واجدین شرایط مسکن ملی در مرحله دوم چگونه انتخاب می شوند؟
در مرحله دوم ثبت نام اقدام ملی مسکن بالغ بر یک میلیون و ۳۶۲ هزار نفر ثبت نام کردند که از این تعداد ۵۴۰ هزار نفر از طریق سامانه اقدام ملی مسکن و مابقی از طریق سامانه پیامکی ثبت نام کردند.
باتوجه به اینکه سایت در هنگام ثبت نام مرحله دوم با تکمیل ظرفیت بسته نشد افراد بسیاری در مرحله دوم ثبت نام کردند که باید سازوکاری برای انتخاب افراد واجد شرایط صورت گیرد.
واجدین شرایط مسکن ملی در مرحله دوم چگونه انتخاب می شوند؟
پروانه اصلانی مدیر کل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی در باره نحوه انتخاب متقاضیات اقدام ملی مسکن در مرحله دوم اظهار کرد: به دلیل اعتراضات افراد مبنی بر ظرفیتهای پایین ثبت نام و جا ماندن افراد واجد شرایط، در مرحله دوم ظرفیت ثبت نام بسته نشد و بعد از ثبت نام متقاضیان دو شیوه برای انتخاب افراد در نظر گرفته شده است.
به گفته این مقام مسئول در مرحله دوم حدود یک میلیون و ۳۶۲ هزار نفر هستند که از این تعداد ۵۴۰ هزار نفر در سامانه اقدام ملی مسکن ثبت نام کرده اند و حدود ۸۲۰ هزار نفر نیز از طریق سامانه پیامکی ثبت نامشان انجام شده است و تمام این افراد پایش میشوند.
اصلانی دو روش پیشنهادی برای انتخاب افراد ثبت نامی پس از پایش آنها اعلام کرد و افزود: از میان افراد ثبت نامی که بیش ار یک میلیون نفر هستند ممکن است بیش از ۵۰۰ هزار نفر بعد از پالایش شرایط دریافت مسکن ملی را داشته باشند که باید افراد از طریق قرعه کشی و یا قرار دادن شاخصهایی انتخاب شوند.
مدیر کل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی درباره جزئیات قرعه کشی افراد ثبت نامی گفته است که هنوز در زمینه قرعه کشی افراد به جمع بندی خاصی نرسیده اند، چون باید ابتدا افراد ثبت نامی پالایش شوند و تعداد واجدین شرایط مشخص شود.
با این تفاسیر باید از میان افرادی که بعد از پالایش شرایط دریافت مسکن ملی دارند انتخاب صورت گیرد که به احتمال بالا قرعه کشی یکی از گزنههای وزارت راه و شهرسازی است.
فعالان این حوزه در بازار مسکن علت این وضعیت را دو عامل معرفی میکنند. عامل اول به پایداری شیوع ویروس کرونا و سردرگمی مشاوران املاک برای بازگشایی بنگاهها در سطح شهر باز میگردد. به گفته آنها از آنجاکه بنگاههای املاک در زمره کسب و کارهای معرفی شده از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا برای ممنوعیت فعالیت نبوده، بنابراین تصمیمگیری برای فعالیت این گروه با مشکل مواجه شده است.
عامل دوم نیز تحت تاثیر شیوع ویروس کرونا به وجود آمده است. افزایش نگرانیها در میان شهروندان درخصوص احتمال انتقال این ویروس سبب شده تا از یکسو متقاضیان خرید مسکن برای جست و جو و خرید آپارتمان به بازار مراجعه محدودی داشته باشند و از سوی دیگر، حتی با وجود مراجعه، بخش زیادی از فروشندگان ملک اجازه بازدید به خریداران را نمیدهند. در نتیجه به نظر میرسد حتی با وجود فعالیت بنگاههای املاک، بخش زیادی از خریداران و فروشندگان مسکن برای حضور مجدد در این بازار با مشکل مواجه هستند.
