نویسنده: خبرگزاری ایسنا

حسن فاضل خیاط در گفت‌وگو با ایسنا، در خصوص وضعیت سرمایه‌گذاری خارجی در استان اظهار کرد: به استناد قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی، اتباع خارجی می‌توانند در تمام حوزه‌های اقتصادی در کشور سرمایه‌گذاری انجام دهند. در هر حوزه‌‎ای که بخش خصوصی ایرانی می‌تواند ورود پیدا کند، بخش خصوصی خارجی نیز می‌تواند سرمایه‌گذاری نماید.

وی افزود: به استناد همان قانون، مراکز خدمات سرمایه‌گذاری در استان‌ها متولی تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی هستند. از ابتدا که یک سرمایه‌گذار برای ثبت شرکت مراجعه می‌کند، در پنجره شروع کسب و کاری که ایجاد کردیم، شرکت افراد در کمتر از یک روز کاری به ثبت می‌رسد که این برای اتباع ایرانی نیز وجود دارد. در کمتر از سه روز نیز اخذ کد اقتصادی، مالیاتی، کارگاهی و تامین اجتماعی انجام می‌شود.

فاضل خیاط ادامه داد: سایر خدمات مورد نیاز سرمایه‌گذار اعم از صدور مجوزها، اقامت مورد نیاز خود و خانواده در ایران، پروانه کار برای متخصصان، اجازه کار در ایران و تمام این خدمات به صورت تجمیعی در مرکز خدمات سرمایه‌گذاری به سرمایه‌گذاران خارجی ارائه می‌شود.

تصویب ۱۴ طرح سرمایه‌گذاری خارجی در پنج ماه نخست سال

مدیر مرکز خدمات سرمایه‌گذاری خراسان رضوی گفت: بر اساس آمار پنج ماهه سال ۹۹، تاکنون ۱۴ طرح سرمایه‌گذاری خارجی به تصویب هیات سرمایه‌گذاری خارجی کشور رسیده و ۵ طرح دیگر نیز در صف قرار دارد که با تصویب شدن آن‌ها می‌توانیم ادعا کنیم در ۶ ماهه سال ۹۹، ۱۹ طرح خارجی به ارزش ۶۰ میلیون دلار داشتیم. سال گذشته ۳۰ طرح به ارزش ۱۴۱ میلیون دلار به ثبت رسید که امیدواریم امسال نسبت به سال گذشته رقم بیشتری داشته باشیم و بتوانیم با وجود تحریم‌ها و شیوع کرونا، میزان سرمایه‌گذاری خارجی را به ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار برسانیم.

وی با بیان اینکه یکی از مسائل و موانع عمده برای سرمایه‎گذاران، بروکراسی‌های اداری و صدور مجوزها است، عنوان کرد: از زمانی که آقای رزم‌حسینی شروع به فعالیت کردند، ذیل الگوی مثلث توسعه اقتصادی فرهنگی، سیستم یا سامانه‌ای برای جمع‌آوری پروژه‌های سرمایه‌گذاری شکل گرفته و هدف اصلی استاندار هم این بوده که موانع و مسائل اجرایی پروژه‌ها در کمترین زمان رفع شود. مرکز خدمات سرمایه‌گذاری در این حوزه به عنوان بازوی استانداری فعالیت می‌کند.

فاضل خیاط بیان کرد: مرکز، مسائل و مشکلات مگاپروژه‌های استان که بالای ۵۰ میلیارد تومان و اشتغال بالای ۱۰۰ نفر هستند را احصا و برطرف می‌کند. یکی از مسائل عمده یعنی بروکراسی اداری را به این نحو کاهش دادیم. همچنین پنجره کسب و کار را راه‌اندازی کردیم که صدور مجوز ثبت شرکت و مجوزهای مربوطه را تسهیل کند. در حال کمک به این حوزه هستیم تا این سیستم را کاهش دهیم و با ایجاد پنجره‌های واحدی که خدمات در یک مکان به فعالان اقتصادی ارائه می‌شود بتوانیم بیشتر در این حوزه کمک کنیم.

