در سالهای اخیر با وجود نوسانات نرخ ارز، بازگشت تحریمهای بیسابقه، تغییرات قوانین اداری و… تولیدکنندگان و صاحبان مشاغل با مشکلات زیادی مواجه شدند. شهرک صنعتی پارسیان معروف به امانآباد که در نزدیکی شهر ملکآباد از توابع شهرستان مشهد واقع شده، علاوه بر مشکلات همه صنایع در ایران، هنوز درگیر مشکلات ابتدایی مانند خرابی مسیر، کمآبی، بروکراسی اداری در گرفتن مجوز و… است. این در صورتی بوده که یکی از مزایای استقرار صنایع در شهرکهای صنعتی عدم نیاز به دریافت مجوزهای جداگانه از ادارات مختلف است.
جاده قدیم نیشابور با مشکلات متعددی مانند قدیمی بودن، دستاندازهای فراوان و ناایمن بودن، شرایط را برای فعالیت در شهرک صنعتی پارسیان سختتر کرده است. پل دوربرگردانی که در این جاده برای سهولت رفت و آمد در نزدیکی این شهرک صنعتی ساخته شد، به دلایل واهی با ریختن خاک و بلوکه سیمانی بسته شده است. این مسأله موجب شد تا صاحبان مشاغل در شهرک صنعتی پارسیان با مشکلاتی مانند عدم وجود سرویس برای نیروی کار، گران بودن هزینه سرویس و تصادفهای سنگین و غیر سنگین که منجر به فوت شده، مواجه شوند.
در بازدیدی که به همراه دیگر اصحاب رسانه از شهرک صنعتی پارسیان داشتیم، برخی از مشکلات این شهرک را از نزدیک مشاهده کردیم. شهرک صنعتی پارسیان در گذشته ۳۸ واحد صنعتی فعال داشته که نبود مدیریت درست، مشکلات راه، بروکراسیهای اداری سخت و کمآبی در این مکان سبب کاهش تعداد واحدهای صنعتی به ۲۵ واحد شده است. از این تعداد، ۱۲ واحد نیز نیمهتعطیل هستند.
سرمایهگذاران به دلیل عدم مدیریت درست از شهرک صنعتی پارسیان رفتند
علی بختیاری، مدیرعامل شهرک صنعتی پارسیان در خصوص مشکلات این شهرک، اظهار میکند: شهرک صنعتی پارسیان یک شهرک صنعتی قدیمی بوده که از سال ۷۲ شروع به فعالیت کرده است. نزدیکی به شهر یکی از نقاط قوت این شهرک است. مدیران این شهرک بعد از احداث متوجه شدند که زمینهای این مکان اوقافی بوده است. بسیاری از سرمایهگذاران به دلیل عدم مدیریت درست و عدم پیگیری مشکلات از این شهرک رفتند.
وی ادامه میدهد: آقای رزمحسینی، استاندار خراسان رضوی، مشکل زمینهای این شهرک را در ستاد تسهیل، پیگیری و حل کردند. تمامی سرمایهگذاری در شهرک پارسیان بدون استقراض بانکی است. در این شهرک، ۲۵ واحد صنعتی و دو واحد شرکت دانشبنیان متخصص و قوی وجود دارد. در این واحدهای دانشبنیان سطح تحصیلی تمامی افراد شاغل، حداقل لیسانس است. در یکی از واحدها خوراک دام و طیور تهیه و برای فروش در ایران و دیگر کشورها صادر میشود.
در ادامه این بازدید، سری به کارخانه تجهیزات چراغ و نور در این شهرک زدیم. در این واحد صنعتی ۲۳۵ نفر به صورت مستقیم مشغول به کار هستند. در این واحد ۶۳ قلم کالا در ارتباط با تجهیزات چراغ و نور، تولید و روزانه ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان مواد اولیه مصرف میشود. این واحد صنعتی با ۶۰ درصد ظرفیت خود در حال کار است.
تنها یک ماه دیگر مواد اولیه در انبار داریم
شهباز خنجرسیم، مدیرعامل این کارخانه، عنوان میکند: ما تنها برای یک ماه دیگر مواد اولیه در انبار داریم. مواد اولیه مورد نیاز کارخانه را از چین تهیه کردیم، اما این مواد اولیه در گمرک مانده که دلیل آن مجوز ارز است. این مواد شامل دو کانتینر ۶۰ تنی است. قطعات الکترونیک ما در بنادر گمرک و در چرخه بروکراسی اداری است.
