دسته: سبک زندگی

  • گنبد حرم امام رضا (ع)؛ از شاه عباس تا پهلوی دوم

    گنبد حرم امام رضا (ع)؛ از شاه عباس تا پهلوی دوم

    پس از این که در سال ۹۹۷ هـ. ق. عبدالمومن خان ازبک اقدام به غارت اموال آستان و طلا‌های گنبد کرد؛ شاه عباس اول در سفری که از اصفهان با پای پیاده به مشهد داشت مجددا گنبد را طلاکاری کرد.
    شاه عباس دستور داد به خط ثلث و با خطاطی علیرضا عباسی با قلم طلایی بر زمینه فیروزه‌ای در کتیبه کمربندی گنبد نوشته شود:
    «بسم الله الرحمن الرحیم من عظائم توفیقات الله سبحانه ان وفق السلطان الاعظم مولی ملوک العرب و العجم صاحب النسب الطاهر النبوی و الحسب الباهر العلوی تراب اقدام خدام هذه الروضه المنوره الملاکوتیه مروّج آثار اجداده المعصومین السلطان ابن السلطان ابوالمظفر شاه عباس الموسوی الصفوی بهادرخان. فاستسعد بالمجیء ماشیاّ علی قدمیه من دارالسلطنه اصفهان الی زیاره هذا الحرم الاشرف و قد تشرّف بزینه هذه القبه من خلّص ماله فی سنه الف. و عشر و تمّ فی سنه الف. و ستهعشر.»
    ترجمه متن:
    به نام خداوند بخشنده مهربان از بزرگترین توفیقات خداوند این بود که سلطان اعظم و مولایِ پادشاهان عرب و عجم و دارنده نسب پاک نبوی و افتخار درخشان علوی، خاک پای خادمان این روضه نورانی ملکوتی و رواج دهنده آثار پدران معصومش یعنی سلطان فرزند سلطان شاه عباس موسوی صفوی بهادرخان افتخار یافت که با پای پیاده از پایتخت اصفهان به زیارت این حرم شریف بیاید و از خالص‌ترین اموالش این گنبد را به طلا اذین کند که در سال ۱۰۱۰ هجری قمری اغاز شد و در ۱۰۱۶ به پایان رسید.»

    در سال ۱۰۸۴ هجری قمری و در زمان شاه سلیمان صفوی، به دنبال وقوع زمین لرزه، گنبد حرم امام رضا هم آسیب دید و شماری از خشت‌های طلایی آن از جا کنده شد. شاه دستور داد تا گنبد بازسازی شود و کتیبه‌ای بر آن افزوده گردد که این رخداد را حکایت نماید.
    این کتیبه اکنون به صورت چهار ترنج در اطراف گنبد دیده می‌شود که نوشته شد:
    «من میامن منن الله سبحانه الذی زین السماء بزینه الکواکب و رصع هذه القباب العلی بدرر الدراری الثواقب ان استسعد السلطان الاعدل الاعظم و الخاقان الاکرم الافخم اشرف ملوک الارض حسبا و نسبا و اکرمهم خلقا و ادبا مروج مذهب اجداده الائمه المعصومین و محیی مراسم آبائه الطیبین الطاهرین السلطان بن السلطان شاه سلیمان الصفوی الموسوی بهادرخان بتذهیب هذه القبه العرشیه الملکوتیه و تزیین‌ها و تشرّف بتجدید‌ها و تحسین‌ها اذا تطرق الیه الانکسار و سقطت لبنات‌ها الذهبیه التی کانت تشرق کالشمس فی رابعه النهار بسبب حدوث الزلزله العظیمه فی هذه البلده الکریمه فی سنه اربع و ثمانین و الف. و کان هذه التجدید الجدید فی سنه ثمانین و الف.. (کتبه محمدرضا امامی)
    ترجمه متن:
    «خداوند سبحان آسمان دنیا را با ستارگان زینت بخشید و گنبد گیتی را با انوار فروزان آن آرایش داد. از منت‌های خداوند این بود که سلطان اعظم و خاقان اکرم که از نظر حسب و نسب از اشرف پادشاهان روی زمین و از جهت اخلاق و ادب از گرامی‌ترین آن‌ها است. او مروج مذهب اجداد طاهرین و زنده کننده آثار پدران معصوم خود بوده، شاه سلیمان صفوی موسوی این گنبد ملکوتی را که در اثر زلزله آسیب دیده بود مرمت کرد، و خرابی‌های آن را تجدید بنا نمود و اکنون گنبد مطهر مانند آفتاب تابان نورافشانی می‌کند و این عمل در سال یک هزار و هشتاد انجام یافت.»

    در سال ۱۳۵۳ شمسی هنگام نیابت تولیت «عبدالعظیم ولیان»، (استاندار استان خراسان، وزیر تعاون روستایی و نایب‌التولیه آستان قدس رضوی در زمان محمدرضا پهلوی)، دستور داده شد، خشت‌های طلائی را که در اثر مرور زمان شفافیت خود را از دست داده بودند، از جای خود برداشتند و بار دیگر با آب طلا، از نو رنگ آمیزی کردند و در جای خود نصب کردند.
    یکی از معماران آستان قدس برای نگارنده نقل کرد که: «ولیان» دستور داد هر خشتی را که بر می‌دارند روی آن شماره بگذارند و بار دیگر آن را سر جای خود که از اول آن جا قرار داشته بگذارند تا وضع اول محفوظ بماند.
    عکس زیر: عبدالعظیم ولیان، وزیر تعاون روستایی دوران پهلوی و نایب‌التولیه آستان قدس رضوی

    گنبد حرم امام رضا (ع)؛ از شاه عباس تا پهلوی دوم

    ابعاد گنبد به قرار ذیل است:
    ارتفاع از کف حرم تا انتهای زیر سقف ۸ / ۱۸ متر
    ارتفاع از کف حرم تا انتهای گنبد طلا ۲۰ / ۳۱ متر
    دور گنبد از سطح خارج ۱ / ۴۲ متر
    ارتفاع از اول طلاکاری تا تیزه گنبد ۴۰ / ۱۶ متر
    ارتفاع سر طوق گنبد مطهر ۵۰ / ۳ متر

    * محقق تاریخ عتبات و عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران

  • تخریب مجسمه‌های تاریخی انگلستان توسط سنجاب‌ها

    تخریب مجسمه‌های تاریخی انگلستان توسط سنجاب‌ها

    ملک تاریخی شارلکت یک خانه بزرگ و اشرافی متعلق به قرن شانزدهم است که در حوالی رودخانه ایوان در شارلکت در نزدیکی ولزبورن واقع شده است. این ملک در حدود ۴ مایل شرقی استرفورد-آون و ۵.۵ مایلی جنوب وارویک، وارویکشایر، انگلستان واقع شده است.

    این ملک جذاب و زیبا دارای یک موزه یا پارک زیبا است که مجسمه‌هایی متعدد و جذاب را در خود جای داده است. درواقع مجموعه مجسمه‌های این پارک همیشه مورد توجه بودند. تا این که اخیرا کارمندان خراش‌هایی پر رمز و راز روی مجسمه‌های برنزی محوطه پارک مشاهده کردند.

    ابتدا تصور می‌شد که این کار توسط بازدیدکنندگان رخ داده است، اما به مرور زمان مشخص شد که این سنجاب‌های خاکستری هستند که با بازیگشوی روی آثار تاریخی خط می‌اندازند. البته گاهی برخی آسیب‌ها بسیار جدی است. برای مثال دم یکی از مجسمه‌های سگ به حدی صدمه دیده بود که تقریباً کامل از بین رفته بود.

    مسئولان این مجموعه در حال حاضر برای ارزیابی هزینه خسارت آثار ارزشمند هنری با کارشناسان مرمت صحبت می‌کنند. سخنگوی این مجموعه نیز گفت: “سنجاب‌ها برای تیز کردن دندان‌های خود از مجسمه‌ها استفاده کرده اند و تقریباً تمام مجسمه‌ها را مورد اسیب قرار داده اند. “

    سنجاب‌های خاکستری مانند بسیاری از جوندگان، هنگام ورود به فضای بسته و دارای سقف می‌توانند به مواردی مانند چوب و سیم کشی ساختمان‌ها آسیب وارد کنند.

