خبرگزاری مهر، گروه استانها – نیره شفیعیپور: سنگ بنای ساختمان سازی از زمانی که بشر نیاز خود به داشتن یک سرپناه را شناخت، گذاشته شد و روز به روز تغییر و تحول یافت تا اینکه به یک صنعت عظیم تبدیل شد و اکنون از آن به عنوان یکی از سه صنعت بزرگ جهان یاد میشود.
این صنعت عظیم تا جایی پیش رفت که امروز برای ساخت یک بنا، داشتن هفت تخصص ضرورت دارد و دانشگاههای جهان مهندسانی برای هر یک از این تخصصها پرورش میدهند.
احساس نیاز به ساخت بناهای مدرن، دارای شرایط رفاهی مناسب و عمر مفید بالا هر روز بر آمار فارغ التحصیلان رشتههای مرتبط با صنعت ساختمان سازی افزود تا جایی که امروز در کشور ۵۵۰ هزار مهندس و در استان یزد ۷ هزار مهندس در هفت رشته مرتبط با این صنعت در قالب شبکه نظام مهندسی ساختمان فعالیت میکنند.
امروزه شاخص تعداد مهندسان نسبت به جمعیت در دنیا و کشور ما شاخص بالایی است و ظرفیت و توانمندی خوبی در این بخش ایجاد شده اما باید دید که از این ظرفیتها به شکل و در چه حد استفاده شده است.
فعالیت ۷ هزار مهندس در مهد معماری ایران در مقابل ۸۰ درصد ساختوساز غیرمجاز
آمارها نشان میدهد در استانی نظیر یزد که معماری آن جهانی شده، در حالی بیش از ۷ هزار مهندس مشغول فعالیت هستند که ۸۰ درصد ساختوسازهای این استان غیرمجاز و بدون طراحی، نظارت و اجرای مهندسان متخصص انجام میشود.
بر اساس این آمار، سالانه بالغ بر ۲ میلیون و ۳۴۰ هزار مترمربع ساختوساز در استان یزد انجام میشود که تنها در ساخت ۵۶۸ هزار مترمربع آن از توان طراحی، اجرا و نظارت متخصصان صنعت ساختمان بهره گرفته میشود.
این آمارها نشانگر آن است که صنعت ساختمان نه تنها در یزد که تقریباً در تمام نقاط کشور هنوز سنتی است و خروجی این سبک از ساختمانسازی، ایجاد ساختمانهایی از نسل دو و سه است که مصرف انرژی در آن به شدت بالاست، مقاوم نیست و گاهی نیز آلودگیهای بسیاری برای شهر ایجاد میکند و این در حالی است که دنیا امروز به سمت احداث ساختمانهای سبز و هوشمند پیش میرود.
صنعت ساختمان نه تنها در یزد که تقریباً در تمام نقاط کشور هنوز سنتی است و خروجی این سبک از ساختمانسازی، ایجاد ساختمانهایی از نسل دو و سه است که مصرف انرژی در آن به شدت بالاست، مقاوم نیست و گاهی نیز آلودگیهای بسیاری برای شهر ایجاد میکند
علاوه بر این، صنعت ساختمان از ابعاد دیگر نیز بسیار حائز اهمیت است به عنوان نمونه این صنعت عظیم سهم بسیار مهمی در اشتغالزایی دارد و در شرایطی که امروز ۱۵ درصد آمار بیکاران جامعه را بیکاران تحصیلکرده و متخصص تشکیل میدهند، صنعت ساختوساز اگر اصولی انجام شود، میتواند به راحتی این مشکل کشور و به تبع آن استان یزد را حل کند.
این صنعت نسبت به سایر صنایع، کمترین وابستگی را به خارج از کشور دارد و نسبت به تحریمها مقاوم است اما متأسفانه این نقش و کارکرد صنعت ساختمان سازی به درستی شناخته نشده و از ظرفیت مهندسان به خوبی بهره گرفته نمیشود به نحوی که اکنون بسیاری از فارغالتحصیلان مرتبط با این بخش، بیکار یا فاقد درآمد کافی برای گذران زندگی هستند.
در عدم بهکارگیری و بهرهمندی از تخصص مهندسان مرتبط با ساختوساز یک بیانگیزگی در مالکان ساختمانها دیده میشود که این امر از ابعاد مختلفی قابل بررسی است اما یکی از مواردی که توسط اغلب مالکان ساختوسازهای غیرمجاز مطرح میشود، بیاعتماد بودن آنها به تجربه کافی مهندسان به ویژه مهندسان جوان است که به نظر میرسد این بخش از ماجرا بیارتباط با تبلیغات معماران و استاد بناهای سنتی نیست.
البته در مقطعی برخی کمکاریها و بیتجربهگیهای برخی مهندسان در رنگ باختن اعتماد مالکان اثرگذار بود اما به واقع نمیتوان از تخصص، مهارت و خلاقیت برخی دیگر از مهندسان صنعت ساختمان سازی چشمپوشی کرد.