مدیرعامل این کارخانه بیان میکند: قوانین اداری مرتبط با مشاغل روز به روز در حال تغییر بوده و عدم ثبات قوانین یکی از مشکلات دستوپا گیر همه صنایع است. واحد ما ماهانه ۲۰۰۰ دستگاه چراغ تولید میکند. در این کارگاه از صفر تا صد همه کارها را خودمان انجام میدهیم. در حال حاضر در بازار، میزان تقاضا از عرضه بیشتر است. ما مشکلی برای فروش محصولات نداریم و تنها چرخه مواد اولیه معیوب است. اگر ما نتوانیم مواد اولیه مورد نیاز را تهیه کنیم، یک ماه دیگر این واحد صنعتی تعطیل میشود.
وی اضافه میکند: ما میخواهیم سرمایهگذاری جدید در جهت توسعه به مبلغ ۱۰۰ میلیارد تومان در زمینی به متراژ ۷۷۰۰ متر مربع انجام دهیم. این سرمایهگذاری بدون تسهیلات دولتی است. با این طرح توسعه ظرفیت اشتغال مستقیم به ۶۰۰ نفر و غیر مستقیم به ۸۰۰ نفر خواهد رسید. ما در اینجا بحران آب و کمآبی را داریم، اگر طرح آبرسانی ملکآباد انجام شود، کمآبی دراین منطقه حل خواهد شد. اگر مشکل ترخیص مواد اولیه از گمرک به صورت هوشمند حل شود، بخش عمدهای از مشکلات مرتفع میشود. قوانین مدتی و دستورهای سلیقهای مشکلساز شده است.
در ادامه این بازدید متوجه شدیم که در این شهرک صنعتی ۷۵ واحد زمین برای ایجاد صنایع وجود دارد که اگر حمایت و مشکلاتی مثل کمآبی، مسیر جاده قدیم نیشابور و بروکراسیهای دست و پا گیر اداری حل شود، با برنامهریزی میتوان تا سال آینده برای تمامی این واحدها سرمایهگذار پیدا و یا حتی بخشی از این واحدها را احیا کرد.
مدیران واحدهای صنعتی در شهرک صنعتی پارسیان بیان کردند که یکی از مشکلات این شهرک صنعتی وجود دستاندازهای زیاد و مسیر ناایمن آن است. در طی این مدت مدیران واحدها و مدیرعامل شهرک صنعتی برای رفع این مشکل پیگیریهای زیادی کردند، اما پلیسراه برای این مهم هیچ جوابی را به مدیران نداده است. بخشدار این منطقه با وجود بُعد فیزیکی و نزدیکی به شهرک صنعتی با آنها هیچ همکاری ندارد و به اذعان برخی تا به حال به این شهرک صنعتی نیامده است.
دستاندازهای مسیر شهرک صنعتی اجازه نمیدهد، محصولات به دست مصرفکنندگان برسد
در بخش دیگر این بازدید به واحد تولید لبنیاتی سر زدیم که به دلیل قوانین سخت و دست و پا گیر عملا نیمهتعطیل است. نادر قیاسی مدیرعامل شرکت لبنی صحیفه خراسان، تصریح میکند: در این واحد صنعتی ۳۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری شده، اما با توجه به وجود مشکلی پیش پا افتاده، یعنی وجود دستاندازهای بسیار زیاد مسیر شهرک صنعتی، نتوانستیم محصولات خود را به دست مصرفکنندگان برسانیم. کامیون شیر وقتی به اینجا میآمد عملا ماده اولیه ما خراب میشد. عمده محصولات ما از شیر تهیه میشد که باتوجه به نبود مسیر مناسب عملا محصولی به دست مصرفکننده نمیرسید.
وی ادامه میدهد: سرشیر پاستوریزه و ماست کوزه پاستوریزه محصولاتی از شرکت ما بودند که هیچ شرکتی در ایران این محصولات را تولید نمیکرد. بعد از نوسانات قیمت شیر با جهاد دانشگاهی برای تولید سویا صحبت کردیم، اما باز هم بعد از بروکراسیهای اداری پیچیده این امر محقق نشد. ما واحدهای صنعتی در زمان گرفتن مجوز مشکلی نداریم، اما بعد از سرمایهگذاری و وارد شدن به میدان عمل، وارد مشکلات سخت و پیچیده میشویم. نداشتن تصفیهخانه فاضلاب یکی از مشکلات دیگر این شهرک صنعتی است. قرار است دوباره ۱۵ میلیارد تومان در اینجا سرمایهگذاری کنیم.