  • خانه باستانی مدفون زیر آتشفشان، پس از ۳۶ سال رونمایی شد+عکس

    خانه باستانی مدفون زیر آتشفشان، پس از ۳۶ سال رونمایی شد+عکس

    یک تیم متشکل از متخصصان مرمت توانست با کمک روش‌های پیشرفته آثار هنری و بخش‌هایی از ساختمان مجلل سه‌طبقه‌ای را  که تقریبا در اثر فوران آتشفشان «وزوو» در سال ۷۰ میلادی نابود شده بود، نجات دهد.

    این خانه باستانی که با نام «خانه دویست‌ساله» شناخته می‌شود، در  شهر رومی «هرکولانیوم» واقع شده است و برای اولین‌بار در سال  ۱۹۳۸ کشف ‌شد. عنوان «خانه دویست‌ساله» از آن جهت برای این بنا در نظر گرفته شده که سال ۱۹۳۸، دویستمین سالگرد کاوش‌هایی بود که به کشف ویرانه‌های شهر باستانی «هرکولانیوم» منجر شد.

    رونمایی از خانه باستانی مدفون زیر آتشفشان

     از موزاییک‌های تقریبا سالم، نقاشی‌های دیواری با موضوعات اسطوره‌ای و سبک معماری بخصوص این بنا می‌توان دریافت که «‌خانه دویست‌ساله» یکی از نفیس‌ترین بناهای خصوصی شهر «هرکولانیوم» بوده است.

    «لزلی رینر» –  یکی از کارشناسان موسسه حفاظت «‌گتی» – بیان کرد: «این ساختمان تاریخی را می‌توان به عنوان جواهری برای این منطقه محسوب کرد.»‌

    رونمایی از خانه باستانی مدفون زیر آتشفشان

    «خانه دویست‌ساله» هم همچون بسیاری ‌از خانه‌های باستانی «پمپئی» به دلیل غفلت در مدیریت، از سال ۱۹۸۳ تاکنون تعطیل بود و تا امروز امکان بازدید از بنا برای عموم فراهم نشده بود.

    کارشناسان معتقدند پروژه‌های مرمت و بازسازی‌ سال‌های گذشته بیش از آن که در مرمت این بنا مفید باشند به آن آسیب زده‌اند؛ برای مثال موادی که برای محافظت از رنگ‌ نقاشی‌های دیواری این بنای تاریخی استفاده شده بود، روند ناپدید شدن رنگ‌ها را تسریع کرده بود.

    رونمایی از خانه باستانی مدفون زیر آتشفشان

    با این‌که شهر «هرکولانیوم» بسیار کوچکتر از  «پمپئی» است، اما ویرانه‌های آن به مراتب سالم‌تر از ویرانه‌های «پمپئی» هستند چراکه ویرانه‌های «هرکولانیوم» زیر خاکسترهای بسیار زیادی مدفون شده بودند و این امر سبب شده بود تا دسترسی سارقان به این ویرانه‌ها کمتر شود.

    با توجه به بقایای قابل توجه کشف‌شده در شهر باستانی «هرکولانیوم» می‌توان دریافت که این شهر در مقایسه با «پمپئی»، خانه‌ افراد ثروتمندتری بوده است.

  • آغاز عضوگیری سازمان جوانان و داوطلبان جمعیت هلال‌احمر

    آغاز عضوگیری سازمان جوانان و داوطلبان جمعیت هلال‌احمر

    به گزارش خبرگزاری مهر، به منظور گسترش شبکه‌ فعالیت‌های انسان دوستانه به خصوص در زمان بروز حوادث، جمعیت هلال احمر ایران همانند سال‌های گذشته با تمرکز بر جذب گروه های مختلف مردمی، صاحبان حرف، صنایع و مشاغل و تعامل با سمن‌ها و تشکل‌های مردمی، دانشجویان، جوانان و … اقدام به عضوگیری کرده است.

    بر این اساس علاقه‌مندان به مشارکت در فعالیت‌های بشردوستانه هلال‌احمر در حوزه های جوانان و داوطلبان می‌توانند از لینک http://members.rcs.ir/ به عضویت این نهاد مردمی درآیند.

    سازمان داوطلبان جمعیت هلال‌احمر با به‌کارگیری نیروهای داوطلب خود تاکنون توانسته است طرح‌های راه اندازی و توسعه بانک امانات تجهیزات پزشکی، طرح مشارکت اجتماعی ایرانیان، راه اندازی باشگاه مددکاران اجتماعی، بهره گیری از شیوه‌های نوین در جمع آوری کمک‌های مردمی، اعزام کاروان‌های سلامت، طرح نذر آب، برنامه‌های همای رحمت و فرشتگان رحمت، سفره‌های مهربانی، برنامه ارمغان مهر، طرح سلامت یار، پنجره های امید، طرح یلدانه و… را برای محرومیت زدایی و کمک در حوادث و بلایای طبیعی استفاده کند.

    همچنین سازمان جوانان هلال احمر با ۷۲ سال قدمت و با کمک جوانان داوطلب توانسته است ۱۹ دوره طرح مسافران نوروزی را در ابتدای هر سال اجرایی کند و همچنین اجرای موفقیت آمیز ۷ دوره طرح دادرس برای دانش آموزان از نقاط قوت فعالیت های سازمان جوانان در مقطع دانش آموزی بوده است. برگزاری اردوهای نشاط و امید، شوق رویش، رفاقت مهر، طرح پیمان، مجموعه طرح های پیشگیری از آسیب های اجتماعی، طرح سحر، ماه نشان و… از دیگر طرح های اجرایی این سازمان با مشارکت جوانان داوطلب در سال های گذشته بوده که در رده های مختلف سنی ۵ تا ۲۹ سال اجرا شده است.

    راهنمای ثبت‌نام از طریق این لینک قابل دریافت است.

  • راهپیمایی اربعین، ابر رویداد گردشگری مذهبی جهان

    راهپیمایی اربعین، ابر رویداد گردشگری مذهبی جهان

    به گزارش خبرنگار مهر، در این یادداشت آمده است: واژه اربعین در متون دینی و مجموعه های حدیثی از ارزش والایی برخوردار است. آثار حفظ چهل حدیث، اخلاص عمل در چهل روز و دعای عهد در چهل صبح، کمال عقل در چهل سالگی، دعا برای چهل مومن، شهادت چهل مومن برای میت و… از جمله مواردی است که ارزش و جایگاه اربعین را مشخص می‌سازد.

    در برخی از آیات قرآن به واژه اربعین اشاره شده است مثل فرازی از قصه حضرت موسی(ع) که می‌فرماید: ما با موسی سی شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب دیگر تکمیل نمودیم به این ترتیب میعادگاه پروردگارش (با او) چهل شب تمام شد… 

    در سال ۶۱ هجری قمری، جابربن عبدالله انصاری از صحابه پیامبر(ص) و شیعیان امیرالمومنین (ع) نخستین کسی بوده که راهپیمایی اربعین را انجام داده است. مقام معظم رهبری نیز چنین بیان کردند: ” شروع جاذبه مغناطیسی حسینی در روز اربعین است، جابر بن عبدالله را از مدینه بلند می‌کند و به کربلا می‌کشاند، این همان مغناطیسی است که امروز هم با گذشت قرن های متمادی در دل من و شما هست.”

    در زمان تسلط بعثی‌ها بر کشور عراق، زائرانی که از نجف عازم کربلا بودند را در مسیر راهپیمایی از آسمان و زمین به گلوله بستند، این حادثه به صورت پیاپی در سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ هجری قمری تکرار شد. بعد از سقوط رژیم بعثی، نخستین بار شیعیان در سال ۲۰۰۳ میلادی به سوی کربلا راهپیمایی کردند.

