حتما نام گرند کانیون، جزایر گالاپاگوس و آبشار آنجل ونزوئلا را شنیده اید، حتی شاید نام برخی شگفتیهای طبیعی گمنام را هم شنیده باشید. اما هرچقدر هم سفر کرده باشید یا مطالعه کرده باشید، همیشه چیزهای پنهانی روی زمین وجود دارد که از آنها اطلاع نداشته باشید.
کرکجوفل (Kirkjufell)
کوه کرکجوفل با عکسهای خیره کنندهای که گردشگران از آن گرفته اند، مشهور شده است. این کوه در شبه جزیره «Snaefellsnes» در ایسلند واقع شده است و هیچ چیز قابل توجهی در مورد خود کوه وجود ندارد. این بزرگترین کوه یا مرگبارترین کوه ایسلند نیست، و حتی نمیتوان ادعا کرد یکی از آتشفشانهایی است که ایسلند را به خاطر تولید یک سوم گدازههای بازالت تاریخ جهان مشهور کرده است.
اما چیزی که کرکجوفل را متمایز میکند، چشم انداز فوق العاده زیبای آن است. از منظره سرزمین میانه گرفته تا آبشارهای سهگانهای که یک رود زلال کریستالی در پای کوه را تغذیه میکنند، همگی یک پرتره کامل از ایسلند ایجاد میکنند. همچنین یکی از بهترین مکانها برای دیدن شفقهای قطبی است.
کانو کریستالز (Cano Cristales)
کانو کریستالز که مردم محلی آن را با نام «رودخانه پنج رنگ» میشناسند، یک بهشت پنهان واقعی است. این رودخانه که در میان کوههای کلمبیا قرار گرفته، تنها دو راه دسترسی دارد و هر دوی آنها با هواپیما هستند. رنگهای رودخانه ناشی از ترکیب جلبک ها، رنگ طبیعی سنگهای رودخانه و رنگ آبی آب هستند.
از آنجا که این رنگ را موجودات زنده به وجود آورده اند، دائما تغییر میکند، مثل یک نقاشی آبرنگ زنده که خداوند آن را کشیده است. بهترین زمان برای دیدن رودخانه پنج رنگ تابستان است، وقتی گرما درخشانترین سایههای قرمز را ایجاد میکند. علاوه بر رنگهای خیره کننده و تنوع زیستی باورنکردنی این منطقه، رودخانه پنج رنگ روی قدیمیترین صخرههای دنیا جریان دارد: سپر گویان که حدود ۱.۲میلیارد سال پیش شکل گرفته است.
آبشار خونی یخچال تیلور
قطب جنوب معمولا جزء مکانهایی نیست که هنگام تصور کردن بهشت به ذهنتان خطور میکند، اما همان قدر که آب و هوایش سخت و فراموش نکردنی است، منظرهاش هم زیبا است. هرچه در این قاره یخی بیشتر کاوش کنید، شگفتیهای بیشتر و بیشتری پیدا میکنید که زیر یخ پنهان شده اند. یک مثال جالب از منحصربهفرد بودن قطب جنوب را میتوان در یخچال طبیعی تیلور یافت، که یک جریان آب دائمی غنی از آهن و فوق شور از آن خارج میشود. این یخچال در سال ۱۹۱۱ توسط کاوشگری به نام «توماس گریفیت تیلور» کشف شد که گمان میکرد این رنگ قرمز ناشی از یک باکتری ناشناخته است. تا اینکه مدتها بعد دلیل واقعی این چشمه قرمز رنگ پیدا شد، یک استخر زیرزمینی باستانی از آب شور که حدود ۴۰۰ متر زیر سطح یخ قرار دارد.
در دوره میوسن، حدود ۵میلیون سال پیش، سطح آب اطراف قطب جنوب آنقدر بالا رفت که آب شور روی زمینی که قبلا خشک بود را گرفت. وقتی اقیانوس عقب نشینی کرد، دریاچهای به وجود آمد که بعدا به تدریج با یخچال پوشیده شد تا اینکه کاملا از سطح جدا شد. باتوجه به فقدان اکسیژن، دریاچه تقریبا به همان حالت باقی ماند و به یک کپسول زمان پنج میلیون ساله تبدیل شد. میکروبهایی در آن وجود دارند که از دوره میوسن بدون تغییر باقی مانده اند و عامل تجزیه رسوبات آهن در آب شور هستند. وقتی آب سرشار از آهن به سطح میرسد و برای اولین بار در تماس با اکسیژن قرار میگیرد، آهن هیدروکسید بلافاصله واکنش میدهد و آبشار قرمز زنگ زدهای ایجاد میکند.