دیروز معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی طی اطلاعیهای تاکید کرد خرید و فروش امتیاز طرح ملی مسکن غیرقانونی بوده و متخلفان تحت پیگرد قانونی قرار میگیرند.
در بخشی از این اطلاعیه آمده است؛ « ثبتنام اولیه طرح ملی مسکن ارزش معاملاتی ندارد و خرید و فروش آن غیر قانونی است و ثبت نام در سامانه به معنای عضویت یا تخصیص واحد نیست . چه بسا پس از بررسی شرایط قانونی فرد ثبتنام کننده غیر واجد شرایط تشخیص داده شود و به این ترتیب مدارک آن از جمله کد رهگیری و … فاقد هر گونه ارزش است. بنابراین، خرید و فروش آن فقط باعث از بین رفتن سرمایه خریدار است. … واگذاری و انتقال امتیاز مسکن ملی به غیر تحت هر یک از عناوین حقوقی، غیرمعتبر و ممنوع است و بر اساس مقررات پیگرد قانونی دارد. … برگه پرینت ثبتنام اولیه طرح اقدام ملی مسکن ارزش معاملاتی ندارد و خرید و فروش آن غیر قانونی است.»
اوایل دیماه سال گذشته در برخی سایتهای آنلاین، آگهیهای فروش امتیاز طرح ملی مسکن با قیمت تا ۱۵۰ میلیون تومان درج شد. اقدامی که یکی از اعضای کمیسیون عمران مجلس آنرا کار دلالان عنوان کرد.
مجید کیانپور با بیان اینکه وزارت راه اعلام کرد طرح ملی مسکن با هدف تأمین مسکن اقشار ضعیف جامعه عملیاتی می شود، اما در اجرا شاهدیم تنها اقشار پردرآمد قادر به تأمین تعهدات مالی این طرح هستند. یکی از دغدغه های اصلی برای تولید مسکن محرومان، شناسایی دیگر اقشار هدف است، اما در شرایط کنونی شاهدیم که دلالان در طرح ملی مسکن ثبت نام کرده و امروز به دنبال فروش امتیاز خود هستند.
فرم اولیه ثبت نام طرح ملی مسکن با چه قیمتی خرید و فروش می شود؟
وزیر راه و شهرسازی نیز در اینباره گفته بود: خرید و فروش امتیاز طرح ملی مسکن تخلف است و اساساً امتیاز طرح مذکور قابل معامله نیست. هرکس این کار را انجام دهد با کد رهگیری ثبتشده در سامانه حذف میشود. این کار سودجویی است و با آن بهشدت برخورد میکنیم.
بازار مسکن کشور از اوایل اسفند ماه سال گذشته تا امروز تحت تاثیر شوک ناشی از شیوع کرونا قرار گرفته و معاملات بر اساس آمار رسمی طی اسفند ۲۴ درصد در تهران و حدود ۲۱ درصد در کل کشور کاهش یافته است. با توجه به تعطیلی فروردین قطعا کاهش آمار معاملات در اولین ماه بهار ۹۹ رکود خواهد زد. در این شرایط به نظر میرسد برخی برای دستیابی به برخی اهداف ثانویه اقدام به انتشار آگهیهای خرید و فروش امتیاز طرح ملی مسکن در سایتها میکنند.
بررسیها نشان میدهد این کار در مرحله اول برای تحت تاثیر قرار دادن بازار راکد مسکن و در مرحله بعدی تاثیرگذاری بر قیمت مسکن برخی شهرهای اطراف تهران عملیاتی شده است. گرچه وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده خرید و فروش امتیاز طرح ملی مسکن غیرقانونی بوده و هشدار پیگیر قانونی را داده، اما پیش بینی تکرار این کار در آیندهای نزدیک چندان سخت نیست.
در این گزارش سعی کردیم از هر منطقه ۲۲ گانه تهران یک مورد قیمت مسکن را با عمر بنای متوسط ۸ سال و متراژ متوسط ۸۰ متر گردآوری کنیم.
