نطقهی حفاظتشده تیزشاخ عربی، عمان

سه جاذبه شگفتانگیزی که از میراث جهانی یونسکو حذف شدند
از چهار گونهی بز کوهی که از سردهی تیزشاخ هستند، سه گونه بومی مناطق خشک آفریقایی محسوب میشوند، در حالی که ریشهی یکی از آنها به بیابانها و تپههای ساحلی شبهجزیرهی عربستان برمیگردد. با اینکه تیزشاخ عربی در سال ۱۹۷۲ بهدلیل شکارشدن و تخریب زیستگاه، بهعنوان گونههای در معرض انقراض طبقهبندی شد، اما تعدادی از این حیوانات در آمریکا با موفقیت تولیدمثل کردند و یک دهه بعد دوباره به حیاتوحش عمان بازگردنده شدند.
سلطان قابوس، منطقهی حفاظتشده تیزشاخ عربی را بهمنظور احیای جمعیت تیزشاخها، در سال ۱۹۸۲ تأسیس کرد
سلطان قابوس بن سعید، منطقهی حفاظتشده تیزشاخ عربی (Arabian Oryx Sanctuary) را بهمنظور احیای جمعیت تیزشاخها، در سال ۱۹۸۲ تأسیس کرد؛ اقدامی که سال ۱۹۹۴ مورد تأیید یونسکو قرار گرفت و در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید. علاوه بر ۴۵۰ تیزشاخی که در سال ۱۹۹۶ در این منطقه رها شدند، این ذخیرهگاه طبیعی محل پرورش گرگ عربی، غزال عربی، هوبَره آفریقایی در معرض انقراض و سایر گونههای مهم نیز به حساب میآمد. متأسفانه، روزهای اوج این منطقهی حفاظتشده بسیار کوتاه بود؛ چراکه دولت عمان پس از کشف نفت در این محدوده در سال ۲۰۰۷، ابعاد این منطقه را کوچک کرد. در آن زمان جمعیت تیزشاخ عربی به نصف کاهش یافته بود که یکی از علل آن، تداوم شکار محسوب میشد. بهدنبال تصمیم عمان برای کاهش چشمگیر اندازهی پارک و بهخطرانداختن زندگی تیزشاخها، کمیتهی میراث جهانی در تصمیمی دشوار در ژوئیهی ۲۰۰۷، منطقهی حفاظتشده تیزشاخ عربی را از فهرست میراث جهانی حذف کرد تا اولین مکانی باشد که از این فهرست خط میخورد.
دره درسدن اِلبه، آلمان

دو سال پس از حذف منطقهی حفاظتشده تیزشاخ عربی عمان از فهرست میراث جهانی، درهی اِلبه (Elbe Valley) در درسدن آلمان نیز به سرنوشتی مشابه دچار شد. این دره، یک گذرگاه فرهنگی در طول تاریخ به حساب میآمد که روزگاری آن را بهخاطر سهمش در منظر معماری اروپا، با فلورانس مقایسه میکردند. درهی البه بهواسطهی بیش از ۱۶ کیلومتر آثار هنریای که در امتداد رودخانهی البه قرار دارد، در سال ۲۰۰۴ به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شد. این آثار هنری از کاخ Pillnitz به سبک باروک تا پلها و قطارهای کابلی که قدمتشان به انقلاب صنعتی برمیگردد و هرگونه توسعهی شهری در قرن ۱۸ و ۱۹ را در بر میگیرد. خود دره نیز بهخاطر چشمانداز و گیاهانش شهرت دارد که نمونهاش را میتوان در محوطهی وسیع مراتع یا باغهای بزرگ مشاهده کرد. گرچه بخش اعظم دره در جریان بمباران درسدن در جنگ جهانی دوم ویران شد؛ اما چشمگیرترین بناهای تاریخی آن مدتها قبلتر از ثبت در میراث جهانی یونسکو مورد بازسازی قرار گرفتند. شاید تعجب کنید که چطور این درهی بازسازیشده دیگر واجد شرایط دریافت تأییدیهی فرهنگی یونسکو نبود. در واقع مشکل اصلی، ساخت پل Waldschlosschen با چهار لاین روی این رودخانه بود.
پس از سالها تلاش و درخواست سازمان ملل و دولت آلمان برای کنارگذاشتن این پروژه، شورای شهر درسدن با رد بودجهی فدرال که برای ساخت تونل پیشنهاد شده بود، برنامهی خود را برای ساخت پلی روی رودخانهی البه بهمنظور کاهش ترافیک اجرایی کرد. با وجود هشدارها مبنی بر حذف این دره از فهرست جهانی یونسکو و متعاقباً آسیب به گردشگری این منطقه، اکثر شهروندان از این طرح حمایت کردند. کار ساخت پل در سال ۲۰۰۷ آغاز و در سال ۲۰۱۲ به پایان رسید. به این ترتیب در سال ۲۰۰۹ بود که درهی البه از فهرست جهانی یونسکو کنار گذاشته شد.
کلیسای جامع باگراتی، گرجستان


دیدگاهتان را بنویسید