دسته: اخبار استانها

محمد مدرسی، معاون اجتماعی ‌فرهنگی سازمان بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری مشهد، امروز، ۸ مردادماه در نشست هم‌اندیشی در رابطه با حل مشکلات شهرک شهید بهشتی مشهد  با استفاده از طرح محله ترمیمی، اظهار کرد: شهرک شهید بهشتی ۴۲ بلوک ۴۵ واحدی دارد که هر بلوک در ۵ طبقه ساخته شده است. ۳۰ بلوک در اختیار اعراب جنوب کشور و عمدتا از خوزستان است. تقریبا در این ۴۰ سال بافت منطقه حفظ شده است. ۱۲ بلوک هم قبلا در اختیار خانواده شهدا بوده و کم کم تغییر وضعیت داده و افراد مختلف در آنجا زندگی می‌کنند.

وی با اشاره به برداشته شدن دیوار حائل شهرک پردیس و شهید بهشتی گفت: ۱۸۵۰ خانوار ساکن شهرک شهید بهشتی هستند که پنج درصد خانواده‌ها غیر عرب‌اند. در این سالها به دلایل شرایط پیچیده شهرک خدمات متناسب به اینجا داده نمی‌شد و سطح زندگی در شهرک نسبت به بقیه بافت‌های پیرامونی در سطح پایین‌تر مانده است.

معاون اجتماعی‌فرهنگی سازمان بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری مشهد یادآور شد: آقای کلائی شهردار مشهد نگاه ویژه‌ای به اینجا داشتند و بهبود شهرک در برنامه‌هایشان بوده است. دو ماهی می‌شود که توجه ویژه‌ و اعتبار خوبی برای شهرک گذاشته‌اند.

وی بیان کرد: با توجه به وظایف سازمان بازآفرینی و اینکه اقدام به تشکیل دفاتر توسعه محله کرده است، در ۲۲ محله و در محله ۲۲ بهمن که شهرک شهید بهشتی هم جزو آن است دارای دفتر توسعه محلی هستیم.

مدرسی عنوان کرد: مهاجرت عزیزان از خوزستان باعث شده عشیره‌های مختلف در این شهرک مستقر شوند و علی‌رغم اینکه در ظاهر با بافت منسجمی روبه‌رو هستیم اما با اجتماعات خرده فرهنگ‌های داخلی روبه‌رو هستیم. حدود ۳۰ عشیره در این شهرک وجود دارد که  فرهنگ خاص خود را دارند و این موضوع  کار را سخت می‌کند؛ زیرا درون بلوک‌ها انسجام اجتماعی پایین است.

وی با بیان اینکه عدم ورود مدیریت شهری و نیازهایی که اهالی داشتند باعث اتفاقاتی شده است، ادامه داد: در اغلب این خانه‌ها پیشروی‌هایی وجود دارد.‌ بالکن و فضای راهروی طبقه همکف را  تصرف کردند. این موضوع باعث شده که مردم نتوانند مشکلات خود با شهرداری را حل کنند و خانه‌ها اغلب بدون سند و با قولنامه خرید و فروش می‌شود. به علت شرایط فرهنگی مدیریت مناسب بر بلوک‌ها نبوده؛ بنابراین شهرک از بیرون شرایط آشفته‌ای دارد و کیفیت کالبدی منطقه به شدت پایین آمده است. همچنین یکسری فروشگاه‌ها و دکه‌هایی در سطح شهرک احداث شده که علی رغم اینکه فضای خوب و رونق اقتصادی ایجاد کردند وضعیت مالکیت مکانی آنها مشخص نیست زیرا جزو مشاعات شهرک بوده است.

المیرا عرفانیان، کارشناس دفتر توسعه محله ۲۲ بهمن مشهد در ادامه جلسه بیان کرد:  در شهرک شهید بهشتی بیشتر بلوک‌ها پیشروی غیرمجاز دارند؛ مثلاً حیاط و فضای سربسته برای ماشین درست می‌کنند که طبقات یک، دو، سه، چهار و پنج معترض هستند که چرا طبقه همکف این کار را انجام داده است.

وی با بیان اینکه حسینه‌های غیر مجاز داریم، افزود: طبقات همکف اغلب به نام حسینه پیشروی غیر مجاز انجام می‌دهند، در همه طبقات بجز همکف اغلب در راهرو یک اتاق درست کرده‌اند، همچنین در نمای پشتی بلوک‌ها یا ایوان را بستند و اتاق  و یا انباری درست کردند یا کانال کولر، دیش و ماهواره  گذاشتند که نمای خوبی ندارد.‌

کارشناس دفتر توسعه محله ۲۲ بهمن مشهد یادآور شد: اعتیاد در این منطقه  زیاد دیده می‌شود، البته  بیشتر مردم شهرک معتاد نیستند اما وقتی دیوار کنار صدمتری را خراب کردیم از آن طرف معتادین زیاد می‌آیند و  به مصرف و خرید و فروش مواد می‌پردازند. همچنین کارتن خواب‌ها از شهرک شهید باهنر و رجایی به این شهرک زیاد می‌آیند.

عرفانیان اظهار کرد: عشیره زیاد داریم که همبستگی بین آنها کم است و تاکنون تعارض با هم زیاد داشتند. در این شهرک مردسالاری زیاد است و به خانم‌ها زیاد توجه نمی‌شود که  این مساله آسیب‌هایی ایجاد کرده است، همچنین مردم نسبت به شهرداری و ارگان‌های دولتی تجربه منفی دارند؛ زیرا قول‌هایی داده شده که به آن عمل نشده است.

کاهش ۹۰ درصدی فروش مواد مخدر در شهرک شهید بهشتی 

 کیداری، ساکن شهرک شهید بهشتی و وکیل دادگستری در بخش دیگری از جلسه بیان کرد: شهرک بهشتی مجموعه‌ای از دوستانی است که از آبادان و خرمشهر به مشهد آمدند و از سال ۶۰ اینجا ساکن شدند. در آن اوایل متولی اینجا بنیاد مهاجرین بود و بعد اینکه بنیاد منحل شد تا این لحظه متولی نداشته و مردم خودشان اینجا را اداره کردند.

وی درمورد خواسته‌های مردم منطقه گفت: معضل بزرگ اختلاف فرهنگی بین دو مجتمع بود که با برداشتن دیوار نمی‌گویم برطرف شد اما بسیار کاهش یافت. عملا اعتماد به نفس خیلی از مردم برگشته است. در گذشته همین مکانی که الان در آن هستیم محل نمایش و تئاتر بود. زمین فوتبال داشتیم و… اما  بعد ساخت صد متری سرانه فرهنگی و ورزشی شهرک بهشتی کاهش یافت، سپس، فضای پارکینگ را به فضای سبز تبدیل یا افراد دیگر به صورت غیرقانونی آنجا را تصرف کردند.

کیداری ادامه داد: دکه‌های شهرک شاید زشت باشند، اما منبع درآمد افراد زیادی هستند که شغل ندارند، اما باید تحت مدیریت قرار بگیرد. نکته مهمی که از شهرداری خواهش داریم این است که در اینجا فقط یکی از بلوک ها آسانسور دارد. نمی‌دانم بودجه‌ای که برای  شهرک در نظر گرفته شده چقدر است اما ما پیرزن و پیرمردهایی داریم  که یکی دوسال است، رنگ پایین را ندیده‌اند زیرا نمی‌توانند ازطبقه پنجم پایین بیایند. امکان ساخت آسانسور در اینجا وجود دارد و این تقاضا را داریم. همچنین امکان تبدیل فضای زشت پشت بلوک‌ها به فضایی زیبا و ایجاد پارکینگ و مکان فرهنگی در اینجا هست.

این وکیل دادگستری عنوان کرد: با برداشتن دیوار، فروش مواد مخدر حدود ۹۰ درصد کاهش یافت. ۱۰ درصد باقی‌مانده هم مثل همه مناطق شهر هست، اما بعد از برداشتن دیوار معتادین متجاهر و کارتن خواب‌ها به داخل شهرک می‌آیند و بقیه  فکر می‌کنند آنها اهالی  شهرکی هستند. متاسفانه افرادی از خوزستان می‌آیند، اعمال خلافی انجام می‌دهند و می‌گویند خانه آنها در شهرک است. این موضوع باعث فاصله گرفتن شهرک از خوشنامی می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه بودجه شهرداری برای شهرک نباید حیف و میل شود، گفت:  ما می‌خواهیم درد مردم دوا شود. درد اول دیوار بود که برداشته شد، درد دوم آسانسور، درد سوم نماسازی، زیباسازی و همگون کردن این منطقه با شهر است. سرانه ورزشی در شهرک بهشتی بسیار پایین است و فقط یک زمین فوتسال داریم و بقیه فضاها برای پارکینگ ماشین است. همچنین تقاضا داریم برای ساماندهی اینجا از نیروهای خود شهرک استفاده شود.

اجرای قانون تملک آپارتمان‌ها در شهرک شهید بهشتی بسیاری از مشکلات را حل می‌کند

در بخش دیگری از جلسه غلام عباس شکاری، ساکن شهرک شهید بهشتی و وکیل دادگستری اظهار کرد: مسائل شهرک خوب احصا شده اما راهبردهای عملیاتی را باید اولویت ‌بندی کنیم تا اعتماد مردم جلب شود و مردم احساس کنند اراده‌ای برای بهبود وضعیت در مدیریت شهری وجود دارد. بسیاری از مشکلاتی که ناهمگونی در اداره امور شهرک به وجود آورده به این دلیل است که از ظرفیت مردمی برای اداره شهرک استفاده نکردیم.

وی ادامه داد: اگر از قانون تملک آپارتمان‌ها در اینجا  استفاده شود بسیاری از مشکلات حل می‌شود. هر بلوک یک نماینده داشته باشد که به عنوان عوامل شهرداری به رسمیت شناخته شود. این موضوع جلوی پیشروی‌ها و دست اندازی‌ها به مشاع‌ها را خواهد گرفت و نظم ایجاد خواهد کرد. تمام طبقات اول از جلو و پشت بلوک پیشروی و فضاها را مال خود کردند  که از لحاظ قانونی به راحتی می‌تواند برگردد.

شکاری بیان کرد: من چهل سال است در اینجا زندگی کردم. مهمترین کاری که می توانیم انجام دهیم تا تغییرات قائم به مسئولین نباشد این است که مردم را پای کار بیاریم.به نظر من بجای اینکه روی لیست بلندبالایی از روش‌ها فکر کنیم  از قانون نود،ده استفاده کنیم، یعنی  ده درصد اقداماتی را انتخاب کنیم که نود درصد تحول ایجاد می‌کند.

وی اظهار کرد: منطقه شهید بهشتی حدود ۳۵۰ خانواده تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی دارد. از قدیم اینجا را کانون جرم و بزه می‌دیدند در حالی که  میزان سرقت در داخل  شهرک نسبت به بسیاری از محلات حاشیه مشهد کمتر است .

این وکیل افزود: درخصوص مسائل مرتبط با مواد مخدر چند سال پیش پاسگاه زده شد. وضعیت بهتری نسبت به گذشته داریم، اما جریان حرکت در این خصوص از شهرک به بیرون برعکس و از بیرون به داخل شده که می‌شود آن را مدیریت کرد.

شکاری تصریح کرد: بر خلاف تصور خیلی‌ها که فکر می‌کنند اینجا مردم اینجا همه مشکلات حاشیه شهر را دارند، اینگونه نیست. مردم متدین و بافت منسجم داریم که در محرم فضای متفاوتی را در مقایسه با سایر محلات حاشیه شهر شاهد هستیم.

در مرحله اول باید به جنبه‌های فرهنگی محله ترمیمی بپردازیم

محمد فرجیها، استاد حقوق دانشگاه تربیت مدرس در ادامه جلسه گفت: ایده شهر ترمیمی در شهرداری مشهد فرصت خیلی خوبی را ایجاد کرده برای برخی محلات که به عنوان محله ترمیمی انتخاب می‌شود. بعد از محله سیس‌آباد، شهرک شهید بهشتی انتخاب شده است.

وی ادامه داد: از ویژگی‌های مهم محله ترمیمی این است که شیوه مدیریت محله ترمیمی از پایین به بالا است و ساکنان محله هستد که تصمیم می‌گیرند مشکلاتشان چگونه باید حل شود. همچنین به نیازهای مشروع و قانونی  ساکنان محله پاسخ قانونی و منطقی داده می‌شود.

فرجیها افزود: یکی از مشکلات چنین محله‌هایی این است که به لحاظ فرهنگی هم در حاشیه هستند. این حس در حاشیه بودن و در کانون توجه نبودن، نگران کننده است و سرمایه اجتماعی که برای مدیریت محله به آن نیاز داریم را کاهش می‌دهد؛ بنابراین در مرحله اول باید به جنبه‌های فرهنگی محله ترمیمی بپردازیم.

استاد حقوق دانشگاه تربیت مدرس یادآور شد: محله ترمیمی محله‌ای است که نگرش افراد به خودشان و هم محلی‌هایشان دستخوش تحول می‌شود و خود را در حاشیه حس نمی‌کنند.

وی بیان کرد: بخشی از بودجه این شهرک باید صرف بحث‌های فرهنگی شود. در عدالت ترمیمی منطقه خوزستان و سنت‌های بومی منطقه برای حل اختلافات قابلیت طرح در سطح بین‌المللی دارد و به یک مدل تبدیل شده است. این محله می‌تواند کانون اندیشه و ایده‌های حل مشکلات و اختلافات حداقل بین خود عشیره‌ها باشد و توسل به پلیس و دادگستری کم شود.

فرجیها ادامه داد: نیاز به کارگروه محله ترمیمی داریم که نماینده بلوک‌ها باشند و در قالب جلساتی مسایل شهرک را اولویت بندی کنیم و با توجه به نظر کارگروه کارها انجام شود، تشکیل کارگروه بسیار مهم است، سرمایه‌های فرهنگی غنی در این منطقه نهفته است که معمولا آن را نادیده می‌گیریم. با هویت بخشی به محله بسیاری از مشکلات قابل حل است.

از تجربیات سیس‌آباد برای شهرک شهید بهشتی استفاده کنیم

عباس شیخ الاسلامی، استاد حقوق دانشگاه آزاد مشهد نیز در این جلسه بیان کرد: تا نمایندگان مردم منطقه در جلسات ما نباشند به جایی نمی‌رسیم. در ابتدا وارد مشکلات حقوقی نباید بشویم زیرا ما از بیرون آمده‌ایم. باید نمایندگان مردم نظر بدهند. در این خصوص ابتدا باید کار فرهنگی انجام دهیم تا مردم متوجه شوند ما آمده‌ایم به آنها کمک کنیم و به ما اعتماد کنند، همه مشکلات مردم مالی نیست. آنها باید خودشان را باور کنند. در سیس آباد تابلوهایی زده شده که این منطقه ۲۰۰۰ سال قدمت دارد و قدیمی است. در آنجا  دارند وکلا را دعوت می‌کنند که مشکلات خانواده‌ها را با میانجی‌گری حل کنند. از تجربیاتی که در سیس‌آباد داشتیم باید برای شهرک شهید بهشتی استفاده کنیم.