توجه کنید که قیمتها بر حسب مترمربع به تومان بوده و تقریبی است، چراکه قیمت مسکن در تهران با توجه به نوع ساختمان، امکانات، خیابان و یا نظر مالک تغییر میکند.
لیست قیمت واحد مسکونی در مناطق مختلف تهران به شرح زیر است:
لیست آپارتمان های مسکونی در محله هروی، منطقه ۴ تهران به شرح زیر است. توجه کنید که قیمتها بر حسب مترمربع به تومان بوده و تقریبی است، چراکه قیمت مسکن در تهران با توجه به نوع ساختمان، امکانات، خیابان و یا نظر مالک تغییر میکند.
قیمت مسکن در جنوب شهر تهران تحت تاثیر تورم، افزایش نرخ ارز و انتظارات تورمی با رشد مواجه شده است؛ بخش قابل توجهی از این رشد قیمت در سه ماهه پایانی سال گذشته انجام شد. اما به نظر می رسد میزان افزایش در واحدهای نوساز، نامتعارف است.
رشد نامتعارف قیمت واحدهای نوساز
رشد قیمت در کلیه گروههای سنی آپارتمان در جنوب تهران محسوس بوده، اما واحدهای کلید نخورده افزایش بیشتری را تجربه کردهاند که علت این مسئله میتواند به کمبود فایلهای نوساز مربوط باشد. در شرایطی که در اسفندماه سال گذشته میانگین رشد قیمت مسکن در شهر تهران نسبت به اسفندماه ۱۳۹۷ بالغ بر ۴۲ درصد بود، میانگین افزایش قیمت در بعضی مناطق جنوبی بیش از ۶۰ درصد به ثبت رسید.
با وجود آنکه در نیمه شمالی شهر تهران انبوه آپارتمانهای نوساز و خالی دیده میشود، بازار مسکن در جنوب شهر با فشار تقاضا و کمبود عرضه در واحدهای کمتر از سه سال مواجه است.
گزارش های میدانی نشان می دهد در اغلب مناطق جنوبی تهران رشد قیمت مسکن اتفاق افتاده اما در جنوب غربی تهران نرخ ها بهخصوص در آپارتمانهای ۱۰ سال به بالا متعادل تر از مناطق شرقی است. البته در تمام مناطق ۲۲ گانه شهر تهران به سختی بتوان آپارتمان با قیمت کمتر از ۴۰۰ میلیون تومان پیدا کرد.
کمبود عرضه به دلیل شیوع کرونا
از ابتدای اسفند ماه و با شیوع ویروس کرونا بسیاری از خریداران و فروشندگان تا رسیدن به یک فضای قابل اطمینان از نظر بهداشت و سلامت و البته چشم انداز روشن تر اقتصادی، معاملات را به حالت تعلیق درآورده اند اما گشتی در فایلهای موجود در محله های جنوبی تهران نشان می دهد معدود فروشندگان عمدتا پول لازم، واحدهای خود را زیر قیمت به فروش می رسانند.
در محله علی آباد یک آپارتمان ۴۳ متری چهار سال ساخت با امکانات کامل به مبلغ ۳۹۰ میلیون تومان فروخته می شود. قیمت یک آپارتمان ۴۸ متری سه سال ساخت دارای آسانسور، انباری و بالکن، بدون پارکینگ در اتوبان نواب میدان ۹ دی ۴۳۵ میلیون تومان تعیین شده است. در محله بریانک، واحد ۴۰ متری ۱۴ ساله واقع در طبقه دوم بدون امکانات و بدون آسانسور به مبلغ ۳۸۰ میلیون تومان به فروش می رسد.
نرخ تورم مسکن در جنوب تهران
پنج منطقه واقع در نیمه جنوبی شهر تهران شامل مناطق ۱۸، ۱۶، ۱۵، ۱۱ و ۱۴ همچنان جزو مناطقی هستند که از بالاترین نرخ تورم ماهیانه برخوردارند، با این حال آمار نشان میدهد از سرعت رشد قیمت در مناطق جنوبی تهران کاسته شده است.
