دسته: سینما

مسیر «خروج» ادامه می‌یابد چالش عادت به مصرف رایگان در فضای مجازی

 

نوید محمودی تهیه‌کننده و کارگردان سینما که فیلم سینمایی «مردن در آب مطهر» را در نوبت اکران سینماها در سال ۹۹ دارد، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره طرح عرضه فیلم‌های سینمایی اکران نشده در فضای مجازی گفت: یکی از مهمترین اتفاق‌ها برای تولیدکنندگان یک فیلم، دیدن آن توسط مخاطب است. همه جذابیت فیلم سینمایی این است که مخاطب آن را روی پرده سینما ببیند، اما زمانی که اتفاقاتی شبیه دوره‌ای که ما در حال حاضر درگیر آن هستیم، رخ می‌دهد، اکران فیلم‌ها در فضای مجازی هم می‌تواند روش خوبی برای دیده شدن فیلم‌ها باشد.

وی ادامه داد: از اواخر سال گذشته من نیز به فکر عرضه فیلم خود در فضای مجازی و شبکه نمایش خانگی بودم، چرا که یکی از راه‌های دیدن شدن فیلم‌ها در شرایط فعلی می‌تواند فضای مجازی باشد. اما مساله مهمی که وجود دارد این است که با توجه به اینکه در ایران تا به حال این نوع از عرضه تجربه نشده بود و فیلم «خروج» ابراهیم حاتمی‌کیا اولین فیلمی است که تصمیم به این کار گرفته است، باید دید تا چه اندازه این عرضه می‌تواند بازگشت مالی مناسبی داشته باشد.

مخاطب و عادت مصرف رایگان در فضای مجازی

کارگردان فیلم سینمایی «مردن در آب مطهر» بیان کرد: مردم در ایران به این روش از فیلم دیدن عادت ندارند و عموما عادت کرده‌اند که هر چیزی را که می‌خواهند در فضای مجازی مصرف کنند، رایگان است و به همین دلیل هر فیلمی که می‌خواهند ببینند را در گوگل سرچ کرده و دانلود می‌کنند. حتی آثار از همین طریق در شبکه‌های ماهواره‌ای نیز نمایش داده می‌شود.

وی با بیان اینکه همه فیلم‌ها سرمایه‌ای پشت سرشان خوابیده است، توضیح داد: اگر سازمان سینمایی بتواند با مدیریت مناسب به گونه‌ای این مساله را کنترل کند که فیلم در زمانی که در درگاه‌های اینترنتی قرار می‌گیرد، صاحب فیلم نگران دیده شدن غیرمجاز آن نباشد و فیلم از جایی دیگر سر در نیارود، حتما ظرفیت بسیار خوبی است.

محمودی گفت: سازمان سینمایی اعلام کرده است که از فیلم‌هایی که در فضای مجازی نمایش داده می‌شوند، تا ۲۰ درصد حق پخش‌شان حمایت می‌شود. اما مساله این است تا زمانی که این طرح تبدیل به یک اتفاق فیزیکی نشود، یعنی تا زمانی که فیلم در چنین شرایطی اکران نشود و بازخوردهای آن مشخص نشود، نمی‌توان پیش‌بینی درستی از شرایط اجرایی شدن آن داشت.

وی ادامه داد: در واقع این طرح یک اتفاق فرهنگی جدید است که ممکن است سودها و آسیب‌هایی را به همراه داشته باشد، امیدوارم که برای سینماگرها راهی با سود از همه جهت باشد، یعنی در چنین شرایطی صاحبان فیلم بدانند که اثر مورد نظر توسط مردم دیده شده و فروش مناسبی نیز داشته است.

تغییر شرایط محاسبه مبلغ رایت خانگی فیلم‌ها

کارگردان فیلم «رفتن» بیان کرد: در ایران رایت شبکه نمایش خانگی تا پیش از این با فرمی که به‌تازگی ارائه شده، کاملا متفاوت بود. پیش از این فیلمساز رایت خانگی خود را به یکی از شرکت‌های مورد نظر ارائه می‌کرد و شرکت موردنظر نیز تعدادی سی‌دی از فیلم آماده و منتشر می‌کرد. در نهایت فیلم در اختیار VOD‌ها گذاشته می‌شد تا در فضای مجازی منتشر شود. رقم مالی این طرح پیش از این چندان قابل توجه نبود و گاهی فیلمساز تنها ۱۰ درصد از هزینه تولید فیلم را با این روش دریافت می‌کرد که رقم قابل توجهی نبود، اما با توجه به اینکه اکران فیلم در سینماها تمام شده و فروشی هم در گیشه داشته، این مبلغ منطقی به نظر می‌آمد.

وی تاکید کرد: روشی که در حال حاضر درباره آن صحبت می‌شود، این است که فیلم‌ها در درگاه‌های اینترنتی قرار می‌گیرند و مردم برای دیدن این فیلم‌ها در فضای مجازی پول پرداخت می‌کنند، اما مساله این است که تا پیش از این هر فرد برای دیدن فیلم موردنظر خود در سینما به تعداد بلیت می‌خرید، اما در شرایط فعلی انگار که یک بلیت برای کل خانواده خریداری می‌شود و ممکن است این مساله بخش مهمی از آورده مالی صاحب اثر را به خطر بیاندازد، از طرف دیگر چون هنوز این روش رخ نداده است همه با این طرح مساله دارند.