آمادگی دادستانی برای حل مشکللات شهرک شهید بهشتی

محمد سلطانی، معاون دادستان مشهد نیز در این جلسه گفت: هیچ کس جز خود فرد نمی‌تواند موجب مرمت محله و ‌شهر  خودش شود. ما این اراده را در اهالی اینجا می‌بینم و از جانب دادستانی این قول را می‌دهم که در همه حوزه‌ها به آنها کمک کنم.

وی با اشاره به اینکه شهرداری با تمام توان پای کار آمده است، ادامه داد: اخیرا برای کمپ ترک اعتیاد در حسن آباد مشکلات زیادی داشتیم  که شهردار مشکلات را حل کرد و قول داد سر ۱۳۵ روز پروژه را تحویل دهد و برای آن روزشمار گذاشت.برای مشکلات منطقه هم روز شمار حل مشکل بگذاریم تا نهایتا عید نوروز شاهد تغییرات در فضای اینجا باشیم.

مجتبی شاکری روش، مدیرعامل سازمان بازآفرینی شهرداری مشهد نیز در این جلسه بیان کرد: به مرحله ای از فعالیت‌ها رسیدیم که دیگر شهرداری به تنهایی نمی‌تواند کار کند. اگر همراهی مردم را نداشته باشم نمی‌توانیم اقدامی را رقم بزنیم.  در مورد آسانسور شاید شهرداری یک‌جانبه نتواند این کار را انجام دهد اما بررسی‌های فنی آن در حال انجام است، نیاز به حضور بیشتر ریش سفیدان محل در جلسات داریم، در حال حاضر نیز در حال بهبود سیمای بصری شهرک هستیم.

بکارگیری رویه‌های ترمیمی با رویکرد اجتماع‌محور از بارزترین وجوه برنامه‌های کاهش و کنترل جرم است 

همچنین در حاشیه این جلسه جعفر سروی، دبیر شهر ترمیمی شهرداری مشهد در گفت‌وگو با ایسنا اظهار  کرد: بکارگیری رویه‌های ترمیمی و تطبیق هرگونه  اجرای برنامه‌های اصلاحی در جوامع با رویکرد اجتماع‌محور هم‌اکنون از بارزترین وجوه برنامه‌های کاهش و کنترل جرم است.

وی ادامه داد: امروز همه دانشمندان این عرصه معتقدند حال که وجود جامعه‌ای عاری از جرائم و چهره‌های خشن ناشی از آن امری محال می‌نماید و حال که ضرورت انجام برنامه‌های اصلاحی برای  مهار نتایج جرائم هر روز بیشتر نمایان می‌گردد، چه بهتر که اصلاح از درون آن اجتماع و با رویه‌های مبتنی بر جامعه‌محوری باشد؛ امری که از آن به عنوان حرکت ترمیمی و تحت عناوینی همانند عدالت ترمیمی، عدالت ارفاقی… و شهر ترمیمی نام برده می شود.

دبیر شهر ترمیمی شهرداری مشهد افزود: حال قصد بر این است که با اعلام شهرک شهید بهشتی به عنوان محله ترمیمی اصلاح این محله با رویه‌های ترمیمی صورت پذیرد.

انتهای پیام

حسن جمشیدی خراسانی در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص اندیشه سهروردی و بزرگان فلسفه اظهار کرد: برخی از فیلسوفان توانسته‌اند مسأله‌ای در فلسفه بیان کرده و یا در مسائلی تبیین و تحلیل جدیدی انجام دهند. اما برخی دیگر از فیلسوفان توانسته‌اند مکتبی ایجاد کرده و تحول بنیادی در فلسفه ایجاد کنند. این افراد قله‌های فلسفه هستند و هنگام مطالعه فلسفه باید به این افراد توجه کنیم. از این افراد می‌توان فارابی، ابن سینا و شیخ اشراق و … را نام برد؛ به عنوان مثال زمانی که ما فلسفه معروف به فلسفه اسلامی را مطالعه می‌کنیم، نمی‌توانیم شخصیتی مانند فارابی، بوعلی‌سینا و ملاصدرا و شیخ اشراق را نادیده بگیریم.

وی ادامه داد: سهروردی یکی از شخصیت‌های بزرگ و قله‌نشین در زمینه فلسفه است؛ به طوری که نمی‌توانیم فلسفه اسلامی را مطالعه کنیم در حالی که به اندیشه سهروردی و کتاب حکمت الاشراق او بی‌توجه باشیم؛ زیرا ایشان فلسفه و مکتبی جدید و متفاوت با ابن‌سینا و فارابی تبیین کرده‌ است. لذا اسم آن را هم حکمت اشراق در برابر حکمت مشا نهاده است. یکی از نکات قابل توجه این است که فلسفه متفاوت از علوم تجربی است؛ به عنوان مثال در خصوص مبارزه با ویروس کرونا که امروزه همه ما با آن مواجه هستیم، نمی‌توانیم به تجربیات ۱۰۰ یا ۲۰۰ سال یا ۵۰۰ سال گذشته مراجعه کنیم و هرکس هم مراجعه کند مورد تمسخر قرار خواهد گرفت. چون ویروس کرونا جدید است و شیوه درمان نو هم می‌طلبد. باید با علم روز با این ویروس آشنا شد و با آن مقابله کرد.

این پژوهشگر حوزه دین و فلسفه بیان کرد: در حالی که علم فلسفه اینگونه نیست و در آن لازم نیست به آخرین دستاوردهای بشری مراجعه کنیم. بلکه برای فهمیدن فلسفه‌هایی مانند فلسفه هایدگر، فلسفه پوپر و یا فلسفه دکارت و کانت و … باید به سراغ فلسفه افلاطون  و ارسطو مراجعه کنیم، زیرا این فلاسفه نیز با توجه به فلسفه‌های قبل از خود توانسته‌اند فلسفه و یا مکتبی جدید تبیین کنند؛ لذا برای مطالعه فلسفه اسلامی هم، لازم است به فلسفه سهروردی که یکی از قله‌نشینان این حوزه است توجه کنیم.

وی بیان کرد: زمانی که ما فلسفه سهروردی را مطالعه می‌کنیم، ریشه‌های این فلسفه را در فلسفه‌های پیشین هم چون فارابی و شاخ و برگ‌های آن را در فلسفه‌های مرحوم نوری و زنوزی و سبزواری، علامه طباطبایی و … مشاهده می‌کنیم. به شکلی که فلسفه این بزرگان قابل تفکیک نبوده و نیست. فلسفه هریک از این فلاسفه و یا حتی فلاسفه معاصر خود ما هم ریشه در فلسفه پیشینیان دارد. بنابراین گویی فلاسفه بر دوش فیلسوفان پیشین خود ایستاده و حقایق را نظاره می‌کنند. ما در فلسفه به دنبال درک و دریافت درست از واقعیت و حقیقت هستیم. اینها کسانی‌اند که این راه را رفته‌اند و راه را برای ما کوبیده و محکم کرده‌اند.

جمشیدی خراسانی خاطرنشان کرد: بنابراین در حال حاضر نیز برای مطالعه فلسفه به فلسفه افلاطون، ارسطو و … نیاز داریم و این‌گونه نیست که با مطالعه فلسفه یک و یا تعدادی از فلاسفه، متوجه این علم شده و آن را بفهمیم. سهروردی علاوه بر این‌که فیلسوف بزرگی بوده و کتاب «حکمت‌الاشراق» که کتابی مفصل درخصوص فلسفه است را نوشته‌، عارف بزرگی نیز بوده و بحث‌های ایشان در حوزه عرفان نیز کاملا آشکار و روشن است. سهروردی هم‌چنین در حوزه منطق نیز فردی بزرگ و صاحب‌نظر است. ایشان در مقولات نظر خاص خودش را دارد. گاهی مطرح می‌شود که ایشان فلسفه، منطق و عرفان را درهم آمیخته‌ است اما به نظر من این گفته شاید به دلیل نادرست بودن تعریف ما از فلسفه، عرفان و منطق و یا عدم درک درست از این علوم باشد.

منطق ابزاری است که به ما کمک می‌کند تا در مفاهمه راه خطا نرویم

وی با بیان این که منطق، ابزاری است که با استفاده از آن که بتوانیم حرف بزنیم و یا حرف و سخنان دیگران را خوب بفهمیم، مفاهیم را بتوانیم به خوبی به یکدیگر منتقل کنیم، افزود: همان‌طور که در تعریف منطق نیز آمده‌است، منطق زبان را از خطا باز می‌دارد. قلم ما را از نوشتن اشتباه باز می‌دارد. گاهی اوقات از برخی گزاره‌ها، نتایجی استنباط می‌شود که این استنباط درست نیست و منطق دانشی است که در این زمینه به ما کمک می‌کند.

جمشیدی خراسانی عنوان کرد: منطق درست فکر کردن را به ما یاد نمی‌دهد، درست سخن گفتن را یاد نمی‌دهد، درست فهمیدن را یاد نمی‌دهد. هر یک مهارت‌های خاص خودش را دارد؛ منطق ابزاری است که به ما کمک می‌کند تا در مفاهمه راه خطا نرویم، گزاره انشایی نگوییم و بعد به دنبال صدق و کذب آن باشیم. در نتیجه به عقیده من حتی افرادی که در زمینه‌های مختلف مانند علوم تجربی نیز فعالیت می‌کنند برای بیان گزاره‌های علمی خود ناچار به مطالعه منطق و کار بیشتر بر روی منطق هستند. لذا ممکن است برخی اشتباهات و مغالطه‌هایی که در بین دوستان فعال در زمینه‌های مختلف سیاسی، جفرافی، روان‌شناختی و … ایجاد می‌شود به سبب عدم مطالعه کافی منطق باشد. طرف می‌گوید احساس می‌کنم اقتصاد ایران دچار بحران شده است. خب این احساس ایشان است. مثل کسی که احساس می‌کند الان هوا سرد است. یا کسی که احساس می کند که محل زندگی‌اش مرکز عالم است. این احساس اوست. احساسش درست است. ولی آیا واقعیت است یا نه. او ادعای واقعیت نکرده است.

این‌که بگوییم سهروردی فلسفه، عرفان و منطق را در هم‌آمیخته‌، تعبیر درستی نیست

این پژوهشگر حوزه دین و فلسفه اضافه کرد: به شکلی که گاهی افراد از گزاره‌های جزئی، نتایج کلی گرفته و یا از گزاره‌ها و مقدمات منفی، نتایج مثبت استنباط می‌کنند که نادرست بوده و فهم و درک این موضوعات نیازمند هوشمندی و زیرکی خاصی است. به این ترتیب این‌که بگوییم سهروردی فلسفه، عرفان و منطق را در هم‌آمیخته‌است، تعبیر درستی نیست. زیرا منطق ابزار است و درواقع به تنهایی علم مفیدی نیست مگر از آن در علومی مانند فلسفه، عرفان، ریاضی، جامعه‌شناسی و … استفاده شود. منطق مانند علم اصول است، زیرا علم اصول نیز برای فقه خوانده می‌شود؛ به طوری که اگر فقه وجود نداشته‌باشد، چه بسا علم اصول، علم چندان مفیدی نباشد.

کلید درک فلسفه شیخ اشراق، کتاب حکمه‌الاشراق اوست

جمشیدی خراسانی افزود: سهروردی فیلسوف بزرگی بوده و کتاب «حکمه‌الاشراق» را در خصوص فلسفه خودش نوشته است و کلید درک فلسفه شیخ اشراق همین کتاب حکمت‌الاشراق او است. البته کتاب ساده‌ای هم نیست. ایشان چند اثر دیگر فلسفی هم دارد ولی آن‌ها بیشتر شرح فلسفه مشا است. خوانش فلسفه مشا است ولی حکمه الاشراق درانداختن طرح نو است. در کل خود شیخ اشراق از آن دشوارنویس‌ها و دشوارگوها است. ضمنا ایشان عارف بزرگی هم نیز بوده و عقل سرخ، صفیر سیمرغ، آواز پَر جبرئیل، لغت موران، فی حاله الطفولیه، روزی با جماعت صوفیان، الغربه الغربیه و نیز رساله‌ی فی المعراج  و رساله الطیر و رساله فی حقیقه العشق یا مونس‌العشاق آثار عرفانی ایشان و آکنده از رمز و راز است. خود مطلب دشوار و خود ایشان هم دشوارنویس است و بر وخامت آن افزوده است.

نمی‌توان گفت فلسفه جایگزین علم کلام شده است

جمشیدی خراسانی با بیان این که گاهی نیز بیان می‌شود که زمانی که فلسفه به وجود آمد، دامنه علم کلام را از بین برد، تشریح کرد: در صورتی که چنین نیست و در حال حاضر نیز همه ادیان به علم کلام نیاز دارند چون علم کلام کارش این است که بتوانند از اعتقادات پیروان خود دفاع کنند، توجیه کند اعتقادات و اعمال دینی مردم را و یا در جهت بسط و گسترش دین تلاش کنند و اصلا کار فلسفه این چنین نیست. کار فلسفه دفاع از اعتقادات دیگران نیست. به این ترتیب نمی‌توانیم بگوییم فلسفه جایگزین علم کلام شده است.  این اشتباه است که فلسفه آمد بساط علم کلام را چید، خیر علم کلام بسط پیدا کرد. علم کلام از فلسفه هم برای تبیین و دفاع استفاده می کند و به نظر من کسانی که می گویند فلسفه بساط علم کلام را جمع کرد و در مغازه‌اش را دو قفله کرد نه به کارکرد علم کلام، نه به کارکرد فلسفه توجه ندارند.

وی افزود: کارکرد هریک متفاوت از دیگری است. روش‌های این‌ها هم متفاوت است. در علم کلام ما بیشتر از مقبولات عرفی استفاده می‌کنیم. ولی در فلسفه از برهان استفاده می‌شود. در علم عرفان و تصوف مکاشفات و سیر و سلوک عرفا بیان می‌شود و نمی‌توان مسائلی را که با برهان اثبات می‌شوند را با سیر و سلوک بیان کرد. این‌ها دو چیزند. به جای یکدیگر نمی‌توان استفاده کرد. بنابراین زمینه و کارکرد علومی مانند کلام، فلسفه، عرفان و … با یکدیگر متفاوت است. تعریفشان، مسائلشان، موضوعشان، فایده‌شان، غرضشان همه و همه فرق می کند.

