انبار نفت تهران| فاجعهای در کمین تهران است؟
اعتمادآنلاین| هشدار درباره تبعات انبار نفت پایتخت ماجرای جدیدی نیست، اما انفجار بیروت در هفتههای گذشته سبب شد این نگرانی دوباره سر باز کند. هشداری که با اظهارنظری از سوی یکی از اعضای شورای شهر آغاز شد و به مرور، سایر مسئولان هم نظرات موافق و مخالف خود را در این باره اعلام کردند.
مجید فراهانی عضو شورای شهر تهران روز ۱۶ مردادماه در صفحه اینستاگرام خود با انتشار متنی درباره انفجار بیروت نوشت: «تجربه انفجار بیروت تجربهای بسیار تلخ و ناگوار بود که تاثیرات منفی آن دههها در بطن لبنان خواهد ماند. اینجاست که شناسایی نقاط پرخطر در شهر تهران و دیگر شهرها و احتمال بروز فاجعه و برنامهریزی برای خروج این بمبهای ساعتی از شهر را بایست از دولت و مدیریت شهری طلب کنیم. باید موضوع خروج تاسیسات پرخطر از شهر تهران بیشتر از گذشته در دستور کار قرار گیرد و شهرداری با کمک دولت باید برای تحقق آن کمر همت ببندد.»
فراهانی در ادامه توضیحاتش به انبار نفت واقع در شهران پایتخت اشاره کرده و نوشته: «فقط به عنوان یک مثال به انبار نفت محله شهران که یک بمب هیدروژنی داخل شهر و بر روی گسل زلزله مشا بنا شده توجه کنیم که انبار نفت شهران با مخازنی غولپیکر درست در بطن بافت مسکونی شمال غرب تهران در محله شهران قرار گرفته و هر روز حدود سیصد تانکر سی هزار لیتری حمل سوخت از ابر مخازن این انبار نفت بارگیری میکنند و سپس از وسط بافت مسکونی و خیابانها و کوچههای شهران میگذرند و نهایتاً وارد بزرگراه میشوند.»
بر اساس گفتههای این عضو شورای شهر تهران، این انبار پیشتر هم حادثهآفرین شده بود؛ سال ۸۷ یکی از این تانکرهای ۳۰ هزار لیتری بنزین در بلوار شهران واژگون شد و سوخت آن اطراف خانههای مسکونی تخلیه شد. ۲۹ فروردین و اسفند سال ۸۵ هم ۲ حادثه مشابه در شهران رخ داد که یکی اطراف مجتمع کوهپایه و آن یکی در شهر زیبا بود. مجدداً در سال ۹۵ نیز یک تانکر ۳۲ هزار لیتری در میدان دوم شهران واژگون شد و شاید بخت با شهرانیها یار بود که بنزینها روانه فضای سبز شد و درختانش را برای همیشه خشک کرد؛ اما نکته اینجاست که این بخت قرار نیست همیشه یار غار شهران و تهرانیها باشد.
مدیرعامل شرکت پخش فراوردههای نفتی تهران از امنیت انبار نفت گفت
هشدار فراهانی موجب جلب توجه مجدد جامعه و اهالی رسانه به این موضوع شد. کرامت ویس کرمی مدیرعامل شرکت پخش فراوردههای نفتی تهران به سرعت به این اظهارنظر واکنش نشان داد و گفت: «انبار نفت شهران استانداردهای ایمنی لازم را دارد و وجود آن برای سوخترسانی ایمن و مطمئن در سطح تهران حیاتی است.»
او با اشاره به اهمیت وجود انبارهای نفت در تهران تصریح کرد: «طی سالیان گذشته مکاتباتی صورت گرفته و جلسات کارشناسی و مدیریتی درون و برون سازمانی با هماهنگی و همکاری دستگاههای ذیربط انجام شده که در تمامی این جلسات با مباحثی که مطرح شده ضرورت وجود انبار نفت در آن نقطه و رعایت استانداردهای فنی و ایمنی مورد توجه قرار گرفته است.»
به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش فراورده های نفتی، در نهایت تمام تصمیمات منجر به این شده که انبار نفت شهران با توجه به اینکه یکی از انبارهای نفت حیاتی جهت سوخت رسانی در کلان شهر تهران بوده و استانداردهای لازم را دارد، وجود آن نیز برای سوخت رسانی پایدار و ایمن و با کمترین تردد ناوگان نفتکش در سطح شهر بسیار ضروری است.
اما تنها فراهانی نبود که انبار نفت شهران را بستر ایجاد خطر برای تهران خواند. رضا کرمی محمدی رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهرداری تهران هم انبارهای شیمیایی پایتخت را خطرناک برشمرد و عنوان کرد که نهادهای مختلف باید به تذکرات توجه کنند و راهحل کوتاهمدت را در دیوارکشی این مراکز و در بلندمدت انتقال انبارهای مواد شیمیایی به خارج از پایتخت دانست.