محمودی توضیح داد: به عنوان مثال نزدیک به ۳ میلیون نفر از فضای مجازی برای دیدن فیلم‌ها استفاده می‌کنند حال اگر در اکران فیلم‌های جدید ۲ میلیون نفر از این ۳ میلیون نفر این فیلم‌ها را در فضای مجازی ببیند می‌تواند فیلم فروش خوبی داشته است.

وی تاکید کرد: هرچند که این روش لذت فیلم دیدن در سینما را از مخاطب می‌گیرد اما در شرایطی مانند شرایطی که در آن قرار داریم، سبب می‌شود لااقل فیلم به دست مخاطب برسد.

«خروج» بهترین گزینه برای پیشقدم شدن بود

این تهیه‌کننده سینما توضیح داد: باید دید که چه اتفاقی برای این نوع از اکران رخ می‌دهد البته خوشبختانه برای اولین‌بار یک فیلم آن هم «خروج» که تولید سازمان سینمایی اوج است، در این راستا پیش قدم شده است، در اصل سازمان اوج در راستای فعالیت‌های فرهنگی که دارد پول هزینه کرده و بازگشت سرمایه برای آن چندان مهم نیست و می‌تواند تست خوبی برای این روش باشد.

وی تاکید کرد: معتقدم سازمان سینمایی اوج تصمیم مناسبی برای ارائه خروج در فضای مجازی گرفته است و این اثر اولین فیلمی خواهد بود که اکران اینترنتی را تجربه کند تا برمبنای آن برنامه‌ریزی مناسبی صورت بگیرد.

محمودی در پایان گفت: در حال حاضر فیلم «شکستن همزمان بیست استخوان» را در شبکه نمایش خانگی ارائه کرده‌ایم و به احتمال بسیار زیاد برای عرضه «مردن در آب مطهر» که در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر رونمایی شد، نیز با روش اکران اینترنتی اقدام می‌کنیم.

تعطیلی مراکز فرهنگی و هنری

 

به گزارش خبرگزاری مهر، ستاد ملی مقابله با کرونا‏ ضمن قدردانی از ملت بزرگ ایران و اصحاب فرهنگ، هنر در رعایت نکات بهداشتی و عمل به توصیه‌های پیشگیرانه، بدینوسیله اعلام می‌شود: نظر به مصوبات ستاد ملی مبارزه با کرونا و ضرورت اجرای دقیق دستورالعمل فاصله‌گذاری هوشمند اجتماعی و پرهیز از شکل‌گیری تجمعات پرخطر به‌منظور اطمینان از قطع زنجیره انتقال بیماری، سالن‌های سینما، تئاتر، موسیقی، آموزشگاه‌های آزاد هنری و نمایشگاه‌های فرهنگی تا اطلاع ثانوی تعطیل است.

همچنین سایر مشاغل مرتبط فرهنگی و هنری غیر تجمعی با رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی از ۲۳ فرودین در سراسر کشور و از ۳۰ فروردین در تهران مجاز به فعالیت هستند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی سازمان امور سینمایی و سمعی بصری، حیدری خلیلی معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان سینمایی با اشاره به آخرین جلسه «کارگروه بررسی آسیب های کرونا در سینما» در سال گذشته گفت: با پیشنهاد نمایندگان صنوف که در این کارگروه حضور دارند مقرر شد بخشی از اعضای فعال سینمای ایران که با شرایط سخت تری مواجه هستند و بویژه در صنوف کارگری خانه سینما عضو هستند ، در قالب پرداخت کمک هزینه رفاهی شب عید حمایت شود.

وی افزود: قرار شد افرادی مانند زنان سرپرست خانوار، از کار افتادگان، بیماران خاص، بیکاران فصلی خانه سینما، مشاغل سخت در اولویت بهره مندی از این تسهیلات حمایتی باشند. بر اساس همین اصل قرار شد خانه سینما پیشنهادات خود را ارائه کند و اعلام کردیم افراد مشمولی که انتخاب می شوند حتما باید توسط صنف انتخاب و تایید بشوند و این کمک هزینه به حساب قانونی افراد مشمول واریز شود.

این عضو کارگروه بررسی آسیب های کرونا در سینما تاکید کرد: بر اساس مصوبه کارگروه اعضایی که حقوق بگیر و کارمند نهادهای دولتی و غیر دولتی هستند مشمول این حمایت نیستند.

معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان سینمایی رقم حمایتی در نظر گرفته شده برای هر نفر را ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرد و گفت: خانه سینما پس از برسی ها ۲۵۲۳ نفر از ۲۸ صنف را طی نامه رسمی به سازمان سینمایی انعکاس داد و بنا به مصوبه کارگروه بررسی آسیب های کرونا در سینما منابع حمایتی از محل توافقنامه سالانه فی ما بین سازمان سینمایی و خانه سینما از ردیف کمک رفاهی به اهالی سینما تامین و قرار شد لیست کامل پرداختی به مشمولان در اختیار سازمان قرار گیرد.

حیدری خلیلی افزود: نسبت به لیستی که در شب عید اعلام شد ۱۰۰ نفر هم از اعضای کانون کارگردانان به مشمولان این طرح حمایتی اضافه شد و بر این اساس مجموع اعضای مشمول معرفی شده به ۲۶۳۳ نفر از ۲۹ صنف و گروه خاص رسید.

وی ادامه داد: اعتبار حمایتی مذکور از محل توافقنامه سال ۹۸ تامین و در ۲۷ اسفند به خانه سینما پرداخت شده است.

معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان سینمایی تاکید کرد: مطابق مصوبه کارگروه، اسامی اعضای دارای اولویت مطابق جدول پیشنهادی خانه سینما توسط روسای صنف مشخص می شوند و در اختیار خانه سینما قرار می گیرد. به خانه سینما اعلام شده است حداکثر تا ۲۷ فروردین جاری فهرست کامل دریافت کنندگان به صورت محرمانه به سازمان سینمایی اعلام شود و چنانچه تا آنروز به هر دلیلی واریز انجام نشده است پرونده بسته می شود و باقیمانده مبلغ حمایتی در حساب های فی مابین منظور خواهد شد.

«گذشته استمراری» بهترین فیلم کوتاه داستانی جشنواره چنای هند

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی فیلم، «گذشته استمراری» به نویسندگی کریم امینی، آرمین طهماسبی، علی باطنی و کارگردانی شیوا طاهری جایزه بهترین فیلم کوتاه داستانی از هفتمین دوره جشنواره Chennai هند را دریافت کرد.

این فیلم پیش از این در سیزدهمین دوره جشنواره فیلم Taos Shortz آمریکا، جشنواره بین المللی فیلم Varese ایتالیا انتخاب شده و در شانزدهمین دوره جشنواره فیلم Minikino اندونزی نیز به نمایش در آمده است.

شهره سلطانی، پیام احمدی نیا، بهروز پناهنده و سامان مهکویه بازیگران اولین فیلم کوتاه شیوا طاهری هستند.

از دیگر عوامل فیلم کوتاه گذشته استمراری می توان به مشاور کارگردان: کریم امینی، طراح و ارائه دهنده ایده: شیوا طاهری، فیلم بردار: مرتضی خان محمد، دستیار کارگردان: فرید فلاحی، تدوین: زهره احمدی، مدیر روابط عمومی و مشاور رسانه ای: سیدمحمدصادق سیادت، پخش بین المللی: لیمو فیلم اشاره کرد.

«سربازان بدون اسلحه» در مواجهه با «کرونا»/ درگیر جنجال سیاست نشدم

 

مجید شیدا کارگردان سینمای مستند که این روزها مشغول ساخت مستندی با نام موقت «سربازان بدون اسلحه» با محوریت مبارزه با کروناست در گفتگو با خبرنگار مهر درباره این مستند گفت: این فیلم از یک دغدغه شخصی می‌آید. زمانی که اولین خبرها از ویروس کرونا منتشر شد به خودم می‌گفتم کاش پرستار یا پزشک بودم و می‌توانستم در بیمارستان‌ها به مردم کمک کنم. باید عنوان کنم که بیماری کرونا در ابتدا حتی برای خودم هم جدی نبود و فکر می‌کردم به زودی مرتفع می‌شود ولی وقتی کمی موضوع بالا گرفت، در تمام شهرها گسترش پیدا کرد و مسئولان هم کمی از خواب بیدار شدند دیدم موضوع جدی است و تصمیم گرفتم در شهر خودم یزد درباره این بیماری مستندی بسازم.

این مستندساز ادامه داد: چیزی که همیشه برایم قابل توجه بود این بود که از چه زاویه‌ای به این مساله باید نگاه کنم. در حال حاضر فیلم‌های زیادی با محوریت کرونا در حال ساخت است که هر کسی هم با رویکرد و نگاهی به این مساله می‌پردازد اما فیلم من شخصت‌محور است، یعنی سعی کردم درگیر این جنجال‌های سیاسی و مطبوعاتی نشوم و بیشتر نگاه انسانی به قضیه کرونا داشته باشم به خاطر همین از طریق پزشکی به نام خانم دکتر آخوندی از پزشکان یزدی که در حال مبارزه با کروناست با بیماری مواجه شدم.

وی افزود: من وقتی با این خانم دکتر آشنا شدم، در طول ساخت فیلم متوجه شدم که خانواده‌اش هم دچار بیماری کرونا شده‌اند. خودش هم چند روزی در بیمارستان بستری بود. خودم هم وقتی وارد بیمارستان شدم دیدم داستان خیلی متفاوت‌تر از این خبرهایی است که می‌شنویم. یعنی حداقل ۵۰ درصد کادر درمانی درگیر بیماری کرونا هستند.

مستندی که تا پایان «کرونا» ادامه دارد

این کارگردان توضیح داد: در «سربازان بدون اسلحه» از موضوع خانم دکتر آخوندی وارد داستان بیمارانی می‌شویم که کرونا دارند و بعد پرستاران، کادر درمانی‌ای که گرفتار بیماری و بستری شده‌اند و حتی برخی از فوت شده‌ها و فشاری که روی افراد وجود دارد را روایت می‌کنیم. داستان این فیلم تا پایان بیماری کرونا در ایران ادامه خواهد داشت. یعنی صرفاً اینطور نیست که نشان بدهیم یک سری پرستار کار می‌کنند و درگیر این بیماری هستند.

وی افزود: همین خانم آخوندی خودش حدود ۲ ماه است که نتوانسته خانواده‌اش را ببیند، چون او میبُدی است اما در بیمارستان شهید صدوقی یزد در حال فعالیت است. پایان فیلم را هم چنین طراحی کرده‌ایم که او بعد از چند ماه نزد خانواده‌اش باز می‌گردد اما او فعلاً کرونا گرفته و نمی‌تواند نزدیک خانواده‌اش شود. البته وقتی مستند می‌سازی یک سری مسائل در لحظه رخ می‌دهد و در روند فیلم تغییر ایجاد می‌کند که اصولاً جذاب است اما مهمترین نکته این است که وقتی به آنجا رفتم، متوجه شدم که چقدر کادر درمان گرفتار هستند و با همین حال کار می‌کنند. تمام پزشکانی که با آن‌ها مواجه شدم، دوره ابتلاء را پشت سر گذاشته و پس از درمان مجدد مشغول به کار شدند.

