اسحاق جهانگیری، صبح امروز در نشست ویدئو کنفرانسی رؤسای دانشگاهها، پژوهشگاهها و پارکهای علموفناوری اظهار کرد: این جلسه جزو جلسات ماندگار و مهمی بود و با برنامههایی که دانشگاهها و پارکهای علم و فناوری داشتهاند، به انسان امید و نشاط میدهد. بخش قابل توجهی از این مباحث باید در اختیار مردم قرار گیرد و تلاش مضاعفی کنیم تا مردم ایران متوجه شوند در دانشگاههای کشور چه کارهای بزرگی در حال انجام است و میتواند آینده بسیار روشنی را برای مردم ایران رقم بزند و این اتفاقاتی که در مراکز علمی و آموزشی انجام میشود باید صمیمانه تقدیر شود.
وی افزود: بخش علمی کشور، در دوران قبل و بعد از کرونا توفیقات بسیار خوبی را داشته است و کارنامه چند ماهه کرونا در بخش علمی کشور بسیار درخشان است و باید با افتخار از آن یاد کرد که در تمام سطوح منطقهای، ملی و بینالمللی قابل ارائه است. دغدغه من این است که باید به توسعه کشور به صورت جدی پرداخته شود. ایران از هر نظری مانند تاریخ و زیرساخت شایستگی یک کشور توسعه را یافته دارد. در اصلیترین زیر ساخت برای توسعه، نیروی انسانی، در کشور ایران به وفور شکل گرفته و میتوان به به توسعهیافتگی ایران در آینده فکر کرد.
توسعه علمی پیشنیاز توسعه کشور است
معاون اول رئیس جمهور با اشاره به اینکه «حتماً توسعه علمی پیشنیاز اصلی توسعه است و باید به این موضوع باور داشته باشیم که کشور باید توسعه علمی پیدا کند»، عنوان کرد: توسعه علمی موضوعی نیست که بتوان از آن به سادگی گذشت. در اوایل پیروزی انقلاب، برنامهای محوری تحت عنوان توسعه علمی رمز بقای ایران شکل گرفت و در هر دورهای سعی شد که گامهای خوبی برای این مسأله برداشته شود. در دوره دولت اصلاحات احساس کردیم که اصلاحی ساختاری در بخش آموزش، پژوهش و فناوری کشور برای توسعه کشور نیاز است. حدود ۲۰ سال است که به نتایج اصلاح ساختاردر بخش آموزش، پژوهش و فناوری نگاه میشود. زمانی که امروز بنای پارک علمی و مراکز رشد میگذارید. نشان داده است که چه اتفاقاتی در داخل دانشگاهها در حال رخ دادن است و این بدین معناست ک بنایی را برای توسعه شکل میدهیم که این بنا میتواند آینده ایران را متحول کند و تغیرات تعیینکنندهای را داشته باشد.
جهانگیری با بیان اینکه «دانشگاه مبداء تمام اتفاقاتی است که در کشور میافتد»، ادامه داد: امام فرمودهاند: دانشگاه مبدا تحولات در کشور است. رهبری هم به این امر تاکید داشته اند و گفتهاند: اقتدار علمی کشور، مایه اقدار نظام است. یکی از مواردی که تولید فناوری در گفتمان و موضوع محوری قرار گرفته، به این دلیل است که در بالاترین مقامات این پرچم برافراشته شده است. ما میتوانیم همچنان این پرچم را برافراشته نگاه داریم و به عنوان کاری بسیار مهم به آن بپردازیم. خوشبختانه امروز این تحرک علمی را در کشور میبینیم و نمیتوانیم بگوییم هیچ وجهی از کشور را بدون توسعه علمی پیش ببریم. توسعه سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و از هر وجهی، نگاه میکنیم، توسعه علمی اصلیترین زمینهای است که میتوان کشور به آن بپردازد.
وی افزود: کشور با مشکلات و تنگناهایی مواجه است که قبل از کرونا هم مطرح بودکه کشور با ابر چالشهایی روبرو است. مانند آب، محیطزیست، نظام بانکی و دیگر مشکلات بزرگی که از آنها به عنوان ابر چالش مطرح است. زمانی که امروز به تحریم به عنوان مسألهای که قدرتهای بزرگ مانند آمریکا بر سر راه ما قرار داده است، نگاه میکنیم، این کشور از تمام ظرفیتهایش استفاده میکند که ایران را زمینگیر کند. باید به عنوان کشور نفتی که به شدت به این درآمدها نیاز داریم، عالمانه از درآمدها استفاده شود و اگر غیرعالمانه باشد تبدیل به ریالی میشود که در بودجه میرود و به روشهای سنتی خرج خواهدشد.