    نشریه معروف آمریکایی هافینگتون پست درباره راهپیمایی اربعین اینگونه می نویسد: “اگر می خواهی اسلام حقیقی را بشناسی به زیارت اربعین برو زیرا مراسم ارزش ها و الگوهاست …. اربعین بزرگترین گردهمایی جهان است … هزاران چادر که آشپزخانه موقت هستند توسط روستاییان منطقه در کنار مسیر زائران برپا شده است. گردانندگان موکب ها، جلوی زائرین را می گیرند با آن ها راه می روند و از آن ها خواهش می کنند که دعوت آن ها را بپذیرند…. بزرگترین گردهمایی سالانه، طولانی ترین میز غذاخوری مستمر، بالاترین میز غذای رایگان به مردم، بیشترین و بالاترین میزان افراد داوطلب برای خدمت در یک واقعه منحصر به فرد که تمام آن ها تحت خط قریب الوقوع بمب گذاری ها انتحاری اتفاق می افتد …. هر چه شرایط امنیتی بدتر می شود افراد بیشتری انگیزه پیدا می کنند که تروریست ها را به چالش بکشند و به آن ها ثابت کنند که نمیتوانند سد راه زائرین شوند.” بنابراین، این مراسم سوگواری تنها یک مراسم مذهبی نیست بلکه نشانه پر رنگی از مقاومت است.

    گردشگری مذهبی از جمله مهم ترین گونه های سفر و گردشگری در جهان است که انگیزه اصلی آن به جهت باورها و اعتقادات دینی همواره پذیرای گردشگر و زائرین در جهان بوده و سبک و سیاق آن با سایر گونه های سفر و گردشگری متفاوت است. به طوری که در سال های اخیر افراد با گرایش ها و ادیان و مذاهب مختلف نیز به این ابر رویداد فرهنگی، اجتماعی و دینی علاقه مند شده و بخش مهم و قابل تأمل و توجه از سفر و گردشگری مذهبی در جهان را راهپیمایی اربعین به خود اختصاص داده است.

    با توجه به طیف انگیزه های گوناگونی که در سفر به اماکن مقدس وجود دارد، راهپیمایی اربعین به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای گردشگری مذهبی در سال های اخیر توانسته است در توسعه گردشگری مذهبی منطقه با محوریت کشور عراق سهم بسزایی ایفا کند. چه بسا حضور میلیون ها نفر در سرزمین عراق که به عنوان یکی از مناطق نا امن خاورمیانه در جهان مطرح شده است، خود عنصری است که خواهد توانست ذهنیت های منفی به وجود آمده را که خود عامل مهمی در مراودات سیاسی و منطقه ای به شمار می رود، تقلیل دهد. 

    از سوی دیگر راهپیمایی اربعین و حضور با شکوه جمع کثیری از مسلمانان از سراسر جهان توانسته است مسیر جدیدی را از توسعه گردشگری مذهبی به عنوان یک  برند گردشگری به همراه داشته باشد. به ویژه به دلیل گسترش و رواج حجم کثیری از اخبار و اطلاعات در انواع رسانه ها، به ویژه رسانه های نوین و نوظهور در سال های اخیر، افراد سایر ادیان و مذاهب هم در این ابر رویداد فرهنگی و اجتماعی حضور پیدا کرده اند. برای نمونه؛ آنتوان بارا، اندیشمند مسیحی در این زمینه این گونه می گوید:” اگر امام حسین علیه السلام از آن ما مسیحیان بود، پرچم او را در همه نقاط دنیا بر می افراشتیم و نهضتش را برای همه جهانیان تبیین می کردیم.”

    از طرفی  آیین های حسینی از مهم ترین و تأثیرگذارترین مراسم جمعی شیعیان است که از حیث تأسیس، تکوین و کیفیت اجرا عمدتا با زمینه هایی از فرهنگ عامه عجین شده اند. راهپیمایی اربعین با توجه به حضور میلیونی اقشار و ملیت های گوناگون شیعه از اقصی نقاط جهان، خصوصا در سال های اخیر، گسترش چشم گیری داشته و به یکی از بزرگترین اجتماعات آیینی جهان تبدیل شده است. راهپیمایی اربعین، علاوه بر فرصتی برای زیارت میتواند کارکردهای گوناگونی به همراه داشته باشد. زیارت عتبات عالیات به عنوان یکی از اصلی ترین اغراض سفر شرکت کنندگان است. همچنین راهپیمایی اربعین، کارکرد هویت یابی فردی و جمعی نیز دارد چرا که شرکت کنندگان، علاوه بر آشنایی با اصول اساسی فرهنگ مذهبی با اصول دیگری من الجمله عشق به خانواده آشنا میشوند. این آیین مقدس با جمعیت انبوه و میلیونی که گرد هم می آورد، رسانه ای است برای اعلام موجودیت و وحدت شیعیان در سراسر جهان و فرصتی است برای شناساندن فرهنگ و مذهب  اسلامی مردم دنیا.

    توجه به معنویت و برپایی بزرگترین کنگره مذهبی و معنوی در جهت تکامل روحی وجسمی انسان ها، خنثی کردن تلاش استعمارگران  و استکبارجهانی در ایجاد تفرقه و چند دستگی میان مسلمانان از جمله، همبستگی امت اسلامی، بزرگترین مانور بشری برای ظهور، نمایش عشق و  ایثار و از خود گذشتگی، قدرت نمایی سپاه حق در مقابل کفر و شرک و الحاد و  نفاق و هوای نفس، حرکت در مسیر معنویت نسل سوم و چهارم انقلاب اسلامی بر خلاف القای رسانه های غربی، به رخ کشیدن قدرت منطقه ای جمهوری اسلامی ایران و امنیت کشور عراق و منطقه علی رغم تلاش های فریب خوردگان استکبار و گروه های تروریستی و… از دستاوردهای راهپیمایی اربعین است.

    در مجموع و با توجه به شرایط کلی، عملکرد ستاد مرکزی اربعین حسینی قابل قبول است ولیکن با برنامه ریزی و آسیب شناسی نقاط ضعف و قوت می تواند بهتر از این باشد.

    امکان نفوذ جریان های انحرافی و افراطی و فرصت یابی جهت طرح شعارهای فرقه ای و جناحی، افزایش استعدادهای تحریک پذیری فرقه های مختلف غیرشیعی توسط دشمنان و برافروخته شدن آتش عصیبت و انتقام آن ها علیه شیعیان ساکن در کشورهای مختلف.، برحذر داشتن شیعیان سایر کشورها از تماس با ایرانیان و دامن زدن به اختلافات عربی عجمی(مانند اغتشاشات اخیر بغداد و نجف جهت تحت الشعاع قراردادن اربعین)، استفاده تبلیغاتی از این فرصت برای اغراض تجاری و سوداگرانه از طریق نصب بنرها- تابلوها- تراکت های تبلیغاتی کالاهای کشورهای غیر اسلامی، ورود بدعتها- خرافات و حتی مضامین متعارض با آموزه ها و شعائر دینی، نفوذ جریان تشیع انگلیسی با کمک قدرت های جهانی(اختلاف افکنی بین شیعه و سنی)، رفتار خارج از هنجار بعضی از زائرین (مثل جدل و اهانت و درگیری فیزیکی میان زائران)، فرصت سوزی از بهره فرهنگی و معرفتی اربعین(توجه بیش از حد به گرفتن نذریها، موکبهای راحت با امکانات) و… از آسیبها و چالشهای راهپیمایی اربعین است.

    مایکل براون یکی از مقامات سازمان سیا آمریکا در کتابش به صراحت می گوید: آن چه ما در طول سال عمل می کنیم، در محرم از بین می‌رود … ما باید یک کاری بکنیم که چهره این عزاداری و قضیه عاشورا را در دنیا خراب کنیم.

