دلیل نامگذاری خلخال:
این شهر به علت وضعیت اقلیمی و ویژگی های طبیعی، در نقاط مختلف خود آب و هوای مختلفی دارد و شرایط هوا دائم در حال تغییر است؛ به همین علت در گذشته به این شهر «خال خال» می گفتند و اسم آن با گذر زمان به خلخال تغییر پیدا نموده است.
آب و هوای خلخال:
خلخال در یک منطقه کوهستانی واقع شده و پوشش گیاهی آن در دامنه شرقی بسیار چشمگیر از دامنه غربی آن است. خلخال تابستان های معتدل و بسیار لذتبخش و زمستان های سردی دارد. ارتفاعات کوه های تالش که در فاصله بسیار کمی از این شهر واقع شده اند، سرد و پربرف بوده و قسمتی از شهر که در کنار رودخانه قزل اوزن قرار گرفته است، گرم و مرطوب است. زمستان خلخال تقریباً ۵ ماه طول میکشد و بارش سنگین باعث مسدود شدن بعضی از راه های منتهی به این شهر مثل جاده اسالم- خلخال می شود.
مکان های دیدنی خلخال:
منطقه ازناو یکی از مکان های گردشگری و طبیعی در این شهر است. قله و چشمه ازناو از زیباترین جاذبه های این منطقه است. به لطف چشمه جوشان ازناو شهر اسالم هیچ وقت بیابی را تجربه نکرده است. این چشمه باغها و زمین های کشاورزی را سیراب و حاصل خیز می کند. یکی دیگر از جاذبه های منطقه ازنا غارهای آن است، پنج غار طبیعی آهکی بزرگ و کوچک در این منطقه قرار دارند.
جاده گردشگری خلخال – اسالم:
بی شک یکی از زیباترین جاده های ایران، جاده اسالم به خلخال است. تمام مسیر دو طرف جاده پوشیده از درخت است. درختان و گیاهان سرسبز روی تپه ها و کوه ها صحنه های بسیار زیبایی بوجود آورده اند. اصلاً انگیزه بسیاری از مردم از سفر به خلخال لذت بردن از تماشای همین جاده است. در بخش هایی از جاده، زمانیکه با ماشین از پیچ و خم ها عبور می کنید، ناگهان با یک دشت سرسبز و بسیار زیبا روبرو می شود.
رودخانه های خلخال:
خلخال دارای چندین رودخانه است از جمله آنها میتوان به قره سو، قزل اوزن، شاه رود، سنگ رود، آرپاچایی و هروآباد اشاره کرد.
غار هفت خانه:
غار هفت خانه در ارتفاع ۱۶۰۰ متری در بیست کیلومتری جنوب غرب خلخال و در روستای گرمخانه، قرار دارد. این غار دارای دو دهانه ورودی است. غار هفت خانه، شامل هفت تالار کوچک است که ارتفاع آنها بطور متوسط سه متر است.
آبشار نره گر:
آبشار نره گر یکی دیگر از جاذبه های طبیعی و گردشگری خلخال است که در روستای اسبو قرار دارد. این آبشار از یک چشمه پرآب سرازیر شده بعد از سیراب کردن باغات روستای اسبو، به رودخانه شاهرود می ریزد، آبشار نره گر با حدود نیم ساعت پیاده روی از روستای اسبو قابل دسترسی است.
آبشار نوده:
در چهار کیلومتری روستای نوده در بخش خورش رستم آبشاری زیبا قرار گرفته است. آبشار نوده یکی از معروف ترین و جذاب ترین آبشارهای خلخال است که در دامنه جنوبی کوه آق داغ واقع شده است. ارتفاع این آبشار به سی متر میرسد و با شکافی که در میان صخرهای سنگی ایجاد کرده به پائین سرازیر میشود.
دریاچه نئور:
دریاچه نئور در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی اردبیل به طرف خلخال، مابین شهر اردبیل و خلخال ـ در مرز استان اردبیل و استان گیلان ـ جای گرفته است و یکی از جاذبه های طبیعی و استثنایی این منطقه محسوب می شود. این دریاچه از دو دریاچه کوچک و بزرگ تشکیل می شود که در بهار به یکدیگر می پیوندند و یک دریاچه واحد با عمق پنج متر را بوجود می آورند. آب دریاچه نئور برای آبیاری زمین های کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد.
قله آق داغ:
قله آغ داغ با ارتفاع ۳۳۲۲ متر، دومین قله بلند استان اردبیل است. در دامنه این کوه، گیاهانی مثل ریحان و آویشن می رویند. همچنین از ارتفاعات این کوه، چشمه ای جاری است که مردم محلی معتقد هستند آب آن برای دستگاه گوارش مفید است.
آب گرم گیوی:
آبگرم گیوی در نزدیکی شهر زیبای خلخال واقع شده است. این آبگرم دارای خواص درمانی زیادی برای درمان بیماری های پوستی و مفصلی مانند رماتیسم است. اطراف آبگرم گیوی منظره های طبیعی و باغ های زیبایی وجود دارد که این جا را به محلی مناسب برای سفر و تفریح مبدل نموده است.
هنرهای دستی خلخال:
از بین هنرهای دستی معروف این شهرستان میتوان به تهیه شال، جاجیم های ابریشمی و پشمی، گلیم بافی، پلاس، لباسهای پشمی و کرکی و بافت مسند اشاره نمود.
شال پشمی خلخال که قسمت عمده آن در بخش شاهرود تهیه می شود از صادرات مهم خلخال بوده است. بافت گلیم و مسند هم در خلخال رواج دارد. در این منطقه گاه مسندهای بسیار باارزش دیده می شود که هنرمندان خلخالی آنرا بصورت برجسته می بافند.
سوغات خلخال:
– نان های روغنی( نزیک- تل تل- چای چورگی و …)
– عسل طبیعی خلخال که به لحاظ بکر بودن و کوهستانی بودن منطقه، یکی از بی نیاز ترین و طبیعی ترین عسل های کشور میباشد و فرآورده خاص عسل عبارتند از: شیرعسل، هویج عسل و پرتقال عسل
– شیرینی های محلی
– صنایع دستی مانند گلیم، جوراب های پشمی دستباف ، شال، قالیچه و جاجیم خلخال
– اقسام میوه ها که عبارتند از:( انواع سیب، گلابی، زرد آلو، هلو، انواع آلو، گیلاس، آلبالو، گردو، انگور، توت، خیار، کمبزه( خیرچا)، شاتوت، ریواس( اوشقون) و…