بهمن ماه ۱۳۹۸ یازده منطقه واقع در نیمه جنوبی شهر تهران شامل مناطق ۹ تا ۲۰ از بالاترین رشد سالیانه قیمت مسکن برخوردار بودند. بیشترین افزایش سالیانه قیمت یک متر مربع خانه به منطقه ۱۶ با ۶۶ درصد افزایش سالیانه تعلق داشت. پس از آن مناطق ۱۹ و ۱۸ به ترتیب با ۶۰ و ۵۷ درصد رشد سالیانه قیمت مسکن مواجه بودند. این در حالی است که متوسط افزایش قیمت در کل شهر تهران ۴۴ درصد بود.
در حال حاضر میانگین قیمت مسکن در سه منطقه ۱۶، ۱۹ و ۱۸ که دارای بالاترین درصد افزایش سالیانه قیمت هستند، به ترتیب ۸.۳، ۸.۵ و ۷.۱ میلیون تومان در هر متر مربع است. بهمن ماه پارسال میانگین قیمت در این مناطق به ترتیب متری ۵، ۵.۳ و ۴.۵ میلیون تومان بود.
سال ۱۳۹۸ مناطق واقع در نیمه جنوبی شهر تهران فاصله ایجاد شده در خصوص رشد قیمت مسکن را با مناطق شمالی پایتخت جبران کردند و شواهد نشان می دهد که از سرعت افزایش قیمت در جنوب تهران کاسته شده است؛ به طوری که بهمن ماه امسال در بین مناطقی که دارای بالاترین رشد ماهیانه قیمت بودند، پنج منطقه در جنوب و پنج منطقه در شمال تهران قرار داشتند.
براساس مشاهدات میدانی در مناطق مختلف تهران با توجه به امکانات اطراف منزل و موقعیت آن قیمتهای مختلفی را می بینیم در این گزارش سعی کردیم از هر منطقه ۲۲ گانه تهران یک مورد قیمت مسکن را با عمر بنای متوسط ۸ سال و متراژ متوسط ۸۰ متر گردآوری کنیم.
توجه کنید که قیمتها بر حسب مترمربع به تومان بوده و تقریبی است، چراکه قیمت مسکن در تهران با توجه به نوع ساختمان، امکانات، خیابان و یا نظر مالک تغییر میکند.
لیست قیمت واحد مسکونی در مناطق مختلف تهران به شرح زیر است:
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ویروس کرونا این روزها اجارهنشینها را هم مستاصل کرده است؛ آن هم در شرایطی که زمان زیادی تا فصل نقل و انتقال مسکن باقی نمانده و اجارهنشینها یا باید قرارداد خانههای خود را تمدید کنند یا تصمیم به جابهجایی بگیرند.
به نظر میرسد در سالجاری با توجه به شیوع ویروس کرونا، بر تعداد قراردادهای تمدید اجاره افزوده شود؛ گزارشهای میدانی نیز نشان میدهد با توجه به شیوع ویروس کرونا نگرانی غالب مستاجران در هفته های اخیر به جابجایی هایی مربوط می شود که می تواند تهدیدی برای سلامتشان باشد. به همین دلیل انتظار به حق آنها از موجران تمدید قرارداد است؛ هر چند طبق آمار نرخ رشد اجاره در قراردادهای تمدید، بالاتر از قراردادهای جدید است.
بنا به اعلام مرکز آمار ایران، میزان افزایش اجارهبها برای پایتخت در پاییز ۱۳۹۸ نسبت به پاییز ۱۳۹۷، ۳۱ درصد بوده است؛ اگرچه گزارش های میدانی نشان می دهد که در بعضی مناطق پرتقاضا همچون مناطق ۲، ۴، ۵، ۱۰، ۱۴ و ۱۵ میانگین افزایش نرخها تا ۵۰ درصد میرسد.
طبق آمار رسمی، متوسط اجاره ماهانه یک مترمربع واحد مسکونی در تهران در پاییز سال گذشته ۴۴ هزار و ۳۴۷ تومان با میانگین مساحت ۸۰ مترمربع و سن بنای ۱۴ سال بوده است. نرخ اجاره زمستان هنوز اعلام نشده است.
