دسته: اخبار اقتصادی

هشدار نسبت به عواقب پرداخت یارانه جدید به ۶۰ میلیون نفر

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، حالا نزدیک به یک دهه از ورود “یارانه نقدی” به عرصه اقتصاد و سیاست ایران می‌گذرد. دولت احمدی‌نژاد با هدف رقابت‌پذیر کرن اقتصاد ایران، حذف یارانه‌های پنهان و کاهش بار مالی ناشی از یارانه‌های غیرمستقیم اقدام به تخصیص یارانه نقدی به مبلغ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان به هر نفر کرد و اهدافی را از جمله ارتقای خدمات بهداشتی و درمانی،رقابت پذیر کردن تولید و … نیز در قالب این طرح تعریف کرد اما برآوردها نشان می‌دهد از مجموعه اهداف تعریف شده در این راستا، تنها پرداخت یارانه‌های نقدی به مردم محقق شده است. اقدامی که ناکارآمدی آن از منظر توزیع گسترده نقدینگی و تاثیرات تورمی بر کارشناسان و اهل فن آشکار شده است. اما یارانه‌ها تیغی دو لبه‌ای هستند که هر قدر تخصیص آنها با مضرات و بحران‌ها روبروست برون‌رفت از پرداخت آن نیز واجد عوارض سیاسی و اقتصادی و اجتماعی فراوان است.

 بیشتر بخوانید: منابع هدفمندی یارانه‌ها محقق نشد

 به عبارت دیگر یارانه‌ها چون گردابی اقتصاد ایران را در خود حل کرده‌اند و حالا در آستانه یازده ساله شدن پرداخت یارانه‌های نقدی روشن است که پرداخت یارانه ها به واسطه آثار تورمی، افزایش نقدینگی و … نمی‌تواند زمینه‎های لازم برای ارتقای قدرت خرید را فراهم آورد.از سوی دیگر مانور بر ماین مساله در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری و … نیز نشان می‌دهد هنوز سیاستمداران درصددند از تلخی یارانه‌ها در کام اقتصاد برای خود شیرینی برداشت کنند.

حالا نمایندگان مجلس یازدهم نیز درحالی که اقتصاد ایران یکی از سخت‌ترین دوره‌های خود را پشت سر می‌گذارد، طرحی را با هدف پرداخت یارانه‌های نقدی به ۶۰ میلیون ایرانی تدارک دیده‌اند، طرحی با بار مالی سنگین و البته مستلزم اصلاح در قانون بودجه سال جاری.

 این در حالی است که موج تورمی ناشی از درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت و صادرات غیرنفتی و همچنین شیوع کرونا در ایران و جهان اقتصاد را با یکی از دشوارترین شرایط تاریخی در دهه‌های اخیر مواجه کرده است.

 علی قنبری، استاد اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس در واکنش به طرحی که از سوی نمایندگان با هدف پرداخت یارانه نقدی مصوب شده است، می‌گوید: نمایندگان مجلس باید دریابند انتخابات تمام شده و حالا زمان عمل است،عمل به وعده از طریق تصویب طرح‌های غیر قابل اجرا و تورم‌زا امکان‌پذیر نیست و لازم است نمایندگان به این موضوع بیش از پیش توجه کنند.

 وی با اشاره به اینکه پرداخت یا عدم پرداخت یارانه نباید در راستای ماجرای سیاسی و موافقت و مخالفت با دولت مورد ارزیابی قرار گیرد، ادامه داد: نکته مهمی که اینجا به چشم می‌خورد این است که یارانه را ابزار مخالفت یا موافقت با دولت کرده‌اند در حالی که شان مجلس حفظ منافع ملی است و نباید به تصویب طرح‌های روی بیاورد که یا امکان اجرا ندارد یا در صورت اجرایی شدن بار تورمی دارند و در نتیجه مشکلات مردم را دو چندان می‌کند.

 پیش از این، وقتی طرح مجلس در دستور کار بررسی قرار داشت، سخنگوی ستاد بودجه سازمان برنامه‌ وبودجه کشور نیز معتقد است اجرای این طرح ممکن نیست چون پولی وجود ندارد.

وی معتقد است: ما در هزینه‌ها و مصارف حتی چوب‌به‌چوب هم نیستیم و این طرح هزینه مضاعفی را تحمیل می‌کند.

از سوی دیگر برخی از نمایندگان مخالفت نیز با استناد به اینکه دولت در شرایط کنونی با کسری بودجه روبروست و اجرای این مصوبه می‌تواند دولت را مجبور به انتشار پول و دامن زدن به تورم می‌کند، نسبت به عواقب این طرح هشدار داده‌اند .

محل تامین اعتبار کجاست؟

در ماده واحده این طرح آمده است: دولت مکلف است به منظور تامین بخشی از نیازهای معیشتی خانوارهای کشور به ویژه خانوارهای کم برخوردار از ابتدای شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹ بصورت ماهانه، نسبت به تامین و پرداخت یارانه اعتبار خرید به هر فرد ایرانی شناسایی شده در طرح معیشت خانوار (موضوع ردیف(۳۱) جدول تبصره ۱۴ قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور) به تعداد حداقل ۶۰ میلیون نفر، از طریق واریز اعتبار به کارت یارانه نقدی سرپرست خانوار به مبلغ یک میلیون و دویست هزار ریال برای هر یک از افراد سه دهک اول از جمله افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی، سازمان بهزیستی، رزمندگان معسر و افراد با درآمد کمتر از حداقل حقوق و دستمزد و مبلغ ششصد هزار ریال برای هر یک از افراد سایر دهک ها اقدام نماید.این اعتبار صرفا برای تامین کالای اساسی و ضروری در نظر گرفته شده و وزارت صنعت، معدن و تجارت و جهاد کشاورزی موظفند امکان تخفیف در خرید این کالاها را برای مشمولان فراهم کند.

