نویسنده: خبرگزاری ایران امیر

به گزارش خبرنگار مهر، توسعه و تثبیت فناوری فضایی در کشور با هدف حرکت به سمت مدارهای با ارتفاع بالا از سطح زمین (GEO) به تازگی سرعت بیشتری یافته و قرار است ماهواره های ایرانی یکی پس از دیگری با پرتاب به فضا و گام های استوار، این موفقیت را رقم بزنند.

تثبیت فناوری فضایی در کشور با پرتاب ماهواره «ظفر» توسط ماهواره بر ایرانی «سیمرغ» در دستور کار قرار دارد و مطابق با آخرین اعلام مسئولان، این ماهواره به زودی در مدار زمین قرار خواهد گرفت.

ایران در پرتاب این ماهواره، فناوری فضایی ماهواره های سنجشی با ماموریت تصویربرداری با دقت ۲۵ متر را تست خواهد کرد و پس از آن در صورت موفقیت این ماهواره، برای رسیدن به ماهواره هایی با دقت تصویربرداری یک متر آماده می شود.

نقشه راه فناوری فضایی ایران نشان می دهد که کشورمان پرتاب چندین ماهواره را تا افق ۱۴۰۴ برای تثبیت فناوری فضایی در مدار ۳۶ هزار کیلومتری بالای زمین (ژئو) در برنامه دارد و این مسیر را با ماهواره «ظفر» آغاز خواهد کرد.

گام اول؛ ماهواره «ظفر» تحویل وزارت دفاع شد

ماهواره «ظفر» روز ۲۹ دی ماه ۹۸ پس از حدود ۳ سال فعالیت بی وقفه بیش از ۸۰ متخصص فضایی از سوی دانشگاه علم و صنعت به سازمان فضایی ایران برای ارائه به وزارت دفاع، تحویل داده شده تا مقدمات قرارگیری آن در پایگاه پرتاب برای اعزام با ماهواره بر ایرانی «سیمرغ»، طی شود.

این ماهواره در دو نسخه و با مأموریت تصویربرداری ساخته شده و هدایت، کنترل و دریافت و ارسال داده به ۳ ایستگاه زمینی از جمله ماموریت‌هایی است که برای آن پیش‌بینی شده است؛ تصویربرداری، ذخیره و ارسال داده و اندازه‌گیری تشعشات فضایی از جمله ویژگی‌های کاربردی ماهواره «ظفر» است که قرار است در صورت استقرار در مدار پایین زمین و ارتفاع بالای ۵۰۰ کیلومتری زمین، در هر ۹۴ دقیقه به دور کره زمین بچرخد و روزانه حدود ۱۵ بار اطلاعات مدنظر را به زمین مخابره کند.

محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات، در آخرین اظهارات خود در مورد آخرین وضعیت ماهواره «ظفر» که گفته می شود در دهه فجر امسال به فضا ارسال می شود، اعلام کرد: ماهواره بر «سیمرغ» در سایت پایگاه زمینی پرتاب مستقر شد و ماهواره «ظفر» را تا ارتفاع ۵۳۰ کیلومتری زمین خواهد برد. این ماهواره بر بیش از ۸۰ تن وزن دارد. از لحظه شروع تا پایان عملیات حدود ۸ دقیقه طول می‌کشد؛ ۸ دقیقه نفس‌گیری که امیدوارم در پایانش به مدد حضرت زهرا (س) بتوانیم تصاویر ارسالی «ظفر» را دریافت کنیم.

وی درباره دلایل هزینه کرد ساخت ماهواره و مزایای آن نیز گفت: هزینه ساخت دو ماهواره ظفر ۱ و ۲ کمتر از دو میلیون یورو شده و عمر متوسط آن نیز ۲ و نیم سال خواهد بود؛ این درحالی است که ارزش تصاویر ارسالی این ماهواره بیش از ۱۰ میلیون یورو است؛ یعنی اگر تصاویر را بخواهیم بخریم و به ما بدهند و تحریم را بهانه نیاورند، باید این مبلغ را پرداخت کنیم.

گام دوم، ماهواره های ایرانی برای استقرار در مدار زمین آماده می شوند

وزیر ارتباطات همچنین با تاکید بر اینکه به استقرار ماهواره «ظفر» در مدار امیدوار هستیم، گفت: برای ۵ ماهواره دیگر هم برنامه زمانبندی استقرار در مدار نهایی شده است.