عرضه زودهنگام آپارتمان برای اجاره
در این میان، با وجود اینکه هنوز فصل طلایی نقل و انتقالات ملکی یعنی تابستان که بیشترین آمار انعقاد قرارداد اجاره را به خود اختصاص میدهد، آغاز نشده و دو ماه تا آن زمان فاصله داریم، اما برخی موجران با در نظر گرفتن احتمال مدت طولانی انتظار برای اجاره رفتن املاک خود، تصمیم به عرضه زودهنگام آنها در بازار مسکن گرفتهاند.
گزارشها از بهای پیشنهادی رهن و اجاره آپارتمان مسکونی در تهران حاکی از آن است که در منطقه امیرآباد، کارگر شمالی یک واحد آپارتمان ۱۱۵ متری ۵۵۰ میلیون تومان رهن با ۵۰۰ هزار تومان اجاره گذاشته شده است. همچنین در منطقه نارمک، آیت یک واحد آپارتمان ۵۵ متری حدود ۶۰ میلیون تومان رهن با یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان اجاره فایل شده است.
در منطقه دربند، اسدالهی یک واحد آپارتمان ۸۰ متری حدود ۶۵ میلیون تومان رهن و ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اجاره داده میشود. همچنین بالاتر از میدان ولیعصر یک واحد آپارتمان ۹۷ متری در حدود ۱۰۰ میلیون تومان رهن و ۵ میلیون تومان اجاره، فایل شده است.
یکی از طرحهایی که متولی مسکن طی سالهای گذشته برای ساماندهی بازار اجاره و تعدیل نرخ در این بازار مورد بررسی و اشاره قرار داد، تعیین سقف مجاز برای افزایش اجارهبها در پایان قراردادهای یکساله بود. در این طرح سقف ۱۰ درصدی برای افزایش اجارهبهای سالانه مورد تاکید قرار داشت. اما این طرح در نهایت به سرانجام نرسیده و به بازار اجاره وارد نشد.
از دیگر برنامههایی که در این زمینه مطرح شد، بحث دو ساله شدن قراردادهای اجاره مسکن به منظور کنترل نرخ رشد اجارهبها و ساماندهی بازار اجاره از طریق کاهش تقاضا برای جابهجایی در واحدهای استیجاری بود. این طرح نیز در نهایت به فراموشی سپرده شد و هیچگاه در بازاراجاره اجرایی نشد.
موضوع در نظر گرفتن معافیتهای مالیاتی برای موجرانی که واحدهای مسکونی خود را برای مدت دو سال و با رعایت سقف مجاز تعیین شده برای افزایش نرخ اجاره بهای سالانه به بازار استیجار عرضه کنند، از دیگر برنامهها و ایدههای مطرح شده، اما اجرایی نشده متولی مسکن در سالهای اخیر برای بازار اجاره بود.
سال گذشته موضوع پرداخت تسهیلات اجاره مسکن به افراد واجد شرایط مطرح شد؛ اما این طرح نیز هنوز به بازار اجاره نرسیده است. طی روزهای اخیر باز هم این وعده تکرار شده است، هر چند اعلامی درخصوص تصمیم قطعی برای اجرای این طرح دست کم برای سال جاری صورت نگرفته است.
در حالی که زمان کمی به شروع فصل طلایی جابه جاییها در بازار اجاره باقی مانده است، به نظر میرسد امسال نیز طرحها و برنامههای اشاره شده در این زمینه در حد وعدههای غیرقابل اتکا به مستاجران باقی خواهد ماند و بازار اجاره مسکن در سال جاری نیز شاهد اجرای طرحی برای حمایت از مستاجران نخواهد بود.