بر اساس مصوبه مجلس منابع مورد نیاز برای اجرای این بند به میزان سیصد هزار میلیارد ریال از محل فروش اموال، حق‌الامتیاز و واگذاری سهام دولت و حقوق مالکانه ناشی از آن در چارچوب قانون توسط وزارت اقتصاد و دارایی تامین می‌شود.

منابع حاصله به صورت صددرصد تخصیص یافته و در اختیار سازمان هدفمندی یارانه برای انجام تکالیف این قانون قرار می‌گیرد.پیش بینی شده است در صورت عدم تکافوی منابع حاصله دولت مکلف است از منابع اعتبار موجود و افزایش تنخواه گردان خزانه کسری منابع را جبران کرده و با منابع حاصل از فروش مذکور جایگزین کند.

دولت می‌تواند به جای فروش و واگذاری اموال و سهام موضوع این قانون تا سقف منابع مذکور از منابع اعتباری موجود یا جابجایی سایر اعتبارات مشروط به عدم آسیب به هزینه‌های ضروری و حقوق مردم یا افزایش تنخواه گردان خزانه استفاده کند.

رضایت آنی؛تلخی ماندگار

فروش اموال و دارایی‌های دولت در حالی در این طرح پیش بینی شده است که بورس اوراق بهادار یکی از ریزشی‌ترین دوره‌های تارخی خود را تجربه می‌کند و ریزش شاخص سهام یکی از مهمترین دغدغه‌های سهامداران است.

علی ربیعی، سخنگوی دولت نیز در واکنشی صریح نسبت به طرح مصوب مجلس گفته است: نباید طوری شود طرح‌ها زندگی مردم را تلخ‌تر و سخت‌تر کند و رضایت آنی ایجاد شود و تلخی بلند مدت داشته باشد. ابتدا گفتند از محل تبصره ۱۴ این پول را بردارند. ما اجازه گرفتیم ۴۰ هزار میلیارد اوراق بفروشیم و نشد. گفتیم از تراکنش‌های بانکی پول برداریم. اینها قابل محاسبه در دراز مدت است‌. دکتر همتی طرحی پیشنهاد دادند که در نتیجه به این رسیدیم این طرح افزایش قیمت به همراه دارد بنابراین منصرف شدیم. استراتژی درست دولت افزایش حقوق‌ها است و ما باید به این سمت برویم. اخیرا راه حلی را پیشنهاد دادند که ۳۰ هزار میلیارد دیگر دولت اموال به برخی نهادها بفروشد. اینکه آن نهاد چقدر توان مالی دارد مشخص نیست‌.

به گفته وی دولت با این طرح مخالف است و معتقد است هر راه حلی باید بدون آثار تبعی در بلند مدت و دراز مدت باشد و از ترمیم دریافتی‌ها و افزایش قدرت خرید مردم استقبال خواهد کرد.

 طرح مصوب مجلس لازم است پس از تایید شورای نگهبان برای اجرا ابلاغ گردد.

۲۲۳۲۲۳

 

اسامی ۸ طرح بزرگ پالایشی- پتروپالایشی کشور

 

به گزارش خبرنگار مهر، اعتیاد بودجه ملی به منابع حاصل از خام فروشی نفت طی سالیان دراز، موجب بی توجهی مجموعه دولت به توسعه صنایع پایین‌دستی نفت و افزایش ظرفیت پالایشی کشور شد. به این ترتیب این وابستگی بودجه به خام فروشی و البته سهولت تحریم‌پذیری آن حربه دست آمریکا و کشورهای غربی شد و با اعمال تحریم نفت ایران موجب کسری بودجه دولت را به همراه داشت؛ به‌طوری که اثرات تورمی خود را بر اقتصاد کشور برجای گذاشت.

به عقیده کارشناسان یکی از بهترین راه‌های کاهش تأثیر تحریم‌های نفتی، افزایش ظرفیت پالایشی کشور است. بررسی‌ها نشان می‌دهد امروزه نسل جدید پالایشگاه‌ها موسوم به پتروپالایشگاه‌ها که از ادغام پالایشگاه و پتروشیمی حاصل می‌شود، حاشیه سود قابل توجه و بازار روبه رشدی در جهان دارند. اجرای این طرح‌ها در کشور می‌تواند علاوه بر رهایی از خام فروشی نفت، موجب ایجاد ارزش افزوده، رونق صنایع داخلی مرتبط با پتروپالایشگاه و ارزآوری شود.

یکی از گلوگاه‌های اصلی ساخت پالایشگاه‌ها در کشور مسئله تأمین مالی بوده است. این چالش تأمین مالی موجب شده تا بسیاری از طرح‌های پالایشی که در دو دهه گذشته در کشور کلنگ زده شدند، هیچ پیشرفتی نداشته باشند. با در نظر گرفتن این موانع پیش روی توسعه ظرفیت پالایشی در کشور، تیرماه سال گذشته قانون «حمایت از توسعه صنایع پایین دستی نفت خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایه گذاری مردمی» در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. هدف این قانون ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های پالایشی- پتروپالایشی با سرمایه‌های خصوصی و استفاده از ابزارهای بازار سرمایه برای تأمین مالی است.