    با توجه به هراس دشمنان از راهپیمایی اربعین، ثبت جهانی این رویداد در فهرست آثار میراث فرهنگی معنوی یونسکو به عنوان یک ابر رویداد فرهنگی و مذهبی، ضروری است و در مورد راهپیمایی اربعین قید این نکته، لازم است که کنش ها و رفتارهای شرکت کنندگان علاوه بر زائرین به گردشگران مذهبی نیز شباهت دارد و ضمن حفظ وحدت شیعیان جهان، الگویی برای ارتقای گردشگری مذهبی در سراسر کشورهای مسلمان شده است. بنابراین برای هر چه بهتر شدن راهپیمایی اربعین؛ ایجاد مدیریت متمرکز با همکاری دولت های اعزام کننده زائر، دعوت از هنرمندان جهان اسلام در رشته های مختلف برای برجسته سازی ابعاد هنری و
    زیبایی شناختی این حماسه عظیم، اطلاع رسانی بیشتر و دادن آموزش و آگاهی های لازم حتی از طریق فناوریهای دیجیتال مثل آداب زیارت- چگونگی استفاده از فرصت های این ایام- فرهنگ کشور میزبان- ضوابط قانونی- نقشه مسیر- هشدارهای امنیتی و بهداشتی  به موکب داران و همچنین زائرین، پایان دادن به فعالیت موکب های تبلیغاتی و تجاری به ویژه توسط کشورهای غیرمسلمان و… از جمله راهکارهای پیشنهادی است.

    دقت نظر مسئولین به ترویج گردشگری تعالی بخش در راهپیمایی اربعین به عنوان برجسته ترین جلوه معنویت در گردشگری جهان یک نکته اساسی است و با توجه به وضعیت سیاسی و امنیتی کشور عراق به زائران توصیه می شود از هر گونه بحث و جدل و سردادن شعارهای سیاسی خودداری و از رفت و آمد با افراد مشکوک و به خصوص جریان های معاند نظام جمهوری اسلامی ایران اکیدا پرهیز نمایند. از طرح مسائل جنگ ایران و عراق یا شهدا در گفتگو با میزبانان عراقی  نیز اجتناب شود زیرا ممکن است موجب کینه و کدورت شود.

    چنان چه اهداف شرکت کنندگان راهپیمایی را به خوبی بشناسیم، می توانیم کشور عزیزمان ایران که یکی از کشورهای غنی از نظر اماکن مذهبی در جهان است را به بازار هدفی برای تمامی مسلمانان جهان تبدیل کنیم و با ارتقای گردشگری مذهبی در داخل کشور با هدف زیارت از اماکن مذهبی داخلی به عنوان یک کالا و خدمت داخلی،  در سال حمایت از تولید ایرانی، به سمت حرکت جهادی و ایستادگی در برابر نقشه های شوم دشمن حرکت کنیم. مقام معظم رهبری با آگاهی کامل از جنگ اقتصادی دشمن و اهداف آنها از تشدید فشارها و تحریم های ظالمانه علیه ایران، به ارائه برنامه ها و الگوهای مناسب جهت مقابله با این فشارها پرداخته اند و معتقدند یکی از راهکارهای عبور از مقطع حساس و سرنوشت ساز کنونی تاب آوردن در مقابل فشارهای سیاسی، تحریم و فشارهای تبلیغاتی و جلوگیری از نفوذ فرهنگی بیگانگان است. لذا راهپیمایی اربعین علاوه بر شناساندن فرهنگ اصیل اسلامی و احیای فرهنگ شیعه، تبلیغی بزرگ برای نشان دادن وحدت جامعه اسلامی در سراسر جهان است بنابراین با جذب شرکت کنندگان در این راهپیمایی می توان اماکن مذهبی ایران را نیز احیا کرد.

    در پایان با توجه به این که تعداد زائران راهپیمایی اربعین نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده است پیشنهاد می شود برای راهپیمایی اربعین، روادید حتی با اخذ وجه وضع شود ولی در طول سال، روادید برای زائران توسط دولت های عراق و ایران لغو شود زیرا عراق به عنوان میزبان ابر رویداد گردشگری مذهبی جهان؛ در راهپیمایی اربعین میزبان زائران مختلفی از سایر نقاط جهان است و هر میزبان، ظرفیت معینی برای استقبال از میهمانان دارد، تراکم زائران در مرزها، کمبود وسایل حمل و نقل، تکمیل شدن ظرفیت اسکان موکب ها و زیارتگاهها و… مشکلاتی را ایجاد می کند که چه بسا این مسائل، حواشی را برای این ابر رویداد جهانی ایجاد کند بنابراین با در نظر گرفتن شرایط کشور مقصد و مدیریت زوار توسط کشورهای مبدأ، فرصت و توان برنامه ریزی برای برگزاری هر چه با شکوه تر این راهپیمایی پر فیض و برکت حاصل می شود.

  • شکست بیکاری در«اُشترمل»تویسرکان/ملی شدن منبت«گلریز»راجشن می‌گیریم

    شکست بیکاری در«اُشترمل»تویسرکان/ملی شدن منبت«گلریز»راجشن می‌گیریم

    خبرگزاری مهر – گروه استان ها: استان همدان ظرفیت های بسیاری برای گردشگری دارد و در این میان هر یک از شهرستان های آن به نوبه خود در این زمینه حرف برای گفتن دارند.

    ۹۰ کیلومتر که همدان را به سمت جنوب حرکت کنیم به شهری می‌رسیم که منبت گلریز و  گردوهایش بسیار معروف است؛ تویسرکان هم منبت گلریز و درخت‌های گردویش در ایران زبانزد است و هم آب و هوای کوهستانی‌اش.

    نگاهی به ظرفیت های گردشگر پذیری این شهر که ۴۰۲ کیلومتر تا پایتخت فاصله دارد بیانگر آن است که در سفر به این منطقه دست خالی باز نخواهید گشت چراکه دیدنی های زیبایی را در خود جای داده و از جمله آن بازار قدیمی تویسرکان است.

    بازار این شهر حدود ۳۷۰ سال پیش ساخته شده و در زمان قاجاریه مرمت شده و شامل سراها و تیمچه‌های مختلف است که هرکدام به بنایی تاریخی ختم می‌شوند.

    طبق آنچه از تاریخ بر می آید در زمان های قدیم بازار مختص اصناف مختلف بوده و راسته کفاش‌ها، حلاج‌ها، عطارها و مستوفی‌ها که هنوز هم به همان شکل باقی مانده رونق صدچندان داشته است.

    خانه مسعودی یادگار دوران قاجاریه

    دیدنی های تویسرکان به بازار آن ختم نمی شود چراکه خانه های تاریخی یادگار مانده از دوران گذشته نیز در دل خود جای داده که از جمله آن خانه مسعودی است.

    این خانه با عمری بیش از ۱۰۰ سال  ۲ طبقه دارد و هر طبقه شامل یک اتاق اصلی و چند اتاق فرعی‌ متلق به دوره قاجاریه است اما آنچه این خانه را دیدنی کرده  اتاق شاه‌نشین در طبقه همکف است.

    تمامی سقف و دیواره‌های این اتاق پوشیده از گچبری‌ها، آینه‌کاری‌ها و نقاشی‌های رنگ و روغن شامل نقش‌های گیاهی و انسانی است و علاوه بر این وجود تصاویری از پادشاهان ایران تا دوره قاجار از دیگر جذابیت‌های این خانه به شمار می رود.

    اما در ۳ کیلومتری جنوب غربی تویسرکان  پارک جنگلی کمربسته واقع شده که به چنارهایش معروف است چراکه قطر بیشترینشان ۷ متر و قطر کوچکترینشان ۵ متر است و تا ۳۰ متر ارتفاع دارند.

    برخی حتی بر این باورند که چنار اصلی قدمتی بسیار زیاد دارد و قدمتش حتی با سرو ابرقو با ۳۵۰۰ سال سن برابری می‌کند.

    از پارک کمر بسته که بگذریم در ۲ کیلومتری شمال شرقی تویسرکان آبشاری قرار گرفته که از ارتفاعات سیاه کمر سرچشمه می‌گیرد و به دره سیرکان می‌ریزد و بعد رودخانه سرکان را تشکیل می‌دهد که ارتفاع آن که به آبشار آللو معروف است ۱۰ متر ثبت شده و اطرافش هم خیلی باصفاست.