فلسفه قابل تقسیم‌بندی نیست و هر کس تبیین خاصی نسبت به حقیقت دارد

جمشیدی خراسانی گفت: بعضی افراد بیان می‌کنند که سهروردی فلسفه ایرانی را احیاء کرده‌است. سوالی که پیش می‌آید این است که فلسفه ایرانی چیست؟ و این فلسفه مربوط به چه کسی است؟ همان‌طور که ما در مطالعه تاریخ، بسیار دقیق می‌شویم و به جزئیات نیز دقت می‌کنیم، لازم است در حوزه اندیشه و تفکر نیز این حساسیت‌ها وجود داشته‌باشد. به هر حال فلسفه قابل تقسیم‌بندی نیست و نمی‌توان بیان کرد که ما فلسفه غرب و یا فلسفه اسلامی داریم. به شکلی که فلسفه ملاصدرا با فلسفه شیخ اشراق و فلاسفه دیگر بسیار تفاوت دارد و هر کس فلسفه خاص خود را دارد به این معنی که هریک تبیین خاصی نسبت به حقیقت دارند.

وی ادامه داد: من معتقد هستم افرادی مانند خیام، شیخ اشراق و فیلسوفان دیگری که این مدل تفکر را داشته‌اند، بسیار شبیه به هم بوده‌اند، زیرا به نظر من آنها با سیستم مخالف بوده‌اند. لازمه سیستم، قدرت است. سیستم از قدرت دفاع می‌کند، یا قدرت را ایجاد می‌کند و یا آن را گسترش و بسط می‌دهد، لازمه قدرت نیز، فساد است. فرق نمی‌کند که این سیستم را چه کسی طراحی کرده باشد. اگر خداوند منان هم سیستم را طراحی کرده باشد و بفرماید که به لیدر این سیستم که آدم است احترام بگذارد شیطان پیدا می‌شود و کاسه و کوزه را به هم می‌ریزد. در سیستم الهی بود که آدم از بهشت رانده شد چون تجرید کرد، طغیان کرد و خلاصه‌اش پیروی نکرد.

شیخ اشراق مخالف تبدیل شدن شریعت به ابزار قدرت بود

این پژوهشگر حوزه دین و فلسفه عنوان کرد: در نگاه عارفانه همین اتفاق در رابطه بین خضر و موسی هم افتاد. موسی نتوانست کارهای خضر را تحمل بکند. نمی‌شود فسادش را از بین برد اما اگر افراد متخلق در آن ورود کنند تباهی آن کمتر خواهد شد ولی از بین نمی‌رود. شیخ اشراق با این سوء استفاده‌ها برخورد می کرد. متعرض این‌ها می‌شد. مخالف آن بود که شریعت ابزار قدرت بشود. البته این نکته فرصت و مجال خاص خودش را می‌طلبد. بنابراین این بزرگان با قدرت ناسازگار بوده‌اند زیرا قدرت فساد ایجاد می‌کند.

جمشیدی خراسانی بیان کرد: بعضی گفته‌اند که شیخ اشراق فیلسوف طبیعت بود، چون ستارگان را مخلوق خداوند می دانست و… . در بحث نجوم به تفصیل بیان شده که ما دارای فلک‌های زیادی هستیم. فلک‌های هفت‌گانه و نه گانه بخشی از فلک‌هایی است که بر شمرده‌اند و ما این فلک‌ها را در آغاز بحث‌های خود در شرح فتوحات عرض کرده‌ایم. پس ابن عربی فیلسوف بزرگ طبیعت است؟ خیر! اصلا در دوره‌ای که این‌ها زندگی می‌کردند فلسفه‌های علوم هنوز ایجاد نشده بود. حتی فلسفه اخلاق هم ما نداشتیم.

وی افزود: نکته دیگری که غالبا بیان می‌شود این است که سهروردی بیانگر فلسفه ایرانی است در برابر فلسفه یونانی. در این که ایران شکوهمند و سربلند است تردیدی نیست. ولی سربلندی‌اش به چیست. این که شیخ اشراق فلسفه ایرانی را احیاء کرده است، آیا به آثاری دست پیدا کرده که نه قبل از او نه بعد از او وجود نداشته است و این آثار را از بین برده است. فلسفه مثل تمدن که نیست؛ فلسفه را یک فیلسوف و یک شخص حقیقی و واقعی ایجاد می کند. با کمی تامل و درنگ می شود ریشه مطالب شیخ اشراق را در آثار پیشینیان دنبال کرد. شیخ اشراق نیز در حلقه انتقال فلسفه از کندی به من و شما قرار دارد. مسائل فلسفی را که نمی‌شود با مکاشفات قلبی و غیبی حل و فصل کرد.

جمشیدی خراسانی تصریح کرد: سهروردی در سن ۳۷ سالگی و براساس دسیسه و توطئه در زندان از دنیا رفت و یا هم واقعا او را کشتند. این دسیسه به دلیل حسادتی که افراد نسبت به موقعیت ممتاز و مناسبی که ایشان در سن جوانی داشته‌اند، شکل گرفته‌است. این موقعیت به دلیل هوش سرشار، حضور در کنار اساتید بزرگ و درس‌های بسیاری که خوانده‌، ایجاد شده‌ بود. یکی از نکاتی که لازم به یادآوری است، نقش کلیدی استاد در تبیین مسائل است. ایشان اساتید زبردستی داشته است، به طوری که فردی که علومی مانند فلسفه، عرفان و … را به درستی متوجه شده‌است، می‌تواند این مفاهیم را به دیگران و شاگردان خودش آموزش دهد.

این پژوهشگر حوزه دین و فلسفه عنوان کرد: سهروردی شخصیتی است که در تصوف مهارت و توانایی داشته و انسان بزرگی بوده‌است، به طوری که ایشان اهل ریاضت‌، دعا، نیایش، مراقبه، اعتکاف، گوشه‌گیری و عزلت بوده‌اند. سهروردی بسیار اهل تعمق و تفکر بوده‌ و لذا توانسته‌ در طول ۳۷ سال زندگی خود آثار بسیار ارزشمندی ارائه کند. اساتید ما هم تأکید می‌کردند که برای مطالعه فلسفه حتما تهذیب نفس داشته‌باشید زیرا هدف از خواندن فلسفه رسیدن به حقیقت عالم است. در حقیقت فلاسفه می‌خواهند عین واقعیت خارجی شوند که این امر نیاز به تهذیب نفس و وارستگی درونی دارد و سهروردی دارای این ویژگی بود.

انتهای پیام

دکتر مهدی نجف‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص پیشینه تاریخی قراردادهای بین‌المللی ایران اظهار کرد: در این مورد یک نکته بسیار مهم این است که ایرانی‌ها همیشه با شک و تردید به این قراردادها نگاه کرده‌اند.

وی ادامه داد: قراردادهایی که در اوایل دوره قاجاریه با روسیه بسته شد و از آن‌ها به عنوان قراردادهای ننگین گلستان و ترکمان‌چای یاد می‌شود، یک نگرشی را در ایرانیان شکل داده که دولت ایران به واسطه ضعف خود نمی‌تواند مصالح ملی را رعایت کند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: از طرف دیگر  نسبت به وضعیت دنیا ناآگاهی تاریخ وجود دارد، به عنوان مثال در مورد برخی از قراردادها در دوره قاجار مانند قرارداد رژی چون ناآگاه بودیم فکر می‌کردیم که اروپایی‌ها می‌خواهند بیایند و منابع ما را ببرند بنابراین از لحاظ پیشینه تاریخی این احساس در ایرانیان شکل گرفته که تمام این قراردادها ننگین هستند در حالی که اگر واقعیت تاریخی را نگاه کنیم این گونه نیست، به عنوان مثال به پیشینه قرارداد دارسی که نگاه می‌کنیم می‌بینیم که در آن دوره تاریخی سال‌ها طول کشید که این قرارداد به بار بنشیند که آن هم به واسطه یک شانس بود که چاه‌های نفت فوران کرد و قرارداد دارسی که به نظر من در آن دوره تاریخی قرداد مهمی نبود به یکی از مهم‌ترین قراردادهای تاریخ ایران تبدیل می‌شود.

ایرانی‌ها به قراردادهای بین‌المللی بدبین هستند

نجف‌زاده بیان کرد: باید در مورد قراردادهای بین‌المللی دو مساله را در نظر گرفت یکی اینکه ایرانی‌ها بدبین هستند چرا که وقتی این قراردادها بسته می‌شد، بعد نتایجی که از این قراردادها به بار می‌آمد به ضرر مصالح ملی بود. دوم اینکه ایرانی‌ها با توجه به نگرش‌های تاریخی که نسبت به جهان پیرامونی خود دارند برای آنها مساله استقلال‌خواهی پیشینه تاریخی دارد و علت آن هم این است که در دوره قاجار دو کشور روسیه و انگلستان به شدت ایران را تحت منگنه تاریخی قرار داده بودند و این استقلال‌خواهی از همین‌جا آمد که ایرانیان می‌خواستند قدرت‌ها در کشور مداخله نکنند.

وی افزود: در مجموع پیشینه تاریخی این قراردادها و استقلال‌خواهی ایرانیان این احساس را شکل داده که اگر ما قراردادی ببندیم این قرارداد ننگین خواهد بود و حتی ممکن است به محتوای آن هم نگاه نکنیم اما افکار عمومی چنین دیدگاهی دارد.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد تاکید کرد: نکته حائز اهمیت دیگر در خصوص قراردادهای بین‌المللی این است که برای اینکه قراردادها توسط ملت‌ها به رسمیت شناخته شوند باید رابطه دولت-ملت قوی باشد، این به منزله این است که دولت‌ها نماینده‌های راستین ملت‌ها باشند که در امور بین‌الملل از جانب ملت چانه‌زنی می‌کنند و قرارداد می‌بندند. متاسفانه در دوره‌های مختلف تاریخی در ایران چنین نگرشی مبتنی بر تضاد دولت و ملت وجود دارد که هرگاه این تضادها بیشتر می‌شود، مخالفت‌ با قراردادها افزایش پیدا می‌کند.

نجف‌زاده اضافه کرد: در رابطه با قراردادها مساله اصلی این بوده که ملت برداشت مشترکی با دولت نداشته است، در مجموع هرگاه رابطه دولت-ملت قوی بوده است این منازعات کم‌تر شده و هرگاه رابطه دولت-ملت کاهش پیدا کرده است، اعتماد ملت نسبت به اینکه مصالح‌ آنها در این قراردادها تامین می‌شود، مورد خدشه قرار می‌گیرد و بنابراین مساله بحران‌ساز می‌شود.

دولت‌های ایران جرات نداشته‌اند بر سر مصالح ملی معامله کنند

وی خاطرنشان کرد: اگر به دوره‌های اخیر چه قاجار و چه دیگر دوره‌ها در ایران نگاه کنیم همه در یک چیز مشترک هستند و آن هم این است که دولت‌ها جرات نداشتند به آسانی بر سر مصالح ملی با کشورهای دیگر معامله کنند و چیزهایی را واگذار کنند، بنابراین حتی در دوره ضعیف قاجاریه می‌بینیم که مصالح ملی رعایت می‌شود و پادشاهان قاجار با وجود اینکه تصور بر این است که هیچ نگرش تاریخی ندارند، اتفاقا تا حد زیادی آگاهانه کار می‌کنند، اما باید به یاد داشته باشیم که دست آن‌ها خالی است و توانایی ندارند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در مورد قراردادهای گلستان و ترکمان‌چای اضافه کرد: عباس میرزا با این قراردادها توانست خطه شمال و تبریز را حفظ کند یعنی مصالح ملی را رعایت کردند، قدرت‌شان دیگر بیش از این نمی‌رسید که سرزمین‌هایی را که در دوردست بود، حفظ کنند ولی می‌بینیم که بعد از رسیدن دوره ناصرالدین شاه مرزهای ایران تثبیت می‌شود و این اثراتی است که از قرارداد ترکمانچای داریم.

ایرانی‌ها در قراردادهای بین‌المللی به رعایت مصالح ملی دقت کرده‌اند

وی عنوان کرد: ایرانی‌ها در قراردادهای بین‌المللی خود خیلی دقت کرده‌اند که مصالح ملی را رعایت کنند و این قراردادها برای حاکمیت ملی خطری نداشته باشد، این خیلی نکته مهمی است که در طول این دوران‌ها خیلی از کشورها مستعمره شدند و واگذار شدند و در بین قدرت‌های بزرگ اروپایی دست به دست شدند، ایران استقلال خود را حفظ کرده است، بنابراین اگر از این زاویه نگاه کنیم، دولت‌ها تا جایی که قدرت‌شان اجازه می‌داده است، مجبور بوده‌اند که مصالح ملی را درک کنند و آن را در قراردادها لحاظ کنند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: قاعده روابط بین‌الملل بر پایه قدرت است و همه چیزی که در روابط بین‌الملل می‌بینیم چانه‌زنی بر سر قدرت و کسب منافع است، بنابراین دولت‌ها باید خود را قدرتمند کنند و قدرت‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ قدرت‌های نرم و سخت. قدرت‌های سخت مانند قدرت نظامی که باید در حوزه دریایی، هوایی و زمینی خود را قدرتمند کنند و این‌ها همگی تابعی از قدرت اقتصادی است و قدرت دیگر در رابطه دولت و ملت است که باید قوی باشد که این مورد از قدرت‌های نرم به حساب می‌آید.

ناسیونالیسم در ایران از حالت نرمال خود خارج شده است

نجف‌زاده درمورد قراردادهای اقتصادی تصریح کرد: قراردادهای اقتصادی در جهان خیلی مرسوم است و این به معنای آن نیست که آن‌ها کشور خود را می‌فروشند، کشورهای اتحادیه اروپا یکی شده‌اند و مرزهای خود را برداشته‌اند و اتفاقات دیگری نیز افتاده است اگر چنین چیزی برای ایران بود بلافاصله عده‌ای می‌گفتند که استقلال چه می‌شود اما برای کشورهای اروپایی چنین نیست، من فکر می‌کنم ناسیونالیسم در ایران از حالت نرمال و معنای فرانسوی خود خارج شده و به یک نگرش منفی در بعضی از جنبه‌های ناسیونالیسم تبدیل شده است که ما قادر به درک این نیستیم که به عنوان یک کشور مستقل قادر هستیم در عرصه بین‌الملل حاضر شویم.

وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم یک مثال تاریخی مطرح کنیم می‌توان به این مساله اشاره کرد که زمانی که محمدرضا پهلوی به آمریکا رفت و درخواست کرد که صنایع نظامی پیشرفته را در اختیار بگیرد کنگره بحث کرد که ایران چنین احتیاجی ندارد و برای چه می‌خواهد و در مجموع دعوایی شکل گرفت، در این شرایط ایران هم گفت که به سمت شوروی می‌رود و این باعث شد که دعواهای کنگره و دولت امریکا برچیده شود و با درخواست ایران موافقت شود. در مجموع هر زمانی که ایران می‌خواست امتیازی از امریکایی‌ها بگیرد با تهدید روس‌ها این کار را انجام می‌داد و در همین حال نیز که در دایره غرب به حساب می‌آمد قراردادهایی را با روس‌ها بست از جمله اینکه صنایع آهن، فولاد و لوله‌ساز و از این دست صنایع و صنایع خرد دیگر از روسیه می‌آمد.