تنفس خوراک، مهم‌ترین مزیت پتروپالایشگاه

از جمله مزایای مهم این قانون تنفس خوراک است. تنفس خوراک موجب می‌شود پروژه تأسیس شده بلافاصله پس از بهره‌برداری، خوراک رایگان دریافت کند تا آنجایی که مجموع هزینه سرمایه پروژه بازگشت داده شود. سپس این مبلغ به صورت یک وام ۸ ساله به صندوق توسعه ملی برگردانده می‌شود. به گفته کارشناسان تنفس خوراک نقش مهمی در بالا بردن حاشیه سود و جذابیت پروژه دارد. از دیگر مزایای مهم قانون اجازه صادرات فراورده‌های پتروپالایشی به شرکت‌هایی است که طبق این قانون تصویب می‌شوند. همچنین وزارت نفت موظف است مجوز تأمین پایدار خوراک را حداقل ۲۰ سال صادر کند.

پس از تصویب آئین‌نامه این قانون توسط هیئت وزیران، دی‌ماه سال گذشته وزارت نفت مکلف به اعلان فراخوانِ جذب سرمایه‌گذار احداث پتروپالایشگاه‌ها شد. جذابیت‌های احداث پتروپالایشگاه موجب شد شرکت‌های ریز و درشت زیادی در حوزه نفت و گاز درخواست اولیه خود برای ساخت انواع پتروپالایشگاه را به وزارت نفت ارسال کنند. در نهایت پس از چند مرحله غربالگری شرکت‌ها از لحاظ توانمندی مالی و مطالعات فنی و اقتصادی ۸ طرح بزرگ به مجموع ظرفیت حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز نفت و میعانات گازی برگزیده قانون یاد شده و دریافت تنفس خوراک شدند.

جدول یک

جدول دو

به گزارش خبرنگار مهر، اجرای طرح‌های یادشده و طرح‌های دیگری که در آینده بتوانند مجوز دریافت تنفس خوراک را دریافت کنند می‌تواند جهش عظیمی در حوزه پتروپالایشی کشور و بهره‌مندی کشور از مزایای تولید فراورده‌های پتروپالایشی پدید آورد. با این حال شروع به کار طرح‌های یاد شده در حال حاضر معطل جلسه صندوق توسعه ملی است.

به گفته هوشنگ فلاحتیان، معاون برنامه‌ریزی وزارت نفت ادامه مسیر اجرای قانون ساخت پتروپالایشگاه‌ها منتظر اعلام سهمیه تنفس خوراک در سال‌های پیش رو توسط صندوق توسعه ملی است. در این راستا هیئت امنای صندوق توسعه ملی باید میزان تنفس خوراک در سال‌های آتی را مشخص کنند تا وزارت نفت بتواند بر مبنای میزان تنفس خوراک تعیین شده، زمان‌بندی اجرای طرح‌های شرکت‌های تأیید شده متقاضی ساخت پتروپالایشگاه را انجام دهد، به گونه‌ای که صندوق توسعه ملی در ارائه تعهدات خود به این شرکت‌ها دچار مشکل نشود.

علاوه بر این شروع فرآیند تأمین مالی این طرح‌ها از بورس در گرو این است که جلسه هیئت امنای صندوق توسعه ملی تشکیل شده و نتیجه گزینش‌ها از سوی وزارت نفت اعلام شود. از این‌رو بیژن زنگنه در گفت و گویی اعلام کرد: وزارت نفت می‌تواند همین فردا مجوز تأمین مالی این طرح‌ها از بازار بورس را صادر کند ولی در حال حاضر منتظر هستیم هیأت امنای صندوق توسعه ملی جلسه‌ای تشکیل دهند و زمان‌بندی تعهدات صندوق را در آن جلسه برای اعطای تنفس خوراک به پالایشگاه‌ها اعلام کنند.

باوجود اینکه اواخر تیرماه سال جاری طرح‌های برگزیده تعیین تکلیف شده و آماده شروع به کار بودند جلسه هیئت امنای صندوق توسعه ملی با تأخیر زیاد در اوایل مهرماه برگزار شد ولی در این جلسه نیز موضوع سهم سالانه تنفس خوراک به پتروپالایشگاه‌ها تعیین تکلیف نشد. به گفته مالک شریعتی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در جلسه صندوق توسعه ملی که به تازگی تشکیل شد، وزیر نفت درباره ضرورت تعیین سهم سالانه تنفس خوراک نکات خود را بیان کرده و جدول پیشنهادی وزارت نفت در این باره را ارائه کردند.

‌

سرعت نگران کننده شیوع کرونا به ویژه در اروپا بار دیگر معامله گران را به وحشت انداخته و اکنون زمزمه هایی از بازگشت قرنطینه های سراسری در قاره سبز به گوش می رسد. در آمریکا، لهستان، فرانسه، آلمان و انگلیس رکوردهای جدیدی از ثبت مبتلایان روزانه گزارش شده و شمار قربانیان نیز مجددا در حال بازگشت به پیک های ثبت شده قبلی است.

پیش از این سازمان بهداشت جهانی با دعوت از کشورهای جهان برای همکاری با یکدیگر هشدار داده بود تاخیر در توسعه واکسن می تواند شمار قربانیان را تا دو میلیون نفر نیز افزایش دهد.

در شرایطی که کریستین لاگارد- رئیس بانک مرکزی اروپا از استفاده حداکثری از ابزارهای در اختیار این بانک برای تقویت طرف تقاضا و رشد اقتصادی خبر داده، مرکز آمار اتحادیه اروپا در گزارشی ناامیدکننده اعلام کرد متوسط نرخ تورم در ۱۹ کشور عضو منطقه یورو در ۱۲ماه منتهی به سپتامبر با ۰.۲ درصد کاهش نسبت به رقم مشابه منتهی به ماه قبل به منفی ۰.۳ درصد رسیده که این نرخ تورم در فاصله زیادی از سطح دو درصدی هدف‌گذاری شده توسط بانک مرکزی این منطقه باقی مانده است.

همچنین متوسط نرخ تورم در ۱۲ ماه منتهی به سپتامبر در ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا ۰.۳ درصد اندازه‌گیری شده که ۰.۱ درصد کمتر از رقم ثبت شده ماه قبل بوده است.