جرئت نکردم کسی را برای مستندم به بیمارستان ببرم

شیدا درباره فیلمبرداری این اثر اظهار کرد: فیلمبرداری «سربازان بدون اسلحه» از ۲ روز مانده به عید آغاز شده و تاکنون حدود ۴۰ درصد از فیلمبرداری این اثر انجام شده است. این را هم باید بگویم که تمام کارهای این فیلم به جز تدوینش را خودم انجام می‌دهم، چون جرئت نکردم کسی را به فضاهای بیمارستانی ببرم اما خودم کامل در بیمارستان هستم از روز اول هم برایم مهم نبود که دچار بیماری کرونا شوم البته وقتی وارد مستندسازی در چنین عرصه‌هایی می‌شوی، باید جرئتش را هم داشته باشی. الان هم نشانه‌های کرونا را دارم مثلاً حس بویایی و چشایی‌ام کم شده و تب دارم که حاد نیست ولی وقتی در آن فضا قرار داری و ارتباط مستقیم با پزشکان و بیماران داری خواه ناخواه این اتفاق می‌افتد.

این کارگردان ضمن بیان این مطلب که در حال حاضر کرونا یک بیماری جهانی است به طوری که بعدها قضیه آن را در تاریخ می‌نویسند اما آنچه مهمتر است پیامدهای این بحران برای اقتصاد و اجتماع است که بسیار گسترده‌تر است، مطرح کرد: ما یک پیک دیگر هم داریم که با این شرایط افزایش تردد قطعاً تعداد افراد درگیر، بیشتر می‌شود. برای مثال در یزد هم تردد افزایش پیدا کرده است از همین رو از ۲۵ فروردین به بعد احتمالاً روند بیماری صعودی می‌شود.

شیدا عنوان کرد: در طول ساخت این مستند خانواده‌ای را دیدیم که پدر، مادر و پسرشان بستری بودند و متوجه شدم پسر خانواده مغازه‌ای داشته و بیماری از شاگردش به او منتقل شده است و سپس او به خانواده منتقل کرده است. بعد از چند روز این پسر را دیدیم و متوجه شدم پدر خانواده فوت شده و مادرش در آی سی یو بستری است. واقعاً قرنطینه خانگی را باید رعایت کنیم و اگر با فامیل و دوست و آشنا رابطه‌ای نداشته باشیم وضعیت بهتر می‌شود.

این کارگردان در پایان اظهار کرد: یک بار دیدم همین خانم آخوندی به علت بیماری کرونا در بیمارستان بستری بود ولی در اتاق بغلی، یکی از بیماران حالش بد شد و از روی تخت افتاد اما همین خانم دکتر با آن حال بدش از روی تخت خود بلند شد، به اتاق بغلی رفت، مریض را ویزیت کرد و دوباره روی تخت خود آمد. به همین دلیل بعد انسانی جریان مبارزه با ویروس کرونا برای من جذاب است چراکه کادر درمان جان فشانی می‌کنند و خودشان در خطر هستند.

اسکار سینمای آلمان برگزار می‌شود/ اهدای لولا ۲۰۲۰ در خانه

 

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از هالیوود ریپورتر، آکادمی فیلم آلمان تصمیم گرفته تا به جای لغو اهدای جوایز لولا که معادل اسکار در سینمای آلمان است، این مراسم را بدون جشن معمول در ۲۴ آوریل (۵ اردیبهشت) برگزار و به صورت زنده پخش کند.

آلمان اعلام کرده جوایز معادل اسکار خود را از برلین و با وجود قرنطینه کشور به دلیل گسترش ویروس کرونا، در مراسمی زنده برگزار می‌کند.

جوایز فیلم آلمان که امسال هفتادمین دوره‌اش را برگزار می‌کند البته به جای جشن همیشگی خود، بدون مهمانان و شرکت کنندگان و بدون حضور نامزدها و برندگان به معرفی برترین چهره‌های سال می‌پردازد و برندگان از خانه‌هایشان شاهد مراسم خواهند بود.

شرلی هورمان که مدیر امسال این مراسم است در این زمینه گفت: باوجود اینکه همه مرزها دارند بسته می‌شوند و ما در شرایط اضطراری هستیم و باید از خودمان محافظت کنیم، هنوز می‌خواهیم راهی برای جشن گرفتن و تجلیل از نامزدها و برندگان پیدا کنیم و برنامه‌ای زنده و البته بی‌نظیری خلق کنیم.

میزبان امسال مراسم جوایز فیلم آلمان ادین هازانوویچ بازیگر است. در این مراسم حدود ۳.۲ میلیون دلار جایزه از سوی وزارت فرهنگ آلمان به نامزدها و برندگان اهدا می‌شود.

نامزدها و برندگان نیز از خانه به صورت زنده در مراسم حضور خواهند داشت.

امسال فیلم «آلکساندر پلاتز برلین» ساخته برهان قربانی که اقتباسی از اثر کلاسیک سال ۱۹۳۰ در دوران مدرن است، با نامزدی در ۱۱ بخش پیشتاز کسب جایزه است که شامل بهترین فیلم و بهترین کارگردانی نیز می‌شود.