این در حالی است که اخیرا وزیر راه وشهرسازی اعلام کرده است در سال جاری بهطور قطع قانون دریافت مالیات از خانههای خالی اجرایی خواهد شد. هر چند اجرای این طرح میتواند تاثیر مثبت بر افزایش عرضه مسکن و کمک نسبی به تعدیل نرخ اجاره داشته باشد، اما این برنامه نیز به تنهایی نمیتواند بازار اجاره را از شرایط نابسامان فعلی خارج کند.
با این وجود، عرضه واحدهای طرح اقدام ملی مسکن به مستاجرها میتواند در افزایش عرضه مسکن مناسب گروههای مصرفی حاضر در بازار اجاره کمک کند که واگذاری و عرضه این واحدها به بازار نیز با توجه به زمانبندی این طرح دست کم به تابستان امسال نمیرسد.
هدایت خانههای خالی به بازار اجاره
چندی پیش معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه یکی از اهداف راهاندازی سامانه ملی املاک و اسکان شناسایی خانههای خالی و هدایت آنها به بازار اجاره است، گفت: مستاجران به دلیل بحران کرونا توان پرداخت اجارهبها را ندارند.
محمود محمودزاده با تاکید بر اینکه بازار اجاره همواره توسط بخش خصوصی ساماندهی میشود، افزود: موضوع اجاره داری حرفه ای بهطور جدی توسط معاونت مسکن و ساختمان در حال پیگیری است. راهاندازی نظام اجارهداری حرفهای راهکاری قابل اطمینان برای نظم دادن به بازار اجاره مسکن است.
وی با بیان اینکه از دیگر موضوعاتی که توسط وزارتخانه در خصوص بازار اجاره در دست پیگیری قرار دارد، تکمیل اطلاعات سامانه املاک و اسکان است، تصریح کرد: هدف ما در وزارت راه و شهرسازی از تلاش برای راه اندازی این سامانه و تکمیل اطلاعات آن توسط سازمانها و دستگاههای مختلف، شناسایی خانههای خالی و هدایت آنها به بازار اجاره است.
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه عنوان کرد: هدایت خانههای خالی به سمت بازار اجاره موجب خواهد شد تا شاهد تاثیر مثبت در بازار اجاره باشیم. با توجه به وضعیتی که هم اکنون برای مستاجران وجود دارد و کاملا قابل درک است که بخش عمدهای از آنها به دلیل بحران کرونا، از عهده مخارج و هزینه کرایه واحدهای مسکونی برنمیآیند، امید است تا بتوانیم کمکی انجام دهیم و شاهد روند کاهشی اجاره بها به جای افزایش آن باشیم.
پیش بینی کارشناسان از قیمت اجاره
در این میان، یک کارشناس بازار مسکن معتقد است: عاملی که میتواند در جهت منفی و کاهش قیمت اجاره عمل کند، این است که توقف فعالیتهای اقتصادی در تهران به حدی برسد که بسیاری از مهاجران کسبوکاری به این نتیجه برسند که به شهرهای مبدا خود بازگردند. در این صورت، تقاضا برای اجاره مسکن و به دنبال آن، قیمتها کاهش خواهد یافت.
مهدی سلطانمحمدی درباره بازار اجاره در وضعیت کرونا و امکان کاهش معاملات آن و کاهش قیمت توضیح داد: میزان رشد قیمت اجاره با وجود اینکه طی دو سال گذشته بسیار زیاد بوده، هنوز نتوانسته همپای رشد قیمت خرید و فروش رشد کند.
به گفته وی، با توجه به اینکه رشد قیمت مسکن و تورم طی سال گذشته بالا بوده و همینطور تورم انتظاری امسال هم افزایشی است، پیشبینی این است که قیمت اجاره تا حدی افزایش یابد. اما عاملی که میتواند در جهت منفی و کاهش قیمت اجاره عمل کند، این است که توقف فعالیتهای اقتصادی در تهران به حدی برسد که بسیاری از مهاجران کسبوکاری به این نتیجه برسند که به شهرهای مبدأ خود بازگردند. در این صورت، تقاضا برای اجاره مسکن و به دنبال آن، قیمتها کاهش خواهد یافت.