ایران نباید به وجه‌المصالحه یک منازعه تبدیل شود

وی در ادامه سخنان خود به قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین اشاره و تصریح کرد: اگر ایران به سمت چین کشیده شود، این طوری نخواهد بود که غربی‌ها رها کنند که ایران در کنار چین و روسیه قرار بگیرد و در دراز مدت باید مراقبت شود که ایران وارد یک منازعه تاریخی و وجه‌المصالحه نشود که در دوره قاجار نیز مشابه آن را داشتیم، چنان که در دوره قاجار ما وجه‌المصالحه دو کشور روسیه و انگلستان شدیم و این ضربه بسیار زیادی به ما زد.

دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: از لحاظ اقتصادی چین قدرتمند شده اما همواره باید این نکته را به یاد داشت که چین هنوز ابداع‌کننده نیست، اقتصاد چین به این صورت است که از دستاوردهای صنعت دنیا با توجه به شرایط مطلوبی که خود دارد، استفاده می‌کند و آن‌ها را ارزان‌سازی می‌کند و در اختیار دنیا قرار می‌دهد و از این راه گسترش می‌یابد.

نجف‌زاده در جمع‌بندی دیدگاه خود درباره قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین گفت: در مجموع اگر این قرارداد یک مفری باشد که در واقع بتوانیم دایره تنگ تحریم‌ها را بشکافیم و فراتر برویم، عاقلانه است. البته اگر نگاه راهبردی و استراتژیک به آن داشته باشیم، قابل بحث است اما اگر یک نگاه تجویزی و تاکتیکی باشد، اشکالی ندارد و در شرایط اضطراری که وجود دارد ایران باید بتواند با خطراتی که آن را تهدید می‌کند مقابله کند که یکی از راه‌های آن این است که روابط خود را با کشورهایی پیوند بزند که در دایره تحریم‌ها قرار نمی‌گیرند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در ادامه در مورد دلیل آنچه چین‌هراسی در جهان میخواند گفت: این مساله به این دلیل است که هنوز مشخص نیست که قدرت رو به‌ رشد چین از چه نظمی برخوردار است، دنیا تقریبا پس از جنگ جهانی دوم مبتنی بر یک نظم اقتصاد جهانی است که این نظم مشخص است اما در مورد رفتار چین یک نقاط مبهمی وجود دارد که ما در حقیقت نمی‌دانیم که این کشور وقتی بیاید و وارد شود چه رفتاری را در پیش خواهد گرفت و چگونه رفتار خواهد کرد، خصوصا که برای ایرانی‌ها استقلال‌خواهی بسیار اهمیت دارد.

نجف‌زاده در ادامه درباره محتوای قرارداد مورد بحث بین ایران و چین عنوان کرد: آن‌طور که از پیش‌نویسی که از قرارداد منتشر شده است، برمی‌آید خطری برای مصالح ملی ندارد. این قرارداد باید بیشتر به صورت یک قرارداد اقتصادی میان ایران و چین باشد که ما از امکانات و توانایی‌های چین استفاده کنیم تا شرایط خود را بهبود ببخشیم.

انتهای پیام

دکتر مهدی نجف‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص پیشینه تاریخی قراردادهای بین‌المللی ایران اظهار کرد: در این مورد یک نکته بسیار مهم این است که ایرانی‌ها همیشه با شک و تردید به این قراردادها نگاه کرده‌اند.

وی ادامه داد: قراردادهایی که در اوایل دوره قاجاریه با روسیه بسته شد و از آن‌ها به عنوان قراردادهای ننگین گلستان و ترکمان‌چای یاد می‌شود، یک نگرشی را در ایرانیان شکل داده که دولت ایران به واسطه ضعف خود نمی‌تواند مصالح ملی را رعایت کند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: از طرف دیگر  نسبت به وضعیت دنیا ناآگاهی تاریخ وجود دارد، به عنوان مثال در مورد برخی از قراردادها در دوره قاجار مانند قرارداد رژی چون ناآگاه بودیم فکر می‌کردیم که اروپایی‌ها می‌خواهند بیایند و منابع ما را ببرند بنابراین از لحاظ پیشینه تاریخی این احساس در ایرانیان شکل گرفته که تمام این قراردادها ننگین هستند در حالی که اگر واقعیت تاریخی را نگاه کنیم این گونه نیست، به عنوان مثال به پیشینه قرارداد دارسی که نگاه می‌کنیم می‌بینیم که در آن دوره تاریخی سال‌ها طول کشید که این قرارداد به بار بنشیند که آن هم به واسطه یک شانس بود که چاه‌های نفت فوران کرد و قرارداد دارسی که به نظر من در آن دوره تاریخی قرداد مهمی نبود به یکی از مهم‌ترین قراردادهای تاریخ ایران تبدیل می‌شود.

ایرانی‌ها به قراردادهای بین‌المللی بدبین هستند

نجف‌زاده بیان کرد: باید در مورد قراردادهای بین‌المللی دو مساله را در نظر گرفت یکی اینکه ایرانی‌ها بدبین هستند چرا که وقتی این قراردادها بسته می‌شد، بعد نتایجی که از این قراردادها به بار می‌آمد به ضرر مصالح ملی بود. دوم اینکه ایرانی‌ها با توجه به نگرش‌های تاریخی که نسبت به جهان پیرامونی خود دارند برای آنها مساله استقلال‌خواهی پیشینه تاریخی دارد و علت آن هم این است که در دوره قاجار دو کشور روسیه و انگلستان به شدت ایران را تحت منگنه تاریخی قرار داده بودند و این استقلال‌خواهی از همین‌جا آمد که ایرانیان می‌خواستند قدرت‌ها در کشور مداخله نکنند.

وی افزود: در مجموع پیشینه تاریخی این قراردادها و استقلال‌خواهی ایرانیان این احساس را شکل داده که اگر ما قراردادی ببندیم این قرارداد ننگین خواهد بود و حتی ممکن است به محتوای آن هم نگاه نکنیم اما افکار عمومی چنین دیدگاهی دارد.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد تاکید کرد: نکته حائز اهمیت دیگر در خصوص قراردادهای بین‌المللی این است که برای اینکه قراردادها توسط ملت‌ها به رسمیت شناخته شوند باید رابطه دولت-ملت قوی باشد، این به منزله این است که دولت‌ها نماینده‌های راستین ملت‌ها باشند که در امور بین‌الملل از جانب ملت چانه‌زنی می‌کنند و قرارداد می‌بندند. متاسفانه در دوره‌های مختلف تاریخی در ایران چنین نگرشی مبتنی بر تضاد دولت و ملت وجود دارد که هرگاه این تضادها بیشتر می‌شود، مخالفت‌ با قراردادها افزایش پیدا می‌کند.

نجف‌زاده اضافه کرد: در رابطه با قراردادها مساله اصلی این بوده که ملت برداشت مشترکی با دولت نداشته است، در مجموع هرگاه رابطه دولت-ملت قوی بوده است این منازعات کم‌تر شده و هرگاه رابطه دولت-ملت کاهش پیدا کرده است، اعتماد ملت نسبت به اینکه مصالح‌ آنها در این قراردادها تامین می‌شود، مورد خدشه قرار می‌گیرد و بنابراین مساله بحران‌ساز می‌شود.

دولت‌های ایران جرات نداشته‌اند بر سر مصالح ملی معامله کنند

وی خاطرنشان کرد: اگر به دوره‌های اخیر چه قاجار و چه دیگر دوره‌ها در ایران نگاه کنیم همه در یک چیز مشترک هستند و آن هم این است که دولت‌ها جرات نداشتند به آسانی بر سر مصالح ملی با کشورهای دیگر معامله کنند و چیزهایی را واگذار کنند، بنابراین حتی در دوره ضعیف قاجاریه می‌بینیم که مصالح ملی رعایت می‌شود و پادشاهان قاجار با وجود اینکه تصور بر این است که هیچ نگرش تاریخی ندارند، اتفاقا تا حد زیادی آگاهانه کار می‌کنند، اما باید به یاد داشته باشیم که دست آن‌ها خالی است و توانایی ندارند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در مورد قراردادهای گلستان و ترکمان‌چای اضافه کرد: عباس میرزا با این قراردادها توانست خطه شمال و تبریز را حفظ کند یعنی مصالح ملی را رعایت کردند، قدرت‌شان دیگر بیش از این نمی‌رسید که سرزمین‌هایی را که در دوردست بود، حفظ کنند ولی می‌بینیم که بعد از رسیدن دوره ناصرالدین شاه مرزهای ایران تثبیت می‌شود و این اثراتی است که از قرارداد ترکمانچای داریم.

ایرانی‌ها در قراردادهای بین‌المللی به رعایت مصالح ملی دقت کرده‌اند

وی عنوان کرد: ایرانی‌ها در قراردادهای بین‌المللی خود خیلی دقت کرده‌اند که مصالح ملی را رعایت کنند و این قراردادها برای حاکمیت ملی خطری نداشته باشد، این خیلی نکته مهمی است که در طول این دوران‌ها خیلی از کشورها مستعمره شدند و واگذار شدند و در بین قدرت‌های بزرگ اروپایی دست به دست شدند، ایران استقلال خود را حفظ کرده است، بنابراین اگر از این زاویه نگاه کنیم، دولت‌ها تا جایی که قدرت‌شان اجازه می‌داده است، مجبور بوده‌اند که مصالح ملی را درک کنند و آن را در قراردادها لحاظ کنند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: قاعده روابط بین‌الملل بر پایه قدرت است و همه چیزی که در روابط بین‌الملل می‌بینیم چانه‌زنی بر سر قدرت و کسب منافع است، بنابراین دولت‌ها باید خود را قدرتمند کنند و قدرت‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ قدرت‌های نرم و سخت. قدرت‌های سخت مانند قدرت نظامی که باید در حوزه دریایی، هوایی و زمینی خود را قدرتمند کنند و این‌ها همگی تابعی از قدرت اقتصادی است و قدرت دیگر در رابطه دولت و ملت است که باید قوی باشد که این مورد از قدرت‌های نرم به حساب می‌آید.

ناسیونالیسم در ایران از حالت نرمال خود خارج شده است

نجف‌زاده درمورد قراردادهای اقتصادی تصریح کرد: قراردادهای اقتصادی در جهان خیلی مرسوم است و این به معنای آن نیست که آن‌ها کشور خود را می‌فروشند، کشورهای اتحادیه اروپا یکی شده‌اند و مرزهای خود را برداشته‌اند و اتفاقات دیگری نیز افتاده است اگر چنین چیزی برای ایران بود بلافاصله عده‌ای می‌گفتند که استقلال چه می‌شود اما برای کشورهای اروپایی چنین نیست، من فکر می‌کنم ناسیونالیسم در ایران از حالت نرمال و معنای فرانسوی خود خارج شده و به یک نگرش منفی در بعضی از جنبه‌های ناسیونالیسم تبدیل شده است که ما قادر به درک این نیستیم که به عنوان یک کشور مستقل قادر هستیم در عرصه بین‌الملل حاضر شویم.

وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم یک مثال تاریخی مطرح کنیم می‌توان به این مساله اشاره کرد که زمانی که محمدرضا پهلوی به آمریکا رفت و درخواست کرد که صنایع نظامی پیشرفته را در اختیار بگیرد کنگره بحث کرد که ایران چنین احتیاجی ندارد و برای چه می‌خواهد و در مجموع دعوایی شکل گرفت، در این شرایط ایران هم گفت که به سمت شوروی می‌رود و این باعث شد که دعواهای کنگره و دولت امریکا برچیده شود و با درخواست ایران موافقت شود. در مجموع هر زمانی که ایران می‌خواست امتیازی از امریکایی‌ها بگیرد با تهدید روس‌ها این کار را انجام می‌داد و در همین حال نیز که در دایره غرب به حساب می‌آمد قراردادهایی را با روس‌ها بست از جمله اینکه صنایع آهن، فولاد و لوله‌ساز و از این دست صنایع و صنایع خرد دیگر از روسیه می‌آمد.

ایران نباید به وجه‌المصالحه یک منازعه تبدیل شود

وی در ادامه سخنان خود به قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین اشاره و تصریح کرد: اگر ایران به سمت چین کشیده شود، این طوری نخواهد بود که غربی‌ها رها کنند که ایران در کنار چین و روسیه قرار بگیرد و در دراز مدت باید مراقبت شود که ایران وارد یک منازعه تاریخی و وجه‌المصالحه نشود که در دوره قاجار نیز مشابه آن را داشتیم، چنان که در دوره قاجار ما وجه‌المصالحه دو کشور روسیه و انگلستان شدیم و این ضربه بسیار زیادی به ما زد.

دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: از لحاظ اقتصادی چین قدرتمند شده اما همواره باید این نکته را به یاد داشت که چین هنوز ابداع‌کننده نیست، اقتصاد چین به این صورت است که از دستاوردهای صنعت دنیا با توجه به شرایط مطلوبی که خود دارد، استفاده می‌کند و آن‌ها را ارزان‌سازی می‌کند و در اختیار دنیا قرار می‌دهد و از این راه گسترش می‌یابد.

نجف‌زاده در جمع‌بندی دیدگاه خود درباره قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین گفت: در مجموع اگر این قرارداد یک مفری باشد که در واقع بتوانیم دایره تنگ تحریم‌ها را بشکافیم و فراتر برویم، عاقلانه است. البته اگر نگاه راهبردی و استراتژیک به آن داشته باشیم، قابل بحث است اما اگر یک نگاه تجویزی و تاکتیکی باشد، اشکالی ندارد و در شرایط اضطراری که وجود دارد ایران باید بتواند با خطراتی که آن را تهدید می‌کند مقابله کند که یکی از راه‌های آن این است که روابط خود را با کشورهایی پیوند بزند که در دایره تحریم‌ها قرار نمی‌گیرند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در ادامه در مورد دلیل آنچه چین‌هراسی در جهان میخواند گفت: این مساله به این دلیل است که هنوز مشخص نیست که قدرت رو به‌ رشد چین از چه نظمی برخوردار است، دنیا تقریبا پس از جنگ جهانی دوم مبتنی بر یک نظم اقتصاد جهانی است که این نظم مشخص است اما در مورد رفتار چین یک نقاط مبهمی وجود دارد که ما در حقیقت نمی‌دانیم که این کشور وقتی بیاید و وارد شود چه رفتاری را در پیش خواهد گرفت و چگونه رفتار خواهد کرد، خصوصا که برای ایرانی‌ها استقلال‌خواهی بسیار اهمیت دارد.

نجف‌زاده در ادامه درباره محتوای قرارداد مورد بحث بین ایران و چین عنوان کرد: آن‌طور که از پیش‌نویسی که از قرارداد منتشر شده است، برمی‌آید خطری برای مصالح ملی ندارد. این قرارداد باید بیشتر به صورت یک قرارداد اقتصادی میان ایران و چین باشد که ما از امکانات و توانایی‌های چین استفاده کنیم تا شرایط خود را بهبود ببخشیم.

