به گزارش خبرنگار مهر، محمود نیلی احمدآبادی در نشست خبری که امروز برای ارائه گزارش نهایی هیات ویژه ملی سیلاب به صورت مجازی برگزار شد، اظهار کرد: در ابتدا باید از همه عزیزانی که در خط مقدم کرونا، این روزها در حال خدمت رسانی هستند تشکر کنیم و به همه کادر پزشکی و درمانی خدا قوت می گوییم.
درباره شیوه انتشار گزارش رئیس جمهور باید نظر دهد
رئیس هیات ویژه ملی سیلاب با اشاره به اینکه این گزارش برای رئیس جمهور فرستاده شده است، افزود: شیوه انتشار این گزارش و اینکه آیا می توان آن را در دسترس همگان و بر روی سایت دانشگاه قرار داد، باید با اعلام نظر رئیس جمهور صورت بگیرد.
نیلی با بیان این مطلب که یکی از یافته های مهم هیات این است که فقط در زمان بحران بر روی موضوع متمرکز می شویم ولی آنچه که اهمیت بیشتری دارد، قبل و بعد از وقوع بحران است، افزود: گزارش نهایی سعی کرده نگاه و یافته های کلی هیات را ارائه کند و یک خلاصه مدیریتی دارد که برای آن دسته از مدیرانی که فرصت مطالعه تمامی گزارش را ندارند، مناسب است.
وی ادامه داد: ما فکر می کنیم این گزارش محصول دانش و تجربه دانشمندان و محققان کشور است و امیدوارم با اعمال این گزارش در تصمیمات و قوانین در آینده شاهد آسیب ها و خسران های ناشی از بارش های شدید در کشور نباشیم.
تعمیم نتایج گزارش ویژه سیلاب در بحران های دیگر
رئیس دانشگاه تهران اضافه کرد: این گزارش یک کلیت منسجم را ارائه می کند و در عین حال این سوال را مطرح می کند که آیا یافته های این هیات می تواند مورد استفاده سایر بحران ها در کشور قرار بگیرد یا خیر؟ که پاسخ این است که این گزارش می تواند در حوزه های دیگر هم مورد استفاده قرار بگیرد و یک چارچوب کلی را برای جلوگیری از آسیب های حوادث کشور فراهم کند.
نیلی با اشاره به شیوع ویروس کرونا در کشور گفت: شاید همین موضوع کرونا بتواند با همین مدلی که در این هیات مورد استفاده قرار گرفت بعد از غلبه بر این بحران مورد بررسی قرار گیرد.
تاکید بر اصلاح حکمرانی برای کاهش صدمات و هزینه ها
رئیس هیات ویژه ملی سیلاب ها در ادامه تاکید کرد: این گزارش یک یافته کلان تر داشت و آن اینکه شاید بهبود حکمرانی بتواند به خوبی به کاهش آسیبها در آینده و کاهش صدمات بیانجامد. تصور ما این است که توجه به اصلاح حکمرانی می تواند منجر به کاهش صدمات و هزینه ها در آینده شود.
برای کمک به اجرای راهکارهای گزارش سیلاب آماده ایم
وی در ادامه با اعلام آمادگی این هیات برای اجرایی کردن راهکارهای گزارش خاطرنشان کرد: هیات این آمادگی را دارد که برای پیاده سازی راهکارها به دولت، مجلس و قوه قضاییه و … کمک کند؛ چرا که این یافته ها نیازمند پیاده سازی است. در عین اینکه ظرفیت های خوبی در دستگاه ها وجود دارد اما ظرفیت ۷۰۰ نفره کارشناس در جمع آوری این گزارش، می تواند دستگاه ها را برای اجرای راهکارها کمک کند.
نیلی با تاکید بر اینکه هیات برای موقعیت های مختلف شهری و منطقه ای یافته های مشخص دارد، تصریح کرد: هیات به یافته های کلانی دست یافته که منجر به شکل گیری خسارت ها شده است و از طرف دیگر نیز به لحاظ مورد و جزیی به سوالات رییس جمهوری پاسخ داده است.
رئیس دانشگاه تهران اضافه کرد: هیات شامل ۱۴ کارگاه بود که ابعاد مختلف وقوع سیل را در ۳ استان گلستان، خوزستان و لرستان به دقت بررسی کرد و عامل شکل گیری سیلاب در شکل کلان و جزیی مشخص شده است.