دانشگاه آکسفورد که در حال حاضر یکی از پیشروترین مراکز علمی جهان در مقابله با ویروس کرونا محسوب می شود از رضایت بخش بودن نتیجه اولیه آزمایش واکسن ساخت خود بر روی افراد میانسال و سالمند خبر داده هر چند که اعلام کرده است هنوز برای تعمیم استفاده از این واکسن روی همه مردم جهان اطمینان خاطر وجود ندارد و نیاز به آزمایش های بیشتری است. جهش های ژنتیکی ویروس کرونا و رفتار متفاوت آن در نقاط مختلف جهان رسیدن به نسخه ای واحد برای مقابله با آن را بسیار دشوار ساخته است.

با وجود ادعاهای قبلی ترامپ و برخی مقامات دولت وی در توزیع واکسن کرونا تا پیش از انتخابات، به نظر نمی رسد تا پایان سال خبری از واکسن کرونا باشد به ویژه آن که هنوز نتایج استفاده از نمونه های اولیه در مقیاس وسیع مشخص نشده است. آماده نشدن واکسن مقابله با کرونا در شرایطی رخ می دهد که ابتلا به کووید-۱۹ همزمان با شروع فصل سرما در بسیاری از کشورهای جهان به سطح نگران کننده ای رسیده و این مساله باعث بازگشت برخی از محدودیت ها شده است.

وضعیت به ویژه در اروپا هشدارآمیز است و فعالان بازار نگران اند ضربه دیگری به پیکر کم جان اقتصاد این کشورها وارد شود. لهستان، مجارستان و جمهوری چک از رکوردشکنی تعداد مبتلایان روزانه به کرونا خبر داده اند و در ورشو ساعت مجاز برای حضور مردم در فروشگاه ها محدود شده است.

تاکنون بیش از ۴۵ میلیون و ۳۶۰ هزار و ۵۸۲ مورد ابتلا به کرونا گزارش شده است که در این بین یک میلیون و ۱۸۶ هزار و ۶۰۹ نفر جان خود را از دست داده‌اند. در بین کشورهای مختلف، بالاترین تلفات مربوط به آمریکا با ۲۳۴ هزار و ۱۷۷ نفر، برزیل با ۱۵۹ هزار و ۳۳ نفر، هند با ۱۲۱ هزار و ۱۳۳ نفر، مکزیک با ۹۰ هزار و ۷۷۳ نفر و انگلیس با ۴۵ هزار و ۹۵۵ نفر بوده است.

فضای ریسک بر سر بازارهای ارز بیش از پیش تشدید شده است. معامله گران نگران اند فضای تنش بین آمریکا و شرکای تجاری بزرگش تا پیش از انتخابات روی دور تند افزایشی باشد و این مساله بیش از پیش فشار روی اقتصاد جهانی را که به دلیل کرونا با مشکلات زیادی روبروست، تشدید کند. دور جدید این اختلافات به ویژه در حوزه سرمایه گذاری و ارز برجسته شده است.

 آن طور که روزنامه دولتی ساوث چاینا مورنینگ پست گزارش داده، چین ممکن است تنوع بخشی به ذخایر ارزی خود را با هدف کاهش وابستگی اقتصاد خود به دلار و آسیب پذیری کمتر از تحریم های احتمالی آمریکا در آینده تشدید کند. آمارهای منتشرشده توسط وزارت خزانه داری آمریکا نیز نشان می دهد روند کاهش وابستگی چین به دلار کماکان ادامه دارد و میزان اوراق قرضه دلاری در اختیار این کشور تا پایان ماه آگوست به ۱.۰۷ تریلیون دلار رسیده که این رقم از سال ۲۰۱۷ تاکنون بی سابقه بوده است.

تقابل چین و آمریکا روی سرمایه گذاری های متقابل اتباع دو کشور نیز تاثیر محسوسی داشته تا جایی که خرید خانه در آمریکا توسط اتباع چینی طی ۹ ماه نخست امسال نسبت به بازه مشابه زمانی سال قبل حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است. چینی ها از هشت سال پیش تاکنون بزرگ ترین خریداران خارجی خانه در آمریکا بوده اند و کاهش ۶۰ درصدی خانه توسط آن ها بدان معنا بوده که ۱۱.۵ میلیارد دلار سرمایه خارجی کمتر وارد چرخه اقتصاد آمریکا شده است.

روزهای پرنوسان دلار در بازارهای ارزی ادامه دارد و انتظار می رود دست کم تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا این وضعیت ادامه خواهد داشت. باتوجه به اختلاف کم آرای جو بایدن و دونالد ترامپ در نظرسنجی های مختلف، پیش بینی پیروز انتخابات و مسیر دلار چندان کار راحتی نیست و معامله گران در خصوص زمان مناسب برای خرید یا فروش دلار با یکدیگر هم عقیده نیستند. انتخابات ریاست جمهوری روز سوم نوامبر ( ۱۳ آبان) برگزار خواهد شد اما به دلیل کرونا و طولانی بودن فرآیند اعلام نتیجه شمارش آرای پستی احتمالا اعلام نتایج با تاخیر مواجه خواهد شد.

تداوم روند افزایش کسری بودجه دولت آمریکا باعث نگرانی معامله گران از وادار شدن فدرال رزرو به چاپ پول بیشتر شده است. دفتر کنترل بودجه آمریکا در گزارشی اعلام کرده است همزمان با افزایش هزینه های دولت برای حمایت از بخش های مختلف اقتصادی این کشور در برابر پیامدهای ویروس کرونا، کسری بودجه دولت در  سال مالی ۲۰۲۰ به ۳.۱۳ تریلیون دلار رسیده است که این رقم با وجود کمتر بودن نسبت به برآوردهای قبلی، یک رکورد کاملا تازه محسوب می شود.