انتهای پیام

دکتر مهدی نجف‌زاده در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص پیشینه تاریخی قراردادهای بین‌المللی ایران اظهار کرد: در این مورد یک نکته بسیار مهم این است که ایرانی‌ها همیشه با شک و تردید به این قراردادها نگاه کرده‌اند.

وی ادامه داد: قراردادهایی که در اوایل دوره قاجاریه با روسیه بسته شد و از آن‌ها به عنوان قراردادهای ننگین گلستان و ترکمان‌چای یاد می‌شود، یک نگرشی را در ایرانیان شکل داده که دولت ایران به واسطه ضعف خود نمی‌تواند مصالح ملی را رعایت کند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: از طرف دیگر  نسبت به وضعیت دنیا ناآگاهی تاریخ وجود دارد، به عنوان مثال در مورد برخی از قراردادها در دوره قاجار مانند قرارداد رژی چون ناآگاه بودیم فکر می‌کردیم که اروپایی‌ها می‌خواهند بیایند و منابع ما را ببرند بنابراین از لحاظ پیشینه تاریخی این احساس در ایرانیان شکل گرفته که تمام این قراردادها ننگین هستند در حالی که اگر واقعیت تاریخی را نگاه کنیم این گونه نیست، به عنوان مثال به پیشینه قرارداد دارسی که نگاه می‌کنیم می‌بینیم که در آن دوره تاریخی سال‌ها طول کشید که این قرارداد به بار بنشیند که آن هم به واسطه یک شانس بود که چاه‌های نفت فوران کرد و قرارداد دارسی که به نظر من در آن دوره تاریخی قرداد مهمی نبود به یکی از مهم‌ترین قراردادهای تاریخ ایران تبدیل می‌شود.

ایرانی‌ها به قراردادهای بین‌المللی بدبین هستند

نجف‌زاده بیان کرد: باید در مورد قراردادهای بین‌المللی دو مساله را در نظر گرفت یکی اینکه ایرانی‌ها بدبین هستند چرا که وقتی این قراردادها بسته می‌شد، بعد نتایجی که از این قراردادها به بار می‌آمد به ضرر مصالح ملی بود. دوم اینکه ایرانی‌ها با توجه به نگرش‌های تاریخی که نسبت به جهان پیرامونی خود دارند برای آنها مساله استقلال‌خواهی پیشینه تاریخی دارد و علت آن هم این است که در دوره قاجار دو کشور روسیه و انگلستان به شدت ایران را تحت منگنه تاریخی قرار داده بودند و این استقلال‌خواهی از همین‌جا آمد که ایرانیان می‌خواستند قدرت‌ها در کشور مداخله نکنند.

وی افزود: در مجموع پیشینه تاریخی این قراردادها و استقلال‌خواهی ایرانیان این احساس را شکل داده که اگر ما قراردادی ببندیم این قرارداد ننگین خواهد بود و حتی ممکن است به محتوای آن هم نگاه نکنیم اما افکار عمومی چنین دیدگاهی دارد.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد تاکید کرد: نکته حائز اهمیت دیگر در خصوص قراردادهای بین‌المللی این است که برای اینکه قراردادها توسط ملت‌ها به رسمیت شناخته شوند باید رابطه دولت-ملت قوی باشد، این به منزله این است که دولت‌ها نماینده‌های راستین ملت‌ها باشند که در امور بین‌الملل از جانب ملت چانه‌زنی می‌کنند و قرارداد می‌بندند. متاسفانه در دوره‌های مختلف تاریخی در ایران چنین نگرشی مبتنی بر تضاد دولت و ملت وجود دارد که هرگاه این تضادها بیشتر می‌شود، مخالفت‌ با قراردادها افزایش پیدا می‌کند.

نجف‌زاده اضافه کرد: در رابطه با قراردادها مساله اصلی این بوده که ملت برداشت مشترکی با دولت نداشته است، در مجموع هرگاه رابطه دولت-ملت قوی بوده است این منازعات کم‌تر شده و هرگاه رابطه دولت-ملت کاهش پیدا کرده است، اعتماد ملت نسبت به اینکه مصالح‌ آنها در این قراردادها تامین می‌شود، مورد خدشه قرار می‌گیرد و بنابراین مساله بحران‌ساز می‌شود.

دولت‌های ایران جرات نداشته‌اند بر سر مصالح ملی معامله کنند

وی خاطرنشان کرد: اگر به دوره‌های اخیر چه قاجار و چه دیگر دوره‌ها در ایران نگاه کنیم همه در یک چیز مشترک هستند و آن هم این است که دولت‌ها جرات نداشتند به آسانی بر سر مصالح ملی با کشورهای دیگر معامله کنند و چیزهایی را واگذار کنند، بنابراین حتی در دوره ضعیف قاجاریه می‌بینیم که مصالح ملی رعایت می‌شود و پادشاهان قاجار با وجود اینکه تصور بر این است که هیچ نگرش تاریخی ندارند، اتفاقا تا حد زیادی آگاهانه کار می‌کنند، اما باید به یاد داشته باشیم که دست آن‌ها خالی است و توانایی ندارند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در مورد قراردادهای گلستان و ترکمان‌چای اضافه کرد: عباس میرزا با این قراردادها توانست خطه شمال و تبریز را حفظ کند یعنی مصالح ملی را رعایت کردند، قدرت‌شان دیگر بیش از این نمی‌رسید که سرزمین‌هایی را که در دوردست بود، حفظ کنند ولی می‌بینیم که بعد از رسیدن دوره ناصرالدین شاه مرزهای ایران تثبیت می‌شود و این اثراتی است که از قرارداد ترکمانچای داریم.

ایرانی‌ها در قراردادهای بین‌المللی به رعایت مصالح ملی دقت کرده‌اند

وی عنوان کرد: ایرانی‌ها در قراردادهای بین‌المللی خود خیلی دقت کرده‌اند که مصالح ملی را رعایت کنند و این قراردادها برای حاکمیت ملی خطری نداشته باشد، این خیلی نکته مهمی است که در طول این دوران‌ها خیلی از کشورها مستعمره شدند و واگذار شدند و در بین قدرت‌های بزرگ اروپایی دست به دست شدند، ایران استقلال خود را حفظ کرده است، بنابراین اگر از این زاویه نگاه کنیم، دولت‌ها تا جایی که قدرت‌شان اجازه می‌داده است، مجبور بوده‌اند که مصالح ملی را درک کنند و آن را در قراردادها لحاظ کنند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: قاعده روابط بین‌الملل بر پایه قدرت است و همه چیزی که در روابط بین‌الملل می‌بینیم چانه‌زنی بر سر قدرت و کسب منافع است، بنابراین دولت‌ها باید خود را قدرتمند کنند و قدرت‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ قدرت‌های نرم و سخت. قدرت‌های سخت مانند قدرت نظامی که باید در حوزه دریایی، هوایی و زمینی خود را قدرتمند کنند و این‌ها همگی تابعی از قدرت اقتصادی است و قدرت دیگر در رابطه دولت و ملت است که باید قوی باشد که این مورد از قدرت‌های نرم به حساب می‌آید.

ناسیونالیسم در ایران از حالت نرمال خود خارج شده است

نجف‌زاده درمورد قراردادهای اقتصادی تصریح کرد: قراردادهای اقتصادی در جهان خیلی مرسوم است و این به معنای آن نیست که آن‌ها کشور خود را می‌فروشند، کشورهای اتحادیه اروپا یکی شده‌اند و مرزهای خود را برداشته‌اند و اتفاقات دیگری نیز افتاده است اگر چنین چیزی برای ایران بود بلافاصله عده‌ای می‌گفتند که استقلال چه می‌شود اما برای کشورهای اروپایی چنین نیست، من فکر می‌کنم ناسیونالیسم در ایران از حالت نرمال و معنای فرانسوی خود خارج شده و به یک نگرش منفی در بعضی از جنبه‌های ناسیونالیسم تبدیل شده است که ما قادر به درک این نیستیم که به عنوان یک کشور مستقل قادر هستیم در عرصه بین‌الملل حاضر شویم.

وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم یک مثال تاریخی مطرح کنیم می‌توان به این مساله اشاره کرد که زمانی که محمدرضا پهلوی به آمریکا رفت و درخواست کرد که صنایع نظامی پیشرفته را در اختیار بگیرد کنگره بحث کرد که ایران چنین احتیاجی ندارد و برای چه می‌خواهد و در مجموع دعوایی شکل گرفت، در این شرایط ایران هم گفت که به سمت شوروی می‌رود و این باعث شد که دعواهای کنگره و دولت امریکا برچیده شود و با درخواست ایران موافقت شود. در مجموع هر زمانی که ایران می‌خواست امتیازی از امریکایی‌ها بگیرد با تهدید روس‌ها این کار را انجام می‌داد و در همین حال نیز که در دایره غرب به حساب می‌آمد قراردادهایی را با روس‌ها بست از جمله اینکه صنایع آهن، فولاد و لوله‌ساز و از این دست صنایع و صنایع خرد دیگر از روسیه می‌آمد.

ایران نباید به وجه‌المصالحه یک منازعه تبدیل شود

وی در ادامه سخنان خود به قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین اشاره و تصریح کرد: اگر ایران به سمت چین کشیده شود، این طوری نخواهد بود که غربی‌ها رها کنند که ایران در کنار چین و روسیه قرار بگیرد و در دراز مدت باید مراقبت شود که ایران وارد یک منازعه تاریخی و وجه‌المصالحه نشود که در دوره قاجار نیز مشابه آن را داشتیم، چنان که در دوره قاجار ما وجه‌المصالحه دو کشور روسیه و انگلستان شدیم و این ضربه بسیار زیادی به ما زد.

دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: از لحاظ اقتصادی چین قدرتمند شده اما همواره باید این نکته را به یاد داشت که چین هنوز ابداع‌کننده نیست، اقتصاد چین به این صورت است که از دستاوردهای صنعت دنیا با توجه به شرایط مطلوبی که خود دارد، استفاده می‌کند و آن‌ها را ارزان‌سازی می‌کند و در اختیار دنیا قرار می‌دهد و از این راه گسترش می‌یابد.

نجف‌زاده در جمع‌بندی دیدگاه خود درباره قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین گفت: در مجموع اگر این قرارداد یک مفری باشد که در واقع بتوانیم دایره تنگ تحریم‌ها را بشکافیم و فراتر برویم، عاقلانه است. البته اگر نگاه راهبردی و استراتژیک به آن داشته باشیم، قابل بحث است اما اگر یک نگاه تجویزی و تاکتیکی باشد، اشکالی ندارد و در شرایط اضطراری که وجود دارد ایران باید بتواند با خطراتی که آن را تهدید می‌کند مقابله کند که یکی از راه‌های آن این است که روابط خود را با کشورهایی پیوند بزند که در دایره تحریم‌ها قرار نمی‌گیرند.

این دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در ادامه در مورد دلیل آنچه چین‌هراسی در جهان میخواند گفت: این مساله به این دلیل است که هنوز مشخص نیست که قدرت رو به‌ رشد چین از چه نظمی برخوردار است، دنیا تقریبا پس از جنگ جهانی دوم مبتنی بر یک نظم اقتصاد جهانی است که این نظم مشخص است اما در مورد رفتار چین یک نقاط مبهمی وجود دارد که ما در حقیقت نمی‌دانیم که این کشور وقتی بیاید و وارد شود چه رفتاری را در پیش خواهد گرفت و چگونه رفتار خواهد کرد، خصوصا که برای ایرانی‌ها استقلال‌خواهی بسیار اهمیت دارد.

نجف‌زاده در ادامه درباره محتوای قرارداد مورد بحث بین ایران و چین عنوان کرد: آن‌طور که از پیش‌نویسی که از قرارداد منتشر شده است، برمی‌آید خطری برای مصالح ملی ندارد. این قرارداد باید بیشتر به صورت یک قرارداد اقتصادی میان ایران و چین باشد که ما از امکانات و توانایی‌های چین استفاده کنیم تا شرایط خود را بهبود ببخشیم.

انتهای پیام

همزمان با شیوع گسترده کرونا در کشور و تعطیلی بسیاری از برنامه‌‎های جمعی، کنکور سراسری، ارشد و دکتری ۹۹ نیز چندین بار به تعویق افتاد و داوطلبان این آزمون‌ها وضعیت متفاوتی را نسبت به سال‌های گذشته تجربه کردند. این ویروس نه تنها از نظر فیزیکی سلامت کنکوری‌ها را به خطر انداخته، بلکه از نظر روحی و روانی نیز داوطلبان را تحت تاثیر قرار داده است.

در این بین، خبرها و شایعات زیادی که در فضای مجازی بین مردم و مخاطبان کنکور رد و بدل می‌شود  بر این مشکلات افزوده است. در آخرین نمونه انتشار خبری از زبان یکی از اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس مبنی بر ارائه طرح دو فوریتی برای لغو کنکور کارشناسی ارشد و استفاده از سوابق تحصیلی برای ورود به دانشگاه‌ها ساعتی داوطلبان را سردرگم کرد، اما در نهایت این خبر تکذیب و اعلام شد برگزاری، تعویق یا لغو کنکور در اختیار ستاد ملی مقابله با بیماری کروناست.

تا لحظه تنظیم این گزارش ستاد ملی مقابله با کرونا برای تعویق مجدد یا لغو این آزمون‌ها تصمیمی نگرفته و بر اساس آخرین اطلاعیه سازمان سنجش آموزش کشور قرار است آزمون دکتری ۹ مرداد، کارشناسی ارشد ناپیوسته از ۱۶ تا ۱۸ مرداد و کنکور سراسری از ۲۹ مرداد تا یک شهریور برگزار شوند و تاریخ دریافت کارت‌های حضور در آزمون نیز اعلام شده است. اما با توجه به تجارب گذشته در تعویق افتادن لحظه آخری، کنکوری‌ها همچنان احتمال تعویق یا لغو این آزمون را پیش‌بینی ‌می‌کنند. عده‌ای نگرانند این شرایط باعث شود هدف‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌هایشان به ثمر ننشیند؛ برخی مضطرب هستند مثبت شدن تست کرونایشان مانع شرکت آنها در آزمون شود و بخش دیگری می‌هراسند که با شرکت در آزمون، کرونا بگیرند.

در ادامه گفت‌وگوی ایسنا با تعدادی از داوطلبان کنکور سراسری، ارشد و دکتری سال ۹۹ را  در خصوص برگزاری کنکور می‌خوانید.

 سرنوشت جوانان مملکت به سازوکاری به نام کنکور و تست گره خورده است

مرتضی عنابستانی، داوطلب مقطع دکتری کنکور ۹۹ در خصوص برگزاری کنکور در روزهای کرونایی می‌گوید: تأثیرات روحی و روانی که این روزها از آن صحبت می‌کنیم، به قبل از کرونا بر می‌گردد. ما یک سازوکار فسادانگیز و فسادآلودی به نام کنکور داریم که از دوره‌ای تصمیم گرفته شد که دیگر نباشد. اما گویی دست‌اندرکاران و مسئولان مربوطه به یاد ندارند که برای حذف کنکور چه تصمیماتی گرفتند.