وی با بیان این مطلب که در حال حاضر شهرداری ها و برخی وزارتخانه ها در تلاش هستند با اجرایی کردن راهکارهای گزارش، خسارتها را به حداقل برسانند، گفت: در برخی موارد دستگاه ها نیازمند خریداری برخی تجهیزات هستند اما یکی از موضوعاتی که در این گزارش بر آن تاکید کردیم اصل تغییر اقلیم بود. یکی از مهمترین نکات این است که رعایت مقررات و توجه به زیرساختها و اعمال دستورالعمل ها می تواند خسارت ها را به حداقل برساند.
هواشناسی نیازمند به روزرسانی تجهیزات است/هشدارها باید دقیق تر باشد
نیلی ادامه داد: از سوی دیگر به دلیل تغییر اقلیم، سازمان هواشناسی باید به لحاظ تجهیزات به روزرسانی شود و در شیوه هشدار و اطلاع رسانی دقیق تر صحبت کند.
لزوم اتصال دستگاه ها با مراکز علمی و تحقیقاتی
رئیس دانشگاه تهران اتصال دستگاه ها به دانشگاه ها و مراکز عملی را یکی دیگر از نکات مهم برای کاهش خسارات حوادث طبیعی عنوان کرد و گفت: از آنجایی که دانشگاه ها می توانند در بررسی مشکلات و آسیب شناسی موثر واقع شوند، یافته های آن ها می تواند مانع بروز خسارات و یا کاهش آن شود.
وی در ادامه از دستگاه ها و سازمان ها خواست موضوعات مندرج در این گزارش را مورد مطالعه قرار دهند تا برای مقابله با بحران ها آمادگیهای لازم را داشته باشند.
محمد مهدی عزیزی نماینده کارگروه شهرسازی و معماری هیات نیز در این نشست گفت: گزارش کارگروه شهرسازی بیش از ۸۰۰ صفحه دارد که در آن به اهم یافته ها، علل و عوامل وقوع و راهکارها اشاره شده است.
۴ کاستی عمده در بخش شهرسازی/نیازمند نگاه غیرسازه ای هستیم
نماینده کارگروه شهرسازی و معماری هیات گفت: برای ما مشخص شد ۴ کاستی عمده در جریان پرداخت به مسائل سیلاب وجود داشته که مورد نخست آن کاستی های اندیشه ای است؛ در این بخش مشخص شد که نگاه ما صرفا ساختمانی بوده در حالی که نیازمند نگاه غیرسازه ای هستیم. اشکال دوم عدم نگاه و توجه به تجارب بومی ایران بود و اشکال سوم این بود که نگاه ما به سیل به عنوان یک بلا و پیشگیرانه نبوده بلکه به آن به عنوان یک پدیده نگاه کردیم.
وی ادامه داد: کاستی دوم در محورها و فرایندهای برنامه ریزی و شهری بود که در این بخش مشخص شد که نگاه بخشی غالب است در حالی که برای تهیه طرح های منطقه ای و شهری و روستایی نیازمند نگاه یکپارچه هستیم.
غفلت از توجه به وقوع سیل در طرحهای منطقه ای و شهری
عزیزی بیان کرد: کاستی سوم قوانین و تشکیلات بود که مورد تحلیل قرار گرفتند و روشن شد که در بخش شرح خدمات برای تهیه طرح های منطقه ای، شهری و روستایی غفلت های شدیدی نسبت به سیل و سیلاب وجود دارد.
تجاوز به حریم رودخانه ها از دلایل تشدید سیلابها
نماینده کارگروه شهرسازی و معماری هیات خاطرنشان کرد: آخرین محور رویه های مدیریتی بود که مورد بررسی قرار گرفت. در این محور نیز مشخص شد سکونتگاه های غیرمجاز و غیررسمی در سیلاب ها خسارت های جدی دیدند؛ این سکونتگاه ها به دلیل عدم توجه به راهکارهای شهرسازی در توسعه شهرها شکل گرفته اند. در نهایت برای ما محرز شد که تجاوز به حریم رودخانه ها و بسترها و همچنین تغییر کاربری ها از دلایل تشدید سیلاب ها بوده است.
اعلام رسمی به وزارتخانه ها برای توجه به نتایج گزارش سیلاب
وی ادامه داد: به وزارت راه، بنیاد مسکن، وزارت کشور و وزارت نیرو اعلام کردیم که به نتایج کارگروه توجه جدی داشته باشند و از سوی دیگر نیز شورای عالی شهرسازی و بنیاد مسکن در تهیه طرح های هادی نیز این موارد را مورد توجه قرار دهند. همچنین در جلسات متعددی که با مهندسان مشاور داشتیم تاکید شد خروجی کار را برای تهیه طرح های هادی، جامع و تفصیلی اعمال کنند.