ملاحظات مدنظر سرمایه‌گذاران خارجی در ایران در چه زمینه‌هایی است؟

مدیر مرکز خدمات سرمایه‌گذاری خراسان رضوی در خصوص موضوع امنیت سرمایه‌گذاری و امنیت اقتصادی گفت: ما بیشتر متولی جذب سرمایه‌گذاری خارجی هستیم، سرمایه‌گذاری که می‌خواهد در استان و کشور سرمایه‌گذاری کند، ملاحظاتی دارد، اینکه تشکیل شخصیت حقوقی و مالکیت وی در این کشور به چه صورتی است؟ سرمایه‌گذاری وی در مالکیت خودش است و می‌تواند هر زمان که خواست آن را تبدیل به پول نقد کرده و از کشور خارج کند؟ بازگشت سرمایه که در تمام قوانین سرمایه‌گذاری رایج دنیا مطرح است، زمانی که بخواهد سرمایه را خارج کند، اجازه دارد بدون عوارض خاصی این کار را انجام دهد؟

وی اضافه کرد: موضوع مهم دیگر این است که وقتی اتفاقی خارج از اختیار سرمایه‌گذار بیفتد، قانون کشور در مورد این اتفاق چه می‌گوید؟ طبق قانون تشویق سرمایه‌گذاری خارجی، مجوز سرمایه‌گذاری خارجی با امضاء وزیر اقتصاد به نمایندگی از هیات وزیران و دولت داده می‌شود که چند بند دارد، یکی اینکه هر زمان سرمایه‌گذار اراده کند، اصل و سود سرمایه‌گذاری خود را از کشور خارج نماید، بانک مرکزی نیز مکلف است این ریال را دریافت کرده و به قیمت روز دلار در اختیار سرمایه‌گذار قرار دهد.

فاضل خیاط خاطرنشان کرد: مورد دوم این است که دولت تضمین می‌کند کلیه اقدامات و ریسک‌‎های سیاسی سرمایه‌گذاری یک سرمایه‌گذار را جبران کند. اگر در این زمینه در دادگاه‌های داخلی به نتیجه نرسید، می‌تواند به مراجع قضایی بین‌المللی شکایت کند.

مدیر مرکز خدمات سرمایه‌گذاری خراسان رضوی با بیان اینکه دولت برای این موضوع که سرمایه‌گذار ورود پیدا می‌کند و در یک طرح با شکست اقتصادی مواجه می‌شود، تضمینی ندارد که برای سرمایه‌گذار داخلی نیز اینگونه است، عنوان کرد: در این وضعیت باید کم‌آسیب‌ترین پروژه‌ها را شناسایی کرده و نباید پروژه‌هایی را به سرمایه‌گذار معرفی کنیم که شکل اداری دارد. سرمایه‌گذار باید یک بسته سرمایه‌گذاری آماده که کمترین مشکلات و موانع اجرایی را دارد در اختیار داشته باشد، از طرف دیگر یک نهاد تخصصی حداقل در ابتدا مطالعات بازار و سرمایه‌گذاری آن را به عنوان یک پروژه سودآور انجام داده باشد.

دو راهکار برای تضمین امنیت اقتصادی سرمایه‌گذاران خارجی

وی بیان کرد: اگر این دو کار را انجام دهیم، یعنی مجوز آماده داشته باشیم تا در کمترین زمان آن را به نام سرمایه‌گذار بزنیم و دوم اینکه پروژه در راستای اولویت‌های استان و کشور بوده و پروژه‌ای اقتصادی باشد که حمایت شود، امنیت اقتصادی سرمایه‌گذار را تضمین می‌کنیم و ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش می‌‎دهیم. با این وجود نوسانات قیمت دلار به شدت به سرمایه‌گذاری آسیب می‌زند و سرمایه‌گذار نمی‌تواند برنامه‌گذاری دقیق بلندمدت و میان‌مدت داشته باشد، اما این مسائل چاشنی اقتصادی ایران است، سرمایه‌گذار باید بداند این موارد در ایران رخ می‌دهد.

فاضل خیاط با اشاره به اینکه سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم یکی از بهترین روش‌های جذب منابع مالی خارجی بوده که به اقتصاد بسیاری از کشورهای مطرح و توسعه‌یافته دنیا کمک کرده است، تصریح کرد: اینکه سرمایه‌گذاری از یک کشور خارجی سرمایه نقدی یا غیر نقدی وارد کشور ما کرده و اینجا به کارگیری می‌کند، فواید مختلفی دارد. ایجاد اشتغال، افزایش صادرات، مثبت شدن تراز تجاری کشور، ورود دانش فنی و تکنولوژی به کشور، بهبود مدیریت در برخی حوزه‌ها و کاهش وابستگی از جمله فواید سرمایه‌گذاری خارجی در کشور است.