به گفته برخی افراد حاضر در این واحد، گرفتن اخذ پروانه از سازمان غذا و دارو خراسان رضوی زمان میبرد و پروانه ساخت در سازمان غذا و دارو صادر نمیشود.
در ادامه این بازدید سری به کارخانه قند صنوبر زدیم. این کارخانه با نام تولیدی صنایع غذایی سایهسار صنوبر آریا در حدود ۹ سال پیش شروع به فعالیت کرد. این کارخانه ظرفیت روزانه تولید ۲۰ تن قند را دارد. در این مکان ۵۰ نفر مشغول به کار هستند که قرار بود این کارخانه گسترش یابد و افراد شاغل در آن به ۲۰۰ نفر برسند، اما به دلیل کمآبی نتوانستند محصولاتی مثل نبات و شکلات را تولید کنند و ظرفیت اشتغال را بالا ببرند.
برادر و پسر من در جاده شهرک صنعتی پارسیان تصادف کردند
جعفر صنوبری، مدیرعامل این کارخانه، اظهار میکند: ما برای تهیه مواد اولیه مشکلی نداریم. همه دستگاههای کارخانه ما داخلی هستند. ما ارز دولتی نمیگیریم و دولت نیز به ما کمک مالی نمیکند. این شهرک تصفیهخانه ندارد. ما برای توسعه نیاز به آب داریم که اگر مشکل کمآبی حل شود، تولید ما توسعه پیدا میکند. مشکل عمده ما بیش از هرچیز جاده اینجا است. برادر و پسر من در همین جاده تصادف کردند. از دادستانی برای حل دستاندازهای اینجا نامه زده شده، اما اداره مربوطه برای حل آن اقدامی نمیکند. ما در ابتدای راه، روزانه ۴۰ تن تولید محصول داشتیم که امروزه به ۲۰ تن رسیده است.
مدیرعامل شهرک صنعتی پارسیان در ادامه این بازدید، عنوان میکند: کارخانه لبنیات، کارتنسازی، بستهبندی پسته، کارخانه نمک و… از جمله کارخانههای این شهرک صنعتی هستند که به دلیل مشکلات تعطیل شدهاند. ما در این شرایط اقتصادی، سرمایهگذار جذب کردهایم و ظرفیت جذب ۷۰ سرمایهگذار جدید را داریم، اما باید مشکلات حداقلی مانند مسیر شهرک، تهیه مواد اولیه و ارز حل شود. تنها جذب سرمایهگذار میتواند ما را از اقتصاد تکمحصولی نجات دهد.
ضریب اشتغال در شهرک صنعتی پارسیان منفی است
وی در خصوص نبود تصفیهخانه فاضلاب، بیان میکند: در سال ۸۲، ما یک میلیارد تومان برای ساخت این تصفیهخانه به یک شرکت خصوصی دادیم، اما متاسفانه بعد از مدتی این شرکت کلاهبردار از آب درآمد و عملا این تصفیهخانه نیمهفعال شد. فاضلاب واحدهای تولید از واحدها جمعآوری و به مکانهای مجاز برده شده و بخشی از فاضلابها برای تصفیه به تصفیهخانههای دیگر شهرکهای صنعتی فرستاده میشود. ضریب اشتغال در اینجا منفی است. کار و ظرفیت اشتغال در اینجا وجود دارد، اما نیروی انسانی نیست. از مشهد و اطراف برای کار به شهرک صنعتی میآیند.
بزرگترین مشکل شهرک صنعتی پارسیان، حمل و نقل است
در ادامه این بازدید حسین خانیزاده، دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی، در خصوص شرایط شهرک، تصریح میکند: من سال ۹۲ از اینجا بازدید کرده بودم، اما اشتغال و واحدهای صنعتی اینجا در آن زمان بهتر و پویاتر بود. ناحیه صنعتی امانآباد به شهرک صنعتی تبدیل شده و بزرگترین مشکل اینجا حمل و نقل آن است.
