به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی محیط زیست سیستان و بلوچستان وحید پورمردان اظهار داشت: باتوجه به خشکسالیهای متمادی و وقوع طوفانهای سهمگین در شمال استان و همچنین ایجاد مشکلات عدیده، بینایی، تنفسی و خسارات مالی و… برای مردم این منطقه اقدامات اداره کل حفاظت محیط زیست در این دو دهه براساس سناریوهای مختلف آبی بوده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان گفت: در خشکسالی و فقدان ورودی آب از رودخانه هیرمند و فراه رود افغانستان، با مدیریت حقابه زیست محیطی و هدایت آن به محلهای حساس اکولوژیکی، سعی در استفاده بهینه از ۶۰ میلیون مترمکعب آبی را داشته ایم که آن هم به دلیل برداشتهای میان راه، اثربخشی برنامهها را دچار مشکل میکرده است.
وی با اشاره به اینکه با تغییر در این سناریو با توجه به ورود آب و بارشهای خوب در منطقه، رویکرد مدیریت، بهره وری و استفاده از این آب را تغییر داده ایم افزود: تالاب از زمره زیستگاههای حیاتی و متنوعی است که مطلقاً جایگزین ندارد اما طی ادوار گذشته هامون دستخوش خسارات بیشماری شده که جبران آن دشوار است که میتوان گفت این امر با مشارکت مردم، مسئولین محلی و دستگاههای اجرایی مرتبط شدنی است.
پورمردان عنوان کرد: اداره کل حفاظت محیط زیست استان با از کلیه صاحب نظران، ریش سفیدان و ذینفعان منطقه اقدام به الویت بندی مطالبات به حق مردم و ذینفعان تالاب (صیادان، کشاورزان و عشایر) کرده است.
وی اولین و مهمترین خواسته مردم این منطقه را مقابله با پدیده گرد و غبار و تأمین هوای پاک بیان کرد و ادامه داد: این درخواست منطقی باعث تعریف ذینفعان جدیدی به عنوان کل مردم منطقه اعم از کارمندان، دانش آموزان، دانشجویان، سالمندان، کاسبان، بازاریان، کودکان و… شد که ممکن است هیچگونه برداشت مالی از تالاب نداشته باشند اما همواره درگیر مشکلات گرد و غبارهای متوالی آن هستند.
وی ذینفعان تالاب را در خط مقدم آسیب از طوفانهای گرد و غبار برشمرد و تصریح کرد: تأمین هوای پاک مطالبهی مشترک تمامی مردم شمال استان است.
وی افزود: باتوجه به اطلاعات و نظرات فنی کارشناسان اداره کل حفاظت محیط زیست چند اقدام مهم از جمله حفاظت حداکثری از پوشش گیاهی تالاب (عدم صدور مجوز جالیزکاری- پیشگیری از چرای بی رویه علی الخصوص شتر)، عدم دستکاری بستر تالاب (پیشگیری از حفر پیاپی و زیاد چاهک، گودال) لایروبی و بازگشایی مسیرهای ورود آب به تالاب با نظر ریش سفیدان مناطق (احیای رونگها، نهرها و رودها)، مقابله با هرگونه سو استفاده از بستر و خاک تالاب (شناسایی و توقف برداشتهای عظیم خاک از بستر تالاب و تشکیل پرونده قضائی) تعیین و در دستور کار قرار گرفت.
پورمردان بیان کرد: با توجه به افزایش نسبی حجم ورودی سیلابها طی یک سال و نیم گذشته، به منظور کنترل کانونهای گرد و غبار اقداماتی همچون حفر کانالهای انحرافی به سمت مرکز کانونهای گرد و غباری شناسایی شده است.
وی از بازگشایی دایکهای مرزی با همکاری مرزبانی در تمامی نقاط مورد نیاز خبر داد و گفت: لایروبی انهار منتهی به تالاب و تعریض آنها جهت افزایش حجم آب ورودی به هامون، هدایت آب به کانونهای بحرانی در هامون هیرمند با توجه به مشکلات پیش آمده و طوفانهای مداوم برای مسافرین و مردم در منطقه شیله و تاسوکی در محور زابل به زاهدان، تأخیر در درخواست حقابه زیست محیطی تالاب به دلیل پیشگیری از برداشتهای غیرمجاز در مسیر و تعیین زمان رهاسازی در خارج از فصل کشت و هدایت این آب به کانونهای گرد و غبار از جمله هامون هیرمند به دلیل وجود جنگلهای وسیع گیاهان شور پسند و عدم آبگیری آن طی دودهه به دلیل وجود دایک جنوب کوه خواجه است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: در پی خشکسالیها از سال ۱۳۹۲ با درخواست برخی مردم و پیگیریهای محلی با نیت نگهداری حق آبه زیست محیطی در اطراف کوه خواجه دایکی به طول تقریبی ۳ کیلومتر به منظور نگهداشت آب احداث شده است.
وی گفت: چند سال بعد از احداث به دلیل تأثیرات منفی اکولوژیکی در منطقه همواره مشکلاتی را برای زیست بوم تالاب هامون ببار آورده است، اما به دلایل غیرفنی و با پافشاری و ایجاد حاشیه، با گذشت سالها در برابر نظرات علمی و کارشناسی شده حفظ شده است.
پورمردان ادامه داد: در بررسی مسائل و مشکلات حیطه مذکور و با اولویت قراردادن سلامت مردم با نظر و دستور شورای تأمین استان و نیز مصوبه جلسه ستاد بحران استان با موضوع مدیریت سیلابهای ورودی به تالاب هامون، مقرر شد دایک جنوب کوه خواجه از چند نقطه بازگشایی و با توجه به گودی طبیعی اطراف کوه خواجه و ماندگاری آب در زمان ورود با دید هدایت آب به جنوب تالاب هامون گیاهان و جنگلهای وسیع در هامون هیرمند نیز از این سیلابها بهرمند شوند تا در سال آینده شاهد بهبود روز افزون وضعیت هوای منطقه سیستان و امیدواری بیشتر مردم برای ماندن و سکنی در این منطقه باشیم.
