به گزارش خبرنگار مهر، نیشابور یکی از شهرهای بزرگ استان خراسان رضوی است که گلهای آن خوردنی، بوتههای آن ریواس و سنگهای آن فیروزه است. نیشابور بعد از مشهد دومین شهر بزرگ استان است و نماد تاریخ و فرهنگ ایرانیان به شمار میآید.
حال که امسال به دلیل شیوع کرونا امکان مسافرت برای مردم ایران نبود، سفری مجازی داریم تا با ناشناختههای این سرزمین تاریخی و زیبا آشنا شویم.
آرامگاه خیام نیشابوری
آرامگاه خیام مدفن ریاضیدان و ستارهشناس بزرگ ایرانی «حکیم عمر خیام نیشابوری» است که در جنوبشرقی نیشابور قرار گرفته است. مجموعه خیام از باغ، کتابخانه، موزه و مهمانخانه تشکیل شده است که باغ آن از باغهای دیدنی در ایران معاصر به حساب میآید.
بنای یادبود مزار این دانشمند بزرگ به سال ۱۳۴۱ شمسی با طرح و نقشه «مهندس هوشنگ سیحون» ساخته شد. تندیسی از حکیم عمر خیام در محوطه ورودی باغ نصب شده است.
دهکده چوبی
دهکده چوبی، روستایی چوبی در ایران است که توسط «مهندس حمید مجتهدی» ساخته شده است و از دیدنیترین تفرجگاههای نیشابور به شمار میرود. مسجد چوبی بینظیری که در این دهکده قرار دارد، نه تنها در ایران بلکه در جهان منحصربهفرد است.
گفته میشود، این مسجد به گونهای ساخته شده که تا صدها سال آسیب نمیپذیرد و حتی تا هشت ریشتر زلزله را میتواند تحمل کند. منارهها در سقف بهگونهای اتصال دارند که در داخل مسجد ستونی وجود ندارد. در ساختمان و تزئینات داخلی چوبهای مختلفی از درختان مثمر و غیر مثمر مانند انواع کاجها، اشن، سپیدار، گیلاس، گلابی، زبان گنجشک، گردو و توت استفاده شده است.
آرامگاه عطار نیشابوری
آرامگاه عطار نیشابوری مدفن «شیخ فریدالدین عطار»، شاعر، عارف و ادیب ایرانی است که در قرن هفتم هجری توسط «یحیی ابن صاعد» برپا شده است. این آرامگاه که در محله باستانی شادیاخ نیشابور در خیابان عرفان کنونی قرار گرفته، سالانه میزبان علاقهمندان به ادب، معماری و فرهنگ ایرانی است.
در سال ۱۳۴۱ شمسی انجمن آثار ملی بنای ویران شده را مرمت و بازسازی کرد و با کاشیهای الوان، آن را به شکلی زیبا آراست. کاشیکاریهای گنبد عطار مزین به گلوبوته و نقوش هندسی و کتیبه کوفی و معلقی به رنگهای سبز، زرد، لاجوردی و سفید است.
آرامگاه کمال الملک
مقبره کمال الملک در جوار آرامگاه شاعر معروف پارسی، «شیخ عطار نیشابوری» قرار گرفته است و مدفن «محمد غفاری» معروف به «کمالالملک»، بزرگترین نقاش کشور، در سده اخیر و از پرنفوذترین شخصیتهای تاریخ معاصر ایران در دوران قاجاریه است.
آرامگاه کمالالملک نیز مانند آرامگاه خیام توسط «استاد هوشنگ سیحون» طراحی شده و طراحی آن در هماهنگی با آرامگاه عطار نیشابوری نقش مهمی در تاکید بر ارزشهای فرهنگ ایرانی در این مکان داشته است.
منطقه باستانی شادیاخ
شادیاخ یکی از نقاط در شهر کهن نیشابور است که از اهمیت ویژهای برخوردار است. به وسیله کاوشهای باستانی که کارشناسان در این محل انجام دادند، توانستند تالار عام، اندرونی، خانههای ویژه سفالگری، شیشهگری و آهنگری و ظروف و لوازم فرهنگی نظیر سازههای سفالی، شیشهای و گچبریها را در این منطقه پیدا کنند.
این مکان اکنون یکی از مراکز باستانشناسی در نیشابور است که بخشی از بقایای شهر کهن نیشابور در این محل نهفته است.
رباط شاه عباسی
کاروانسرای نیشابور که به رباط شاهعباسی شهرت دارد، از بناهای تاریخی و زیبای نیشابور است که در دوران حکومت «شاه عباس صفوی» ساخته شده است و امروزه یکی از موزههای دیدنی شهر تاریخی نیشابور محسوب میشود.
این کاروانسرا در دوره قاجاریه، مدتی بهعنوان نوانخانه و محل نگهداری ایتام و مستمندان به کار برده میشد و در دوره پهلوی نیز به پادگان نظامی ژاندارمری تبدیل گشت. بعد از انقلاب، مدتی در اختیار جهاد سازندگی بود تا اینکه در سال ۱۳۶۷ به میراث فرهنگی تحویل و بازسازی آن شروع شد و پس از آن در سال ۱۳۷۴ همزمان با برپایی کنگره جهانی بزرگداشت عطار نیشابوری، تحت عنوان «مجموعه فرهنگی» و «موزه» (گنجینه) شروع به فعالیت کرد.
باغ و عمارت امین الاسلامی
این عمارت و باغ زیبا که در زمان پهلوی ساخته شده، در گذشته متعلق به مرحوم «ابوالحسن امین الاسلامی» بوده است. باغ زیبای این عمارت که از درختان بلندی چون چنار، کاج، شمشاد، توت و گردو تشکیل میشود، نمونه بارزی از هنر باغسازی اصیل ایرانی است.
