تشکیل دولت جدید لبنان با سعد حریری رخ میدهد؟
اعتمادآنلاین| حریری پس از کسب موافقت نسبی فراکسیونهای پارلمانی کار خود برای تشکیل کابینه جدید لبنان را شروع کرده است. وی از مجموع ۱۲۰ نماینده پارلمان به ۶۵ رای موافق، ۵۳ رای ممتنع و عدم حضور دو نماینده برای اظهار نظر دست یافت. همین روند پارلمانی خود گویای آن است که راه او برای تشکیل هیئت دولت جدید آسان نیست.
مهمترین مشکل سعد حریری جریان ملی آزاد لبنان به ریاست جبران باسیل است که اکنون در پارلمان لبنان بزرگترین فراکسیون مسیحی را در دست دارد. جبران باسیل و حزب تحت امرش نگران آن هستند که عدم توافق با حریری منجر به ائتلافی سیاسی بین احزاب و سازمانهای شیعی و سنی شود که وزرای هیئت دولت جدید از جمله وزرای مسیحی را بدون مشورت با جریان ملی آزاد لبنان انتخاب کنند، از همین رو تلاشهایی با وساطت نبیه بری در جریان است تا مسافت بین باسیل و حریری را کوتاه کنند تا راه تشکیل دولت جدید هموار شود.
آن چنانکه حریری اعلام کرده است او درصدد تشکیل کابینهای است که وزرای آن را متخصصین و نه سیاسیین تشکیل دهند و به شکل طبیعی این دولت زیر سایه طرح فرانسه قرار خواهد گرفت که پس از انفجار بیروت و در جریان دیدار امانوئل ماکرون، رییس جمهور فرانسه مطرح و تصویب شد. براساس این طرح دولت جدید دولتی متشکل از متخصصین بدون وابستگی سیاسی است که وظیفه اصلی اش عبور دادن لبنان از بحران بزرگ اقتصادی ناشی از انفجار بیروت و شرایط خاص ناشی از بحرانهای اقتصادی این کشور در دوران کرونا است.از سوی دیگر این کابینه جدید باید راه گفتگو با صندوق بینالمللی پول را به منظور کمک به لبنان باز کند.
آیا حریری موفق میشود؟
اگر به سوابق حریری نگاه کنیم او در سال ۲۰۱۹ نیز مکلف به تشکیل کابینه شد و سه شرط برای این امر گذارد. اول آن بود که وزراء از میان متخصصین باشند و نه سیاسیهای وابسته به احزاب، شرطی که از نگاه کارشناسان اقدامی برای دور ساختن جبران باسیل و حزبش از دولت بود و همین امر یکی از عوامل اصلی ناتمام ماندن کار حریری شد. دوم آن که وی باید وزرای مورد نظر را از میان طوایف مختلف انتخاب کند. و سوم آن که همه با ورود لبنان به برنامه صندوق بینالمللی پول برای کمک به لبنان موافقت کنند.
این شروط کار را برای تشکیل کابینه سخت کرد و در نهایت حریری موفق به تشکیل دولت نشد. تقریبا شبیه به همین راه را نیز مصطفی ادیب رفت و او نیز به رغم فشار سنگین سیاسی فرانسه برای موفقیت ادیب، اما از میانه راه استعفایش را به رییس جمهور اعلام کرد. از همین رو به نظر می رسد کار تشکیل دولت جدید لبنان سخت است، این همه در حالی است که طرف هایی مثل آمریکا و عربستان سعودی ضمن تمایل به تشکیل چنین دولتی ، منتظر فرصتاند تا کابینه متخصصین را به وسیله ای دراز مدت برای دور ساختن حزبالله از هیکل سیاسی و اجرایی دولت لبنان کنند.
البته رویکردهای احزاب و سیاستمداران لبنانی حاکی از آن است که این بار قرار است دست حریری برای تشکیل دولت بازتر باشد تا این کشور وارد بحرانی اضافه بر بحران های قبلی نشود.
شرایط متفاوت امروز برای تشکیل دولت
شرایط سیاسی لبنان با پاییز ۲۰۱۹ که حریری مکلف به تشکیل دولت شد کاملا متفاوت است. آمریکا در حال حاضر چماق تحریمها را علیه لبنان به دست گرفته و عملا آن را با تحریم دو وزیر سابق از میان شیعیان و مسیحیان به بهانه کمک به حزبالله آغاز کرده است. از سویی دیگر آمریکاییها فشار سنگینی بر لبنان وارد کردهاند تا این کشور گفتگوهای تعیین چهارچوب مذاکرات حقوقی با اسرائیل بر سر مرزهای دریایی که به پرونده فازهای نفتی و گازی لبنان در دریای مدیترانه ارتباط دارد، آغاز کند. گفتگوهایی که دستور انجام آن صادر شده است و قرار است تحت نظارت سازمان ملل انجام شود و از نکات لطیف هم آن است که آمریکا میخواهد نقش واسطه عادل را بین دو طرف ایفاء کند!
از سویی دیگر اکنون علاوه بر بحرانهای اقتصادی شدید، لبنان با موج افزایش سطح انتشار کرونا مواجه است که علاوه بر خسارتهای ناشی از انفجار بیروت، دست دولت لبنان را در پوست گردو گذاشته است.
در همین حال کشورهای ثروتمند عربی حوزه خلیج فارس همچون سعودی و امارات همه کمکهای اقتصادی و حمایت های مالی از بازار پولی لبنان را متوقف کردهاند و همه نگاهها به حریری در همین سمت و سو میچرخد که او چه سیاستی را در قبال این نوع کشورهای عربی اتخاذ میکند؟
میتوان گفت شکست مصطفی ادیب برای سعد حریری به یک نقطه بازگشت مجدد تبدیل شده است و در سایه تلاش فرانسه برای زنده نگهداشتن طرح ماکرون برای لبنان، حالا حریری میتواند برای حمایت بینالمللی و منطقه ای کابینه اش حساب باز کند. براساس آن چه که در روزهای اخیر شاهد بودهایم رییس جمهور فرانسه برای موفقیت طرحش با آمریکا، عربستان و ایران رایزنیهایی انجام داده است تا نخست وزیر مکلف بتواند کابینه مورد نظر را تشکیل دهد. لذا فرضیه شکست مجدد حریری اکنون در دستور کار هیچ طرفی نیست گرچه روند تحولات نشان میدهد پرونده لبنان و دولتش همچنان متاثر از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باقی خواهد ماند.
اکنون حریری در حال مشورت و رایزنیها برای تشکیل کابینه متشکل از ۱۴ یا ۱۸ وزیر است و برخی پیشرفت ها در این باره صورت گرفته است و همانطور که پیشتر اشاره شد مهمترین گره کار سعد حریری با جبران باسیل و جریان آزاد ملی لبنان برای تشکیل کابینه جدید است.
با این همه باید منتظر بود و نتیجه رایزنیهای نخست وزیر مکلف با طرف های دیگر لبنانی را دید و این که خروجی آن چه خواهد بود و آنگاه قضاوت کنیم که آیا طرح تشکیل کابینه جدید لبنان با تکلیف حریری به خانه اول بازگشته است یا آن که نقطه آغاز جدیدی برای حریری گشوده شده است.
منبع: ایسنا