اگرچه اسامی این ماهواره ها رسما گفته نشد اما به نظر می رسد منظور از ۵ ماهواره اعلام شده از سوی وزیر ارتباطات، ماهواره های مخابراتی و سنجش از دوری است که پیش از این توسط متخصصان فضایی کشور مراحل ساخت را طی کردند. از جمله این ماهواره ها می توان به ماهواره های «ناهید یک»، «پارس یک»، «ظفر ۲ »و «پارس ۲ » اشاره کرد؛ در همین حال ماهواره های «ناهید ۲ » و «پیام ۲» نیز در فازهای طراحی و ساخت قرار دارند.

بررسی ها نشان می دهد که ماهواره «ظفر ۲ » نسخه دیگری از «ظفر یک» است که از لحاظ عملکرد تصویربرداری، نسخه کاملتری از این ماهواره به نظر می رسد. به نحوی که ماهواره «ظفر یک» با قابلیت عکس‌برداری رنگی با قدرت تفکیک بهتر از ۲۵ متر و ماهواره «ظفر دو»، با قابلیت عکسبرداری با قدرت تفکیک بهتر از ۱۶ متر طراحی شده است.

ماهواره مخابراتی «ناهید یک» نیز که در مراسم روز فناوری فضایی در بهمن سال ۱۳۹۵ رونمایی شد، در پژوهشکده سامانه های ماهواره پژوهشگاه فضایی ایران طراحی و ساخته شده و ماموریت‌های آن در راستای دستیابی به فناوری طراحی و ساخت ماهواره مخابراتی زمین‌آهنگ، مطرح است.

از آنجایی که رسیدن به دانش فنی ماهواره‌های مخابراتی زمین‌آهنگ از دیرباز از اهداف ملی کشور بوده و البته پیچیدگی‌های فنی و تکنولوژیکی بسیار زیادی پیش روی توسعه چنین فناوری قرار داشته، ماهواره مخابراتی «ناهید یک» به عنوان راه میانی برای دستیابی به بخشی از فناوری‌های مخابراتی زمین‌آهنگ تعریف شد و در مدار ۲۵۰ کیلومتری قرار می‌گیرد.

پس از آن نیز ماهواره مخابراتی «ناهید ۲ » در دستور کار پژوهشگاه فضایی قرار دارد که به عنوان ماهواره عملیاتی برای قرارگرفتن در مدار با ارتفاع بالای زمین (ژئو) طراحی شده و مأموریت آن ارائه خدمات مخابراتی است.

ماهواره سنجشی «پارس یک» نیز از دیگر ماهواره هایی است که به نظر می رسد مراحل ساخت خود را توسط پژوهشگاه فضایی به اتمام رسانده است.

ماهواره های سنجشی با عنوان «پارس ۱ »و «پارس ۲ » نامگذاری شده اند که قدم به قدم از نظر رزولوشن تصاویر، طول عمر و عملکرد، بهبود پیدا خواهند کرد و عملیاتی تر می شوند. برنامه ریزی شده که ماهواره «پارس ۲ » به عنوان یکی از اهداف سند چشم انداز ۱۴۰۴ در مدار بالای زمین استقرار یابد. این ماهواره الگوی مشارکت همه جانبه دانشگاه ها و شرکتهای خصوصی را در پی خواهد داشت و دانشگاههایی مانند دانشگاه امیرکبیر، علم و صنعت و شریف در این پروژه همکاری دارند.

ماهواره «پیام ۲» نیز از سوی دانشگاه امیرکبیر مراحل اولیه قرارداد را طی می کند و طبق گفته رئیس این دانشگاه تا یک سال آینده فاز اولیه طراحی مفهمومی آن آماده می شود.

احمد معتمدی در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه قرارداد فاز نخست این پروژه با سازمان فضایی ایران به عنوان کارفرما منعقد شده است، گفت: «پیام ۲» یک گام جلوتر برای دستیابی به تکنولوژی فضایی نسبت به ماهواره «پیام یک» محسوب می شود که ماهواره ای بزرگتر خواهد بود و با وزنی حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم، دقت تصویربرداری را به یک متر می رساند.

وی با بیان اینکه این ماهواره در کلاسی بالاتر از «پیام یک» طراحی و ساخته می شود، افزود: «پیام یک» با قدرت تصویربرداری ۴۰ متر ساخته شده بود.