تنها چیزی که میتواند کشور را از این مشکلات و تنگناها عبور دهد توسعه علمی است
جهانگیری با بیان اینکه «جهتگیری اساسی این است که اقتصاد کشور را از درآمدهای نفت بینیاز کنیم»، تشریح کرد: باید به بلایایی طبیعی نگاه کنیم. پدیده نوظهور و عالمگیر کرونا مسائلی است که کشور با آن روبرو است. تنها چیزی که میتواند کشور را از این مشکلات و تنگناها عبور دهد. توسعه علمی است و توسعه علمی کشور باید به جایی برسد که راهکارهای مورد نیاز را ارائه دهد. وقتی به موضوع توسعه علم و فناوری برای مقابله با مشکلات و تنگناها فکر میکنیم به این معنی است که باید به دانشگاهها فکر کنیم.
دانشگاهها مغز متفکر برای توسعه کشور و عبور از مشکلات هستند
معاون اول رئیس جهور با بیان اینکه «دانشگاهها کارنامههای درخشانی در کرونا از خودشان نشان دادند»، تصریح کرد: مردم ایران میتوانند با افتخار از این اقدامات یاد کنند. کارنامهای که در دانشگاهها اتفاق افتاد، بسیار کار بزرگی است. توانستیم از بحران بزرگی با سرفرازی عبور کنیم، البته به نقش اول و استثنایی کادر درمانی کشور معتقد هستیم، خصوصاً در روزهای نخستین بحران که بسیاری از امکانات را دانشگاهها پس از آن فراهم کردند. مسئولان سیاسی و اجرایی کشور اگر قدر این دستاوردها را بدانند خدمت ماندگاری را برای کشورشان انجام دادهاند و اگر به دلیل کمتوجهی نتوانند به آن جایگاه اصلی توجه کنند، حتما در پیشگاه خدای تعالی مسئول خواهند بود.
یکی از فرصتهای تهدید کرونا، در بخش آموزش بود
جهانگیری خاطر نشان کرد: کرونا تهدیدی برای سلامت مردم، اقتصاد کشور، بخشهای فرهنگی و اجتماعی و خانوادهها بود و زندگیها دچار تغییراتی جدی شد. اقتصاد دنیا هیچگاه فکر نمیکرد یک پدیدهای در این حد اقتصاد را متأثر کند. رشد اقتصادی دنیا در ۲۰۲۰ منفی ۷ درصد خواهد بود و در کشورهای مختلف خصوصاً در اروپا، آمریکا بخشهای زیادی از آسیا و آفریقا، تهدیداتی خواهند داشت. با وجود تمام این تهدیدها، از دل تهدید کرونا، فرصتهای بزرگی برای تغییر و تحرک بهوجود آمد که یکی از آن فرصتها، در بخش آموزش بود.
وی افزود: در اسفند ماه تصمیم گرفتیم و فعالیت مدارس و دانشگاهها را متوقف کردیم و حساسیت بالایی را نسبت به سلامت اساتید، دانشآموزان و دانشجویان باید میداشتیم. تعطیلی آموزش، تهدید بزرگی را میتوانست برای آینده علم و آموزش این کشور داشته باشد. فرصتی که ایجاد شد، یک فرصت استثنایی بود و آموزش مجازی و آنلاین در دانشگاههای کشور بهوجود آمد. به آن تعبیر مصطلح قبلی ره چند ده ساله را یک شبه طی کردند. در حال حاضر، حدود ۱۰۰ درصد آموزش کشور متکی به مسائل الکترونیکی است و در دوره ۱۰ ساله شاید یک یا دو درصد این اتفاق میافتاد.
جهانگیری اظهار کرد: باید از این فرصت تابستان برای ترم آینده استفاده شود و بسیار فکر کرد. سناریویی که وزارت بهداشت جهانی تکرار میکند این است که در پاییز هم شاید با همین شرایط تعطیلیها روبرو شویم و باید از الان برای آن سناریو برنامه داشته باشیم. .بعید میدانم به شرایط مهر سال ۹۸ برگردیم و همه کلاسها حضوری برگزار شود. هیچکس توصیه نخواهد کرد که در یک اتاق به نام خوابگاه یا کلاس تعداد زیادی دانشجو حضور داشته باشند. در بهترین شرایط باید به حالتی ترکیبی از حضوری و مجازی فکر کرد.
معاون اول رئیس جمهور مطرح کرد: مهمترین دلیل موفقیت ایران در مقابله با کرونا این بود که معلوم بود ظرفیتی در ایران شکل گرفته است و این ظرفیت توانست در مقابل مشکلاتی که مطرح شد عکسالعمل نشان دهد. مهمترین آن تأمین فضای پارکها در زمینه فناوری و دانشبنیان بود، در روزهای نخست که گزارش داده میشد امکانات و وسیله کافی نداریم، مانده بودیم که از کجا و چگونه امکانات وارد کنیم، این کارهایی که در جهت ساخت تجهیزات انجام گرفت از کارهایی است که باید در تاریخ ثبت شود. نیروی انسانی و دانشگاههای کشور باید افتخار کنند که توانستهاند امکاناتی فراهم کنند که تجهیزات مقابله با این ویروس در حد وفور تأمین شده و نیاز به واردات نداریم و باید از این موارد حفاظت کرد و ببینیم که پارکهای علم و فناوری میتوانند به مراکز مهمی تبدیل شوند.