درام اجتماعی «خرابکار سیستم» ساخته نورا فینگشایت نیز پشت سر این فیلم قرار دارد. این فیلم در ۱۰ بخش نامزد کسب جایزه شده و در جشنواره بین‌المللی فیلم برلین سال پیش با موفقیت زیادی روبه رو شد.

اولریش ماتس رییس آکادمی فیلم آلمان گفت: حتی در چنین موقعیت خاصی، باید از فیلم‌های فوق العاده سال به درستی تجلیل شود.

پیش نویس نظام نامه تهیه کنندگی منتشر شد

 

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی سازمان سینمایی، به منظور تعیین شرایط شکل‌گیری، نحوه فعالیت، رده بندی و ارتقای تهیه‌کنندگان حقیقی و حقوقی در حیطه‌های سینمایی و غیر سینمایی پیش نویس نظامنامه تهیه کنندگی فیلم در یک مقدمه، ۵ فصل، ۱۸ ماده و ۳ تبصره آماده شد.

سازمان سینمایی امیدوار است که صاحب نظران و کارشناسان با انتقادات و پیشنهادهای خود، به جامعیت این نظام نامه یاری رسانند.

از صاحب نظران و فعالان تقاضا می‌شود نظرات خود را تا پایان فروردین به نشانی res@farhang.gov.ir ارسال کنند تا با جمع بندی نهایی در اجران آن لحاظ شود.

پیش نویس نظام تهیه کنندگی فیلم در اینجا قابل مشاهده است.

انتصاب مدیرکل امور اداری و پشتیبانی سازمان سینمایی

 

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی سازمان امور سینمایی و سمعی بصری، به پیشنهاد معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی و با حکم حسین انتظامی رئیس سازمان سینمایی، مرتضی باقرنژاد به عنوان مدیرکل امور اداری و پشتیبانی سازمان سینمایی منصوب شد.

حسین انتظامی در این حکم، اهتمام ویژه نسبت به وظایف و مأموریت‌های محوله در حوزه اداری و پشتیبانی و رفاهی کارکنان با تاکید بر ارتقای منزلت و کرامت همکاران و تعامل سازنده با سازمان امور اداری و استخدامی کشور و واحدهای مرتبط وزارت متبوع را از اهم وظایف باقر نژاد بر شمرده است.

ریاست دفتر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مدت ۷ سال، مشاور اجرایی معاونت امورهنری ۷ سال، مشاور معاون اداری و مالی وزارتخانه متبوع، معاونت اداره کل موسیقی و عضویت در هیأت مدیره بنیاد آفرینش‌های فرهنگی و هنری نیاوران از جمله سوابق کاری مرتضی باقر نژاد است.

صبح امروز حکم مدیر کل جدید اداری و پشتیبانی سازمان سینمایی توسط معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی سازمان سینمایی به وی اعطا شد.

پیش از این زنده یاد پرویز شیرمحمدی عهده دار این مسئولیت بود.

روایت «سید مرتضی» هنوز ادامه دارد/ رونمایی از یک گنجینه بی‌نظیر

خبرگزاری مهر-گروه هنر-فریبرز دارایی؛ شاید این روزها هم بتوان سیدمرتضی آوینی را در حین کار کردن دید، وقتی پشت میز تدوین موویلای قدیمی‌اش نشسته و در حال تدوین فیلم‌هایی است که با بروبچه‌های گروهش ضبط کرده بودند؛ با سعید فراقی، پیرهادی، مصطفی دالایی و قاسم بخشی.

شاید بتوان او و گروهش را در پاترول زرد رنگشان دید که به نقاط مختلف جنگی سفر می‌کردند تا «روایت فتح» را به تصویر بکشند؛ مجموعه‌ای که سرآغاز شکل و روایتی متفاوت و تأثیرگذار در جریان مستندسازی آنهم مستندسازی با موضوع جنگ و دفاع مقدس شد.

شاید بتوان آقا مرتضی را در لحظات پایانی این زندگی فانی دید؛ گام‌های آخرینی که در قتلگاه فکه برداشت.

بازدید از گنجینه مستند بنیاد روایت که آرشیوی غنی از منابع و فیلم‌های مستند است، بهانه‌ای شد برای تجربه مرور این لحظات. از این رو سری به ساختمان بنیاد روایت در ابتدای خیابان شهید سپهبد قرنی زدیم و همراه با محمدمحمدی مدیر روابط عمومی بنیاد به سمت اتاق‌هایی رفتیم که روزی روزگاری شهید اهل قلم در آن‌ها به همراه اعضای گروهش فعالیت می‌کرد.

ایستاده در دل «روایت فتح»

به کنار نیسان پاترول گروه «روایت فتح» رسیدیم. رضا دشتی مسئول دفتر گروه مستند روایت فتح همراهمان شد؛ جوانی خونگرم که با ذره ذره وجود خود به جایی که در آن حضور داشت عشق می‌ورزید و نسبت به آن تعصب داشت. برای خودش تاریخچه شفاهی گروه مستند روایت فتح بود.

در این لحظات صدای آقا مرتضی در ذهن مان می‌پیچد؛ گویی در دل «روایت فتح» ایستاده‌ایم.

وارد فضای قدیمی «روایت فتح» شدیم؛ سه اتاق در کنار هم که به گفته دشتی سعی شده بود تا همان حال و هوای قدیم‌ترها و زمانی که آقا مرتضی در آن‌ها فعالیت می‌کرد داشته باشد؛ «سعی کردیم از روی عکس‌هایی که از آن موقع وجود داشت، اتاق کار آقا مرتضی را بچینیم.»