به طور قطع چرخه ناکارآمد اداری، نداشتن ضمانت اجرایی برخی قوانین در صنعت ساختوساز، ناآگاهی مردم از ساختوسازهایی که تنها سرمایههای آنها را تلف میکند و دهها دلیل دیگر نیز در عدم بهرهگیری از ظرفیت مهندسان در ساختمان سازی اثرگذار بوده است.
افزایش سهم از بازار بزرگ ساختوساز مطالبه جدی مهندسان ساختمان
اما آنچه امروز به عنوان مطالبه جامعه مهندسان مرتبط با صنعت ساختمان مطرح است، افزایش سهم مهندسان از بازار بزرگ ساخت و ساز است.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان یزد در این باره به خبرنگار مهر گفت: اکنون سهم مهندسان از بازار بزرگ ساختوساز بین ۲۰ تا ۳۰ درصد است و افزایش این سهم از مردم، شهرداریها، دستگاه قضائی، راه و شهرسازی و دیگر متولیان امر مطالبه شده است.
مهدی سالاری بیان کرد: در گذشته مشکلاتی در روند صدور پروانه ساختوساز وجود داشت که مردم را برای دریافت پروانه و به دنبال آن استفاده از خدمات مهندسی بیانگیزه میکرد اما بسیاری از این موانع برطرف شده و امروز شهرداریها هیچ مانعی برای صدور پروانه ندارند.
رفع موانع صدور پروانه ساخت در شهرداری
وی افزود: در گذشته برای زمینهای قولنامهای پروانه ساخت صادر نمیشد همچنین صدور پروانه برای اسناد مشاع یا اراضی زیر ۱۵۰ متر امکانپذیر نبود اما با همکاری شهرداری و شورای شهر این مسائل برطرف شده است.
سالاری تاکید کرد: ارتباط با سازمان نظام مهندسی نیز تسهیل شده و یک سامانه چهار رقمی نیز در حال طراحی است تا بتوانیم با مالکان ارتباط مستقیم داشته باشیم و نظرات و انتقادات آنها را دریافت کرده و در مسیر بهبود فرآیند طراحی، اجرا و نظارت به کار بگیریم.
تخفیف ۲۰ میلیارد تومانی مهندسان به مردم در سال جاری
وی ادامه داد: از تعرفهها نیز مراقبت میکنیم و تخفیفهای بسیار خوبی نیز برای مالکان در نظر گرفته شده به نحوی که در سال جاری بیش از ۲۰ میلیارد تومان از سوی سازمان نظام مهندسی به مردم تخفیف داده شده است.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان عنوان کرد: امروز دستگاههای متولی نظارت حساسیت خود را در زمینه ساختوسازهای غیرمجاز از دست دادهاند اما همچنان امیدواریم که با همراهی این دستگاهها و تعامل مالکان، بتوانیم شاهد گسترش ساختمانهای مجاز و مدرن باشیم و از توان متخصصان امر به درستی بهره بگیریم.
استقبال از ایدههای نو در صنعت ساختمان
وی ادامه داد: امروز جای نوآوری در صنعت ساختوساز خالی است و هیچ تسهیلاتی در این زمینه برای این صنعت بزرگ در نظر گرفته نشده اما تلاش ما توسعه فناوری در این صنعت است و توسعه شبکه نوآوری در صنعت ساختمان به صورت پایلوت در یزد در حال اجراست و از ایدههای جدید در این صنعت استقبال میکنیم.
اما در کنار مطالبه مهندسان و سازمان نظام مهندسی ساختمان، مطالبه مردم از مهندسان نیز مطرح است و مردم خواستار رسیدگی به تخلفاتی هستند که کموبیش از سوی برخی از آنها سر میزند.
تشکیل ۱۵۰۰ پرونده برای مهندسان متخلف
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان در این زمینه نیز به خبرنگار مهر گفت: شورای انتظامی نظام مهندسی تشکیل شده و در سال جاری هزار و ۵۰۰ پرونده شکایت مورد رسیدگی قرار گرفته و کار رسیدگی به پروندهها نیز توسط افراد متخصص و حرفهای انجام میشود.
رسیدگی به مطالبات جامعه مهندسان از یکسو و مالکان و سازندگان ساختمانها از سوی دیگر به طور قطع میتواند در توسعه اصولی صنعت ساختمان اثرگذار باشد.
در استانی نظیر یزد، روزگاری نیاکان ما با خلاقیت و ابتکار خود شهری ساختند که امروز بعد از قرنها با ساختمانهای مقاوم و زیباییها و ویژگیهای منحصر بهفرد، ثبت جهانی شده؛ امید که مهندسان این دیار نیز بتوانند شهری با ساختمانهای زیبا، مقاوم و سبز برای آیندگان به یادگار بگذارند.
