نطقه‌ی حفاظت‌شده تیزشاخ عربی، عمان

سه جاذبه شگفت‌انگیزی که از میراث جهانی یونسکو حذف شدند

از چهار گونه‌ی بز کوهی که از سرده‌ی تیزشاخ هستند، سه گونه بومی مناطق خشک آفریقایی محسوب می‌شوند، در حالی که ریشه‌ی یکی از آن‌ها به بیابان‌ها و تپه‌های ساحلی شبه‌جزیره‌ی عربستان برمی‌گردد. با اینکه تیزشاخ عربی در سال ۱۹۷۲ به‌دلیل شکارشدن و تخریب زیستگاه، به‌عنوان گونه‌های در معرض انقراض طبقه‌بندی شد، اما تعدادی از این حیوانات در آمریکا با موفقیت تولیدمثل کردند و یک دهه بعد دوباره به حیات‌وحش عمان بازگردنده شدند.

سلطان قابوس، منطقه‌ی حفاظت‌شده تیزشاخ عربی را به‌منظور احیای جمعیت تیزشاخ‌ها، در سال ۱۹۸۲ تأسیس کرد

سلطان قابوس بن سعید، منطقه‌ی حفاظت‌شده تیزشاخ عربی (Arabian Oryx Sanctuary) را به‌منظور احیای جمعیت تیزشاخ‌ها، در سال ۱۹۸۲ تأسیس کرد؛ اقدامی که سال ۱۹۹۴ مورد تأیید یونسکو قرار گرفت و در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید. علاوه بر ۴۵۰ تیزشاخی که در سال ۱۹۹۶ در این منطقه رها شدند، این ذخیره‌گاه طبیعی محل پرورش گرگ‌ عربی، غزال عربی، هوبَره آفریقایی در معرض انقراض و سایر گونه‌های مهم نیز به حساب می‌آمد. متأسفانه، روزهای اوج این منطقه‌ی حفاظت‌شده بسیار کوتاه بود؛ چراکه دولت عمان پس از کشف نفت در این محدوده در سال ۲۰۰۷، ابعاد این منطقه را کوچک کرد. در آن زمان جمعیت تیزشاخ عربی به نصف کاهش یافته بود که یکی از علل آن، تداوم شکار محسوب می‌شد. به‌دنبال تصمیم عمان برای کاهش چشمگیر اندازه‌ی پارک و به‌خطرانداختن زندگی تیزشاخ‌ها، کمیته‌ی میراث جهانی در تصمیمی دشوار در ژوئیه‌ی ۲۰۰۷، منطقه‌ی حفاظت‌شده تیزشاخ عربی را از فهرست میراث جهانی حذف کرد تا اولین مکانی باشد که از این فهرست خط می‌خورد.

دره درسدن اِلبه، آلمان

دو سال پس از حذف منطقه‌ی حفاظت‌شده تیزشاخ عربی عمان از فهرست میراث جهانی، دره‌ی اِلبه (Elbe Valley) در درسدن آلمان نیز به سرنوشتی مشابه دچار شد. این دره، یک گذرگاه فرهنگی در طول تاریخ به حساب می‌آمد که روزگاری آن را به‌خاطر سهمش در منظر معماری اروپا، با فلورانس مقایسه می‌کردند. دره‌ی البه به‌واسطه‌ی بیش از ۱۶ کیلومتر آثار هنری‌ای که در امتداد رودخانه‌ی البه قرار دارد، در سال ۲۰۰۴ به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شد. این آثار هنری از کاخ Pillnitz به سبک باروک تا پل‌ها و قطارهای کابلی که قدمت‌شان به انقلاب صنعتی برمی‌گردد و هرگونه توسعه‌ی شهری در قرن ۱۸ و ۱۹ را در بر می‌گیرد. خود دره نیز به‌خاطر چشم‌انداز و گیاهانش شهرت دارد که نمونه‌اش را می‌توان در محوطه‌ی وسیع مراتع یا باغ‌های بزرگ مشاهده کرد. گرچه بخش اعظم دره در جریان بمباران درسدن در جنگ جهانی دوم ویران شد؛ اما چشمگیرترین بناهای تاریخی آن مدت‌ها قبل‌تر از ثبت در میراث جهانی یونسکو مورد بازسازی قرار گرفتند. شاید تعجب کنید که چطور این دره‌ی بازسازی‌شده دیگر واجد شرایط دریافت تأییدیه‌ی فرهنگی یونسکو نبود. در واقع مشکل اصلی، ساخت پل Waldschlosschen با چهار لاین روی این رودخانه بود.