ادوارد مویا- کارشناس مسایل ارزی در موسسه اواندا – گفت: هر چند که شاهد انتشار برخی از اخبار امیدوارکننده هستیم اما واقعیت این است که چشم انداز اقتصادی جهان خیلی نسبت به قبل تغییری نکرده است. از نظر بازارها احتمال پیروزی دموکرات ها در انتخابات بیشتر شده و اگر کنترل دولت و مجلس سنا و کنگره به دست آن ها بیافتد احتمالا شاهد افزایش فشار مالیاتی روی شرکت های بزرگ و ثروتمندان خواهیم بود که شاید دلخواه برخی فعالان اقتصادی نباشد اما از طرف دیگر این نکته هم مطرح است که بایدن فرد مناسب تری برای مقابله با کرونا خواهد بود.

شاخص دلار

شاخص دلار که نرخ برابری آن در مقابل سبدی از ارزهای جهانی را اندازه می‌گیرد، در معاملات امروز با ۰.۶۱ درصد افزایش نسبت به روز گذشته در سطح ۹۳.۹۵۳ واحد بسته شد. نرخ برابری هر فرانک سوئیس نیز معادل ۱.۰۹۲ دلار اعلام شد (نرخ های فوق بر حسب ساعت پایانی معاملات بازارهای ارزی نیویورک محاسبه شده است).

ارزهای اروپایی

در تازه‌ترین دور از معاملات، پوند با ۰.۵۸ درصد کاهش نسبت به روز قبل خود و به ازای ۱.۲۹۱ دلار مبادله شد. یورو ۰.۶۵ درصد پایین رفت و با از دست دادن کانال ۱.۱۷ به ۱.۶۷ دلار رسید.

ارزهای آسیایی

در معاملات بازارهای ارزی آسیایی، هر دلار با ۰.۰۲ درصد افزایش به ۱۰۴.۳۶۳  ین رسید. در برابر همتای استرالیایی، هر دلار آمریکا به ازای ۱.۴۲۵ دلار مبادله شد. همچنین نرخ برابری دلار معادل ۶.۶۹۹ یوان چین اعلام شد.

۲۲۳۲۲۳

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از صدا و سیما، حمید زادبوم گفت: اگر چه شیوع بیماری کرونا، تجارت خارجی جهان با کاهش ۱۵ درصدی مواجه کرد و به طبع آن تجارت خارجی ما را نیز در نیمه نخست امسال تحت تأثیر قرار داد، اما با بازسازی فرآیندهای صادراتی پیش بینی می‌کنیم که در نیمه دوم امسال تا ۱۵ درصد رشد صادرات غیر نفتی اتفاق بیفتد.

وی افزود: افزایش صادرات در نیمه دوم امسال بخشی از کاهش ۳۴ درصدی صادرات غیر نفتی در شش ماهه نخست امسال در مقایسه با شش ماهه اول سال ۹۸ را جبران خواهد کرد ضمن این که روندهای صادراتی رو به بهبود است.

رئیس سازمان توسعه تجارت ادامه داد: ما در صادرات به بازارهای ۱۵ کشور همسایه و ۲ کشور هند و چین متمرکز شدیم,، زیرا این ۱۷ کشور در شش ماهه نخست امسال, ۸۹ درصد از صادرات ما را به خود اختصاص داده اند که البته روند اولویت دهی به بازارهای کشورهای همسایه همچنان در برنامه‌های صادراتی ما خواهد بود.

زادبوم گفت: با روند افزایش تولیدی که در بخش‌های مختلف داریم رشد صادرات نیز به ویژه در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی مشهود است به گونه‌ای که در شش ماهه نخست امسال که صادرات غیر نفتی کاهش داشت، اما صادرات حوزه کشاورزی و صنایع غذایی با رشد ۱۶ درصدی مواجه است.

وی درباره اولویت سازمان توسعه تجارت برای ثبت سفارش افزود: با روش‌هایی که بانک مرکزی برای تخصیص ارز مشخص کرده اولویت ثبت سفارش فقط برای واردات مواد اولیه و مواد واسطه‌ای کارخانجات، ماشین آلات و تجهیزات قرار داده شده است.

رئیس سازمان توسعه تجارت اضافه کرد: برای برنج‌های وارداتی مشکل ثبت سفارش وجود ندارد، اما درباره کالاهای دپو شده در گمرکات و بنادر از جمله برنج جلسات متعددی برگزار و قرار شد تا با هماهنگی میان گمرک، بانک مرکزی و وزارت صمت این کالاها به سرعت تخلیه شود که هم اکنون این موضوع در حال انجام است.

برای ایجاد اشتغال چند فاکتور اساسی و مهم وجود دارد که اولین آنها، داشتن طرح و برنامه جامع اقتصادی است. دومین موضوع، سرمایه‌گذاری برای اجرای طرح‌های اقتصادی است و سومین موضوع ایجاد، فرصت‌های مناسب فضای کسب‌وکار مساعد است.

کشور ما به دلیل تاثیر فضای تحریم و بعد بی‌ثباتی بازار است که امکان سرمایه‌گذاری را هم در حوزه جذب سرمایه‌های خارجی و هم تجمیع و هدایت سرمایه‌های داخلی با مشکل جدی روبه‌رو کرده است. در حال حاضر تحریم‌ها خود عامل اساسی مانع سرمایه‌گذاری خارجی در ایران است. در بخش هدایت سرمایه‌های داخلی به سمت کارهای تولیدی و خدماتی، بی‌ثباتی بازار و رشد تورم فزاینده، از عوامل اساسی مانع سرمایه‌گذاری در بخش‌های اقتصادی است.