    گشانی روستایی با ۵۰۰ سال قدمت در تویسرکان

    تویسرکان فقط به داشته های شهری محدود نیست و با بهره مندی از روستاهای گردشگری در این زمینه نیز صاحب نام است به طوری که اگر بخواهید روستایی ۵۰۰ ساله را ببینید که هم زیبا است و هم دیدنی های تاریخی دارد باید به روستای گشانی سفر کنید.

    گشانی درفاصله ۱۷ کیلومتری شمال شرقی تویسرکان واقع شده و دارای آب و هوای سرد و کوهستانی‌ است و به واسطه باغ‌های متعددی از گردو، بادام، گیلاس، آلو و زردآلو شهرت یافته است.

    گذشته از آنچه در مورد زیبایی های تویسرکان عنوان شد اخیرا تویسرکان به واسطه منبت گلریز شهرت بیشتری یافته تا آنجا که آبان ماه امسال جشنواره ملی منبت گلریز به میزبانی تویسرکان برگزار خواهد شد.

    راه اندازی مرکز تخصصی مبل و منبت در تویسرکان

    هشتم اردیبهشت ماه سال گذشته بود که به همت مسئولان و همکاری اهالی خونگرم روستای اشترمل، کلنگ آغاز عملیات اجرایی مرکز تخصصی مبل و منبت در تویسرکان به زمین زده شد و در دومین دوره از برگزاری جشنواره مبل و منبت در مرداد ماه ۹۸ این مرکز تخصصی مبل ایران در شهرک صنعتی مبل و منبت گلریز روستای اشترمل افتتاح شد و آبان ماه نیز در ادامه تلاش ها برای مطرح کردن تویسرکان جشنواره ملی منبت گلریز برگزار خواهد شد.

    مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در همین خصوص در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه در منبت گلریز تجلی هنر دست با نقش های هک شده بر روی چوب ها نمود می گیرد، گفت: به واسطه حرفه منبت کاری در روستای اشترمل بیکار وجود ندارد.

    علی مالمیر با بیان اینکه هنرمندان منبت کار با صبر و حوصله و با احساس و خلاقیت تجلی هنر دست خود را در نقش های برجسته و هک شده بر روی چوب ها به نمایش می گذارند، افزود: روستای اشترمل در کنار روستاهای دیگر همچون جیجانکوه و سید شهاب را می توان به عنوان نمونه بارزی از فعالیت تعاونی های تولیدی در اشتغال و کارآفرینی برشمرد.

    منبت گلریز شناسنامه تویسرکان

    وی با بیان اینکه ایران، تویسرکان را به عنوان شهرملی منبت گلریز می شناسند، گفت: بهترین نمونه‌های طرح گلریز کشور را در ۴۹۰ کارگاه منبت کاری روستای اشترمل می توان یافت.

    مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان بااشاره به اینکه در این روستا هر خانه به مثابه یک کارگاه هنری است و اشتغال به هنر صنعت منبت موجب شده تا نیروی بیکار در این روستا دیده نشود، گفت: منبت روستای اشترمل به دلیل استفاده از چوب گردو و طراحی منحصر به فرد، خواهان بسیاری دارد به طوری که بخشی از تولیدات روستا به عراق، کشورهای آسیایی میانه و حتی روسیه و استرالیا صادر می‌شود.

    مالمیر یا بیان اینکه طرح گلریز مختص به شهرستان تویسرکان است و به تازگی ثبت ملی شده است، گفت: مردم جهان تویسرکان را با منبت گلریز می‌شناسند.

    وی با تاکید بر اینکه تاثیرگذاری جهانی شدن و ملی شدن شهرها و روستاها (سیتی برندینگ) برکسی پوشیده نیست چراکه باعث رشد اقتصادی منطقه می‌شود، افزود: امیدواریم با برپایی جشن ملی شدن منبت گلریز تویسرکان و با مشارکت جامعه شهری و هنرمندان صنایع‌دستی تویسرکان این رویداد نیز به نحو مطلوب در این شهرستان برگزار شود.

    نماینده مردم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه از آنجا که گردوی تویسرکان و چوب آن مرغوب ترین نوع خود در کشور است، صنعت مبل و منبت و هنر دست این شهرستان هم جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است، گفت: ۴ هزار و ۷۴۱ کارگاه منبت در سطح شهرستان تویسرکان وجود دارد و این حرفه باعث اشتغال ۷۵۰۰ نفر به صورت مستقیم و ۲۱ هزار  نفر به طور غیرمنظم در سطح تویسرکان شده است.

    محمد مهدی مفتح با بیان اینکه تویسرکان مهد منبت بوده و هست، اظهار داشت: مردم روستاهای سید شهاب، جییجانکوه و اشترمل در شهرستان تویسرکان به حرفه منبت کاری مشغول هستند.

    شناساندن توانمندی های تویسرکان با ملی شدن منبت گلریز

    مفتح با تاکید بر اینکه شناساندن توانمندی های تویسرکان با ملی شدن منبت گلریز گردشگران را به این شهر هدایت خواهد کرد، گفت: این اتفاق زمینه های اشتغال، تبلیغ و رونق اقتصادی شهرستان تویسرکان را ارتقاء می بخشد.

    نماینده مردم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی با یادآوری اینکه در روستای اشترمل به واسطه پرداختن مردم به حرفه منبت کاری آماری از بیکاری وجود ندارد، افزود: اشترمل روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان تویسرکان در استان همدان است که ۵۲۰ خانوار با هزار و ۷۷۲ نفر جمعیت دارد و در آن ۵۰۰ کارگاه مبل و منبت فعال است.

    وی بااشاره به اینکه در ایران نقاط مختلفی وجود دارد که تولید مبل در آن انجام می شود، گفت: تفاوت اشترمل در خلق آثار زیبا با دست است چراکه این هنر در نقاط دیگر با دستگاه سی‌ان‌سی انجام می‌شود.

    صادرات منبت از تویسرکان به صورت محدود در حال انجام است دبیر جشنواره منبت گلریز نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه باید با صادرات تولیدات روستاهای تویسرکان به کشورهای مختلف جهان زمینه شناساندن آنها را فراهم کرد، گفت: در حال حاضر صادرات منبت از تویسرکان به صورت محدود در حال انجام است.

    بهرام ترکاشوند بابیان اینکه برخی تجار عراق، ازبکستان و افغانستان با برخی از هنرمندان در این حوزه در ارتباط هستند، گفت: صادرات منظم و قابل توجه تنها با حمایت مسئولان ممکن خواهد بود.

    وی انجام تبلیغات در این حوزه را مورد تاکید قرار داد و با بیان اینکه فروش محصولات با معرفی بیشتر آنها رونق می گیرد اما در این زمینه ضعف وجود دارد، گفت: نباید از ظرفیت برپایی نمایشگاه های داخلی و خارجی در این زمینه غافل شد.

    طبق آنچه بارها عنوان شده قدمت مبل و منبت در شهرستان تویسرکان بیش از هر جایی در استان همدان است و روستاهای اشترمل، سیدشهاب، جیحان کوه و شهرک عین‌آباد پایلوت اصلی صنعت مبل و منبت  در این منطقه هستند.

    در این روستاها هر خانه به مثابه یک کارگاه هنری است و می توان از همین ظرفیت منحصر به فرد برای معرفی داشته های تویسرکان استفاده و آن را بیش از پیش در ایران و جهان مطرح کرد.

  • صدای زنان خسته از آزارهای جنسی در خیابان‌های اروپا

    صدای زنان خسته از آزارهای جنسی در خیابان‌های اروپا

    خبرگزاری مهر؛ گروه جامعه- ساناز باقری راد: اکتبر دو سال پیش بود که از گوشه و کنار جهان و از طریق فضای مجازی عنوان جنبشی به نام «من هم همینطور» به گوش مردم و به ویژه زنان کشور های اروپایی رسید.