رئیس دانشگاه امیرکبیر گفت: نمونه طراحی مفهومی و جزئیات و زیرساخت های این ماهواره تا یک سال آینده استخراج و آماده خواهد شد و پس از آن با محاسبه هزینه های دلاری و ریالی این پروژه، ساخت آن را آغاز خواهیم کرد.

گام سوم؛ گام به گام تا تسخیر فضا با ماهواره های ایرانی

در همین حال مرتضی براری رئیس سازمان فضایی ایران در گفتگو با خبرنگار مهر، از برنامه های ایران برای تسخیر فناوری فضایی با استقرار ماهواره های ایرانی در مدار زمین خبر می دهد و می گوید: پرتاب ماهواره های مخابراتی، سنجشی اپتیکی و راداری را در دستور کار داریم تا در نهایت به اهداف سند چشم انداز که ماهواره با دقت تصویربرداری یک متر است، دست یابیم.

وی با بیان اینکه در نقشه راه فضایی کشور، در حوزه ماهواره های اپتیکی، ماهواره های با دقت تصویربرداری ۲۵ متر، ۱۶ متر، ۵ متر، ۲.۵ متر و یک متر را در برنامه داریم، گفت: در این مسیر، تمرکزمان روی دقت عملکرد ماهواره ها با کاربردهای خاص خودشان است. در همین حال در حوزه ماهواره های راداری نیز برنامه ریزی صورت گرفته است.

معاون وزیر ارتباطات با تاکید بر اینکه پرتاب چندین ماهواره را در دست انجام داریم، افزود: طبق نقشه راه فضایی کشور برای رسیدن به تثبیت فناوری فضایی، سرعت پرتاب ماهواره ها را افزایش داده ایم تا بتوانیم به اهداف چشم انداز در سال ۱۴۰۴ که رسیدن به ماهواره های عملیاتی در مدار بالای زمین است، دست یابیم.

گام چهارم؛ در صورت عدم موفقیت، ناامید نمی شویم

رئیس سازمان فضایی ایران، روبرویی با ناشناخته ها و شناسایی ریسک ها را از جمله دلایل سرعت بخشیدن به روند فعالیت فضایی کشور در حوزه پرتاب ماهواره عنوان کرد و گفت: آمارها نشان می دهد که قابلیت اطمینان رسیدن ماهواره به مدار تا ۹۰ درصد، نیازمند ۴۰ بار پرتاب است. به بیان دیگر ۴۰ بار پرتاب نیاز است تا اطمینان از استقرار ماهواره در مدار، به ۸۰ تا ۹۰ درصد برسد. به همین دلیل با یک بار شکست نباید ناامید و متوقف شد.

براری با اشاره به اینکه سال گذشته پرتاب ماهواره اماراتی با پرتابگر «آریان فرانسه» شکست خورد، افزود: حتی پرتاب ماهواره با سایوز روسیه که بیش از ۴۰۰ پرتاب داشته نیز با شکست همراه بوده است.

وی گفت: این درحالی است که ما در ماهواره «پیام یک»  که دومین پرتاب عملیاتی مان محسوب می شد، توانستیم ماهواره را به سلامت از پایگاه پرتاب خارج کنیم و در مرحله اول ماهواره با سرعت ۲۴۰۰ متر بر ثانیه به مقصد رسید و تنها در مرحله دوم که با سرعت ۶۸۰۰ متر برثانیه حرکت کرد، ۴۰ ثانیه برای تزریق ماهواره در مدار، کم آورد.

معاون وزیر ارتباطات با اشاره به اینکه باید نیروی گریز از مرکز و نیروی جاذبه یکسان باشد تا ماهواره در مدار قرار گیرد، اضافه کرد: ماهواره «ظفر» با سرعت ۳۰ هزار کیلومتر در ساعت به فضا پرتاب می شود.

گام پنجم؛ توسعه فناوری ماهواره برها

رئیس سازمان فضایی ایران با تاکید بر توسعه فناوری ماهواره بر در کشور و با بیان اینکه اثبات قابلیت ماهواره برهای ایرانی صورت گرفته است، افزود: ماهواره بر «سفیر» تاکنون از میان ۱۰ پرتاب، ۴ پرتاب موفق داشته و به بیان دیگر ۴۰ درصد فعالیت آن موفق ارزیابی می شود. اما با وجودی که ریسک پرتاب از طریق این پرتابگر بالا بود، ماهواره بر «سیمرغ» برای پرتاب ماهواره «ظفر» در نظر گرفته شد.