بر دیوارهای راهرویی کوچک که درهای ورودی سه اتاق در آن وجود داشت، عکس‌هایی از سید مرتضی آوینی، گروه تهیه و تولید مستند «روایت فتح» و عکس‌هایی از لحظات پایان عمر آقا مرتضی و لحظه شهادت وی در «قتلگاه فکه» روی دیوار نصب بود. «عکس‌های لحظه شهادت را اصغر بختیاری مدیرتولید و دستیار تصویربرداری مستند «روایت فتح» گرفته بود»، جمله‌ای است که دشتی در توضیح عکس‌های آخرین لحظه حضور فیزیکی سید مرتضی آوینی در این دیار خاکی می‌دهد و ناخودآگاه صدای شهید اهل قلم را می‌شنویم که می‌گوید: «آنان را که از مرگ می‌ترسند، از کربلا می‌رانند.»

«برخی از دوستانی که در عکس‌ها هستند، شهید شدند، برخی جانباز هستند و برخی نیز همچنان مشغول به فعالیت»، با توضیحاتی رضا دشتی از هر سه اتاق دیدن کردیم. یکی از اتاق‌ها تمامی وسایل و امکاناتی را که سید مرتضی و گروهش برای ضبط و فیلمبرداری و همچنین تدوین استفاده می‌کردند، در خود جای داده بود؛ وسایلی که برخی از آن‌ها دیدنشان خالی از لطف نبود زیرا این روزها دیگر برای فیلمبرداری و ضبط تصاویر از آن‌ها استفاده نمی‌شود؛ از کیسه تعویض فیلم، کمربند باطری و دوربین‌هایی که هرکدام برای خود وزنی داشتند.

میز تدوین موویلا نیز در این اتاق برای خود جلوه‌ای خاص داشت.

دشتی به این موضوع اشاره می‌کند که آقا مرتضی به موازات فعالیت خود به تربیت نیرو برای تهیه و تولید فیلم‌های مستند می‌پردازد؛ از فیلمبردار و صدابردار تا عوامل دیگر و خروجی این پروسه آموزشی بسیار تأثیرگذار بوده است.

گنجینه‌ای در قلب «روایت فتح»

بعد از تجربه متفاوتی که از فضای کاری شهید اهل قلم داشتیم، با همراهی احمد اخباری مدیر پروژه گنجینه مستند بنیاد روایت به سمت فضایی رفتیم که برای این کار مهیا شده بود.

ساختمانی مجزا در انتهای حیاط بنیاد؛ در داخل ساختمان به در ورودی گنجینه رسیدیم؛ روی کفش‌هایمان روکش کشیدیم و وارد فضا گنجینه شدیم.

قفسه‌هایی منظم در تمامی بخش‌ها دیده می‌شد که در خود آرشیوی از فیلم‌های یوماتیک، نگاتیوهای مختلف و هاردهایی بود که فیلم‌ها و تصاویر در آن‌ها ذخیره شده است. به گفته اخباری دمای این فضا برای حفظ درست آرشیو باید نهایتا ۲۱ درجه سانتیگراد باشد.

در حین تماشای قفسه‌های مختلف، اخباری توضیحاتی درباره این آرشیو ارزشمند ارائه می‌داد. وی می‌گوید: بسیاری از نگاتیوهایی را که در حال از بین رفتن بودند جمع‌آوری کردیم و تبدیل فیلم‌ها و نگهداری منابع کارهای مهمی است که در این گنجینه انجام می‌دهیم. در اینجا بالای هزار حلقه نگاتیو از سال‌های بعد انقلاب و حتی تصاویر پیش از انقلاب داریم و حدود ۲۰ هزار ساعت تصویر از زمان جنگ داریم.

به گفته اخباری در این گنجینه فضای نگهداری و بخش‌های مختلف آرشیو در یک واحد متمرکز شده‌اند تا به راحتی در دسترس قرار بگیرند.

«رحلت امام(ره)»، «مستند برای آزادی»، «آموزش سینک صدای فیلم با میز موویلا توسط بهروز افخمی»، «موسیقی‌های مختلف، سرودها، سمفونیک، کلاسیک محلی»، «مصاحبه مطبوعاتی با شاه و اردشیر زاهدی سال ۴۸»، «پهباد حلقه ۲ همراه با صدای ابراهیم حاتمی‌کیا»، «پشت صحنه فیلم «موج مرده» ابراهیم حاتمی کیا» از جمله عناوینی است که روی حلقه‌های نگاتیو یا نوارهای کاست و یا فیلم‌های بتاکم اس ایکس ثبت شده‌اند.

اخباری درباره اینکه آثار حاضر در آرشیو از چه راه‌هایی جمع‌آوری شده‌اند، توضیح می‌دهد: در مجموعه‌هایی که بحث نظامی دارند زیاد به آرشیو توجه نمی‌شد، البته بخشی از این موضوع به خاطر نگاه «فعالیت برای رضای خدا» بود که این مجموعه‌ها داشتند، به همین دلیل بخشی از فیلم‌ها از بین رفته‌اند. بخشی از آرشیو موجود را خودمان داشتیم و بخش‌های دیگر را هم در رایزنی با مجموعه‌های مختلف دریافت کردیم.

وی با اشاره به اینکه گنجینه امکان افزایش ظرفیت را دارد به شرط اینکه دستگاه‌ها و نهادهای مختلف همکاری کنند، می‌گوید مهمترین کاری که در گنجینه آرشیو مستند بنیاد روایت فتح انجام می‌شود این است که تمام این آثار وارد هوش مصنوعی می‌شوند تا قابل استفاده شوند.