    جنبشی که به دنبال فراگیر شدن آن در دنیای غرب، بسیاری از زنان و دختران اروپایی و آمریکایی نیز به طرفداری از آن برخاستند و در روزهای میانی ماه اکتبر ۲۰۱۷، هشتگ «من هم همینطور یا me too» به پربازدیدترین هشتگ روز در توییتر و فیس بوک تبدیل شد.

    ماجرا از تمام شدن طاقت زنان غربی در برابر آزار و اذیت های جنسی در محیط های عمومی و محل کار شروع شد. ماجرایی که زنان قربانی آزار و اذیت ها و خشونت های جنسی را به خیابان ها کشاند تا علیه تجاوزات جنسی به زنان در اماکن عمومی و فضاهای شهری شعار دهند.

    در حقیقت طی سال های اخیر میزان سو استفاده و آزار های جنسی علیه زنان در جای جای اروپا و آمریکا به حدی افزایش یافت که موجب شکسته شدن زندان سکوت زنان شد و دو سال پیش در چنین روزهایی، فریادهای «من هم همینطور» از شهرهای کشورهای غربی بلند شد.

    در ادامه نیز زنان اغلب کشورهای غربی در حرکتی هماهنگ به خیابان ها آمدند و نسبت به افزایش آزارهای جنسی نسبت به زنان اعتراض کردند.  این جنبش در ابتدا توسط یکی از قربانیان آزارجنسی در فضای مجازی راه اندازی شد و به سرعت مورد استقبال و مشارکت دیگر زنان قربانی قرار گرفت.

    از سوی دیگر با حمایت برخی بازیگران و سلبریتی های معروف از این جنبش،  دیگر بانوان قربانی که تاکنون مجبور به سکوت شده بودند نیز در این حرکت زنانه شریک شده و  مورد تجاوز قرار گرفتن خود را اعلام کردند.

    حمایت افرادی ازجمله آلیسا میلانو بازیگر معروف آمریکایی، جنیفر لورانس، اشلی جور، اما تورمن، گوینت پالترو و دیگر افراد مشهور غربی در فضای مجازی و حقیقی از لزوم مقابله با آزار و اذیت های جنسی علیه زنان، به تدریج پای جنبش «من هم همینطور» را از فضای مجازی به سطح شهر کشاند.

    بانوانی که در اماکن عمومی مورد سو استفاده قرار گرفته بودند، اغلب از تجربه آزار اذیت در مترو، اتوبوس، خیابان و به ویژه در ادارات و محیط کار آن هم توسط مدیران یا همکاران مرد خود سخن گفته و نسبت به عدم وجود امنیت فیزیکی و روانی در جامعه اعتراض داشتند.

    زنان اروپایی به دنبال ذره ای امنیت در محیط کار 

    بر اساس آمارهای سال جاری، بیش ترین میزان وقوع آزار و اذیت های جنسی علیه زنان مربوط به آلمان، اسپانیا و سپس فرانسه است. نتایج تحقیقات حاکی از آن است؛ ۶۸ درصد زنان آلمانی، ۶۶ درصد اسپانیایی ها و ۳۰ درصد بانوان فرانسوی در محل کار خود مورد سو استفاده و آزار جنسی قرار گرفته اند.

    به علاوه در طول ۱۲ ماه گذشته، ۲۱ درصد زنان اروپایی انواع خشونت و آزارهای جنسی را در اماکن عمومی تجربه کرده اند. ۹ درصد زنان قربانی نیز به دلیل تجربه این نوع خشونت مجبور به تغییر یا ترک شغل خود شده اند.

    به گفته فعالین این جنبش، اغلب زنان قربانی خشونت هایی از جمله آزارهای جنسی کلامی، فیزیکی و در نهایت تجاوز را به ویژه در محیط کار خود تجربه کرده اند.

    جنبش «من هم همین طور» و اصلاح رفتار مردان

    حال با گذشت دو سال از به راه افتادن این جنبش توسط زنان، برخی از مدیران و مردان در محیط کار برای حفظ آبروی خود دست از آزار و اذیت زنان کشیده و رفتار خود را تغییر داده اند.

    بنابر اعلام مرکز ارتباطات عمومی آمریکا؛ پس از گسترش جنبش «من هم همین طور» یک سوم کارکنان ادارات رفتار خود نسبت به همکاران زن را اصلاح کردند. این در حالی است که از هر ۱۰ مرد شاغل ۳ نفر ایجاد این جنبش و لزوم تغییر رفتار مردان را غیر منصفانه می دانند.

    به علاوه ترس مردان از رسوایی و اعلام نام آن ها به عنوان متجاوز در این جنبش منجر به تغییر رفتار ۳۸ درصد از کارفرمایان با کارمند زن شده است.

    جنبش «من هم همین طور» نمادی از خشم مدفون شده زنان غربی در طول سال های اخیر نسبت به نداشتن امنیت جسمی و روانی بود و حال به شکل حرکتی جهانی در حال خودنمایی است.

    حرکتی که به امیدی تازه برای بانوان قربانی فرهنگ غربی تبدیل شده و آن ها را به احتمال تغییر شرایط و بهبود وضعیت زندگی امیدوار کرده است.  

  • «دو جهان موازی؛ مطالعۀ جامعه‌شناختی اقتصاد صنایع‌دستی مدرن»

    «دو جهان موازی؛ مطالعۀ جامعه‌شناختی اقتصاد صنایع‌دستی مدرن»

    به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب دو جهان موازی؛ مطالعۀ جامعه‌شناختی اقتصاد صنایع‌دستی مدرن نوشته زینب شفیعی به زودی از سوی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر می‌شود. این کتاب که به بررسی صنایع نوزا و کوچک خانگی‌ می‌پردازد، با قائل شدن به معنای جدیدی از صنایع دستی، از «صنایع‌دستی مدرن» یا «دست‌سازه‌های مدرن» به عنوان یک پدیده نوظهور جهان غرب و ایران در قرن بیست و یکم، صحبت می‌کند که مانند بیشتر واقعیت‌های اجتماعی عصر حاضر، بیش از اینکه در شهر جریان داشته باشد، در اینترنت جریان دارد.

    نویسنده در این کتاب با باور به اینکه در حال حاضر می‌توان دو جهان موازی صنایع‌دستی را که مشتمل بر جهان صنایع‌دستی سنتی و جهان صنایع‌دستی مدرن است، به طور همزمان دید، با تشریح خصوصیات و ویژگی‌های هردو جهان، اذعان می‌کند که ما در مقابل جهان رو به افول صنایع‌دستی در شهر، با جهان نوظهور صنایع‌دستی در فضای مجازی مواجه هستیم.

    این اثر با برشمردن دوره‌های مختلف توجه به صنایع‌دستی، به «زمینه‌های تاریخی» پیدایش صنایع‌دستی مدرن در ایران می‌پردازد و از عصر قاجار به عنوان موج اول و از دورۀ پهلوی اول و دوم به عنوان موج دوم یاد می‌کند. موج سوم و چهارم آن را نیز با تشکیل معاونت صنایع‌دستی در سازمان میراث‌فرهنگی و گردشگری و ظهور شبکه‌های مجازی مصادف دانسته است.

    نویسنده در این کتاب پس از ذکر زمنیه‌های تاریخی پیدایش صنایع‌دستی مدرن، به «بسترهای اجتماعی» آن اشاره می‌کند و از شش تحول عمده ازجمله فراگیر شدن اخلاق خودانجامی، پدیدۀ رو به رشد و فزایندۀ خوداشتغالی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی (به‌ویژه زنان)، عصر شبکه‌های مجازی، استقبال از تولیدات دستی به‌جای تولیدات صنعتی، سبک زندگی و هویت‌یابی در دنیای مدرن و اهمیت یافتن زندگی روزمره، به عنوان عوامل بسترساز و زمینه‌ساز شکل‌گیری برند در حوزۀ صنایع‌دستی مدرن نام می‌برد.