در وضعیت فعلی متاسفانه هم تحریم‌ها تشدید شده و هم شیوع کرونا نسبت به ماه‌های گذشته شرایط جدیدی را بر کشور تحمیل کرده که باعث محدودیت در بازار کار کشور شده است. یکی از طرح‌های اساسی که هدف اشتغال‌زایی در کشور را در دولت دوازدهم دنبال می‌کرده، طرح اشتغال‌زایی روستایی است که با اعتبار یک و نیم میلیارد دلاری صندوق توسعه ملی از طریق سپرده‌گذاری در بانک‌ها و کمک بانک‌ها، معادل مبلغ فوق برای سرمایه در گردش، راه‌اندازی و تاسیس فعالیت اشتغال‌زایی در روستاها تخصیص داده شده است.

متاسفانه اطلاعات و اخبار دقیقی از اجرای این طرح تاکنون از طرف دولت در مراحل مختلف اجرا اعلام نشده است. با توجه به مشکلات عدیده حاکم بر کشور، بعید است طرح فوق مقاصد و اهداف اولیه طرح را محقق کند، بنابراین فعلا طرح خاصی برای اشتغال‌زایی در کشور وجود ندارد و از آن‌جایی که به‌هرحال تحریم‌ها همچنان ادامه دارد و شیوع کرونا، محدودیت‌ها را در بازار تشدید می‌کند، به هر حال در وضعیت فعلی رشد اقتصادی کشور مشابه سال گذشته منفی خواهد بود و بر اساس پیش‌بینی‌های خوشبینانه صندوق بین المللی پول و بانک جهانی، در اواخر سال آینده احتمالا نرخ رشد اقتصادی ایران مثبت خواهد شد.

کسری بودجه کلان کشور هم در سال گذشته و امسال و محدودیت‌های ارزی و عدم امکان وصول مطالبات ارزی ایران از کشورهای مختلف، باعث مشکلات زیاد اقتصادی شده که امکان ایجاد سرمایه‌گذاری در طرح‌های عمرانی و اشتغالزایی را برای دولت تقریبا به صفر نزدیک کرده است.

از یک سال گذشته تجارت کشور به حداقل رسیده است؛ هم افت تجارت منطقه‌ای داشتیم و هم امکان تجارت به کشورهای امسال چین برای کشور به شدت کاهش پیدا کرد، بنابراین کمبود منابع ارزی در اقتصاد کشور به شدت مشهود است. نباید انتظار داشته باشیم علاوه بر کمبودهای اساسی که در شرایط خاص اقتصادی کشور ایجاد شده و بی‌ثباتی و افزایش تورم، امکان شرایط اشتغال‌زایی در کشور بیش از این مقدار خواهد بود.

باید اشاره کرد که رشد اقتصادی کشور مشابه سال گذشته همچنان منفی است و براساس پیش‌بینی‌های خوشبینانه صندوق بین المللی پول و بانک جهانی، در اواخر سال آینده احتمالا رشد اقتصادی ایران مثبت خواهد شد. تا آن زمان تحولات زیادی امکان وقوع دارد که می‌تواند این پیش‌بینی‌ها را با اما و اگرهای مختلفی مواجه کند.

تصور من این است که با افزایش روزافزون نرخ دلار و شرایط تحریمی و شیوع کرونا در کشور، اشتغال‌زایی فعلا امکان‌پذیر نیست. حفظ بازار و ایجاد ثبات و توزیع منابع ضروری در کشور، مهم‌ترین برنامه است که انتظار می‌رود دولت بتواند طی ماه‌های آینده در کشور اجرا کند. البته شرایط سیاسی خاص کشور و پیش‌بینی انتخابات آینده و همچنین انتخابات ریاست جمهوری در کشور امریکا، از عوامل و متغیرهای اساسی است که می‌تواند شرایط بازار کار ایران را همچنان دچار تغییر و تحول کند.

* کارشناس بازار کار

۲۲۳۲۲۵

به گزارش خبرنگار مهر، شاخص بورس این روزها فراز و فرودهای بسیاری را تجربه می‌کند اما بورس‌بازان حرفه‌ای بر این باورند که به زودی بهار بورس دوباره از راه می‌رسد و این فراز و فرودها کاملاً طبیعی است.

کارشناسان متفق‌القول هستند که رفتار هیجانی سهامداران خرد این فراز و فرود را رقم زده است؛ چرا که گزارش دوره‌ای بسیاری از شرکتهای بورسی موید روند سوددهی این شرکتهاست و اگر سهامداران حقیقی مبتنی بر عملکرد شرکتها بخواهند درباره فروش سهام خود تصمیم گیری کنند، طبیعتاً باید سهام شأن را حفظ کنند نه اینکه مدتها در صف‌های خرید سنگین، در انتظار فروش آن با قیمتی کمتر از ارزش ذاتی‌اش باشند. این گروه که در خلأ تحلیل و بی توجه به روند سوددهی شرکتها اقدام به فروش سهام خود می‌کنند، عموماً همان کسانی هستند که طی ماههای ابتدای امسال، تحت تأثیر فضای هیجانی حاکم بر جامعه، و بدون تحلیل و بررسی، اقدام به ورود به بازار سهام کرده بودند.

اما براستی بازار سهام به کدام سمت و سو می‌رود؟ پس از آن صعود غیرمنتظره تا قله حدود دو میلیون و یکصد هزار واحدی و روندی نزولی تا کانال یک میلیون و ۳۰۰ هزار واحدی، آیا بازار باز هم به روند صعودی خود بازخواهد گشت؟ این سوال را با دو کارشناس بازار سرمایه مطرح کرده ایم.

