هادی طحان نظیف عضو حقوقدان شورای نگهبان در گفتگو با خبرنگار مهر، در رابطه با نگاه شورای نگهبان به احزاب گفت: در نظام جمهوری اسلامی ایران احزاب به رسمیت شناخته شدهاند و در هدایت جریانهای سیاسی، بیان مطالبات مردم، تربیت نیروهای سیاسی برای اداره کشور و کمک به ارائه راهکارهایی برای حل مشکلات کشور نقشهایی برای آنها تعریف شده است.
وی افزود: در قانون اساسی هم و ذیل اصل ۲۶ قانون اساسی فعالیت احزاب به رسمیت شناخته شده و آزادی آنها مورد تاکید قرار گرفته است که بسیار مهم است؛ این یعنی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اهتمام ویژهای به فعالیت احزاب دارد.
عضو حقوقدان شورای نگهبان تاکید کرد: اینکه این اصل از قانون اساسی در چه بستری به تصویب رسیده است هم به نظر جالب توجه است. قبل از انقلاب ما یک حزب بیشتر نداشتیم و در واقع میتوان اذعان داشت، اساساً حزب به معنای واقعی کلمه نبود. آن یک حزبی هم که فعالیت میکرد عملاً یک حزب حکومت ساخته بود که همه ملزم به عضویت در آن و تبعیت از آن بودند و سایر فعالان سیاسی که عضو و فعال در این حزب نبودند در زندان به سر میبردند.
طحان نظیف خاطرنشان کرد: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در چنین بستری آزادی احزاب را به رسمیت شناخته و تضمین کرده است، البته این آزادی چارچوبی دارد که احزاب باید در قالب آن چارچوب فعالیت کنند. هر فعالیت نیاز به یک چارچوب مشخص دارد و این مختص کشور ما هم نیست و در کشورهای دنیا چارچوبهای مختلفی برای فعالیت احزاب وجود دارد.
وی با بیان اینکه اصل ۲۶ قانون اساسی ۵ قید را به عنوان چارچوب فعالیت احزاب ذکر کرده است، گفت: این ۵ قید عبارتند از استقلال، آزادی، وحدت ملی، موازین اسلامی و اساس جمهوری اسلامی که به عنوان چارچوب فعالیت احزاب، جمعیتها و… در نظر گرفته شدهاند.
عضو حقوقدان شورای نگهبان تاکید کرد: البته مواردی که ذکر شد مولفههایی هستند که اتفاقاً مردم به خاطر همینها انقلاب کردند و فلسفه وجودی انقلاب همین موارد است. با توجه به سابقهای که در قبل از انقلاب وجود داشت در اصل ۲۶ ذکر شده است که هیچکس را نمیتوان از شرکت در آنها منع کرد و یا مجبور به شرکت در یکی از این احزاب و جمعیتها کرد.
طحان نظیف تصریح کرد: شورای نگهبان به عنوان نهاد صیانت کننده از قانون اساسی وظیفهاش پاسداری از همه اصول قانون اساسی است. اگر بخواهیم ۴ دهه فعالیت شورای نگهبان را ارزیابی کنیم به نظر میرسد که همواره از نقش آفرینی احزاب حمایت کرده است. البته لازم است دقت کنیم که نقش آفرینی احزاب باید مسئولانه باشد.
وی افزود: متاسفانه در کشور شاهد ظهور احزاب یک شبه هستیم که در ایام انتخابات سر بر میآورند، رای مردم را اخذ میکنند ولی بعد از آن تعهدی به مردم ندارند و کارنامه عملکرد آنها برای مردم روشن نیست.
عضو حقوقدان شورای نگهبان اظهار داشت: شورای نگهبان از نقش آفرینی احزاب مسئولیت پذیر استقبال میکند و به نظر میرسد که میتوان بخشی از امور سیاسی را به شرط رعایت قانون اساسی به آنها واگذار کرد تا در اداره کشور نقش جدی تری داشته باشند.
طحان نظیف تصریح کرد: فضای کلی شورای نگهبان از ابتدای پیروزی انقلاب تا امروز موافق فعالیت احزاب بوده و موید آن هم قانون فعالیت احزاب و گروههای سیاسی است که در کشور وجود دارد که هر چند وقت اصلاحاتی بر روی آن صورت میگیرد. در مصوبات شورای نگهبان هیچ موردی مبنی بر ممانعت این شورا با فعالیت احزاب وجود ندارد و اتفاقاً فضای کلی شورای با فعالیت احزاب موافق بوده است.