    به طور کلی یافته‌های این کتاب در دو بخش سازمان یافته است. بخش اول توصیف دقیق، جامع و کامل از فضای برندسازی نوین صنایع‌دستی در فضای مجازی (فیس‌بوک، اینستاگرام و تلگرام) و شکل‌گیری بازار شبکه‌ای صنایع‌دستی را شامل می‌شود و بخش دوم به آشنایی‌زدایی از موضوع برند و ارائه تعریف جدیدی از برند در پارادایم جامعه‌شناسی اقتصادی می‌پردازد که چهار ویژگی جامعه‌شناختی ازجمله «برخورداری از ویژگی سبک» را برای آن برمی‌شمارد.

    شفیعی در پایان، برندسازی را یک فرایند شبکه‌ای دانسته که همه‌چیز از شبکه‌ها شروع و به شبکه‌ها ختم می‌شود.

  • نگاه کالبدی مدیریت شهری نمی‌تواند بافت تاریخی گرگان را احیاء کند

    نگاه کالبدی مدیریت شهری نمی‌تواند بافت تاریخی گرگان را احیاء کند

    خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- زهرا بهرامی: مرمت و بهسازی بافت تاریخی گرگان در قالب یک تفاهم نامه چند جانبه با مشارکت شهرداری گرگان، میراث فرهنگی و راه شهرسازی گلستان در حال  انجام است. گرچه این طرح آغاز خوبی داشته اما انتقادهای بسیاری هم به آن وارد می شود.

    با جاوید ایمانیان، دکترای مرمت بناهای تاریخی حول محور احیاء بافت تاریخی گرگان به گفتگو نشستیم و او با اشاره به اینکه مدیریت یکپارچه شهری به تنهایی برای احیاء بافت کافی نسیت تأکید کرد که نوع مداخله مدیریت شهری در بافت تاریخی گرگان مهم است و با نگاه صرفاً کالبدی نمی‌توان بافت را احیاء کرد.

    *از سال‌های گذشته تلاش‌های بسیاری برای احیاء بافت تاریخی گرگان انجام شده و با ورود شهرداری به نظر می‌رسد این بافت در مسیر احیاء قرار گرفته است. شما به عنوان یک کارشناس چه نظری دراین خصوص دارید؟

    نوع مداخله‌ای که قرار است در بافت‌های تاریخی انجام دهیم خیلی مهم است. مهم است که نوع مداخله ما کالبدی است یا مسائل فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و … را هم در برمی‌گیرد. این مهم‌ترین بخشی است که باید به آن توجه داشته باشیم. اگر نگاه ما در حوزه بافت تاریخی گرگان نگاه صرفاً کالبدی باشد هیچ وقت شامل احیاء بافت نیست. احیای بافت زمانی شکل می‌گیرد که نقش کالبدی در کنار مباحث اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و … خودش را ببیند.

    بخشی از کار مدیریت شهری یکپارچه بود که پس از سال‌ها تلاش با ورود شهرداری گرگان محقق شد اما نوع مداخله مهم است؛ این‌که در بافت قرار است فقط کف‌سازی و جداره‌سازی انجام دهیم و بعد رها کنیم. اگر مداخله در بافت صرفاً کالبدی، کف‌سازی و جداره‌سازی باشد اتفاق خوبی نمی‌افتد و فقط هزینه می‌کنیم چراکه  چشم‌اندازی که به احیاء بافت منجر شود، اتفاق نمی‌افتد.

    *هم‌اکنون کدام جنبه در بافت تاریخی باید مورد توجه قرار گیرد؟

    مباحث اجتماعی بافت را باید بررسی کنیم؛ باید بدانیم مهم‌ترین مسائل اجتماعی بافت گرگان چیست؟ فرهنگ و مذهب چقدر در شکل‌گیری بافت نقش داشته و بعد از مرمت چه نقشی دارد.

    اگر نقش فرهنگی و مذهبی بافت تاریخی گرگان نبود این بافت تا این حد هم حفظ نمی‌شد؛ آیا ما به غیر از نقش کالبدی، نقش مباحث فرهنگی و مذهبی را در احیاء بافت دیده‌ایم. بنده به کف‌سازی و جداره‌سازی که انجام می‌شود خوش‌بین نیستم اما به مدیریت شهری یکپارچه خوش‌بین هستم.

    *پس خیلی امید ندارید با اقدام مشترک دستگاه‌های متولی در کف‌سازی و جداره‌سازی، بافت تاریخی گرگان احیاء شود؟

    سال‌ها تلاش شد تا شهرداری ورود کند؛ اینکه شهرداری بافت را بخشی از شهر می‌داند که باید احیاء شود و مسکن و شهرسازی بخشی از مباحث بهسازی را بیاورد در آنجا اجرا کند و اینکه بداند اجرای طرح آفتاب گرگان، احیاء بافت نیست و اینکه اگر می‌خواهد بحث بهسازی، احیاء و مرمت را مدنظر قرار دهد بهسازی و نوسازی طرح آفتاب نمی‌تواند باشد چراکه چنین طرح‌هایی باعث از بین رفتن بخشی از فضای کالبدی بافت تاریخی از بین می‌رود. اینکه نگاه تغییر کرده جای بسی خوشحالی است.

    مدیریت شهری گرگان باید بداند آنچه می‌تواند به احیاء بافت کمک کند مرمت تکایای بافت است، این پروژه‌ها باید تقویت شود. اگر تکایا مرمت شوند، مرکز محلات پویا می‌شوند و مباحث اقتصادی آن پویاتر می‌شود آن‌وقت است که می‌توانیم بگوییم عملکرد اجتماعی بافت هم می‌تواند نقش خودش را داشته باشد و به دنبال آن مباحث فرهنگی بافت می‌تواند احیاء شود. این‌ها باید باهم عمل کند اگر جدا عمل شود به نتیجه نمی‌رسیم. تحقق آن به این موضوع برمی‌گردد که مداخله ما در بافت از چه نوعی است.

    *به نظر شما هم‌اکنون مداخله دستگاه‌های متولی در بافت از چه نوعی است؟

    این سوال را از کسانی که در حال کار در بافت هستند، باید پرسید. از مدیریت شهری گرگان باید پرسید که آیا مداخله آن‌ها صرفاً کالبدی است یا به مباحث غیرکالبدی بافت هم توجه می‌شود؟ اساساً چه اتفاقی در رویکردهای فرهنگی، اجتماعی و مذهبی بافت قرار است اتفاق بیفتد

    تأکید می‌کنم اگر این مدیریت یکپارچه فقط برای اجرای یک پروژه اتفاق افتاده و فقط جداره‌سازی مدنظر باشد و از مباحث فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بافت غفلت شود خیلی به آن خوش‌بین نیستم. البته در کنار این مدیریت یکپارچه که بازهم تأکید می‌کنم نباید در حد یک پروژه بماند و باید ادامه‌دار باشد، ورود بخش خصوصی هم باید اتفاق بیفتد.

    *ظاهراً در این حوزه هم گام‌هایی برداشته شده است؟

    بله ورود بخش خصوصی اتفاق افتاده اما باید پررنگ شود چراکه کافی نیست. سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بافت تاریخی باید با هدایت میراث فرهنگی، شهرداری و سایر دستگاه‌های متولی در مسیر هدف تعیین شده اتفاق بیفتد. در واقع سرمایه‌گذاری که وارد بافت تاریخی گرگان می‌شود باید آگاهی داشته باشد که چه اتفاقی در بافت تاریخی گرگان قرار است شکل بگیرد؛ اگر آگاهی نداشته باشد ورود این سرمایه‌گذار خودش تهدیدی است. تأکید می‌کنم ورود هر سرمایه‌گذاری را به بافت تاریخی گرگان جایز نمی‌دانم. نباید سرمایه‌گذار احیاء بافت تاریخی را فقط اقتصادی ببیند باید مباحث فرهنگی و اجتماعی بافت راهم در نظر بگیرد آن وقت است که می‌توانیم بگوییم اتفاق درستی شکل گرفته و می‌توان به آن خوش‌بین بود.