بازار به کدام سو می‌رود؟

محمد ماهیدشتی، تحلیلگر بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار مهر در خصوص چشم‌انداز بازار سهام گفت: شواهد آشکارشده نشان می‌دهد که حتی با وجود سقوط اخیر، در دو و نیم سال اخیر بازدهی بازار سهام از تمامی سرمایه‌گذاری‌های دیگر بیشتر بوده است.

وی خاطرنشان کرد: زمانی که قیمت دلار ده هزار تومان بود، شاخص بورس تهران ۱۰۰ هزار واحد بود و امروز که قیمت دلار حدود ۳۰ هزار تومان است، شاخص باید ۳۰۰ هزار واحد می‌بود، این در حالی است که با وجود ریزش‌های اخیر، هنوز شاخص یک میلیون و ۳۰۰ هزار واحد است و بنابراین توانسته ده مرتبه بیشتر بازدهی ایجاد کند.

این تحلیلگر بازار سرمایه اضافه کرد: اگر به تاریخچه نگاه کنیم، هیچ گاه شاخص کل بورس تهران از سقف ۲٫۵ تا ۳ برابر دلار فراتر نرفته است، اما از ابتدای سال ۲۰۲۰ میلادی نسبت شاخص کل بورس به دلار سقف سالیان طولانی را شکسته و به ۱۰ واحد رسیده و اگر تکنیکالی نگاه کنیم، شاخص کل معادل ۴٫۵ برابر دلار، یک محدوده منصفانه برای کف آن است و این نسبت بدون اینکه بازار سهام وارد رکود چند ساله بشود، تا سقف ۱۰ واحد هم قابلیت افزایش مجدد را دارد، همان طور که امسال تجربه شده بود.

ماهیدشتی ادامه داد: اگر تحت سناریوی تقویت ریال، قیمت انتظاری دلار را ۲۰ هزار تومان هم در نظر بگیریم، شاخص کل به زودی سقف تاریخی خود را پس خواهد گرفت.

وی خاطرنشان کرد: در مقطع فعلی چالش اصلی بازار سهام، تورم است و تورمی که به نوعی نشانه رونق بود و حاشیه سود را افزایش می‌داد، اکنون آن قدر افزایش داشته که آسیب‌های اجتماعی در پی خواهد داشت. بدین ترتیب، در حالی که بانک مرکزی می‌گوید که سیاست افزایش نرخ سود بانکی را دنبال نمی‌کند، اما به نظر می‌رسد که این بانک اجازه تسهیل پولی و افزایش سقف اعتبارات را هم نمی‌دهد، چرا که تورم مصرف‌کننده بالا است و این تورم بالا، بازار بدهی را منقبض کرده و منجر به سقوط بازار سهام شده است.

وی با این ادعا که بازار طلا و ارز، ریال را به اشتباه ارزان نشان می‌دهند، گفت: به اوج رسیدن نرخ سود مؤثر اسناد خزانه در مرداد به بازار ارز نیز شوک داد، ولی قیمت دلار مجدداً پس از آن افزایش داشت. من برای افزایش قیمت دلار از ۲۱ هزار تومان به ۳۲ هزار تومان عامل بنیادینی نمی‌بینم و به نظر می‌رسد که انتظارات سیاسی عامل اثرگذار بوده و حتی باعث شده طلا بیش از آنچه که ارزش دارد معامله بشود. با این وجود، طی چند روز اخیر، خوشبختانه مشاهده می‌شود که سفت شدن بازار بدهی نرخ ارز را نزولی کرده است.

ماهیدشتی گفت: تصور می‌کنم که در کوتاه‌مدت یعنی طی چند هفته آتی، عملکرد بازار سهام بهتر از بازار طلا و ارز باشد و بازارها به صورت افت طلا و ارز و رشد سهام به مسیر خود ادامه دهند.

وی ابراز داشت: فکر می‌کنم که سیاست پولی کنترل نرخ ارز و نرخ تورم دارد به هدف خود می‌رسد و اگر با چاشنی اخبار مساعد سیاسی نیز همراه شود، اوضاع بازار سهام بهتر خواهد شد.

ماهیدشتی گفت: وقتی که روند بازار ارز عوض شده و قیمت دلار تا ۲۶ هزار تومان هم پایین رفته، یعنی قرار است که در عرصه سیاسی اتفاق مثبتی بیفتد و چنین عاملی بر بازار ارز اثر گذاشته است.

وی اظهار داشت: سطح فروش و حتی نرخ رشد فروش شرکت‌ها در شهریور و مهر فوق‌العاده بوده و بالاترین رکورد را نسبت به اوج‌های قبلی به ثبت رسانده و اگر بپذیریم که این تغییرات سود است که تغییرات قیمت را توضیح می‌دهد، باید قیمت‌های بالاتری برای سهام ببینیم، چرا که اکنون شرکت‌هایی پیدا می‌شوند که قیمت آن‌ها یک سوم چیزی است که سود آنها توضیح می‌دهد.

ماهیدشتی گفت: ممکن است یک زمانی حتی در سطوح پایین‌تر شاخص کل حباب بوده باشد و این حباب حتی بزرگ‌تر هم شده باشد، اما امروز این حباب بزرگ ترکیده و بازار سهام زیر ارزش ذاتی قرار دارد.

این تحلیلگر اقتصاد کلان ادامه داد: بر عکس اینکه خیلی‌ها می‌گویند در هر دوره‌ی ریاست جمهوری، یک دوره رونق بازار سهام وجود دارد و در اواخر دوره هر رئیس‌جمهور، رشد بازار سهام تمام می‌شود، من این اعتقاد را ندارم. چرخه‌های تجاری انتخاباتی در بازارها وجود دارند، اما چرخه‌ی رونق فعلی بازار سهام هنوز تمام نشده و هنوز با انتهای رونق فاصله داریم و به نظر می‌رسد که بازار سهام از انتخابات ریاست‌جمهوری ایران نیز با رشد عبور خواهد کرد. پایان چرخه رونق بورس به انتخابات آمریکا و حتی انتخابات ایران بستگی ندارد و فعلاً این چرخه رونق ادامه دارد.