مدیر مرکز خدمات سرمایه‌گذاری خراسان رضوی در خصوص فاکتورهایی که در زمان صدور مجوز برای سرمایه‌گذار خارجی در نظر گرفته می‌شود، گفت: در ماده ۲ قانون سرمایه‌گذاری خارجی عنوان شده که یک طرح باید متضمن ورود دانش فنی، تکنولوژی، ماشین‌آلات و تجهیزات باشد، ارزش افزوده ایجاد کند، صِرف خرید و فروش نباشد، باعث ایجاد اشتغال و جذب منابع شود، همچنین در برخی حوزه‌ها بتواند اقتصاد یک منطقه محروم را توسعه دهد، اگر هیچ کدام از این موارد را ندارد، رقم سرمایه‌گذاری آن به قدری بالا باشد که برای ما منابع مالی خارجی تامین کند. اگر طرح بتواند در هر یک از این جهات به کشور کمک کند، مجوز صادر می‌شود.

۶۰ درصد طرح‌های سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه تولید صنعتی است

وی در خصوص بیشترین کشورهایی که در خراسان رضوی سرمایه‌گذاری می‌کنند، خاطرنشان کرد: عراق، کشورهای حوزه خلیج فارس، چین، پاکستان و افغانستان بیشترین مراجعه و سرمایه‌گذاری را داشتند. از اروپا نیز طرح‌هایی را داریم اما فعلا جذب منابع جدید از اروپا کار دشوارتری است. در استان در سال ۹۹، از هند، امارات متحده عربی، عراق، افغانستان و پاکستان سرمایه‌گذار خارجی داشتیم که مجوزها صادر شده است. در سال گذشته از ۱۱ کشور دنیا سرمایه‌گذار خارجی جذب شده است.

فاضل خیاط افزود: استان ما بیشترین تنوع تابعیتی را دارد، سال گذشته از اتریش، آلمان و کره جنوبی طرح مصوب داشتیم که اغلب به بهره‌برداری رسیدند و بسیاری از آن‌ها نیز پیشرفت فیزیکی مناسبی دارند. بیشترین سرمایه‌گذاری خارجی به لحاظ تعداد، افغانستان و به لحاظ رقم سرمایه‌گذاری، چین و کشورهای اروپایی است. ۶۰ درصد کلیه طرح‌ها نیز در حوزه تولید صنعتی و بقیه در حوزه‌های گردشگری، حمل و نقل بین‌المللی، آژانس‌های مسافرتی، خدمات و ساخت و ساز است.

مدیر مرکز خدمات سرمایه‌گذاری خراسان رضوی بیان کرد: زمانی که یک تبعه خارجی به کشور وارد شده و سرمایه‌گذاری می‌کند، با بازارهای آن کشور آشنایی بیشتری نسبت به ایرانیان دارد. ما موارد مشترک بسیار زیادی داشتیم که فرد با توجه به شناخت خوب از کشورش در ایران که تولید به صرفه بوده، تولید و بعد با کشور خود ارتباط صادراتی برقرار کرده است. به بحرین صادرات انجام می‌دهیم زیرا یک تبعه بحرینی داریم و با افغانستان نیز به کرات صادرات می‌کنیم به جهت اینکه بسیاری از افغانستانی‌ها با ایران مشارکت کردند. شناختی که خود سرمایه‌گذاران خارجی از بازار خودشان داشته و ارتباطاتی که دارند، به توسعه صادرات و اقتصاد کشور کمک کرده است.

انتهای پیام

جملاتی که خواندید را پیتر سینگر، فیلسوف اخلاق معاصر در مقدمه‌ ترجمه فارسی کتابش با عنوان دیگردوستی موثر آورده است. او در رابطه با این جنبش بیان کرده است «ایده دیگردوستی مؤثر فرزندی است با والدین بسیار. من هم می‌توانم خودم را یکی از این والدین بدانم؛ چراکه سال ۱۹۷۲ وقتی که دانشجوی دانشگاه آکسفورد بودم مقاله‌ای نوشتم به نام «قحطی، وفور و اخلاق» و در این مقاله استدلال کردم با توجه به رنج فراوانی که هنگام قحطی و مصیبت‌های دیگر رخ می‌دهد، اخلاقا موظفیم کسر بزرگی از درآمدمان را به سازمان‌های یاری‌دهنده اهداکنیم. چقدر کمک کنیم؟ من آنجا استدلال کردم که هیچ سقفی متصور نیست تا جایی که به مطلوبیت حاشیه‌ای برسیم، یعنی جایی که اگر بیشتر یاری برسانیم همان قدر خودمان و خانواده‌مان ضرر می‌کنیم که دریافت کننده کمک‌مان منفعت می‌برد».