بعد از اینکه گشت کاملی در فضای گنجینه زدیم از همان دری که وارد شدیم به فضای دیگری رفتیم که در آن اتاق‌های بازبینی برای جستجوی عناوین مختلف در آرشیو، سیستم اتالوناژ، کچ روم، اتاق میز موویلا و اسکنر نگاتیو و اسکن صدا، وجود داشت. فضایی که طی آن تمامی منابع برای ذخیره‌سازی در هوش مصنوعی تبدیل به فرمت‌های روز می‌شوند. اخباری در بخش پایانی بازدید از این فضا نیز می‌گوید که از چند کشور متقاضی هستند تا در بحث اتالوناژ فیلم‌ها با آن‌ها همکاری کنیم.

گنج ما مانند چاه نفت است

بعد از این بازدید به سمت دفتر روح‌الله رفیعی مدیر گروه مستند روایت فتح می‌رویم که در شکل‌گیری این گنجینه نقش بسزایی دارد. وی با اشاره به اینکه ایده‌ای جمعی باعث شکل‌گیری گنجینه مستند شده است، می‌گوید: قاعدتا بعد از ۴۰ سال جمع آوری و آرشیو کردن، الآن زمانش بود که این آرشیو متمرکز شود تا بهره بیشتری از آن برد. دوستان قبل از ما هم این ایده را داشتند تا آرشیو را متمرکز کنند که به دلایل مختلف نشد. تعاملی که بین بچه‌های گروه مستند و بنیاد شکل گرفت، ثمره‌اش این گنجینه شد.

وی تأکید می‌کند: گنج ما مانند چاه نفت است؛ هدف ما فقط استفاده از نفت خام نیست، در نتیجه نگاه‌مان به گنجینه فقط آرشیوی نیست بلکه علاوه‌بر فیلمسازان به حوزه‌های مختلف نظیر نویسندگان، دانشگاه و قشر دانشگاهی خدماتی را ارائه می‌دهیم تا تولید علم نیز صورت گیرد. زیرا تا به حال در حوزه جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی جنگ محصولی ارائه نداده‌ایم. ما ارزش‌هایی در طول جنگ داشتیم که سرمایه انسانی بوده ولی هیچ‌گاه بعد از جنگ این سرمایه انسانی استفاده نکردیم.

رفیعی معتقد است در حوزه استراتژیک و تصمیم‌سازی نیز نیاز به منابع گنجینه مستند بنیاد روایت وجود دارد زیرا تصمیم‌های بزرگی در طول جنگ گرفته شده که می‌توان با روش‌شناسی این تصمیم گیری‌های بزرگ و شبیه سازی آن‌ها در تصمیم گیری‌های فعلی کشور، علاوه بر آموزش تصمیم‌گیری درست به مردم و مدیران و مسئولان، بسیاری از مشکلات را مرتفع کرد.

مدیر گروه مستند روایت فتح در ادامه سخنان خود یادآور می‌شود: ما منابع مختلفی داریم که در بدترین شرایط و در دست مردم نگهداری می‌شود که سرمایه همه مردم کشور است و به خاطر اینکه اعتمادی وجود نداشت حاضر به ارائه این منابع به مکان یا سازمانی نبودند. یکی از مزایای گنجینه این است که وقتی دوستان از مراکز و سازمان مختلف توانایی و ویژگی‌های گنجینه را از نزدیک می‌بینند، منابع خود را در اختیار قرار می‌دهند.

یک تعامل «مستند» با صداوسیما

وی درباره چگونگی تعامل با سازمان صدا و سیما و استفاده از منابعی متناسب سازمان برای گنجینه مستند روایت و همچنین سازمان‌ها و نهادهای دیگر اظهار می‌کند: خوشبختانه این تعامل شکل گرفته است. جهاد آرشیو بسیار قدرتمندی دارد که برای استفاده از این آرشیو تعامل ایجاد شده است. همچنین با مرکز اسناد دفاع مقدس تعامل با تولید محصول مشترک شکل گرفته و قرار است ۱۹ مستند تولید شود. با صدا و سیما هم این تعامل شکل گرفته و بخشی از منابع ما در تلویزیون هم موجود است. الان تعاملی را با آرشیو سازمان برقرار کرده ایم و قصد رسیدن به یک هم افزایی در حوزه جنگ را داریم.

رفیعی تأکید می‌کند که گنجینه مستند روایت در خاورمیانه بی نظیر و در آسیا و اروپا کم نظیر است.

«دستور کار ما این است که در سال ۹۹ از تولید رساله‌های دکترا با موضوع نگاه دینی در حوزه سینما با هدف روشمند کردن نگاه سیدمرتضی آوینی در سینما حمایت کنیم»؛ مدیر گروه مستند روایت فتح با بیان این جملات بیان می‌کند که «مرتضی آوینی برآیند شناخت دقیق از فلسفه غرب بوده، شناخت دقیق از نگاه دینی ناب بوده، شناخت دقیق هنرمندانه بوده که هم اینها در کنار هم تبدیل به سید مرتضی آوینی می‌شود.»

نکته قابل توجه این است که تمامی بازدیدها و صحبت‌هایی که داریم ختم به یک نام می‌شوند؛ سید مرتضی آوینی.

