک و مسائل منطقه ای نیز هست. آلمان نیز همین موضع را دنبال می کند.

اما موضوع انگلیس و شخص «بوریس جانسون» نخست وزیر انگلیس اگرچه در محتوا تفاوتی با فرانسه و آلمان ندارد ولی ادبیات صریح تری را دنبال می کند. بر این اساس «جانسون» متعاقب فعال شدن مکانیسم ماشه اعلام کرد «باید برجام را با توافق جدید مورد نظر ترامپ جایگزین کنیم.»

تحلیل مواضع تروئیکای اروپایی نشان از این دارد که به رغم علاقه آنها به گسترش برجام به موضوعات موشکی و مسائل منطقه ای اما این ملاحظه را نیز دارند که کار به جایی نرسد که ایران از برجام یا حتی از NPT نیز خارج شود. آنها یک ایران دارای بمب هسته ای را مطمئناً نمی خواهند، ایرانی که از منظر آنها دارای ایدئولوژی اسلام سیاسی نیز هست و از این حیث با کره شمالی تفاوت زیادی دارد.

بر همین اساس بود که «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان در نشست اقتصادی «داووس» گفت، باید پیش از کنار گذاشتن برجام جایگزینی برای آن تهیه شود. لغو توافقی «غیر ایده‌آل» پیش از یافتن جایگزینی بهتر برای آن، کاری اشتباه است.

بر این اساس هدف کشورهای اروپایی از فعال کردن مکانیسم ماشه در وهله اول این بود که واکنشی مناسب به کاهش تعهدات برجامی ایران نشان دهند تا ایران اقدامات خود را متوقف کند. از سوی دیگر به واشنگتن نیز نشان دهند که مقابل ایران کرنشی نخواهند داشت. موضوع اخیر از این حیث برای کشورهای اروپایی حائز اهمیت است که بدانیم ترامپ کشورهای اروپایی را تهدید کرده تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات خودروی آنها وضع خواهد کرد و رابطه تجاری با انگلستان پس از برگزیت را نیز منوط به نوع واکنش لندن در خصوص برجام کرده است. این در حالی است که ترامپ پیشتر از افزایش تعرفه گمرکی بر صنایع خودروسازی اروپا به عنوان حربه‌ای برای نایل شدن به اهداف تجاری استفاده می‌کرد.

در کنار این موضوعات، کشورهای اروپایی درصدد هستند تا با حفظ توافق و از طریق گفت‌وگو برای بازگشت تهران به تعهدات برجامی تلاش کنند. بر این اساس آنها برای خرید زمان و عدم تحریک تهران به خروج از برجام در نظر دارند تا مدت زمان ساز و کار حل اختلاف در برجام را به میزان بیش از آن چه در ابتدا انتظار می‌رفت، تمدید کنند. بر این اساس «جوزف بورل» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از توافق طرفین برجام برای تمدید زمان بررسی اختلافات در مکانیسم ماشه خبر داد.

بر این اساس به نظر می رسد تا مادامی که ایران برنامه هسته‌ای خود را بیش از مرحله فعلی گسترش ندهد، اروپایی‌ها تصمیمی برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی و از بین بردن توافق هسته‌ای نخواهند داشت.

در این راستا راه حل فریز در مقابل فریز بار دیگر می تواند مطرح شود به این معنا که  ایران فراتر از مرحله پنجم کاهش تعهدات برجامی خود اقدام دیگری انجام ندهد و در مقابل اروپایی ها نیز روند رسیدگی به حل و فصل اختلافات را حداقل تا پایان ریاست جمهوری ترامپ طولانی کنند.

باید توجه داشت که در مرحله کنونی آنچه برای اروپا حائز اهمیت است قرار داشتن برنامه هسته ای ایران تحت نظارتهای آژانس بین المللی انرژی اتمی و عدم گسترش برنامه هسته ای ایران است. در واقع اروپایی ها با این روش ضمن اینکه به تعهدات خود در برجام عمل نمی کنند چماق مکانیسم ماشه را نیز بالای سر ایران قرار می دهند.

از آنجا که ایران بعد از گام پنجم کاهش تعهدات هسته‌ای خود، اقدام بیشتری انجام نداده است، این مسئله از سوی اروپایی ها باعث امیدواری به حفظ برجام شده است.

موضع ایران و گزینه های پیش رو

ایران معتقد است پیش از آنکه اروپا به مکانیسم حل اختلاف در برجام ذیل بند ۳۶ روی آورد تهران متعاقب خروج آمریکا از برجام به این مکانیسم روی آورده بود. «عباس موسوی» سخنگوی وزارت خارجه ایران در این خصوص گفته است: «اینکه اروپایی‌ها مدعی هستند مکانیسم حل اختلاف را فعال کرده‌اند، از لحاظ حقوقی درست نیست و ایران ۲۱ ماه پیش این کار را کرده بود… گام پنجم گام نهایی تعهدات ما بوده ولی اگر حرف آنها این باشد که اقداماتی انجام خواهند داد، ما گام‌های مؤثری را برخواهیم داشت.»

بر این اساس متعاقب کاهش اقدامات برجامی ایران ذیل بندهای ۲۶ و ۳۶ که در نتیجه نقض برجام از سوی آمریکا و بی عملی اروپا در انجام وظایفش صورت گرفت تروئیکای اروپایی به مکانیسم حل اختلاف استناد کرد.

اروپا بعد از خروج آمریکا از برجام درصدد حفظ این توافق برآمد اما نتوانست منافع اقتصادی حاصل از برجام که هدف اصلی تهران از امضای این توافق بود را برآورده سازد. ایران پس از چند ماه صبر و انتظار نهایتا به کاهش تعهدات خود در برجام روی آورد تا بتواند از اروپا امتیاز بگیرد اما در عمل کشورهای اروپایی با وقت کشی در عملیاتی کردن کانال مالی و تجاری با ایران(SPV و INSTEX) ایران را به کاهش تعهداتش تحریک کردند.

در واکنش به اقدامات اخیر اروپا، سناریوهای مختلفی متصور است. در یک سناریو، ایران می تواند به همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی خاتمه دهد و از برجام خارج شود یا اینکه به همکاری با آژانس ادامه دهد ولی قطعنامه های شورای امنیت را اجرا نکند و تحریمها را دور بزند. برای نمونه ایران غنی سازی خود را متوقف نسازد و اجازه بازرسی کشتی ها خود را ندهد.

خروج ایران از برجام و عدم اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی و حتی خروج از NPT می تواند وضعیت ایران را در جایگاه بدی قرار دهد و حتی کشورهایی چون روسیه و چین در این صورت علیه ایران خواهند بود. بر این اساس به نظر می رسد راهکار مناسب برای ایران حفظ برجام و باقی ماندن ذیل نظارتهای آژانس بر اساس پادمانهای موجود(ترتیبات اجرایی موجود در NPT) است.

بر این اساس به نظر می رسد برای اروپا مناسب است که حل و فصل اختلافات با ایران را به لحاظ زمانی طولانی کرده و به توافقی مرضی الطرفین با تعهدات قوی به ایران برای بهره مندی از برخی مزایای اقتصادی برجام دست یابند؛ تمدید زمان بررسی حل اختلافات از سوی اروپا چشم انداز روشنی برای این موضوع ارائه داده است.