وی ادامه میدهد: در دو قسمت جاده قدیم ورود وسایل نقلیه سنگین و غیرسنگین ممنوع است. علاوه بر این آب، برق، تامین اجتماعی، تامین ارز و نقدینگی از مشکلات مشترک همه واحدهای صنعتی است. ما به فرمانده پلیس راهور این مشکل را اطلاع دادیم و برای حل آن قول دادند، اما اتفاقی نیفتاده است.
گره راه شهرک صنعتی تنها به دست استاندار حل میشود
در ادامه مدیرعامل شهرک صنعتی پارسیان، اضافه میکند: راه، مشکل اصلی و مهم همه ما واحدهای صنعتی است. شکل ورودی ما به شهرک غیرقانونی بوده، به طوری که از هر طرف بخواهیم وارد شهرک بشویم، ورود ممنوع است.
وی خاطرنشان میکند: در دهه آخر صفر به دلیل پیادهروی زائران پیاده، جاده قدیم مشهد از دو طرف بسته میشود. عملا همه واحدهای تولیدی برای رفتن به واحد خود از بیابانها، راههای فرعی و متاسفانه غیرقانونی استفاده میکنند. این راه را بدون اینکه به واحدهای صنعتی توجه کنند، میبندند. سال گذشته یک روز قبل از آغاز دهه آخر صفر، بدون اطلاع رسانی، دو طرف راه را با خاک ریختن بستند. نیروهای واحدهای صنعتی از بعدازظهر تا اواخر شب در این جاده گیر میکنند و با مشکلات فراوان به خانه خود میرسند.
بختیاری بیان میکند: ما سرمایهگذارهایی در واحدهای صنعتی اینجا داشتیم که بعد از حل نشدن مشکلات به سمت ساخت و ساز رفتند. سرمایه آنها ظرف مدت یکسال از ۶ میلیارد به ۳۰ میلیارد رسید، اما ما مدیران واحدهای صنعتی علاوه بر کم شدن سرمایه خود هنوز درگیر مشکلات و بروکراسیهای اداری هستیم. بالغ بر ۱۲۰ میلیارد تومان سرمایه در اینجا معلق مانده است.
وی عنوان میکند: از نظر من گره راه شهرک صنعتی تنها به دست استاندار حل میشود. در زمان شیوع ویروس کرونا از دو طرف راه شهرک بدون اطلاع قبلی به واحدها خاکریز ریخته بودند که عملا امکان رفت و آمد نبود. بانکها به دلیل این مشکلات حاضر به باجه زدن در اینجا نیستند. در سال ۷۲، ۲۲۰ میلیون تومان وام بلاعوض برای شهرک داده شده بود، اما همین پول را از ما گرفتند. اگر این پول را به ما برگردانند، تصفیهخانه را راه میاندازیم.
در ادامه از شرکت توسعه مکمل زیستفناور آریانا که یک شرکت دانشبنیان است، بازدید کردیم. محمد فاصله جهرمی، مدیرعامل این شرکت در خصوص مشکلات واحد صنعتی خود، اظهار میکند: شرکت آریانا با بهرهگیری از تجربیات و دانش فنی تیم تحقیقاتی، افزودنیهای مورد استفاده در خوراک دام، طیور و آبزیان، اسب و خوراک حیوانات خانگی را با مجوزهای رسمی از سازمان دامپزشکی کشور، به بازار عرضه میکند.
وی ادامه میدهد: این محصولات شامل کنسانترههای غنی شده با مواد معدنی آلی (روی آلی، منگنز آلی، کروم آلی، سلنیوم آلی، کبالت آلی، مس آلی، آهن آلی و کلسیم آلی)، کنسانترههای تخمیری غنی از باکتریهای مفید (شامل لاکتوباسیلوس، باسیلوس، مخمر زنده و مخمر هیدرولیز شده) و نیز کنسانتره غنی شده با توکسین بایندر چندجزئی است. ما پتانسیل خوبی برای تولید محصولات داریم، اما حمایتی از ما صورت نمیگیرد.
چرخ اقتصاد کشور با حضور تولیدکنندگان و واحدهای صنعتی و تولیدی میچرخد، بنابراین نباید حل نشدن سادهترین مشکلاتشان مانند بهبود مسیر رفت و آمد و ترخیص مواد اولیه از گمرک آنها را از فعالیت باز دارد، دولت باید در این شرایط اقتصادی که کشور بیش از گذشته به حضور تولیدکنندگان نیاز دارد، بیشتر پیگیر حل مشکلات آنها باشد.
انتهای پیام