  • دی ان ای خاکستر زنی باستانی، رازی ۵۰۰۰ ساله را آشکار کرد!

    دی ان ای خاکستر زنی باستانی، رازی ۵۰۰۰ ساله را آشکار کرد!

    باز هم استفاده از DNA باعث آشکار شدن تمدنی باستانی شده است. در دنیای امروزی همه می‌دانیم که شمال آفریقا و اوراسیا مهد نخستین تمدن‌ها مانند بین‌النهرین، تمدن‌های باستانی، میانی و جدید مصر، سومری‌ها، بابلی‌ها و سلسله‌های مختلف در چین بوده‌اند. طی هزاران سال تمدن‌های کوچک‌تر و کمتر شناخته‌ شده‌ای نیز شکل‌گرفته و نابود شده‌اند که تمدن دره سِند (IVC) یکی از این تمدن‌هاست.

    DNAخاکستر مردمان باستان که رازی 5000ساله درباره تمدنی گمشده را آشکار می‌سازد

    این تمدن که به نام تمدن هاراپان نیز معروف است، در کنار رود سند قرار داشته که امروزه پاکستان، افغانستان و بخشی از هند را شامل می‌شود. با استفاده از مکاشفات باستان‌شناسی وجود برخی فعالیت‌های دینی در این ناحیه به اثبات رسیده که تاریخ آن به ۵۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بازمی‌گردد، همچنین قدمت روستاهای کشاورزی در این بخش به ۴۰۰۰ سال و تمدن شکل‌گرفته در آن به ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد بازمی‌گردد.

    DNAخاکستر مردمان باستان که رازی 5000ساله درباره تمدنی گمشده را آشکار می‌سازد

    نقشه تمدن دره رود سند.

    بیشتر حفاری‌ها در دو منطقه صورت گرفته‌اند: شهر قدیمی موهنجودارو و شهر هاراپا. طبق شواهد به‌ دست‌ آمده این شهرها با داشتن چاه آب، حمام و حفاری آب‌های زیرزمینی نسبت به شهرهای دیگر ارجحیت داشتند. با این‌ وجود تا همین اواخر اطلاعات کمی درباره مردمانی که در آن زندگی می‌کردند وجود داشت، زیرا تاریخ شناسان اطلاعات زیادی درباره زبان هاراپانی نداشتند.

    حالا دانشمندان برای نخستین بار ژن بقایای یکی از افراد این منطقه را بررسی کرده‌اند. آن‌ها مقدار کمی از DNA بقایای بجا مانده از زنی که در یک قبرستان ۴۵۰۰ ساله دفن شده بود را یافتند تا بتوانند به‌وسیله‌ی این DNA تحقیقات خود را کامل کنند. این کار در کنار تحلیل DNA در مقیاس بزرگ‌تر در منطقه سؤالات جدیدی را برای محققان درباره شروع کشاورزی در این منطقه به وجود آورده است.

    DNAخاکستر مردمان باستان که رازی 5000ساله درباره تمدنی گمشده را آشکار می‌سازد

    اسکلت تحلیل‌شده در مطالعه DNA باستان و برخی از اشیایی که همراه با مردگان در آن زمان دفع می‌شده است.

    ژنوم‌های کشف‌ شده با سایر ژنوم‌های به‌ دست‌ آمده در جنوب آسیا مقایسه شد. بر اساس نتایج به‌ دست‌ آمده، IVC ریشه ژنتیکی بیشتر جمعیت هند کنونی است. بنا بر صحبت‌های متخصص ژنتیک دانشگاه هاروارد، دیوید ریجچ،  DNA هر دو گروه نشان‌دهنده ترکیب برابر از DNA ایرانی‌ها و جوامع قدیمی در جنوب آسیاست.

    DNA این زن همچنین باعث تعجب محققان شد، مثلاً عدم رابطه ژنتیکی او با چوپانانی که ژن‌هایشان به‌ کرات در مردمان کنونی جنوب آسیا و اروپاییان و سایر گروه‌ها دیده می‌شود. این بدان معناست که وارد شدن ژن‌های چوپانان به ژن‌های مردم جنوب آسیا پس از انقراض IVC ها اتفاق افتاده است.

    DNAخاکستر مردمان باستان که رازی 5000ساله درباره تمدنی گمشده را آشکار می‌سازد

    گلدان قرمز رنگ کروی که در بالای سر اسکلت یافت شده بود. خطوط و دندانه‌هایی در قسمت راست گلدان در زیر لبه آن دیده می‌شود. این دندانه‌ها بر روی بدنه گلدان نشان‌دهنده هنر گرافیک باستانیان یا خط مردمان رود سند است.

    DNA یافت شده شواهدی درباره زبان‌های هندی-اروپایی در سراسر جهان در اختیارمان می‌گذارد. از آنجایی‌که ژن بسیاری از کشاورزان ایرانی در کشورهای جنوب آسیا یافت شده است، برخی تاریخ‌شناسان بر این باورند که کشاورزی در واقع از کشورهای خاورمیانه آغاز شده است. ژن‌های به‌دست‌آمده از تمدن هاراپانی‌ها با این منطق همخوانی چندانی ندارد، بدان معنا که کشاورزی در آن منطقه ممکن است به‌واسطه تبادل ایده‌ها یا حتی به‌صورت تصادفی به وجود آمده باشد، نه به خاطر مهاجرت ایرانی‌ها به آن منطقه.

    به‌عبارت‌دیگر DNA زن هارپارانی راهی برای آزمایش صحت یافته‌های زندگی باستانیان در جنوب آسیا در اختیار محققان قرار داده است.

    باوجوداین حقیقت که IVC منطقه بزرگی را در اختیار داشته‌اند و شهرهای آن‌ها بسیار بزرگ و برنامه‌ریزی‌شده بوده‌اند و زیرساختارهای عمومی خوبی داشته‌اند، اما تا سال ۱۹۲۱ تاریخ شناسان اطلاعی از تمدن موجود در این منطقه نداشتند، تا اینکه حفاری‌ها در هارپاران منجر به آشکار شدن این شهر شد. آن‌ها خرابه‌های بسیار زیادی از مناطق شهری را یافتند، اما زبان مردم آن زمان بیشتر به شکل تصویر و علامت بود که باعث سخت‌تر شدن درک بهتر از فرهنگ آن زمان گردید. مثلاً تاریخ شناسان هنوز قادر به تعیین این موضوع نیستند که شهرهای موجود در این منطقه آیا در آن زمان مستقل بوده‌اند یا خود بخشی از یک امپراتوری بزرگ‌تر بوده‌اند.

    دایره المعارف تاریخ باستان به ما می‌گوید که IVC به آهستگی از حدود ۱۸۰۰ سال قبل از میلاد مسیح شروع به شکل‌گیری کرد. نشانه‌های آن شامل استفاده از علامت‌ها برای نوشتن و سیستم وزن دهی و اندازه‌گیری بوده است که برای تجارت استفاده می‌شده، زیرا بدون تجارت ارتباط این شهرها با شرق نزدیک از بین می‌رفت. به‌ مرور زمان شهرها به دلایلی نامعلوم خالی از سنکه شدند.

    مشهورترین تئوری در این زمینه می‌گوید که این نابودی به خاطر تغییرات آب و هوایی بوده است. رودخانه ساراسواتی حدود ۱۹۰۰ سال قبل از میلاد شروع به خشک شدن کرد. به گفته برخی کارشناسان این رودخانه در گذشته آب فراوانی داشته و برای کشاورزی بسیار مناسب بوده است و با خشک شدن رودخانه مردم مجبور به مهاجرت از این شهرها شده‌اند.

    احتمالاً تحلیل بیشتر DNA زن هاراپانی باعث می‌شود که اطلاعات بیشتری درباره حادثه اصلی روی‌ داده برای مردمان این منطقه به دست آید و درک بهتری درباره ریشه‌های مردمان جنوب آسیا در اختیار دانشمندان قرار گیرد.

    منبع: thevintagenews.com