«اساس دیگردوستی مؤثر ایده‌ای بسیار ساده است: باید بیشترین کارنیکی را که می توانیم انجام دهیم. پیروی از قواعد معمول مانند دزدی نکردن، خیانت نکردن، آسیب نرساندن، و نکشتن کافی نیست؛ یا کلا کافی نیست یا لااقل برای آنها که زندگی مادی راحتی دارند و می‌توانند تغذیه و مسکن و پوشاک خود و خانواده‌شان را فراهم کنند و در نهایت پول و وقت اضافی خواهند داشت کافی نیست. زندگی‌ای که حداقل‌های اخلاقی را رعایت می‌کند مستلزم استفاده از قسمت بزرگی از منابع اضافه برای خلق دنیایی بهتر است. اخلاقی‌ترین نوع زندگی مستلزم انجام دادن بیشترین نیکی ممکن است».

مصطفی ملکیان، فیلسوف معاصر در مقدمه‌ای که بر این کتاب نوشته مبانی نظری جنبش را تشریح کرده است. او در بخشی از مقدمه‌اش آورده «جنبش دیگردوستی موثر جنبشی بسیار ارزشمند، برکت‌خیز و مهم است که می‌توان گفت با آغاز ربع چهارم قرن بیستم و عمدتا بر اثر مساعی فکری پیتر سینگر، فیلسوف اخلاق و انسان دوست استرالیایی تبار (زاده ۱۹۴۶)، پدیدار شد و خوشبختانه، با کوشش‌های نظری و مخصوصا عملی بسیاری از نیک‌خواهان بشریت، در سرتاسر جهان، در حال توسعه و تعمیق است».

تعریف دیگردوستی موثر

«تعریفی از دیگردوستی مؤثر که اکنون تعریف استاندارد شده است. جنبش را این گونه تعریف می‌کند:«فلسفه و جنبشی اجتماعی که شواهد و قوه عاقله را خدمت می گیرد تا چاره‌اندیشی کند و دریابد بهترین راه‌ها برای بهبود وضع جهان کدام‌اند». این تعریف هیچ چیز درباره اهداف یا اینکه این نوعی از خودگذشتگی است یانه یا هزینه‌های وارد بر دیگر دوست مؤثر نمی‌گوید. با توجه به اینکه جنبش کلمه‌ی دیگردوستی را به عنوان بخشی از نامش یدک می‌کشد، این اشاره نکردن به ایثارگونه بودن این کنش‌ها در تعریف خودش ممکن است کمی عجیب به نظر بیاید. دیگردوستی در تضاد با خودپرستی (تنها خود را درنظرداشتن) است. اما نباید این حقیقت سبب شود که فکر کنیم از خودگذشتگی به معنای چیزی لزوما مغایر با منافع فردی، لازمه دیگردوستی مؤثر است. اگر رساندن بیشترین خیری که می‌توانید به دیگران برسانید، سبب تعالی خودتان نیز شود این بهترین نتیجه برای همه خواهد بود».

ویژگی‌های دیگردوستان موثر

شرح زندگی بسیاری از افراد دیگردوست موثر در این کتاب بیان شده و در رابطه با ویژگی‌های کلی و نحوه زندگی این افراد آمده است که آنها «ساده زندگی می کنند و بخش بزرگی از درآمدشان را، اغلب بسیار بیشتر از ۱۰ درصد ( که میزان مرسوم است)، به مؤثرترین خیریه‌ها اهدا می‌کنند؛ حرفه ای را برمی‌گزینند که بیشترین درآمد را دارد، نه برای زندگی اعیانی‌تر بلکه برای رساندن بیشترین خیر ممکن به نیازمندان؛ حضوری یا اینترنتی با دیگران صحبت می کنند تا ایده دیگردوستی مؤثر را به گوش آنها برسانند و بخشی از بدنشان (خون، استخوان یا حتی کلیه‌شان) را به غریبه‌ها می‌دهند.»