هیچ مرکزی نمیتواند بگوید صد درصد ایمن است
از آنجا که سازمان آتشنشانی به طور جدی با مقوله حوادث اینچنینی در ارتباط است، مسئولان این سازمان هم در این باره نظرات مختلفی داشتند. جلال ملکی سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران با اشاره به بازدید حضوریاش از انبار نفت شهران گفته است: «این مجموعه ایمنی خوبی دارد ولی حادثه خبر نمیکند. هیچ نهاد و هیچ مرکزی نمیتواند بگوید به صورت صد درصد ایمن است و باید همواره هوشیار باشند.»
او ادامه داده: «مرکزی همچون پالایشگاه ری زمانی که تاسیس شده تا کیلومترها هیچ سکونتگاهی به آن نزدیک نبوده، اما با توسعه شهرها امروز خانههایی در نزدیکیاش ساخته شده است. در این میان باید دید چه کسانی مجوز این ساختوسازها را دادهاند. مرکز نفت شهران نیز دقیقاً چنین مسالهای دارد و امروزه نمیتواند در محلی با این وسعت زیاد استقرار پیدا کند. چنین جابهجاییهایی هزینههای بسیار سنگینی دارد و قابل اجرا نیست. از سوی دیگر اگر این جابهجاییها صورت گیرد و برای مثال این مراکز به فضای دیگری خارج از شهر منتقل شوند، به علت اینکه مسافتشان با شهر زیاد میشود، اگر روزانه فقط چند عدد از این تانکرهای حمل سوخت دچار حادثه شوند، باز هم شهر با فاجعه دیگری روبهرو میشود.»
سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران با اشاره به حساس بودن این مساله اذعان کرده است: «باید کلیه نهادها پای کار بیایند تا تدبیر اساسی در رابطه با این مراکز اندیشیده شود، اما به صورت کلی آتشنشانی مخالف وجود مراکز پرخطر در کنار منازل مسکونی و منطقه شهری است. طی سالهای اخیر در این جایگاه مشکل خاصی ایجاد نشده است و حادثه نگرانکنندهای بالاخص در جایگاههایی مانند پالایشگاهها گزارش نشده که این امر نشان از توجه به ایمنی در این مراکز دارد؛ اما با این همه، باید ایمنی این جایگاهها مورد توجه جدی قرار گیرد و کمیتهای تخصصی برای تعیین تکلیف تشکیل شود.»
مهدی داوری مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران هم گفته است: «نه تنها نگهداری بلکه حملونقل مواد شیمیایی نیز موضوعی است که باید مورد توجه قرار گیرد. حملونقل مواد شیمیایی دارای استانداردهای دقیق مربوط به خود است، البته سازمان آتشنشانی تهران متولی نظارت بر حملونقل مواد شیمیایی نیست به خصوص در جادهها که خود راهداری باید این مورد را کنترل کند و در شهر نیز سازمانهای دیگری نظارت میکنند. این حملونقل باید در شرایط خاص و کنترلشدهای صورت گیرد. نمیتوان گفت در تهران شرایط خاص و کنترلکننده لازم برای حملونقل مواد شیمیایی وجود ندارد، اما میتوان گفت که حملونقل مواد شیمیایی در تهران باید با دقت و کنترل بیشتری صورت گیرد و نظارت بر حملونقل مواد شیمیایی در تهران افزایش یابد.»
مدیرعامل سازمان آتشنشانی تهران درباره انبارهای نفتی شهر تهران توضیح میدهد: «انبارهای نفتی دارای استانداردهای خاص خود هستند که خوشبختانه وزارتخانه نفت هم از آن وزارتخانههایی است که نظارت دقیقی دارد. تا آنجا که ما بازدید کردیم، بسیاری از مسائل رعایت میشود، اما اینکه آیا دقیقاً تمام سیستمهای لازم وجود دارد یا نه موضوعی است که خودشان باید توضیح دهند.»
حادثه انبار بیروت با انبار نفت تهران قابل قیاس نیست
محمد تقیزاده معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری تهران با تاکید بر این نکته که آنچه درباره انبار نفت مطرح شده با واقعیت منطبق نیست میگوید: «باید از انتشار چنین اخباری پرهیز شود؛ اصولاً مقایسه این انبار با اتفاقی که در انفجار بیروت حادث شده قابل مقایسه نیست. قطعاً هر کسی در جایگاه قانونی خود وظایفی بر عهده دارد و متناسب آن باید اظهارنظر کند و دستگاههای متولی نیز پیگیر و فعال هستند.»
در هفتههای اخیر رسانهها سراغ مسئولان مختلف رفته و واکنشهای آنها را هم منتشر کردهاند. برخی این انبار را مشکلزا نمیدانند و برخی دیگر معتقدند حادثه این انبار تلفات زیادی به بار خواهد آورد. حفاظت از این انبار کار سادهای نیست و در مقابل انتقال آن هم نیازمند برنامهریزی و تجهیزات لازم است. به نظر میرسد که این مهم جز با نشست، نظرخواهی و برنامهریزی جدی مسئولان نهادهای متفاوت با یکدیگر به نتیجه نخواهد رسید چراکه قطعاً مسئولان نمیخواهند در شرایط فعلی حادثهای همچون انفجار، بحرانی جدید برای مردم و مسئولان بیافریند.