وی تصریح می‌کند: دلایل اقتصادی که پشت کنکور وجود دارد، باعث حذف آن نمی‌شود چراکه سرنوشت جوانان مملکت و افرادی که تحصیل کرده‌اند به سازوکاری به نام کنکور و تست گره خورده است. سیستم یکپارچه و فاسدی در کنار تست‌زنی و کنکور وجود دارد که با داشتن رسانه، انتشارات، برگزاری کلاس و…  درآمدزایی می‌کند.

این داوطلب مقطع دکتری کنکور ۹۹ عنوان می‌کند: اولین مشکلی که وجود دارد، کرونا نیست و فکر نمی‌کنم کشورهای دیگر تا این حد با مسئله‌ای به نام «کنکور» درگیر باشند. موضوعی که باید به آن پرداخته و به این پرسش پاسخ داده شود این است که آیا کشورهای در معرض کرونا با مسئله‌ای به نام «کنکور» مواجه هستند. طبیعتاً باید در سال‌های گذشته گواهی ورود به دانشگاه‌ها گشاده می‌شد و از آن طرف هم با خروج از دانشگاه متناسب با تخصص، شغلی تعیین می‌شد.

وی اضافه می‌کند: در شرایطی که کرونا وجود دارد طبیعتاً برگزاری تجمعات و مراسماتی که ممکن است افراد زیادی در آن حضور داشته باشند عقلاً و منطقا پذیرفته نیست و این موضوع برای برگزاری کنکور هم شرایط مشابهی دارد و ممکن است که جان شهروندان و جوانان به خطر بیفتد. اگر دلسوزی وجود داشته باشد، فرصتی که کرونا ایجاد کرده باعث می‌شود تا بازنگری جدی‌تری در خصوص کنکور داشته باشیم. اگر مسئولان تصمیم گیرنده از ابتدا مطرح می‌کردند که قرار نیست کنکور در تاریخ مقرر برگزار شود، بهتر بود تا حداقل یک هفته مانده به آزمون، اعلام کنند که کنکور به تعویق می‌افتد.

عنابستانی بیان می‌کند: در حقیقت بحران کرونا غیرقابل پیش‌بینی بود و  شرایط سختی را برای افرادی که تصمیم گیرنده بودند، رقم زد. اما اگر کنکور در فروردین و اردیبهشت ماه برگزار می‌شد شرایط بهتر از تیر و مردادماه بود چراکه با به تعویق انداختن آزمون شاهد تغییری در شرایط بحران نبودیم. با توجه به غیرقابل پیش‌بینی بودن این ویروس و شرایطی که از لحاظ اقتصادی با آن درگیر هستیم، تأثیر بدی برروی داوطلبان کنکور گذاشته است.

تعویق‌های پی در پی، برنامه‌ریزی‌های شخصی و درسی افراد را به هم می‌ریزد

وی در خصوص ورود افراد به دانشگاه بر حسب سوابق تحصیلی خاطرنشان می‌کند: تعویق‌های پی در پی، برنامه‌ریزی‌های شخصی و درسی افراد را به هم می‌ریزد و برگزاری آزمون در موعد مقرر برای من بهتر از خرداد و مردادماه بود. کنکوری که افراد در شرایط حال حاضر می‌خواهند بدهند، تأثیری  منفی به همراه خواهد داشت. به طور کلی کنکور باید برداشته شود یا حداقل معطوف به دانشگاه‌ها باشد نه اینکه به صورت سراسری برگزار شود.

این داوطلب مقطع دکتری کنکور ۹۹ تأکید می‌کند: قطعاً ورود کیفی دانشجویان به مقاطع تحصیلی بالاتر بهتر از برگزاری کنکور است. بنابراین ورود افراد به دانشگاه برحسب سوابق تحصیلی نیازمند این است که از دوره‌ای به بعد عنوان کنند افرادی که قصد دارند به دانشگاه بروند؛ ملاک ورود آن‌ها، عملکرد در تحصیل، ایده و تخصص است.

وی می‌گوید: با توجه به شرایط کنونی، گرفتن تصمیمات ضرب‌الاجلی صحیح نیست و صرف طرح کردن مسئله‌ای که قطعاً اجرا نمی‌شود، فشارهای روحی و روانی زیادی را برای داوطلب کنکوری رقم می‌زند.

عنابستانی عنوان می‌کند: اقتصاد و نبود رفاه حداقلی برای مردم جامعه،  مشکل اصلی ما در کنکور و مدیریت کرونا براساس صحبت‌هایی است که اهل فن می‌کنند. نگاهی که دولتمردان به کنکور دارند، یک نگاه بلندمدت توسعه و تخصص‌گرا نیست که بر روی نیروی انسانی متمرکز باشد. مسئولان بیشتر بر این توجه دارند که چگونه در کوتاه مدت بتوانند منافع اقتصادی و خرده بنگاه‌های اقتصادی که حول مسئله کنکور شکل گرفته‌اند، ر ا به منظور منافع اقتصادی خود تأمین کنند.

این داوطلب مقطع دکتری کنکور ۹۹ اظهار می‌کند: برگزاری کنکور تنها یک سرگرمی است و به این خاطر جدی گرفته نمی‌شود. برای بحران کرونا هم این‌گونه است و اگر اقتصاد صحیحی داشتیم شاید می‌توانستیم بیشتر راجع به قرنطینه و دوری از تجمعات صحبت کنیم.

کنکور در کرونا نمادی از یک وضعیت آشفته‌ است

عنابستانی می‌گوید: اما ما در یک وضعیت بحرانی قرار داریم که در بسیاری از جوانب و وجوه  مانند آموزش نیروی انسانی دچار مشکل هستیم و این امر باعث می‌شود ما به مشکلات و معضلات مختص خودمان به نام کنکور در زمان بحران کرونا مواجه باشیم. کنکور در کرونا نمادی از وضعیت آشفته‌ای است که ما از جهات مختلف در ایران با آن دچار هستیم. فرصت کرونا شاید بد نباشد که ما وجدانی‌تر، انسانی‌تر و متعهدانه‌تر به نیروی انسانی نگاه کنیم.

وی تأکید می‌کند: تصمیم و کار صحیح برای کنکور این است که برگزار نشود و جای خود را به سازوکارهایی بدهد که منصفانه‌تر هستند و ارزیابی جدی‌تری هم دارند. شاید بتوان از فرصت کرونا با همه خطرهایی که ممکن است وجود داشته باشد، برای جراحی جدی در سیستم آموزشی کشور استفاده کرد.

تعویق‌های پی‌درپی‌ کنکور برایمان آزاردهنده شده است

علی سیدموسوی، داوطلب مقطع ارشد کنکور۹۹ در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار می‌کند: تعلیق کنکور در یکی دو مرحله اول قابل درک بود اما تداوم آن، استرس زیادی را به همراه دارد و فردی که از ابتدای مهرماه مطالعه و درس خواندن را آغاز کرده و در کنار آن استرس کنکور را داشته، به یک باره وقتی آزمون چندین بار به تعویق می‌افتد، زندگی شخصی و درسی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد که حتی ممکن است در برخی از افراد منجر به بروز بیماری‌ها ‌شود.

وی می‌گوید: برگزاری کنکور برای فردی که اهداف و انگیزه‌های خود در آینده را ترسیم کرده، بسیار مهم است و به تعویق افتادن پی در پی آن تأثیر منفی در روح و روان فرد می‌گذارد. در این بین داوطلبانی که به صورت جدی برای کنکور برنامه‌ریزی و مطالعه نکرده‌اند شاید برای آنها اوضاع خیلی تفاوتی نداشته باشد، اما نباید تلاش کسانی که قریب به ۱۰ ماه است برای موفقیت در کنکور تلاش می‌کنند و استرس آن را به خود و خانواده‌هایشان منتقل می‌کنند نادیده بگیریم، زمانی که اخبار را پیگیری می‌کنم و می‌بینم که بار دیگر ممکن است کنکور به تعویق بیفتد یا شایعاتی مبنی بر لغو آن منتشر می‌شود، از درون احساس شکست می‌کنم.

این داوطلب مقطع ارشد کنکور۹۹ در خصوص ورود افراد به دانشگاه بر حسب سوابق تحصیلی بیان می‌کند:  حداقل نیمی از داوطلبان ارشد، افرادی هستند که تغییر رشته دادند، درباره آنها چگونه می‌خواهند تصمیم‌گیری کنند. اگر می‌توان نقطه پایانی برای کرونا در نظر گرفت، منطقی است که کنکور برگزار نشود اما وقتی می‌گویند کرونا نقطه پایانی ندارد و ما را دعوت به همزیستی مسالمت‌آمیز با کرونا می‌کنند پس چطور می‌شود کنکور را لغو کنند.

موسوی خاطرنشان می‌کند: ما نباید تصمیمات خلق‎الساعه بگیریم، اگر قرار به حذف کنکور است پس چرا اساسا از داوطلبان ثبت‌نام کردیم، تصمیم درباره حذف کنکور باید از مدتها قبل از طریق سازمان سنجش، وزارت علوم و در نهایت مجلس شورای اسلامی پیگیری شود، نه اینکه با ورود کرونا یک‌باره به این نتیجه برسیم که کنکور حذف شود. آیا پس از حذف کنکور به پیشنهاد یا جایگزینی برای آن فکر شده است؟ به نظر من اینها تنها حرف است و به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسد؛ چراکه ۱۰ سال است که می‌شنویم کنکور باید حذف شود.

این داوطلب مقطع ارشد کنکور۹۹ اضافه می‌کند: با توجه به اینکه هیچ نقطه پایانی برای کرونا نیست، من اگر تصمیم گیرنده بودم کنکور را به هر جهت برگزار می‌کردم و برای برگزاری کنکور شعب آزمون را افزایش و فاصله‌های بیشتری را در نظر می‌گرفتم. هیچ اختلاف و تمایزی بین کنکور سراسری، ارشد و دکتری در نظر نمی‌گرفتم؛ چراکه در هر مقطع، سرنوشت کلی از جوانانی که برای آن انگیزه دارند و تلاش کرده‌اند گره خورده است و به تعویق افتادن یا حذف هر کدام از مقاطع بی‌نظمی غیر قابل وصفی را در زندگی آنها به وجود می‌آورد.

طولانی شدن زمان برگزاری کنکور خسته کننده شده است

الهام حدادیان، داوطلب مقطع ارشد کنکور۹۹ می‌گوید: من تقریبا از اواخر شهریورماه سال گذشته شروع کردم به پیدا کردن منابع، تحقیق و مشورت درباره رشته مورد نظرم تا اینکه از اوایل مهرماه به طور جدی درس خواندن را آغاز کردم، با توجه به اینکه سرکار می‌روم و مسئولیت زیادی دارم، مسیر پر فراز و نشیب و سنگینی را برای موفقیت در کنکور متحمل شدم.

وی ادامه می‌دهد: طبیعتاً فردی که کنکوری است برای خود برنامه‌ریزی بلند مدت و کوتاه مدت دارد تا آن‌ها را عملی کند و در نهایت جمع‌بندی خوبی داشته باشد اما متأسفانه با توجه به تعویق افتادن کنکور، برنامه‌ریزی کوتاه مدت من نیز تحت تأثیر قرار گرفت و دائما تغییر می‌کرد.

وی اضافه می‌کند: زمانی که برای اولین بار کنکور به تعویق افتاد، خوشحال بودم زیرا می‌توانستم وقت بیشتری برای درس خواندن داشته باشم تا نقاط ضعف خود را در آن بازه زمانی جبران کنم. اما اکنون هر چه می‌گذرد و کنکور به تعویق بیشتری می‌افتد هنوز هم برای من خوشحالی دارد زیرا هم می‌توانم درس بیشتری بخوانم و هم نگرانی‌هایی که از محل برگزاری آزمون داشتم را کاهش دهم.   جامعه آماری و جمعیت بزرگی است که باید کنکور بدهند. شرایط همه مانند دیگری نیست و امکاناتی که ما داریم را شاید بسیاری از داوطلبان شهرستان‌ها یا روستاها نداشته باشند.

حدادیان تصریح می‌کند: با توجه به شیوع کرونا و اینکه خراسان رضوی وضعیت خوبی ندارد اگر کنکور برگزار شود بسیاری از افراد که در شهرستان‌ها یا روستاها هستند باید مسافتی را طی کنند تا به محل آزمون برسند و طبیعتاً این مساله می‌تواند برای خودشان و دیگران بسیار خطرناک باشد. من برای کرونا و برگزاری کنکور خیلی استرس دارم چراکه ممکن است اطرافیانم ناقل باشند و به دیگران منتقل کنند یا خودم ناقل بدون علامت باشم.

این داوطلب مقطع ارشد کنکور۹۹ خاطرنشان می‌کند: من به خاطر کنکور از همه تفریحات و کارهای شخصی خود دست کشیدم و تنها درس می‌خواندم و به تعویق افتادن مکرر کنکور دیگر خسته کننده شده است.

وی اظهار می‌کند: اخباری شنیدم که قرار است وزارت بهداشت پروتکل‌هایی را در زمان برگزاری کنکور ابلاغ کند اما تصور نمی‌کنم و اطمینان ندارم که بتوانند پروتکل‌ها را صد در صد اعمال کنند. تمامی تجمع‌ها و مراسم‌ها کنسل شده اما جمعیت سه میلیون نفری که قرار است در کنکور شرکت کنند قطعاً خطر بالایی را به همراه دارند. اگر من مسئول تصمیم گیرنده بودم فکر می‌کنم باز هم کنکور را به تعویق می‌انداختم چراکه به تعویق انداختن آزمون، حداقل استرس کرونایی افراد کنکوری را کاهش می‌دهد.

حدادیان می‌گوید: زمانی که خود را در جلسه آزمون با دستکش، ماسک و فضایی که این نگرانی را به همراه دارد تصور می‌کنم، استرس مضاعفی به من وارد می‌شود و به این دلیل تعویق کنکور در شرایط کنونی بسیار بهتر است و واقعاً نمی‌توان اطمینان داشت که آیا به طور کامل پروتکل‌های بهداشتی رعایت می‌شود یا خیر، درباره موضوع احتمالی حذف کنکور هم سنجیده‌تر تصمیم‌گیری شود  و در این زمینه آسیب‌شناسی صورت گیرد.

تعویق کنکور سرنوشت دانشجویان را به بازی می‌گیرد

فاطمه طالبیان، داوطلب مقطع دکتری کنکور ۹۹ در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار می‌کند: از همان ابتدا هدف از ثبت نام کنکور محک زدن خودم بود. به این دلیل تلاش زیادی برای درس خواندن نکردم اما افراد زیادی در اطرافم هستند که باید در مقاطع مختلف آزمون دهند. به تعویق افتادن کنکور برای بعضی از آن‌ها خوشحال کننده بود و انگیزه بیشتری برای آن‌ها به وجود آورد که تلاش خود را افزایش دهند.