«اهدا کردن خون، مغز استخوان، و سلول بنیادی انواع نسبتا ساده دیگردوستی است. سلول‌ها به سرعت بازتولید می‌شوند و می‌توانند بارها وسیله انجام دیگردوستی مؤثر شوند».

چه چیزی را باید «بیشترین خیر» شمرد؟

سوالی که ممکن است ذهن ما را درگیر کند این است که بیشترین خیر ممکن چیست؟ «دیگر دوستان مؤثر پاسخی واحد به این پرسش نخواهند داد. با این حال، جوابهایی مشترک وجود دارد. آنها بر سر این اجماع دارند که جهانی با رنج کمتر و شادکامی بیشتر (اگر تمام عوامل دیگر را ثابت نگه داریم) مطلوب‌تر از جهانی با رنج بیشتر و شادکامی کمتر است».

رابطه بین دیگردوستی و شادکامی

در فصل  دوستی و شادکامی این کتاب آمده است:«مطالعاتی که بر روی ارتباط درآمد و شادکامی یا رفاه انجام شده نشان می‌دهد کسانی که سطح درآمد پایینی دارند درآمد بیشتر شادکام‌ترشان می‌کند، اما وقتی درآمد در حدی شود که پاسخگوی نیازهای اولیه و تامین کننده امنیت مالی حداقلی باشد، افزایش بیشتر درآمد یا اثر بسیار کمتری بر روی شادکامی می‌گذارد، یا هیچ اثری نمی‌گذارد. چیزهای دیگر مخصوصاً روابط گرم شخصی، تاثیر بسیار بیشتری بر شادکامی می‌گذارند. مطالعه‌ای نشان داد برای فردی با درآمد معادل درآمد میانه جامعه، یافتن یار بر شادکامی تاثیری معادل رشد ۷۶۷ درصدی درآمد دارد.

 گرچه استفاده از درآمد برای خرید وسائل شادکام‌ترمان نمی کند، ولی استفاده از درآمد برای کمک به دیگران چنین تأثیری دارد. الیزابت دان ، لارا اکنین ، و مایکل نورتون مقداری پول به شرکت‌کنندگان در یک آزمایش پرداختند. از نیمی آنها خواستند پول را برای خودشان خرج کنند و از نیمی دیگر خواستند آن را به دیگری هدیه دهند یا به خیریه‌ای ببخشند. در پایان، آنها که پول را برای دیگری خرج کردند بسیار راضی‌تر از گروهی بودند که پول را برای خودشان خرج کردند. این نتیجه با داده‌های نظرسنجی گالوپ هم سازگاری دارد. از مردم ۱۳۶ کشور پرسیده شد: «آیا به خیریه ‌ای در یک ماه اخیر پول داده‌اید؟». همچنین از آنها خواسته شد میزان شادکامی‌شان را از ۱ تا ۱۰ ارزیابی کنند. در ۱۲۲ کشور از ۱۳۶ کشور همبستگی مثبتی بین کمک به خیریه در یک ماه اخیر و داشتن سطح بالاتر شادکامی دیده شد. تفاوت در سطح شادکامی گزارش شده میان کسانی که به پرسش درباره کمک به خیریه پاسخ مثبت دادند و آنها که پاسخ منفی دادند معادل تفاوتی است که دو برابر شدن درآمد ایجاد می کند.

البته این نظرسنجی نشان دهنده یک همبستگی است، نه یک رابطه علی؛ به نظر ‌می‌آید علیت می‌تواند دو طرفه باشد؛ چراکه مردمی که شادکام‌ترند تمایل بیشتری به بخشش دارند.این مشاهدات، اکنین، دان، و نورتون را به آن واداشت که ببینند آیا به خاطر آوردن خرج کردن پول برای کمک به دیگری سبب شادکامی می شود و همچنین آیا این افزایش سبب می شود مردم در آینده‌ای نزدیک پول بیشتری برای کمک به دیگران خرج کنند؟ آنها نشان دادند که رابطه‌ای معکوس بین این دو وجود دارد. یعنی بخشش باعث ایجاد بازخورد مثبت می شود که خودش به خرج کردن بیشتر برای دیگران و افزایش شادکامی انجامد.»