پس از سال‌ها تلاش و درخواست سازمان ملل و دولت آلمان برای کنارگذاشتن این پروژه، شورای شهر درسدن با رد بودجه‌ی فدرال که برای ساخت تونل پیشنهاد شده بود، برنامه‌ی خود را برای ساخت پلی روی رودخانه‌ی البه به‌منظور کاهش ترافیک اجرایی کرد. با وجود هشدارها مبنی بر حذف این دره از فهرست جهانی یونسکو و متعاقباً آسیب به گردشگری این منطقه، اکثر شهروندان از این طرح حمایت کردند. کار ساخت پل در سال ۲۰۰۷ آغاز و در سال ۲۰۱۲ به پایان رسید. به این ترتیب در سال ۲۰۰۹ بود که دره‌ی البه از فهرست جهانی یونسکو کنار گذاشته شد.

کلیسای جامع باگراتی، گرجستان

تا این لحظه فقط دو محوطه‌ی تاریخی و فرهنگی از فهرست جهانی یونسکو حذف شده‌اند، هرچند که یک مکان دیگر نیز وجود دارد که همین اتفاق برای نیمی از آن افتاده است. کلیسای جامع باگراتی و صومعه‌ی گلاتی در کوتائیسی گرجستان، در سال ۱۹۹۴ به‌ترتیب به‌عنوان نمادهایی از معماری گرجستان و قطب‌های زندگی اجتماعی در قرن ۱۰ و ۱۲ به ثبت میراث جهانی یونسکو رسیدند. پس از نوسازی‌های اساسی در کلیسای قرون وسطایی باگراتی که به‌طور جدی اعتبار و ارزش تاریخی آن را خدشه‌دار کرد، این محوطه‌ی مقدس در سال ۲۰۱۷ از فهرست یونسکو حذف شد؛ در حالی که صومعه‌ی گلاتی با سازه‌هایی که در فاصله‌ی قرن ۱۲ تا ۱۷ ساخته شده‌اند، همچنان جزو میراث جهانی به حساب می‌آید.

برخلاف کلیسای باگراتی، در گذر زمان تقریباً هیچ دخل‌وتصرفی در صومعه‌ی گلاتی صورت نگرفته است. این صومعه در زمان امپراتوری بیزانس ساخته شد و نمای بیرونی سنگی و قوس‌دار آن نشان‌دهنده‌ی عصر طلایی معماری گرجستان است؛ در عین حال که در فضای داخلی آن، موزاییک‌هایی به چشم می‌خورد با طرح‌هایی نظیر مریم مقدس و کودکی حضرت مسیح که زینت‌بخش برآمدگی کلیسای اصلی شده‌اند، علاوه بر این، نقاشی‌های دیواری خارق‌العاده و ظریفی هم در داخل این مجموعه خودنمایی می‌کنند. صومعه‌ی گلاتی، یکی از بزرگ‌ترین صومعه‌های ارتدکس قرون وسطایی به شمار می‌رود و از آن جهت اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند که مثل یک دانشگاه، برای سال‌ها الهام‌بخش پیشرفت علمی و دانشگاهی بوده است، به همین دلیل به‌عنوان یکی از تاریخی‌ترین جاذبه‌های گرجستان که به بهترین شکل ممکن محافظت شده است، این جایگاه را در فهرست جهانی یونسکو به دست آورد.