ماهیدشتی در جمع‌بندی گفت: بورس ایران سطوح مقاومتی چند ده ساله خود را در مقابل دلار شکسته و شرکت‌ها در حال رشد هستند.

حقوقی‌ها هنوز وارد خریدهای جدی در کف قیمتی نشده‌اند

علی شهیدی، دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه با توجه به کلیت روند صعودی بازار سهام از اواخر سال ۹۸ تا مرداد ۹۹ و افزایش چند برابری و رسیدن شاخص به حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار واحدی، چنین برگشتی در شاخص طبیعی بوده است، گفت: تسلط روند افت شاخص بر بازار سهام، کاملاً قابل پیش‌بینی بود؛ چراکه وقتی شاخص با توجه به هیجانات میان مردم، حرکت صعودی را در پیش می‌گیرد، با همان شدت نیز برمی‌گردد و ریزش دارد؛ اما با توجه به اینکه بازارهای مختلف دارایی در ایران، در بلندمدت متناسب با رشد نقدینگی رشد می‌کنند، زمانی که رشد تولید ناخالص داخلی تقریباً صفر است، بازار سرمایه به نوعی در حکم دارایی غیرمولد رشد خواهد کرد.

وی افزود: وقتی که در درازمدت، رشد نقدینگی کشور از سال ۹۲ تا ۹۸ حدود ۷ برابر شده است، قاعدتاً دارایی‌های دیگر نیز باید ۷ تا ۸ برابر شوند؛ پس رشد ۲۰ برابری بازار سرمایه منطقی نیست و شاخص بعد از گذشت مدتی، از این مسیر برمی‌گردد.

وی تصریح کرد: در این میان با توجه به ویژگی‌های بازار سرمایه و اینکه نوسانات آن پررنگ‌تر از سایر بازارها است، می‌توان گفت مهمترین دلیل چنین افتی، ذات بازار سرمایه است؛ ضمن اینکه افرادی که به تازگی وارد بورس شده‌اند نیز، با چند مساله روبرو هستند؛ آنها کاملاً ناآشنا با بازار سرمایه هستند و به همین دلیل، با تمام پس‌انداز خود وارد بورس شده و حتی در مواردی، دارایی‌های ضروری خود مثل ملک را فروخته و منابع آن را به بازار آورده‌اند و به صورت مستقیم هم وارد بازار شده‌اند؛ بنابراین اکنون که بازار با افت مواجه بوده، هیجانی از بازار خارج می‌شوند.

شهیدی تصریح کرد: این مهمترین مخاطره‌ای است که بازار را هیجانی کرده و اکنون نیز روند غالب بر بازار نیز شاخص را به سمت افت پیش می‌برد.

این تحلیلگر بازار سرمایه در خصوص رفتار حقوقی‌ها در بازار نیز خاطرنشان کرد: از زمانی که شاخص شروع به افت کرده تا به حال، حقوقی‌ها و سهامداران بزرگ، دائماً خرید و فروش می‌کنند و استراتژی که در پیش گرفته‌اند، نوسان‌گیری است؛ یعنی در قیمت کف می‌خرند و وقتی نرخ سهام خریداری شده، کمی بالاتر می‌رود، سهم را می‌فروشند و به این امید نمی‌آیند که کاملاً نگاه پرسود و بلندمدت به سهام خریداری شده داشته باشند.

وی اظهار داشت: اینکه بزرگان بازار در کدام نقطه می‌خواهند سهام را بخرند که نگاه دارند و نفروشند، طی ایام آتی مشخص خواهد شد؛ همانطور که بعد از عبور شاخص از عدد دو میلیون واحد به بالا، حقوقی در یک حرکت سنگین، سهام خود را فروختند؛ بنابراین اکنون و در کف قیمتی نیز تا زمانی که خریدهای جدی و پررنگی به صورت دسته جمعی وجود نداشته باشند، کف سازی اتفاق نخواهد افتاد؛ ضمن اینکه بعد از انتخابات آمریکا نیز مشخص خواهد شد که کف، چه قیمتی است و حقوقی‌ها و سهامداران بزرگ در چه سطحی وارد می‌شوند.

شهیدی گفت: البته مسائل حاشیه‌ای نیز در این حوزه مهم است؛ به نحوی که اگر سیستم اقتصادی کشور به سمت دریافت جدی مالیات‌های تنظیم از خودرو و مسکن هدایت شود و پس از آن روی دلار و طلا و سکه مالیات را اخذ کنیم، این امر موجب خواهد شد که نقدینگی به سمت بازار سرمایه برود و بازار برگردد؛ ولی باز هم همه چیز بستگی به این دارد که آیا مجلس این لایحه را تصویب کند یا اصلاً دولت اجرا کند یا نه؛ ضمن اینکه نرخ بهره بازار بین بانکی و به تبع آن رفتار خود بانک‌ها نیز در این وضعیت اثرگذار است.

به گزارش خبرنگار مهر، قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید امروز ۵ شنبه ۸ آبان ۱۳۹۹ در بازار آزاد تهران به ۱۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید.

همچنین قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم ۱۳ میلیون تومان، نیم سکه ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان، ربع سکه ۵ میلیون تومان و سکه یک گرمی ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است.

قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی ۱۸۷۸ دلار و ۶۵ سنت و هر گرم طلای ۱۸ عیار یک میلیون و ۲۵۵ هزار و ۸۲۳ تومان است.