دیگردوستی، خط و مرز دارد؟

وقتی به دنبال انجام بیشترین نیکی باشیم با قضاوت‌های دشواری درباره انتخاب موثرترین خیریه‌ها، زمینه‌های مختلف و وسیع کمک‌رسانی، افرادی که به آنها کمک خواهیم کرد و … روبه‌رو خواهیم شد. همچنین یکی از پرسش‌های مهم در این زمینه این است که فقط به افراد شهر و کشورخودمان باید کمک کنیم یا در این زمینه در سطح جهانی بیندیشیم؟. «وقتی به مخاطبانم در ایالات متحده می‌گویم باید به فقیرترین انسان‌های دنیا کمک کنیم، پاسخ رایجی که دریافت می‌کنم این است که نخست باید فقرای کشور خودمان را یاری دهیم. اما باید در نظر داشت که فقری که در آمریکا وجود دارد بسیار متفاوت با فقر در کشورهای درحال توسعه است. آن قدر این تفاوت جدی و عظیم است که حتی آنهایی که به میزانی از اولویت‌دهی به هموطنان معتقدند، ممکن است وقتی به این تفاوت آگاهی پیدا می‌کنند، تجدید نظر کنند و از خود بپرسند که «آیا حقیقتا، اخلاقا جایز است زندگی و منافع انسان‌های بیرون از مرزهای کشورشان را آنقدر نادیده بگیرند که کمک به فقرای کشوری ثروتمند مثل ایالات متحده بر فقیرترین انسانهای فقیرترین کشورهای جهان اولویت پیدا کند؟

در سال ۲۰۱۲، خط فقری که دولت امریکا برای یک خانواده چهارنفره تعریف کرد ۲۳۸۵۰ دلار بود. این یعنی درامد ۵۹۶۳ دلار در سال یا ۳۴/۱۶ دلار در روز برای هر نفر. درست است که رقم بالایی نیست، اما بسیار بالاتر از خط «فقر شدید» بانک جهانی یعنی، ۲۵/۱ دلار در روز است. این ارقام مربوط به دلار سال ۲۰۰۵ است که معادل ۵۳/۱ دلار در سال ۲۰۱۴ است. این عددها کمینه خرج برای جوابگویی به نیازهای اولیه یک فرد است.

 در سطح جهان بیشتر از یک میلیارد نفر در فقر شدید زندگی می‌کنند که بنا بر تعریف، همه آنها در کشورهای درحال توسعه هستند. شاید فکر کنید که این آمار گمراه کننده است، چرا که قدرت خرید به‌ازای مقدار معینی پول در کشورهای فقیر از غنی بالاتر است. اما این نکته در آمار لحاظ شده است. آمار بانک جهانی با توجه به «برابری در قدرت خرید» است؛ به عبارت دیگر، پول ملی در کشوری که فرد در آن زندگی می‌کند همان اندازه غذا و دیگر کالاهای ضروری را تأمین می کند که فردی با ۵۳/۱  دلار در امریکای سال ۲۰۱۴ می‌تواند بخرد».

سینگر در این زمینه نتیجه‌گیری کرده است که «اگر دیگر دوستان موثر به فقرای خارج از کشورهای ثروتمند یاری برسانند، کمکشان نیکی بسیار بیشتری را موجب شده است».

دستاوردهای جنبش دیگردوستی موثر

 در کتاب دیگردوستی موثر با سازمان‌هایی که حاصل این جنبش هستند آشنا می‌شویم؛ مثلا سازمان «زندگی‌ای که می‌توانی نجات دهی» را خود پیتر سینگر راه‌اندازی کرده و تا زمان انتشار کتاب ۱۹ هزار و ۵۵۴ نفر از طریق این سازمان تعهد داده‌اند که بخشی از درآمد ماهیانه‌شان را به خیریه‌های موثری ببخشند که این سازمان پیشنهاد داده است یا مثلا سازمان «سنجیده ببخش» خیریه‌ها را به شیوه‌ای دقیق و سخت‌گیرانه ارزیابی و اهداف خیریه‌ای را رتبه‌بندی می‌کند. سازمان‌های «بخشیدن آنچه می‌توانیم»، « ۸۰ هزار ساعت»، «سنجشگران خیریه‌های حیوانات» و… نیز از دیگر دستاوردهای جنبش دیگردوستی موثر هستند.