چگونه ویزای ارمنستان بگیریم

انواع روادید ارمنستان

• ویزای توریستی: این ویزا برای  سفر به ارمنستان جهت دیدار با آشنایان (دوستان)، الحاق به اعضای خانواده، گردشکری (استراحت)، درمان، تحصیل در موسسات آموزشی جمهوری ارمنستان، شرکت در برنامه‌ها ‌و همایش‌های ورزشی، فرهنگی، علمی و سایر برنامه‌هائی که در جمهوری ارمنستان برگزار می‌شود، اجرای برنامه‌های کوتاه مدت کمک‌های انسان دوستانه، کمک‌های فنی، خیریه و مالی، شرکت در مذاکرات کار آفرینی، ایجاد شغل، انجام فعالیت‌های اقتصادی (تاسیس بنگاه تجاری، تاسیس شعبه یا نمایندگی شرکت‌های تجاری خارجی در جمهوری ارمنستان، سرمایه‌گذاری در جمهوری ارمنستان، صادرات و واردات کالا و خدمات صادر می‌شود. همچنین، روادید یکبار یا چندبار ورود با اعتبار یک ساله برای پرسنل شرکت‌های هوائی بین‌المللی یا وسایل نقلیه حمل کالا و مسافر در زیرمجموعه ویزای گردشگری قرار می‌گیرند.
• روادید دولتی: این نوع از روادید برای افرادی است که برای افرادی که دارای گذرنامه دولتی (خدمت) هستند.
• روادید دیپلماتیک: این نوع از روادید برای افرادی صادر می‌شود که برای افرادی که دارای گذرنامنه دیپلماتیک یا وضعیت دیپلماتیک هستند.
• روادید تزانزیتی: روادید یکبار ورود یا چند بار ورود یک‌ ساله برای توقف سه روزه با تمدید حداکثر تا چهار روز برای افرادی که از طریق خطوط هوائی یا وسایل نقلیه زمینی از جمهوری ارمنستان عبور می‌کنند.

ویزای توریستی ارمنستان

اگر قصد سفر به ارمنستان را دارید، دیگر جای نگرانی برای طی مراحل اداری دریافت ویزا وجود ندارد، زیرا از خرداد ماه سال ۱۳۹۵ توافق‌نامه‌ای به‌منظور توسعه و بهبود روابط همه جانبه دولت‌های ایران و ارمنستان به امضا رسیده است که بنا به مفاد آن شهروندان هر دو کشور می‌توانند بدون نیاز به دریافت ویزا و با گذرنامه‌های عادی از مرز دو کشور عبور کنند. شرایط این ویزا مشابه ویزای گردشگری ترکیه است.

_{مسیر زمینی سفر به ارمنستان}

هدف از عقد این توافق‌نامه توسعه صنعت گردشگری و تسهیل رفت‌وآمد گردشگران دو کشور است. در این رابطه، طبق آمار اعلام شده از جانب دولت ارمنستان در سال ۲۰۱۵ حدود ۱۴۴،۰۰۰ نفر شهروند ایرانی از مرز این کشور عبور کرده‌اند که نسبت به سال ۲۰۱۴، بیست و چهار درصد رشد داشته و اغلب این سفرها در ایام تعطیلات نوروز انجام شده است.

تا پیش از این، شهروندان ایرانی عازم ارمنستان می‌توانستند با مراجعه به سفارت ارمنستان در تهران ویزای خود را در مدت ۲۴ ساعت دریافت کنند. البته گردشگران ایرانی در صورت سفر هوایی می‌توانستند ویزای خود را با هزینه‌ای معادل با هزینه ویزا در سفارت ارمنستان در ورود به فرودگاه بین المللی زوارتنوتس دریافت کنند.

همچنین، امکان دریافت ویزا در پایانه‌ مرزی زمینی نوردوز در صورت سفر با اتوبوس و خودروی شخصی نیز فراهم بوده و در این صورت گردشگران علاوه بر هزینه ویزا ملزم به پرداخت هزینه‌های جانبی از جمله بیمه و عوارض ورود به خاک ارمنستان بودند.

_{فرودگاه بین المللی ایروان}

مدارک لازم برای ویزای ارمنستان

در هنگام سفر به این کشور نیز باید گذرنامه از اعتبار کافی برخوردار باشد.

گردشگران: عامل تشدید خشکسالی در بالی

رشد گردشگری بالی

در بحبوحه‌ی خشکسالی در اندونزی که زندگی ۵۰ میلیون نفر را تحت‌الشعاع قرار داده است، مقامات محلی بالی به فساد و تغییر مسیر آب به‌نحوی که به روستاهای دچار خشکسالی آب‌رسانی نشود، متهم شده‌اند. ویبکه لنگ‌کانگ (Vibeke Lengkong)، از یک خیریه‌ی محلی، می‌گوید:

دولت برای تغییر مسیر آب از دریاچه‌های مرکزی، لوله‌کشی کرد؛ اما به‌واسطه‌ی کمبود بودجه و فسادی که در همه‌ی سطوح دولت بالی ریشه دوانده است، هیچ آبی در این لوله‌ها جاری نشد. آن‌ها راجع به تأمین نیازهای اساسی مردم صحبت می‌کنند، اما مقادیر زیادی آب را به شرکت‌هایی مثل کوکا کولا می‌فروشند که کارخانه‌های بزرگی در بالی دارند. گردشگران به‌طور متوسط، دو تا چهار هزار لیتر آب در روز مصرف می‌کنند، این میزان‌ آب شامل آب مورد استفاده در ویلاها و تفرجگاه‌های لوکس و همین‌طور استخرها، باغ‌ها، زمین‌های گلف و کارهای ساختمانی می‌شود.

دولت بالی به‌منظور مقابله با خشکسالی، شروع به ساخت سدهای جدید و حفر چاه کرده است، در حالی که فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر می‌گوید، ۱۰۵ هزار لیتر آب شرب بین مردمی توزیع کرده است که عمدتاً در منطقه‌ی Karang Asem تا شرق جزیره ساکن هستند. فصل بارندگی به‌طور سنتی در ماه نوامبر (آبان) آغاز و مایه‌ی خوشحالی مردم مناطقی می‌شود که از ماه آوریل هیچ بارانی نداشته‌اند، با این حال پدیده‌ی هواشناسی ال نینو در سال جاری می‌تواند آغاز فصل بارش را تا اواخر ژانویه به تأخیر بیندازد.

خشکسالی، شیوه‌ی زندگی سنتی مردم در مناطق مختلف این جزیره را تهدید می‌کند، از جمله سیستم آبیاری سوبک (Subak) که برای محصول برنج و مزارع شالیکاری به کار می‌رود. آنتون مهاجر (Anton Muhajir)، یک روزنامه‌نگار محلی که با بحران آب آشنایی دارد، می‌گوید:

معتقدم که بالی در معرض خطری واقعی قرار دارد. برخی از دوستانم مجبور به ترک خانه‌های اجدادی خود در دنپاسار شده‌اند؛ چراکه آب چاه‌های آن‌ شور شده است. در جاتیلوی (Jatiluwih)، همان‌جایی که هر روز هزاران گردشگر برای دیدن زیباترین تراس‌های برنج بالی، روانه‌ی آن می‌شوند، کشاورزان برای پمپاژ آبی که مجبور هستند از جنوب جزیره خریداری کنند، از لوله‌های پلاستیکی استفاده می‌کنند، چراکه چشمه‌های کوهستان در حال خشک‌شدن هستند. در حال حاضر هم خشکسالی را داریم که نه‌فقط در بالی، بلکه تقریباً در همه‌ی استان‌های اندونزی به چشم می‌خورد.

استروما کول نیز معتقد است که دولت باید بین منابع و رشد گردشگری، تعادل برقرار کند. او در ادامه می‌گوید:

آب دریاچه‌ها را می‌توان به‌طور عادلانه در سراسر جزیره توزیع کرد یا درست مثل اتفاقی که اکنون جریان دارد، بخش زیادی از آن را به شکلی افراطی برای گردشگری مورد استفاده قرار داد. مقامات در حال ساخت سد روی رودخانه‌ها هستند تا آب آن‌ها را به مناطق جنوبی منتقل کنند، در حالی که می‌توان این آب را به بخش‌های شمالی هدایت کرد. روستاهای مناطق شمالی به‌دلیل خشکسالی نیست که با معضل کمبود آب مواجه هستند، بلکه سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌ها، آن‌ها را به این روز انداخته است.

اولین‌ باری نیست که رشد گردشگری در بالی منجر به نگرانی شده است. در سال ۲۰۱۷، پس از آنکه تعدادی از معروف‌ترین سواحل بالی با افزایش روزافزون زباله‌های پلاستیکی مواجه شدند، مقامات جزیره «وضعیت اضطراری زباله» اعلام کردند. کارگرانی به سواحل سمینیاک، جیمباران و کوتا اعزام شدند که جز شلوغ‌ترین سواحل بودند و در تمیزترین روزها، تا ۱۰۰ تن زباله به‌صورت روزانه جمع‌آوری می‌کردند.

سازمان غیردولتی IDEP نیز در گزارشی اعلام کرد که چندین سال قبل، موج‌های دو متری مملو از زباله در جزیره اتفاق افتاده است.