چشمههای داغ بپو (Beppu)
یکی از مناطق اصلی چشمههای آبگرم جهان در بپوی ژاپن واقع شده است. بیش از ۲۵۰۰ چشمه در این منطقه وجود دارد. این چشمهها به اصطلاح «هشت جهنم» نامیده میشوند، چون هشت منطقه اصلی وجود دارد که هر کدام نوع منحصربه فردی از چشمهها را تولید میکنند. جهنم برکه خونین، با آهن اشباع شده و آب و بخار آن را به رنگ قرمز تیره درآورده است.
سایر جهنمها از جمله جهنم کوه شیطان محل زندگی حدود ۸۰ تمساح است؛ جهنم برکه سفید حاوی اسید بوریک است که باعث شده آب، غلظت شیر را داشته باشد؛ و جهنم سر تراشیده اونیشی حاوی گل جوشان است که شبیه سرهای تراشیده راهبان هستند.
همه سیستمهای تجاری اطراف چشمه ها، به شما امکان خرید سبزیجات پخته شده در بخار این جهنمها یا تخم مرغهایی که در آب چند رنگ آنها آبپز شده اند را میدهند. همچنین چشمههای کوچکتری وجود دارد که به اندازه کافی خنک هستند که بتوانید پایتان را در آن بگذارید، اگرچه در چشمههای اصلی شنا ممنوع است و دمای برخی از آنها به ۱۵۰ درجه سانتیگراد میرسد.
دریاچه خالخالی
دره اوکاناگان (Okanagan) در مرز جنوبی بریتیش کلمبیا قرار دارد. قبایل بومی هزاران سال در این دره زندگی و جنگ میکردند و افسانههای آنها تا به امروز باقی مانده است. یکی از معروفترین افسانههای آنها درباره نبردی است که در تپههای اطراف دریاچه خال خالی اتفاق افتاد. در این نبرد، هر دو طرف آتش بس اعلام کردند و به مردان خود اجازه دادند با هم در آبهای سرشار از موادمعدنی دریاچه خال خالی استحمام کنند.
خواص درمانی دریاچه هنوز هم تبلیغ میشود. غلظت بالایی از ۱۱ ماده معدنی مختلف از جمله کلیسم و منیزیم سولفات و مقادیر کمی از تیتانیوم و نقره در آن وجود دارد. در تابستان که آب دریاچه تقریبا بخار میشود، رسوبات شیمیایی موادمعدنی به شکل گودالهای مدور در میآید و هر گودال رنگ متفاوتی دارد.
ساحل سرخ پانجین (Panjin)
این منظره لاکی رنگ زیبا در چین و در نزدیکی شهر پانجین واقع شده است. این منطقه در میان یک تالاب بسیار بزرگ و گسترده در دلتای رودخانه لیائو قرار دارد، اما تنها بخش تالاب نیست که چنین رنگ زیبایی دارد. این ساحل به جای ماسه، پوشیده از خاک به شدت قلیایی است که برای رشد بیشتر گیاهان بسیار مناسب نیست. اما بستر مناسبی برای رشد نوعی جلبک به نام «Suaeda salsa» است که کل مساحت ۵۷۰۰ کیلومتر مربعی آن را کاملا اشغال کرده و یک ساحل سرخ رنگ ایجاد کرده اند.
این جلبک دریایی در تابستان به رنگ سبز تیره در میآید، زیباست، اما زیاد خیره کننده نیست. اما در پاییز، به رنگ قرمز آتشین در میآید و ساحل را به یک منظره تماشایی تبدیل میکند. بیشتر مساحت ساحل برای حفظ اکوسیستم حساس آن، به روی گردشگران بسته است، اما بخش کوچکی از آن باز است.
آبگیرهای پاموققلعه
بی شک یکی از منحصربهفردترین مناظر جهان، آبگیرهای تراورتن صخرهای در پاموققلعه در ترکیه است. تراورتن نوعی سنگ آهک است که در بسیاری از چشمههای آبگرم جهان یافت میشود. وقتی چشمه به سطح میرسد، تراورتن به یک ساختار پلهای سخت و محکم تبدیل میشود که آب چشمه را نگه میدارد و منظره افسانهای خلق میکند. لایههای آبگیرهای زلال روی یکدیگر قرار دارند. آنها هر کجا که تشکیل شوند، معمولا زیبا هستند.
