اعتمادآنلاین| سید عماد حسینی- ظرف ۲ سال اسرائیل شاهد چهارمین انتخابات کنست یا پارلمانی است و ۶ و نیم میلیون نفر باید مجددا پای صندوقهای رای رفته و تقریبا از همان لیستهای سابق و تکراری رای خود را به صندوقها بیاندازند.
این رخداد گرچه بیانگر شکنندگی بسیار زیاد صحنه سیاسی اسرائیل است و با وجود آن که یک رکورد هم محسوب می͏شود، اما پارامترهای دیگری را هم به همراه خود دارد که این بار میتوانند سمت و سوی ساختار این رژیم را تغییر داده یا حداقل زمینه تغییر آن را در آیندهای نزدیک فراهم کند.
به اعتقاد کارشناسان در عین آن که تکرار مستمر انتخابات از منظری شکستهای پیاپی نخستوزیر اسرائیل در زنده نگه داشتن کابینه و ائتلاف خویش محسوب می͏شود، این پرسش را هم مطرح میکند که چگونه نتانیاهو طی چند سال گذشته موفق شده همواره از چالش ۶۱ کرسی کنست عبور و موفق به تشکیل کابینه شود؟
به گفته کارشناسان یکی از مهمترین برگهای برنده نتانیاهو در تشکیل کابینه، احزاب دینگرای افراطی به ویژه حریدیمها هستند که توانستهاند همواره معادلات قدرت را در صحنه سیاسی به نفع نتانیاهو تغییر دهند.
این همسویی، همراهی و ائتلاف تقریبا از ۳۱ سال پیش جریان راستگرای اسرائیل را همراهی کرده است به نحوی که در صحنه سیاسی اسرائیل از آن به عنوان ائتلاف سنتی نام برده میشود.
این منافع متقابل گرچه حداقل طی یک دهه اخیر نتانیاهو را همواره در راس قدرت اسرائیل باقی نگه داشته، اما دستکم در ۲ سال گذشته عامل اصلی فروپاشی چندباره کابینه او هم شده است.
گرچه این یک تعامل دو سویه است اما کفه این ترازو بیشتر به سوی نتانیاهو چربش دارد؛ نتانیاهو تاکنون موفق شده بود از کرسیهای نسبتا ثابت حریدیمها در کنست و همسویی آنها با راستگرایان کمال استفاده را به نفع خود ببرد.
علاوه بر آن حریدیمها با توجه به نوع رویکرد دینی و اعتقادی خویش هرگز تهدیدی برای نتانیاهو جهت رسیدن به راس هرم قدرت محسوب نمیشوند و این امر نیز همکاری با آنها را برای او دلپذیرتر میکند.
در مقابل نتانیاهو هم از حریدیمها در تصویب یا جلوگیری از تصویب برخی از قوانین مغایر با اعتقادات مذهبیشان به شدت حمایت کرده است. یکی از نمادهای آن مساله اجباری شدن سربازی برای حریدیمهاست که اویگدور لیبرمن رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» در زمان تصدی پست وزارت دفاع در آخرین دولتی ائتلافیاش با نتانیاهو آن را به شدت پیگیری کرد اما شکست این طرح که یکی از عوامل آن نتانیاهو بود، باعث خروج وی از ائتلاف و فروپاشی کابینه اسرائیل شد. همان فروپاشی که از دو سال پیش اسرائیل را وارد گردونه انتخابات مستمر کرده است.
امروز نیز اسرائیل در حالی برای چهارمین بار به دنبال یافتن راهی برای خروج از بحران است که این پرسش به شکل پررنگی مطرح می͏شود که آیا باز هم حریدیمها در کنار نتانیاهو در این بازی حضور خواهند داشت؟
به بیانی واضحتر آیا جریان حریدیم پیشنهادات بهتری را هم روی میز دارد و آیا طرفهایی برای به زیر کشیدن نتانیاهو به دنبال ضربه زدن به سنتیترین نقطه قوت او بر آمدهاند یا خیر ؟
به اعتقاد این کارشناسان تا پیش از شیوع ویروس کرونا و تبعات مختلف مربوط به آن مساله حضور حریدیم در کنار نتانیاهو را میشد امری تمام شده محسوب کرد. اما شیوهنامههای بهداشتی تعامل با ویروس کرونا از محدودیتهای اجتماعی گرفته تا تعطیلی مدارس (دینی) و منع رفت و آمد تا واکسن زدن، همگی به نحوی دولت نتانیاهو را در مقابل حریدیم قرار داد.
افرادی که بر اساس اعتقادات خود هر گونه مسایل دنیوی را مانعی برای ترقی روحی خود دانسته و حاضر به پذیرش واقعیتها نبوده و به تعبیری آن را جبری قابل پذیرش میدانند. این حزب حاضر به قبول این نوع شیوهنامهها و قوانین نبوده و در مقابل آن میشورند.
همچنین نباید فراموش کرد شماری از رهبران لیکود که تا دیروز حلقه اتصال نتانیاهو به حریدیم محسوب میشدند، از این حزب منشق شده و احزاب جدیدی را برای رقابت با نتانیاهو تشکیل داده͏اند. امری که به طور حتم قدرت اتصال لیکود و حریدیم را دستخوش تضعیف کرده و احتمال خروج آنها را از مدار محاسبات لیکود و پیوستن به ائتلافهای جدید تقویت میکند.
این کابوس که مدتهاست ذهن نتانیاهو را به خود مشغول کرده، میتواند تا جمعه آینده که نتایج نهایی آرای کنست اعلام می͏شود او را به خود مشغول کند. چون در صورتی که نتواند حد نصاب کافی برای نزدیک شدن به ۶۱ کرسی را در یک ائتلاف راستگرا پیدا کند، این بار حریدیمها گزینههای دیگر خود را رو کرده تا نقطه قوت نتانیاهو به پاشنه آشیلش تبدیل شود.