وی گفت: با ماهواره برهای «سفیر»، «سیمرغ» و «سریر» برای برنامه های دستیابی به مدارهای ارتفاع لئو (حدود ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر) تعریف شده و قرار است فرآیند پرتاب ماهواره به مدار ۳۶ هزار کیلومتری زمین (ژئو) با ماهواره بر «سروش» طی شود.

معاون وزیر ارتباطات گفت: تست پرتاب ماهواره با سوخت جامد نیز در کنار سوخت مایع در دستور کار قرار دارد و از هر فناوری که هزینه کمتری داشته باشد استفاده می کنیم.

براری تاکید کرد: باید خودمان به مرحله تثبیت فناوری فضایی برسیم و این فناوری را تسخیر کنیم و منتظر همراهی سایر کشورها و وابسته به آنها نباشیم.

به گزارش مهر، ایران جزو ۹ کشور اول دنیا است که توانسته به باشگاه کشورهای صاحب چرخه فضایی بپیوندد و تمام ۶ رکن حوزه فضایی از طراحی و ساخت ماهواره، طراحی و ساخت پایگاه فضایی، ساخت ماهواره‌برها و ایستگاه کنترل، ایستگاه هدایت و پردازش داده‌های ماهواره‌ای توسط محققان داخلی، بومی‌سازی شده است.

با این وجود پیش بینی می شود در صورت موفقیت پرتاب ماهواره «ظفر» و استقرار موفق آن به مدت ۱.۵ سال در مدار زمین، وابستگی به سایر کشورها که هم اکنون تنها برای دریافت اطلاعات و تصاویر ماهواره ای است، کاهش یابد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از یورونیوز، به گفته کارشناسان شرکت لئولب آمریکا، سرعت این دو ماهواره در لحظه برخورد احتمالی ۳۲ هزار و ۸۰۰ مایل بر ساعت است و اگر این دو ماهواره با هم تصادف کنند، قطعات جدا شده آنها ممکن است به سایر ماهواره‌هایی که در اطراف جو زمین در حرکت هستند، آسیب برسانند.

لئولب شرکت ارائه دهنده خدمات مکان‌یابی ماهواره‌ای برای عملیات فضایی در اطراف جو زمین پیش‌بینی کرده است که اگر امشب تصادفی روی دهد، محل آن در ارتفاع ۵۰ تا ۱۰۰ پا از زمین و زمان آن حدود ۱۸ و ۹ دقیقه به وقت محلی خواهد بود.

یکی از تخصص‌های اصلی این شرکت کنترل فضاپیماها و اشیا پرنده در مدارهای دور زمین و پیش‌بینی برخورد احتمالی آنها است.

یکی از این دو ماهواره، «ماهواره نجومی فرو سرخ» یا آی‌آرای‌اس نام دارد که در سال ۱۹۸۳ به جو زمین فرستاده شده و حامل نخستین تلسکوپ فضایی فرو سرخ است که تنها کمتر از یک سال کار کرد.

ماهواره دیگر «جی‌جی‌اس‌ای-»۴ (یا ماهواره تثبیت شعاع گرانشی) نام دارد که یک ماهواره تحقیقاتی متعلق به نیروی هوایی ارتش آمریکاست و در سال ۱۹۶۷ به فضا فرستاده شده است. سازمان فضانوردی آمریکا، ناسا می‌گوید این ماهواره به هدف تحقیق در مورد اصول طراحی فضاپیماها به فضا فرستاده شده است.

دن سپرلی، مدیر شرکت لئولب با اعلام این که احتمال برخورد کامل و به اصطلاح شاخ به شاخ شدن دو ماهواره اندک است می‌افزاید: با این حال پیش‌بینی دقیق جزئیات برخورد احتمالی دو شئ کوچک از این فاصله دور مقدور نیست.

وی در مصاحبه‌ای گفت: اگر این دو ماهواره با هم برخورد کنند هزاران قطعه از آنها برای چندین دهه در مدار باقی خواهد ماند.

وی افزود: برخورد این دو سبب تشکیل ابری از بقایای شکسته آنها خواهد شد و از آنجا که این ابر تهدیدی برای سایر فضاپیماهاست، سایر ماهواره‌ها مجبور خواهند شد حتی‌الامکان مدار خود را عوض کنند. هر گونه تلاشی از این نوع سبب تشکیل کمربندی از قطعات خرد شده در دورتادور جو زمین می‌شود.