پاموق قلعه محل باستانی شهر یونانی هیراپولیس بوده و به معنای «قلعه پنبه ای» است و از دور، کاملا شبیه یک قلعه پنبهای است. آبگیرها ابتدا از کلسیم کربنات نرم تشکیل میشوند و بعدا به شکل تراورتن سخت میشوند. به دلیل کلیسم زیاد، نتیجه نهایی تپهای به سفیدی برف است.
ژانگی دانکسیا (Zhangye Danxia)
پارک زمین شناسی ژانگی دانکسیا در جنوب غربی چین واقع شده و چند ویژگی غیرعادی دارد. شاید شگفت انگیزترین ویژگی آن کوههای رنگارنگ باشد. این رنگ آمیزی سورئال ناشی از ماسه سنگهای قرمز و ذخایر معدنی طبیعی است که طی ۲۴میلیون سال شکل گرفته اند. هر نوار را ماده معدنی متفاوتی تشکیل میدهد و به مرور زمان، آنها لایه لایه روی هم شکل گرفته و یک طرح رنگین کمانی تشکیل داده اند. فرسایش ناشی از باد و باران هم سطح کوهها را صیقل داده است.
چین تنها جای جهان است که چنین پدیده معدنی دارد و تعدادی از این اراضی جزء میراث جهانی یونسکو شده اند. شهر ژانگی روی این منطقه ملی سرمایه گذاری کرده و دهها شرکت گردشگری وجود دارد که گردشگران را به این کوههای رنگین کمانی میبرند.
دریاچه رتبا (Retba)
این دریاچه چند نام دارد که مردم محلی و گردشگران روی آن گذاشته اند، اما همه آنها معنای یکسانی دارند: «دریاچه صورتی». شاید این نام زیاد خلاقانه نباشد، اما دقیقترین نام برای آن است. دریاچه رتبا در سنگال واقع شده و فقط با یک نوار نازک از تپههای شنی از اقیانوس اطلس جدا میشود. به خاطر همین جداسازی جغرافیایی، گونهای از جلبکها به نام «Dunaliella salina» در آبهای گرم این دریاچه رشد کرده اند.
جلبکهای دونالیلا فقط در چند جای دنیا یافت میشوند و عاشق نمک هستند، این خوب است، چون دریاچه صورتی به اندازه دریای مرده شور است. دونالیلا برای زنده ماندن در چنین جای شوری یک رنگدانه قرمز تولید میکند که به آن اجازه میدهد نور بیشتری از خورشید جذب کرده و بتا کاروتن تولید کند که به عنوان ضدنمک عمل میکند. هرچه دریاچه شورتر میشود، رنگ قرمز سیرتر میشود. در برخی فصول خشک، این دریاچه رنگی میگیرد که فقط میتوان آن را «خونی» توصیف کرد.
پارک ملی لینسویز ماراینسیز (Lencois Maranhenses)
یک آبادی در وسط بیابان، منظره خیره کنندهای ایجاد میکند، اما تعداد آنها کم و در مناطق خشک جهان هستند. اما پارک ملی لینسویز ماراینسیز استثنا است. این پارک پوشیده از ماسه در شمال شرقی برزیل قرار دارد و در واقع بیابان نیست، با اینکه به نظر میرسد باشد. این پارک درست خارج از جنگل آمازون قرار دارد و به اندازه جنگلهای گرمسیری بارندگی دارد. ولی آب باران بین تپهها جمع میشود و هزاران هزار تالاب جداگانه را تشکیل میدهد که تا آنجا که چشم کار میکند کشیده شده اند.
هر تالاب به عنوان یک اکوسیستم کاملا منحصربه فرد عمل میکند. با اینکه این تالابها هیچ ورودی یا خروجی ندارند، بسیاری از آنها پر از ماهیهایی هستند که توسط مرغهای دریایی به شکل تخم به این برکهها آورده شده اند. اما چون این زمینهای ماسهای عمدتا فاقد موادمغذی هستند، گیاهان بسیار کمی در آن رشد میکنند و این منطقه را به ترکیبی از دو جهان تبدیل میکنند، مثل آب و روغنی که در یک ظرف قرار دارند.