وی اضافه می‌کند: اما واقعا هیچ کدام از آن‌ها قلباً از لغو شدن کنکور خوشحال نیستند و می‌گویند که با سرنوشت دانشجویان بازی می‌شود. با توجه به اینکه مسیر آینده خود را براساس آزمون دکتری ترسیم نکردم، لغو یا تعویق کنکور برای من اهمیت چندانی ندارد.

این داوطلب مقطع دکتری کنکور ۹۹ در خصوص ورود افراد به دانشگاه بر حسب سوابق تحصیلی خاطرنشان می‌کند: برای افرادی که همان رشته را می‌خوانند قطعاً می‌تواند معیار خوبی یا راه حل مناسبی باشد اما یک خلاء دارد. فردی که تغییر رشته داده باشد، مسئولان چگونه می‌خواهند فرد را بسنجند. هیچ کدام از اطرافیان من که با جدیت درس خواندند از ته دل راضی نیستند که مسیر زندگی آن‌ها به خاطر عقب و جلو افتادن کنکور ضربه ببیند.

 کنکور را در فضاهای باز برگزار کنند

فاطمه مهدوی، داوطلب مقطع ارشد کنکور۹۹ در خصوص لغو برگزاری کنکور به دلیل شیوع کرونا، می‌گوید: با توجه به اینکه من در اسفندماه به کرونا مبتلا شدم و به سفارش پزشک اگر بار دیگر مبتلا می‌شدم وضعیت ریه‌هایم بدتر می‌شود، از برگزاری کنکور نگران هستم. تصور اینکه برای آزمون باید چهار الی پنج ساعت را در سالن جلسات و در کنار افراد زیادی باشم، استرس زیادی به من وارد می‌کند.

وی عنوان می‌کند: چاره‌ای جز این نیست که کنکور تا زمان مساعد شدن شرایط کرونا به تعویق بیفتد. این را می‌دانم که افراد برای آینده خود برنامه‌ریزی و اهدافی را در سر دارند اما به این فکر کنند که اگر در همان جلسه آزمون مبتلا شوند، چه اتفاقی برای خود و خانواده آن‌ها خواهد افتاد. رویدادهای بزرگ جهانی به دلیل کرونا لغو شد و فکر نمی‌کنم کنکور که هر سال در ایران برگزار می‌شود از جان افراد مهم‌تر باشد.

این داوطلب مقطع ارشد کنکور۹۹ تصریح می‌کند: اگر تصمیم گیرنده بودم در چنین شرایطی که آمار بستری‌ها در شهر مشهد افزایش یافته، آزمون را برگزار نمی‌کردم یا با پروتکل‌های سرسخت تر، از تمام دانشگاه‌های سطح شهر استفاده می‌کردم و در محیط‌های باز آزمون را برگزار می‌کردم. در افغانستان کنکور  را در فضای باز برگزار کردند که  از محیط سربسته بسیار بهتر است و نشان دادند که این امر شدنی است.

 تعویق یا حذف کنکور تأثیری بر روحیه من ندارد

مژده مروتی، داوطلب مقطع ارشد کنکور ۹۹ می‌گوید: من به شخصه فردی نبودم که اخبار تعویق یا حذف کنکور تاثیری بر روی من بگذارد، اما همین امر باعث می‌شد که بسیار جدی مطالعه داشته باشم ولی با کنسل شدن برگزاری کنکور، متوقف می‌شدم و به استراحت می‌پرداختم و عملاً این چند روز استراحت را از دست می‌دادم. اما باید این موضوع را در نظر داشت که جان‌ افراد مهم‌تر است و کنکور دادن فایده‌ای ندارد اگر اتفاقی برای داوطلب یا خانواده رخ دهد.

وی عنوان می‌کند: برگزاری کنکور در سال آینده منطقی‌تر است. اما نمی‌دانم اگر یکسال همه چیز به تعویق بیفتد چه اتفاقی رخ خواهد داد. اینکه گفته می‌شود عده‌ای براساس سوابق تحصیلی به دانشگاه راه پیدا می‌کنند نوعی بی‌عدالتی است چراکه ممکن است فرد در طول تحصیل نمره خوبی کسب نکرده باشد و اگر با این شرایط راه پیدا کند، قطعاً روحیه خوبی نخواهد داشت.

این داوطلب مقطع ارشد کنکور ۹۹ بیان می‌کند: در خصوص ارزیابی با استفاده از سوابق تحصیلی من که هیچ آمادگی نداشتم و نمی‌دانستم که قرار است براین اساس سنجیده شوم تصمیم درستی نیست . دانشجویی که قرار است با ماسک، دستکش و شیلد کنکور بدهد و اینکه می‌گویند باید کولرها خاموش باشند، شرایط بسیار سختی را تجربه خواهد کرد و  بازدهی او را پایین خواهد آورد.

طولانی شدن زمان کنکور بسیار زجرآور شده است

لعیا فضیلت، داوطلب کنکور سراسری ۹۹ می‌گوید: هرچه یک مسئله مهمتر و سنگین‌تر باشد، فرد دوست دارد زودتر زمان بگذرد تا به موعود مقرر برسد و تمام شود اما با جریان‌هایی که اتفاق افتاد، زمان حمل کردن این حجم از استرس و اضطراب چه در داوطلبانی که درس می‌خوانند و چه در افرادی که نمی‌خوانند طولانی‌تر شد و برای من به شخصه بسیار زجرآور شد طوری که به صورت ناخودآگاه حس می‌کردم به شدت عصبی و پرخاشگرایانه با خانواده و اطرافیانم رفتار می‌کنم.

وی تصریح می‌کند: در حقیقت از یک زمانی به بعد اهمیت موضوع کنکور برایم کمرنگ‌تر شد و تنها منتظر بودم که هرچه زودتر زمان برگزاری برسد و این بازه زمانی متشنج تمام شود. بنابراین موافق برگزاری هر چه سریع‌تر آزمون هستم تا استرس کمتری را تحمل کنم.

 این داوطلب کنکور سراسری ۹۹ بیان می‌کند: از ابتدای سال همه مشاوران، دبیران کنکور و… می‌گفتند مباحث تشریحی مدرسه‌ را در حد پاس کردن بگذرانید و همه تمرکزتان را روی تست و کنکور قرار دهید، من و خیلی از همکلاسی‌هایم این کار را انجام دادیم. اکثر افراد در سال‌های گذشته نمره زیر ۱۹ نداشتیم و معدل ما بالا بود اما نسبت به این موضوع بی‌تفاوت شدیم و به افت شدید نمره برخوردیم، به نظر من ورود دانشجویان بر حسب سوابق تحصیلی خیلی منطقی نیست.

انتشار اخبار کذب استرس‌زا است

فائزه عیدی، داوطلب کنکور ۹۹ در رشته تجربی در خصوص برگزاری کنکور امسال به دلیل شیوع کرونا، تصریح می‌کند: انتشار اخباری مبنی بر عدم برگزاری کنکور برای داوطلبانی که در طی یک سال گذشته سخت مشغول خواندن دروس خود بودند، استرس زا است.  تعویق برگزاری زمان کنکور حق دانش آموزانی را که برای این آزمون مطالعه کرده‌اند را ضایع می‌کند و امیدواریم هر چه سریع‌تر کنکور برگزار شود تا به آرامش برسیم.

عیدی خاطرنشان می‌کند: در صورتی که کنکور به تعویق بیفتد دیگر توانی برای مطالعه طی یک‌سال آینده را نخواهم داشت و مسئولان باید در این زمینه تصمیم‌گیری بهتری داشته باشند و تمامی جوانب را در نظر بگیرند.

چیزی که پیداست این است که تصمیم‌گیری درباره برگزاری یا عدم برگزاری ۳ آزمون مهم آموزشی کشور باید با درنظر گرفتن تمامی جوانب باشد و مسوولان از تناقض‌گویی درباره سرنوشت کنکورهای کارشناسی، ارشد و دکتری پرهیز کنند، چراکه در شرایطی که علاوه بر فشار و استرس روانی کنکور، کرونا هم داوطلبان را پریشان کرده است تصمیمی واحد و مشخص حداقل آشفتگی ذهنی را از ۳ میلیون داوطلب این آزمون‌ها که روزهای سختی را پشت سر می‌گذارند دور می‌کند. 

انتهای پیام

حسین خدادوست در گفت‌وگو با ایسنا، در خصوص معاملات صورت گرفته در بورس دو استان خراسان رضوی و شمالی در تیرماه، اظهار کرد: در این مدت یک میلیون و ۷۴۸ هزار سهم در بورس این دو استان به ارزش ۵۲ هزار و ۴۳۹ میلیارد ریال معامله شد.

وی افزود: متوسط ارزش خرید و فروش روزانه سهم در این بورس ۲ میلیون و ۲۷۹ هزار و ۹۵۷ میلیون ریال بود. تعداد شرکت‌های استانی نیز در تیرماه ۱۳ شرکت و ارزش بازاری آنها ۸۶۵ هزار و ۷۶۲ میلیارد ریال بوده است.

مدیر بورس اوراق بهادار خراسان رضوی و خراسان شمالی گفت: شاخص کل قیمت سهام در بورس اوراق بهادار این استان‌ها در تیرماه یک میلیون و ۹۱۶ هزار و ۱۹۴ واحد بوده و کارگزاری‌های استان‌های خراسان شمالی و رضوی در بورس اوراق بهادار تیرماه، ۱۳۴ ایستگاه معاملاتی داشتند. همچنین در این مدت ۸ ساعت دوره آموزشی برای ۲۲۳ نفر برگزار شده است.

انتهای پیام

دلیل بیکاری عدم وجود مهارت‌هایی است که هر کشور به آن نیاز دارد و منجر شده تعداد فارغ‌التحصیلان بدون مهارت‌ در برآورد نیازهای اقتصاد تشدید شوند. بنابراین جوامع باید آموزش فنی و حرفه‌ای را با هدف نهایی پیدا کردن راه‌حل‌های ماندگار برای ایجاد اعتمادبه‌نفس در آموزش‌های فنی و حرفه‌ای ترویج کنند. نیاز به ایجاد اعتمادبه‌نفس ریشه در داستان‌های موفقیت کشورهایی است که تاکید بر آموزش فنی و حرفه‌ای را مسیری برای ارائه مهارت‌های مهم صنعت می‌دانند.

جوامع به دلیل ادای احترامی که به فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها، ارتباط بین آموزش حرفه‌ای و عدم موفقیت دانشگاهی، زیرساخت ضعیف در موسسات آموزش حرفه‌ای و نتایج غیرمستقیم مهارت‌های حاصل از فن به آموزش فنی و حرفه‌ای بدبینی به این نوع آموزش مهارتی ایجاد کردند. بنیادی کردن آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در برنامه درسی آموزش در پیشبرد برنامه توسعه سرمایه انسانی بسیار مهم است.

در حال حاضر برخی از کشورهای درحال‌توسعه در حال ارتقاء آموزش فنی و حرفه‌ای (VET) به‌عنوان راهی برای ایجاد سرمایه انسانی و تقویت رشد اقتصادی هستند.

آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) چیست؟

مطابق تعریف یونسکو و سازمان بین‌المللی کار (ILO) ، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، جنبه‌های فرآیند آموزشی علاوه بر آموزش عمومی، مطالعه فن‌آوری‌ها و علوم مرتبط، کسب مهارت‌های عملی، نگرش و درک است.

آموزش فنی و حرفه‌ای دانش مربوط به شاغلین در بخش‌های مختلف زندگی اقتصادی و اجتماعی  علاوه بر دانش فنی و استعداد، افزایش تاکید بر مهارت‌هایی ازجمله ارتباط، مذاکره و کار گروهی است. موسسات آموزش خصوصی، یا سایر مکان‌های آموزشی دستورالعمل رسمی یا غیررسمی باهدف دستیابی به همه بخش‌های جامعه به منابع یادگیری مادام‌العمر  دارند. به‌طور سنتی، کار به‌اصطلاح “ذهنی”  باکار “دستی” در تضاد است.از یک‌سو حرفه‌های یقه‌سفید (دفتری) و از سوی دیگر بازرگانان، تکنسین‌ها و غیره قرار دارند.

امروزه چنین تمایزی نباید وجود داشته باشد، اما برخی از جوامع همچنان به کم‌ارزش شدن و به حداقل رساندن آموزش فنی می‌پردازند و دانش‌آموزانی که در تحصیلات خود با مشکل روبرو هستند، آن‌هایی هستند که معمولا به رشته‌های حرفه‌ای وارد می‌شوند.

ناکافی بودن سرمایه‌گذاری‌ها در TVET به زوال آن کمک کرده و اثربخشی آن را کاهش داده است. بااین‌حال، هدف اصلی TVET آموزش جوانان و بزرگسالان به‌طور یکسان و آماده کردن آنان برای بازار کار است.

با انقلاب فن و نوآوری در علم و فناوری، نیازهای بازار کار به‌طور قابل‌توجهی تحول‌یافته است. برای مطابقت با آموزش پیشنهادشده با خواسته‌های حرفه‌ای، باید چالش‌های جدیدی برطرف شود. در همین راستا، چندین کشور در تلاش هستند تا باهدف آموزش جوانان به نیازهای ملی، منطقه‌ای یا بین‌المللی در بازار، سیستم آموزشی خود را اصلاح کنند.

در سال ۲۰۱۸ و در روز جهانی مبارزه باکار کودکان، یونیسف و اتحادیه فنی و حرفه‌ای ترکیه (TESK) ویدئویی را درباره نقش آموزش فنی و حرفه‌ای در حفاظت از کودکان در معرض خطر کار و اهمیت آموزش فنی و حرفه‌ای منتشر کردند.

کار کودک باعث می‌شود کودکان در هر سنی از مدرسه جدا شوند، کار آنها را از خانواده خود دور کند و زمان بازی و تفریح را ​​محدود کند. کار کودک، به‌ویژه در بدترین اشکال آن، به رشد ذهنی، اجتماعی، جسمی و روانی کودکان آسیب می‌رساند.

یونیسف و TESK برنامه ویژه‌ای را برای هدف قرار دادن شرکت‌های کوچک و متوسط ​​(SME) بر اهمیت آموزش و آموزش فنی و حرفه‌ای تهیه کردند. هدف این برنامه کمک به فراهم آوردن محیط یادگیری حمایتی و ایمن برای کودکان در دوران کارآموزی و حذف کار کودکان در SME بود. این مشارکت از این شرکت‌ها حمایت می‌کند تا اقدامات بهداشتی و امنیتی شغلی لازم را رعایت کنند تا آن‌ها بتوانند فرصت‌های یادگیری ایمن را برای کودکان فراهم کنند و آنها را برای آینده بهتر آماده کنند.