«روایت فتح» محدود به آوینی نبود

اما رفیعی به موضوع قابل اهمیتی اشاره می‌کند؛ «اگر ما بگوییم که روایت فتح فقط سید مرتضی آوینی است در حق دیگران اجحاف کرده‌ایم؛ نمی‌توانیم روایت فتح را ببینیم و مصطفی دالایی را نادیده بگیریم. نمی‌توانیم روایت فتح را ببینیم و مهدی همایونفر را نبینیم، قرار گرفتن این افراد در کنار هم «روایت فتح» را شکل داد و نگاه اشراقی سید مرتضی را در آن جاری کرد.»

این مدیر گروه مستند روایت فتح معتقد است که یکی از اهدافی که باید در گنجینه مورد توجه قرار گیرد این است که این بار در زمینه سینمای دینی و اشراقی از عمل به تئوری دست پیدا کنیم و تئوری‌های جدیدی را ارائه دهیم که در مجامع هنری محل اعتنا داشته باشند.

وی به مذاکراتی که با دانشگاه تهران شده اشاره می‌کند که باعث شکل گیری تفاهم نامه‌هایی مشترک در استفاده از منابعی که در اختیار است، شده است.

رفیعی همچنین به تربیت نیرو در گروه مستند روایت فتح اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: ما ۳ سطح آموزش داریم؛ سطح مقدماتی که از طریق مجموعه‌های موازی و همسویمان پیگیری کردیم. دوم سطح تکمیلی داریم که به صورت مجازی و آنلاین و از طریق خودمان انجام می‌شود. سومین سطح پیشرفته است که برای رسیدن به این سطح به دنبال ایجاد مدرسه هنر هستیم. نگاه مان این است که مدرسه هنر بین‌المللی باشد و از حضور استادان سطح بالای بین‌المللی نیز بهره ببریم. زیرساخت‌های مدرسه را مهیا کرده و امکانات ارتباطاتی نیز بررسی شده و کار آماده اجرا است. البته در بحث آموزش، آموزش همراه با تولید مدنظر ماست.

وقتی این سخنان درباره علم و آموزش سینمای دینی و اشراقی ادا می‌شوند، صدای شهید آوینی در ذهن می‌پیچد که می‌گوید: «هنرمند رازدار خزائن غیب است و زبان او زبان تمثیل است؛ پس باید رمز و راز ظهور حقایق متعالی و کیفیت حضور و ظهور امر قدسی را در جهان بشناسد، او باید با بصیرت قلبی راز تمثیل حقایق ملکوتی را بیابد و این یافتن به معنی علم پیدا کردن نیست.»

از تأکیدات رفیعی در ادامه صحبت‌هایش این است که یکی از اهداف گنجینه در همکاری با جهاد این است که برای ۳۰ سال آینده نیز منابعی را از دستاوردهای و فعالیت‌های شکل گرفته در طول ۴ دهه انقلاب اسلامی، ایجاد کند؛ نظیر اردوهای جهادی که به رفع محرومیت و گسترش آبادانی منجر شده است و به عنوان یک فناوری انقلاب اسلامی و الگو در کشورهای مختلف آمریکای لاتین یا آسیا و اروپا مورد استفاده قرار گرفته است.

صحبت از بودجه مورد نیاز برای بسط و گسترش گنجینه می‌شود و در این خصوص رفیعی به این موضوع اشاره می‌کند که مهم برای ما این است که در ابتدا باید نسبت به توانایی خود شناخت پیدا کنیم و با تصمیم گیری درست و همدلی، با حداقل‌ها بهترین‌ها را انجام دهیم؛ ما با حداقل‌ها به بهترین شکل ممکن گنجینه و آرشیو را شکل دادیم.

وی در ادامه به این نکته نیز می‌پردازد که نظام‌نامه «گنجینه مستند روایت» به گونه‌ای تدوین شده تا به صورت مستقل فعالیت داشته باشد و با تغییر مدیریت‌ها فعالیتش دستخوش تغییر نشود.

گپ و گفت با مدیر و دست اندرکاران گروه مستند روایت فتح به پایان می‌رسد و آرام آرام راه خروج را در پیش می‌گیریم.

نگاهی به پشت سر و جایی که نیسان پاترول گروه «روایت فتح» قرار دارد می‌اندازیم، با آقا مرتضی و همراهانش که سوار خودرو هستند، وداعی دوباره می‌کنیم و او نیز با صدای خود برای بدرقه به ما می‌گوید: «مگر عشق را جز در هجران و فرقت و غربت می‌توان آموخت؟ پس این درد فراق همه هستی آدمی است و مایۀ اصلی هنر نیز همین غربت است که با اوست از آغاز تا انجام.»

تجدید میثاق مدیران بنیاد فرهنگی روایت فتح با شهید آوینی

 

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی بنیاد فرهنگی روایت فتح، هم‌زمان با سالروز شهادت سید شهیدان اهل‌قلم، سید مرتضی آوینی و آغاز هفته هنر انقلاب اسلامی جمعی از مدیران بنیاد فرهنگی روایت فتح روز چهارشنبه ۲۰ فروردین‌ماه با رعایت موارد بهداشتی بر سر مزار این شهید بزرگوار حاضر و ضمن قرائت فاتحه و گرامی داشت یاد و خاطره او با آرمان‌های سید مرتضی آوینی تجدید میثاق نمودند.

شهید سید مرتضی آوینی بیستم فروردین‌ماه سال ۱۳۷۲ در منطقه فکه در حال بررسی لوکیشن یک فیلم مستند به همراه محمد سعید یزدان‌پرست براثر اصابت ترکش مین باقی‌مانده از جنگ تحمیلی ایران و عراق به درجه رفیع شهادت نائل آمد.