لئولب برای پایش حرکت ماهواره‌ها و اجرام آسمانی از شبکه‌ای از رادارهای ویژه استفاده می‌کند که روی زمین قرار دارند.

به گزارش خبرنگار مهر، مرتضی براری در صفحه اینستاگرام خود با پخش کلیپی از اولین تست عملیاتی پایگاه زمینی پرتاب ماهواره و استقرار ماهواره بر سمیرغ در آن نوشت: با همت و اراده ستودنی فرزندان این مرز و بوم، پایگاه فضایی حضرت امام خمینی (ره) در سمنان توسعه یافت.

وی با اشاره به وزن ۱۱۰۰ تنی، ارتفاع ۴۵ متری و قابلیت جابجایی ۸۰ متری این پایگاه، تاکید کرد: توسعه ایستگاه پرتاب‌های فضایی چابهار گام بعدی است.

براری از تکمیل مطالعات و طراحی‌های کلان پایگاه پرتاب‌های فضایی چابهار خبر داد.

به گزارش خبرنگار مهر، مراکز تبادل ترافیک داده شیراز با ظرفیت ۴۶۰ گیگابیت برثانیه برای جابجایی محتوای اینترنت در جنوب کشور، راه اندازی شده است. 

حمید فتاحی معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در توئیتر با اعلام این خبر نوشت: کیفیت خوب حق شماست.

وی افزود: با فعال شدن مراکز داده شیراز، کاربران مستقر در جنوب کشور، از این به بعد محتوای درخواستی خود را به جای مراکز داده تهران، از شیراز دریافت خواهند کرد.

معاون وزیر ارتباطات گفت: به زودی مراکز تبادل ترافیک داده (IXP ) در تبریز نیز با ظرفیت ۴۶۰ گیگابیت بر ثانیه راه اندازی می شود.

تا پیش از این مرکز تبادل ترافیک داده تنها در تهران فعال بود که با ظرفیت ۸ هزار و ۴۰۰ گیگابیت بر ثانیه، ترافیک اینترنت را جابجا می کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، بروز اختلال در سامانه ۲۰۲۱ مخابرات منطقه تهران به عنوان سامانه پاسخگویی به شکایات مشترکان، از روز گذشته آغاز شده است.

مخابرات منطقه تهران، ارتقاء سرور را دلیل این اختلال عنوان و اعلام کرده است که این اختلال تا فردا ۵ شنبه دهم بهمن ماه ادامه خواهد داشت.

در این اطلاعیه آمده است: « با اجرای طرح ارتقاء سرور در سامانه پاسخگویی به شکایات مشترکان مخابرات منطقه تهران (۲۰۲۱) ، این سامانه از ساعت ۷ صبح روز سه شنبه ۸ بهمن ماه به مدت ۲۴ ساعت با اختلال همراه است؛ این اختلال شامل تمامی درگاههای ثبت شکایت از قبیل پیامک، سایت، فاکس و ایمیل می شود.»

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پرس اسوسیشن، بوریس جانسون نخست وزیر انگلیس به شرکت هواوی چراغ سبز نشان داد و شرکت چینی نقشی محدود در توسعه شبکه اینترنت۵G این کشور خواهد داشت.

هیات امنیت ملی انگلیس در  جلسه ای با ریاست نخست وزیر این کشور در کمتر از ۹۰ دقیقه تصمیم گرفت شرکت هایی که ریسک بالا دارند می توانند نقشی ثانویه در توسعه شبکه نسل پنجم اینترنت داشته باشند.

اما در این میان به اپراتورهای مخابراتی توصیه شده چنین شرکت هایی باید از فعالیت در حوزه های ایمنی و حیاتی شبکه از جمله مقرهای نظامی و واحدهای هسته ای منع شوند.

همچنین حضور شرکت هایی با ریسک بالا در نقش های ثانویه برای توسعه نسل پنجم اینترنت نباید بیشتر از ۳۵ درصد باشد. این نقش ها شامل فراهم کردن دسترسی به شبکه است که شامل اتصال دستگاه و تجهیزات به دکل های موبایل است.

دولت انگلیس تعهد کرده در اسرع وقت این دستورالعمل را به شکل یک قانون تصویب کند.

در این میان دولت ترامپ در بیانیه ای اعلام کرد: آمریکا از تصمیم انگلیس برای همکاری با هواوی ناامید شده است. این تصمیم فشار زیادی به کاخ سفید تحمیل می کند تا رابطه اشتراک گذاری خود با انگلیس را بررسی کند.