دیگردوستی موثر در ایران

 علاوه‌بر مصطفی ملکیان، محمدرضا جلائی‌پور، پژوهشگر حوزه اجتماعی  نیز مقدمه‌ای بر این کتاب نوشته است. او در رابطه با امور خیریه در ایران بیان کرده «در ایران امروز، فرهنگ عمومی خیریه (چه دینی و چه غیردینی) هنوز توجه چندانی به سنجشگری عقلانی برای اولویت‌بندی اهداف خیر و اینکه در مسیر هر خیر به مؤثرترین شکل عمل شود ندارد. بخش بزرگی از کمک‌های خیریه ایرانیان به خیریه‌های محلی، خانوادگی و ملی‌ای بخشیده می‌شود که نه شفافیت مالی دارند، نه بر حسن هزینه منابعشان نظارت کیفی و مؤثری اعمال ‌می‌شود و نه برای انتخاب و اولویت‌بندی اهداف خیر سنجشگری کافی می‌کنند.

ترویج ایده‌های دیگردوستی مؤثر در ایران می‌تواند: اولا، میزان کمک‌های خیریه‌ای و نیکوکاری بسیاری از شهروندان را افزایش دهد و ثانیا، به نیکوکاران و خیریه‌ها کمک کند که در انتخاب اهداف خیر و نحوه کمک مؤثرتر و رساندن بیشترین خیر ممکن به نیازمندان سنجیده‌تر عمل کنند.

 در شرایطی که کاهش آسیب‌های متراکم اجتماعی و ریشه‌کنی فقر شدید در ایران از دولت به تنهایی برنمی‌آید، ترویج فعالیت‌های خیررسانِ مؤثر در میان شهروندان ایران ضرورت بیشتری دارد.

دولت هم وظیفه دارد از طریق ایجاد پایگاه‌های اطلاعاتی دقیق، به‌روز و سهل‌الوصول و در دسترس عموم قراردادن داده‌های معتبر مرتبط با فقر، بیماری، آموزش، و آسیب‌های اجتماعی زمینه مشارکت مؤثر و سنجشگرانه‌تر خیریه‌ها، سمنها و شهروندان مسئول را در بهبود زندگی محرومترین ساکنان ایران را فراهم کند. انجام این کار توسط وزارت اوقاف ترکیه تجربه موفق و الگوی اولیه خوبی برای افزایش مشارکت اجتماعی مؤثر در کاهش فقر شدید است. در ایران هم در این زمینه ‌راه‌اندازی سایت «مشق ما» توسط معاونت رفاه وزارت کار برای شناساندن دقیق کودکان بازمانده از تحصیلات ابتدایی و همکاری با سمن های تخصصی این حوزه برای بازگرداندن آنان به تحصیل گام مثبتی بوده است که امیدوارم با گام‌های بزرگتر بعدی برای تسهیل فعالیت‌های دیگردوستانه مؤثر شهروندان و نهادهای مدنی ادامه پیدا کند».

انتهای پیام

سیدجواد رضویان‌ راد در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص جایگاه تعاون در کشور، اظهار کرد: پس از اتفاقاتی که در مسکن مهر و سهام عدالت رخ داد، نسبت به تعاونی‌ها یک نوع بدبینی ایجاد شد و از توسعه فرهنگی تعاونی‌ها جلوگیری کرد. علی‌رغم تاکیدات مقام معظم رهبری که تعاون را دست گره‌گشای اقتصاد دانسته‌اند و تاکید داشتند گسترش عدالت توسط تعاونی‌ها معنی پیدا خواهد کرد، شاهد اتفاقات به خصوصی در این حوزه نبوده‌ایم و تنها شعارهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی پیرامون تعاون وجود دارد.

رئیس خانه تعاون‌گران خراسان رضوی ادامه داد: تعاونی مرزنشینان هیچ دخالتی در مسائل اقتصادی ندارد و مدیران آن‌ اکثرا پیمان‌فروشی می‌کنند. تعاونی‌های کوله‌بری نیز با همین گرفتاری مواجه شدند. دولت به جای نظارت بر تعاونی‌ها در امور آنان دخالت می‌کند. در همان مقطع، در برنامه پنجم توسعه که قرار بود سهم اقتصادی تعاونی‌ها به ۲۵ درصد افزایش پیدا کند، شاهد انحلال وزارت تعاون بودیم و در حال حاضر تنها در یک‌دوازدهم وزارت کار نقش داریم. عدم پشتیبانی صحیح، مجموعه تعاونی‌ها را دچار چالش کرده و شاهد رونقی که به معنای واقعی باید ملاحظه می‌کردیم، نیستیم.