وی تأکید کرد: موضوع مسألهمحور کردن حوزه علم و آموزش که دانشگاهکارآفرین، نسل اصلی دانشگاه است، میتواند بسیاری از مشکلات را حل کند. زمانی که گفته میشود تعداد فارغالتحصیلان ما از بیکاران ما بیشتر است، حتماً رئیس دانشگاه میگوید آنقدر وقت گذاشته شده و الان به من گفته میشود که شرایط فارغالتحصیل سخت شده و بیکار است. اگر این فرد رصد شود بسیار میتواند در سیاستهای اداری، توسعه و آموزشی کشور تاثیرگذار باشد.
معاون اول رئیس جهور با اشاره به ارتباط دولت با دانشگاه عنوان کرد: بین دولت و دانشگاه گفتوگوی خوبی شکل گرفته است و با رؤسای ۱۳ دانشگاه بزرگ جلساتی شکل گرفت و منجر شد تا خوشههایی در دانشگاههای مختلف شکل بگیرد. این خوشهها برای ما مهم است و میدانم نتیجه زحمت یک مجموعه در زمینه مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امید به آینده و افقگشایی است و این گفتوگو با دانشگاه و دولت که یک مسأله مهم است، باید به صورت جدی دنبال شود.
جهانگیری بیان کرد: غیر از مسائل مرتبط با تحریم و اقتصاد که از موضوعاتی است که کشور سالهاست از آن رنج میبرد و به بیماری مضمن تبدیل شده است و گرفتار این رشد اقتصادی ناپایدار، رشد نقدینگی و… هستیم و در اقتصاد ایران ماندگار شده و در این شرایط زندگی مردم سخت شده است. اصلیترین مسأله کشور بخشی از چالشهایی است که دانشگاهها همواره اتفاق نظر دارند و آن زمینه اقتصاد کلان دانشگاه است که دستگاهها باید برای آن وقت بگذراند.
وی ادامه داد: علاوه بر مسائل اقتصادی و اجتماعی که باید به آن بپردازیم، مسأله پسا کرونا یک مسأله جدی است و همه دنیا معتقد است که زندگی پس از کرونا در ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی متفاوت خواهد بود و باید به صورت جدی دنبال شود و نیازمند این است تا دانشگاهها تمرکز خاصی بر این موضوع داشته باشند و به راهکارهای مشخصی برسیم و فکر کرد. از حوزههای دینی و مذهبی گرفته تا سیاسی، فرهنگی و اقتصادی. باید بررسی کرد که چه آثاری را برجای گذاشته و این آثار منفی را از بین برد و درخواست جدی من از وزارت علوم و دانشگاهها این است تا تبعات پساکرونا پیگیری شود و جلساتی گذاشته شود. خود من آمادگی سازماندهی این جلسات را دارم.
معاون اول رئیس جهور تاکید کرد: یکی از دغدغههای دیگر، موضوع آموزش زبان فارسی است و شاید شرایط به قبل از کرونا برنگردد و باید به صورت مجازی انجام شود و روی آن کار کرد. در حال حاضر باید با این امکانات دانشجو گرفته شود و این اتفاق عملیاتی شود.
اگر کشور بخواهد به آینده خودش توجه کند باید به دانشگاهها توجه کند
جهانگیری در خصوص بودجه دانشگاهها عنوان کرد: باید به واقعیتهای اقتصادی کشور با وضع فروش نفت و کمشدن درآمدها توجه کنیم. اصرار داریم اقتصاد را سرپا نگه داریم و اشتغال داشته باشیم و جوانان باید کار داشته باشند. این محدودیت بودجه بر خیلی از دستگاهها اثر داشته است و معتقدم اگر کشور بخواهد به آینده خودش توجه کند باید به دانشگاهها توجه کند.دانشگاهها هم نباید درخواست غیرمتعارف داشته باشند. اما باید به بودجه دانشگاهها توجه شود.
وی ادامه داد: متأسفانه نتوانستهایم برای موضوع حقوق اساتید اقدامی جدی داشته باشیم. باید دولت اقدامی برای اعضاء هیأت علمی انجام دهد و فکر میکردیم در سال ۹۸ این کار انجام گیرد. اما به شرایط بد بودجهای خوردیم و اگر روزنههای امیدوارکنندهای در فروش نفت پیدا کردیم، با توجه به شرایط اگر امسال هم نشد بنا را میگذاریم تا این کار انجام شود.
معاون اول رئیس جهور اظهار کرد: تا کنون فکر میکردیم تنها بیمارستانها درآمد اختصاصیشان کاهش پیدا کرده است، اما به نظر میرسد درآمدهای اختصاصی دانشگاهها نیز کاهش پیدا کرده. این اطمینان را به رؤسای دانشگاهها میدهم در حد ظرفیت دولت، دانشگاهها مسأله اول دولت است و اگر کوتاهی میشود به این معنی نیست ک دولت توجهی به این بخش ندارد.
انتهای پیام