رضویان‌راد خاطرنشان کرد: شرکت‌های تعاونی و اعضای آن‌ نیز نسبتا به این موضع توجهی ندارند. حتی مجمع تعاونی‌های بزرگ که دارای ۲۰ هزار عضو است، با حضور حداقلی اعضا برگزار می‌شود. در حال حاضر شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان یکی از شرکت‌های تعاونی بدهکار است. چند درصد از فرهنگیان در خراسان رضوی و مشهد ترجیح می‌دهند که از تعاونی مصرف فرهنگیان خرید کنند؟ این موارد مشکلاتی است که در بخش تعاون داریم و در حال حاضر شرکت‌های تعاونی صنایع دستی، تولیدی و توزیعی گرفتار آن هستند.

آمار صادرات شرکت‌های تعاونی مشخص نیست

وی تصریح کرد: اگر به گمرک مراجعه کرده و آمار صادرات شرکت‌های تعاونی را از آنان درخواست شود، به هیچ وجه آمار مشخصی در اختیار قرار نخواهند داد. با وجود اینکه تعاونی‌ها رکن سوم اقتصادی ایران به شمار می‌روند اما در گمرک و سازمان صنعت، معدن و تجارت، سرفصل و سامانه جداگانه‌ای ندارند. برخلاف کشورهایی نظیر چین، مالزی و هند که اقتصادشان کاملا تعاونی اداره می‌شود، در ایران رسیدگی به این قضیه تنها در حد شعار است.

رئیس خانه تعاون‌گران خراسان رضوی در خصوص میزان استفاده از تعاون در جامعه عنوان کرد: بر اساس آماری که سازمان بین‌المللی اقتصادی در مورد تعاونی‌ها منتشر کرده، نیاز بیش از ۵۱ درصد کشورها و مردم جهان توسط تعاونی‌ها تامین می‌شود اما در ایران زمانی که به جامعه ادارات و سازمان‌ها نگاه می‌کنیم، چنین چیزی وجود ندارد. بیش از ۷۰ درصد گوشت سفید و قرمز مورد نیاز مردم توسط تعاونی‌ها و در قالب شرکت‌های تعاونی مرغ و دام و طیور تولید می‌شود. در حال حاضر زیربنای این شرکت‌ها که در سال‌های ۵۸ تا ۶۸ بنا شده و تفاوتی با شرکت‌های غیرتعاونی ندارد اما از آن‌جا که زیرساخت آن کماکان وجود دارد، این کار انجام می‌شود.

رضویان‌راد اضافه کرد: اکثر کارمندان و کارگران از طریق تعاونی‌های مسکن کارگری و کارمندی صاحب خانه شده‌اند اما در مقایسه با شرکت‌های خصوصی که در بخش مسکن فعالیت دارد، به دلیل نبود آموزش‌های لازم و وجود سرمایه‌گذار در پروژه‌های بزرگ مشکل زیرساختی و زیربنایی داریم. ضعف‌هایی در شرکت‌های تعاونی وجود دارد که باعث می‌شود نتوانند در اقتصاد سهم واقعی داشته باشند. در حال حاضر سهم شرکت‌های تعاونی در اقتصاد ایران کمتر از ۵ درصد بوده در حالی که ۷۰ درصد اقتصاد کشوری مانند چین در اختیار تعاونی‌هاست.

وی با اشاره به ظرفیت شرکت‌های تعاونی در خراسان رضوی بیان کرد: بر اساس آماری که اداره کل کار، تعاون و رفاه اجتماعی خراسان رضوی اعلام می‌کند، ۱۷ تا ۱۸ هزار شرکت تعاونی در استان ثبت شده‌ اما این میزان تنها تعداد شرکت‌های به ثبت رسیده است. سهمی که این شرکت‌ها در اقتصاد و اشتغال استان دارد، چقدر است؟

رئیس خانه تعاون‌گران خراسان رضوی در مورد تاثیر شرکت‌های تعاونی در جمع‌آوری سرمایه‌های خرد اظهار کرد: شرکت‌های اعتباری میزان، ثامن‌الحجج و عسکریه تعاونی بود که به دلیل اعتماد مردم به نام و جایگاه‌ تعاونی‌ها توانستند وارد موضوعات اقتصادی و بانکی شوند.

انتهای پیام