آموزش فنی و حرفه‌ای در اروپا

آموزش فنی حرفه‌ای اولیه (I-VET)  در اروپا معمولا قبل از شروع زندگی کاری دانش آموزان در سطح متوسطه و بالاتر انجام می‌شود. این فعالیت‌ها یا در یک محیط مدرسه (عمدتا در کلاس) یا در یک محیط کار مبتنی بر کار، مانند مراکز آموزشی و شرکت‌ها برگزار می‌شود. این مورد به سیستم‌های ملی آموزش و ساختارهای اقتصادی هر کشور بستگی دارد.

آموزش فنی و حرفه‌ای پیشرفته ( C-VET) در سطح بالاتر یا بعد از شروع زندگی کاری صورت می‌گیرد و هدف از آن ارتقاء دانش، کمک به شهروندان برای دستیابی به مهارت‌های جدید، بازآفرینی و پیشرفت شخصی و حرفه‌ای آنان است که عمدتا مبتنی بر کار است و اکثر یادگیری‌ها در یک محل کار اتفاق می‌افتد.

به‌طور متوسط ​، ۵۰ درصد از جوانان اروپایی ۱۵ تا ۱۹ ساله در I-VET شرکت می‌کنند. بااین‌حال، میانگین اتحادیه اروپا تفاوت‌های جغرافیایی قابل‌توجهی در مشارکت ۱۵درصد تا بیش از ۷۰درصد را نشان می‌دهد.

در اول جولای سال ۲۰۲۰، کمیسیون آموزش دستورالعملی بلندپروازانه برای راهنمایی تلاش‌های بهبودی از مشکلات ایجادشده با کووید-۱۹در زمینه‌های اشتغال و سیاست‌های اجتماعی ارائه کرد که بر روی مهارت‌ و مهارت‌های فنی و حرفه‌ای تاکید دارد.

پیشنهاد کمیسیون برای توصیه شورای مهارت‌ها در زمینه آموزش و حرفه‌آموزی (VET) برای رقابت پایدار، تساوی اجتماعی و تاب‌آوری است تا اطمینان حاصل شود VET به مهارت‌هایی برای پشتیبانی از بهبودی کووید-۱۹ و همچنین مهارت‌های کارکنان با انتقال به روش‌های سبز و دیجیتال، به روش اجتماعی عادلانه کمک خواهد کرد.

آموزش فنی و حرفه‌ای در آسیا

کشورهای منطقه آسیا با توجه به ملاحظات تاریخی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تاکیدات متفاوتی در آموزش عمومی و حرفه‌ای قرار داده‌اند. درحالی‌که آموزش متوسطه عمومی به‌نوعی یکنواخت است، در بسیاری از کشورها الگوی متنوعی از آموزش و آموزش فنی و حرفه‌ای وجود دارد. این روش حداقل شامل دو شکل عمده است؛ آموزش فنی و حرفه‌ای در سیستم‌های رسمی آموزش (مدارس راهنمایی و متوسطه اول، متوسطه دوم) و آموزش خارج از یک سیستم رسمی آموزش (آموزش‌های قبل از استخدام و آموزش در محل کار).

در چندین کشور آسیای شرقی، تاکید بر مدارس رسمی متوسطه فنی و حرفه‌ای است و بر موسسات آموزشی و آموزش‌های شغلی توجه زیادی نمی‌شود. در بسیاری از کشورهای منطقه، کارفرمایان نیز برای آموزش مهارت‌های خاص پاسخگو هستند. با دگرگونی سریع جوامع در حوزه‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فنی و تحصیلی دیدگاه‌هایی در ماهیت حرفه‌ای وجود دارد. چالش‌های جدید آغازشده است  و موارد قدیمی نیز در آموزش مهارتی دوباره ظاهر می‌شوند.

آموزش فنی و حرفه‌ای در آفریقا

آفریقا یکی از جوان‌ترین جمعیت‌های جهان است و حدود ۲۰۰ میلیون نفر در سنین ۱۵تا۲۴ سال دارد. در سال ۲۰۱۹، ۱۰ کشور با جوان‌ترین جمعیت در آفریقا بودند و در اکثر کشورهای آفریقایی، جوانان حداقل ۲۰ درصد از کل جمعیت ملی را تشکیل می‌دهند.

اگرچه پیش‌بینی می‌شود که میزان جوانان در سراسر جهان کاهش یابد اما انتظار می‌رود که آفریقا در همان سطح پیش‌بینی‌شده باقی بماند. این بدان معناست که تا سال ۲۰۴۵ تعداد جوانان آفریقا دو برابر خواهد شد و تا سال ۲۰۴۰ ، آفریقا بیشترین نیروی کار در جهان را خواهد داشت و از چین و هند نیز فراتر خواهد رفت.

این “سود جمعیتی” اگر استعدادهای سرمایه در حال رشد انسانی که به‌سرعت در حال رشد هستند در بخش‌های سودمند اقتصادی استفاده شود، فرصتی بی‌نظیر برای توسعه اقتصادی و اجتماعی ایجاد می‌کند. بااین‌حال ، اگر از سود سهام جمعیتی به‌طور موثر استفاده نشود، این پتانسیل رادارند که انسجام اجتماعی و ثبات سیاسی را مختل و تهدید کنند.

به همین دلیل برنامه ۲۰۶۳ آفریقا توسعه مهارت‌های کارآفرینی را از طریق آموزش، به‌ویژه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای (TVET) برای دستیابی به پیشرفت، صلح پایدار و توسعه ارائه‌خواهد کرد.

بسیاری از برنامه‌های فنی و حرفه‌ای آفریقا در حال تدریس دوره‌های کارآفرینی با نگاهی به مهارت‌های ضروری هستند که باعث ایجاد سرمایه‌گذاری‌های جدید می‌شوند و فراگیران را قادر می‌سازند تا در بهبود بهزیستی کلی خود پیشرو باشند.

در آفریقا، توسعه مهارت‌های کارآفرینی در درجه اول بر درک خصوصیات و مهارت‌های کارآفرینی، مهارت‌های رهبری و مهارت‌های مدیریتی متمرکز است که برای موفقیت به‌عنوان کارآفرین لازم است. بااین‌وجود، پیشرفت محدودی برای شناسایی و تجزیه‌وتحلیل روند پیشرفت مهارت‌های مورداستفاده کارآفرینان آفریقایی وجود دارد که می‌توان از آن‌ها برای ایجاد مدل‌های عملی برای توسعه این فرایندها در دوره‌های TVET استفاده کرد.

علاوه بر این ، پیشرفت کمی در ایجاد چارچوب محتوای آموزشی برای دستیابی به چنین مهارت‌هایی در آموزش TVET وجود دارد. برای رفع نابرابری بین نیازهای مهارت‌های کارآفرینی و برنامه‌های TVET ، نیاز به طراحی برنامه درسی با هدایت کارآفرینی برای توانمندسازی است که فراگیران بتوانند خود نوآوری  ایجاد کرده و در بهبود بهزیستی کلی خود فعال شوند.

چین

از سال ۱۹۹۹، چین به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای مقیاس و کیفیت بخش آموزش عالی حرفه‌ای خود را توسعه داده و آموزش عالی حرفه‌ای تقریبا نیمی از بخش آموزش عالی را تشکیل داده است. براساس داده‌های منتشرشده توسط وزارت آموزش‌وپرورش جمهوری خلق چین (MOE)، تا سال ۲۰۱۸ ، ۱۴۱۸ دانشکده فنی و حرفه‌ای ایجادشده است که ۵۳.۲ درصد از کل تعداد (۲۶۶۳) موسسات آموزش عالی در چین  را تشکیل می‌دهد.

در سال ۲۰۱۸، آموزش عالی حرفه‌ای ۳.۶۸۸۳ میلیون دانشجو جدید پذیرفته و ۱۱ میلیون و ۳۳۷ هزار فراگیر را ثبت‌نام کرده است که به ترتیب ۴۶.۶درصد و ۴۰درصد ثبت‌نام منظم از آموزش عالی را تشکیل می‌دهند. علاوه بر این، بیش از ۹۰ درصد فارغ‌التحصیلان آموزش عالی حرفه‌ای در مدت ۶ ماه بعد از فارغ‌التحصیلی وارد بازار کار شدند.

بنابراین، پس از دو دهه توسعه آموزش عالی حرفه‌ای، چین به اهداف سیاسی تعیین‌شده برای شاخص‌هایی مانند مقیاس، کیفیت و میزان اشتغال فارغ‌التحصیلان و دریافت حقوق دست‌یافته است.

چین با ایفای نقشی اساسی در آموزش عالی، آموزش عالی حرفه‌ای را به یک مولفه اصلی سیستم آموزش عالی و منبع اصلی کارکنان بسیار ماهر و کاربردی تبدیل کرده است. تعدادی از کالج‌های حرفه‌ای رقابتی نیز ظهور کرده‌اند که می توان به  ۱۰۰ مدرسه نمونه، موسسات ملی آموزش حرفه‌ای پیشرفته و موسسات آموزش عالی ملی نوآوری و کارآفرینی اشاره کرد.

هند

هند در حال تغییر جمعیت است و هم‌اکنون در حال گذر از مرحله “سود سهام جمعیتی” است. این مسأله چالشی برای سیاست‌گذاران ایجاد کرده است تا اطمینان حاصل کنند که فرصت‌های شغلی کافی برای نیروی کار رو به رشد وجود دارد. یکی از زمینه‌های مهم در اقتصاد هند توسعه سریع مهارت است.

آموزش رسمی حرفه‌ای با دستمزدهای بالاتر همراه است. مرد بودن و ساکن شدن در شهر، شانس شرکت در آموزش رسمی حرفه‌ای را بهبود می‌بخشد. نتایج این مدل نشان می‌دهد که بازده اقتصادی خوبی ایجاد خواهد شد که با آموزش رسمی حرفه‌ای در ارتباط است و ازاین‌رو، سرمایه‌گذاری منابع در آموزش‌های حرفه‌ای منطقی است.

منابع:

Chipfakacha, Raymond, The Role of Technical and Vocational Training in Developing Countries (September 16, 2019). https://doi.org/10.2139/ssrn.3454429

Kumar, R., Mandava, S. & Gopanapalli, V.S. Vocational training in India: determinants of participation and effect on wages. Empirical Res Voc Ed Train 11, 3 (2019). https://doi.org/10.1186/s40461-019-0078-y

Fan, X., Policy-Driven Development and the Strategic Initiative of One-Million Enrollment Expansion in China’s Higher Vocational Education (January 08, 2020) https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/2096531120903879

documents.worldbank.org

unicef.org

afdb.org

ec.europa.eu

cies2020.org

انتهای پیام

امروز قرار گرفتن در مسیر توسعه و دستیابی به «توسعه پایدار» از اهداف اصلی در جوامع بشری است. سازمان‌های جهانی مانند یونسکو بدون در نظر گرفتن شرایط اختصاصی و اقلیمی کشورها، راه‌های دستیابی این توسعه را بررسی کرده و راهکارهای کلی دستیابی به توسعه پایدار را توجه ویژه به آموزش‌های فنی و حرفه‌ای دانسته‌اند. در توسعه پایدار محور، توسعه انسان است و کلید آن آموزش‌های فنی وحرفه‌ای است. به عبارت دیگر، توسعه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای موجب افزایش سرمایه انسانی که موجب توسعه پایدار سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است، می‌گردد. از سوی دیگر، توسعه پایدار مجددا موجب توسعه آموزش‌های فنی وحرفه‌ای می‌شود.

از آنجایی که کشور ما نیز در مسیر توسعه قرار گرفته، وقتی سخن از توسعه همه‌جانبه به میان می‌آید، باید ابعاد مختلف علمی و فناوری، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و… را برای آن در نظر داشت. در این میان یکی از ابعاد مهم توسعه، بعد اقتصادی آن است که خود نیازمند طیف گسترده‌ای از امکانات، ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها و برنامه‌هاست تا بتواند در مسیر درست حرکت نماید. در همین راستا یکی از پیش‌نیازهای اساسی و به عبارتی یکی از مولفه‌های اصلی، نیروی انسانی است که موتور محرکه چرخه توسعه اقتصادی به‌شمار می‌رود. نیروی انسانی برای تاثیرگذاری بر فرآیند توسعه، نیازمند آموزش در سطوح و ابعاد مختلف است.

آموزش‌های فنی وحرفه‌ای به دلیل توام نمودن آموزش‌های نظری و عملی توانایی زیادی در ایجاد سرمایه انسانی دارد

آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای نقش مهمی در تشکیل سرمایه انسانی از طریق تربیت نیروهای ماهر مورد نیاز بازار کار در کشورهای مختلف جهان ایفا می‌کند. این آموزش‌ها در کشورهای در حال توسعه نه تنها عهده‌دار تربیت نیروی کار مورد نیاز بخش‌های مختلف اقتصاد این کشورهاست بلکه از طریق بسترسازی خوداشتغالی، به حل مشکل بیکاری نیز کمک می‌نماید. آموزش‌های فنی وحرفه‌ای به دلیل توام کردن آموزش‌های نظری و عملی از توانایی زیادی در تشکیل سرمایه انسانی و تربیت کارگر دانش‌مدار برخوردار است. سرمایه انسانی نقشی محوری در توفیق کشور برای ورود به اقتصاد جدید ایفا نموده است.

در سال‌های اخیر یکی از اولویت‌های راهبردی سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای کشور ارائه آموزش‌های فنی وحرفه‌ای و کسب و ارتقای مهارت برای توانمندسازی نیروی انسانی ماهر متخصص متناسب با نیاز بازار کار با استفاده از ظرفیت بخش‌های مختلف دولتی و غیردولتی است. در مفهوم جدید، سرمایه انسانی شامل کسب مهارت در کنار آموزش‌های رسمی و نظام آموزش فنی و حرفه‌ای همراه با کسب تجارب در حین کار است. در این راستا طراحی ساختار نظام جامع مهارت و فناوری با سه بخش «آموزش مهارت و فناوری»، «صلاحیت حرفه‌ای» و «نظام احراز اشتغال» در دستور کار سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای قرار گرفته است.

بر اساس توصیه یونسکو، همه کشورها نیازمند به یک خط مشی منسجم آموزشی هستند؛ به نحوی که در آن آموزش‌های فنی حرفه‌ای به عنوان یک بخش اساسی از این سیستم یکپارچه دیده شده باشند. آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به صورت رسمی و غیررسمی در قالب آموزش‌های قبل از اشتغال و حین اشتغال در بیشتر کشورها وجود دارند و حتی در برخی از کشورها صاحبان صنایع و کارفرمایان نیز برای انجام برخی آموزش‌های مهارتی ملزم می‌شوند. برای مثال مالزی از جمله کشورهایی است که توسعه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در کنار برنامه‌های متنوع را در دستور کار خود قرار داده است و در این خصوص تنها به منابع داخلی بسنده ننموده بلکه برای انتقال تکنولوژی به بخش صنعت، موسسات آموزشی فنی و حرفه‌ای مشترکی را با سه کشور انگلستان، فرانسه و آلمان در آن کشورها تاسیس کرده است.

موفقیت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در گرو تعامل عوامل بسیار زیادی است که حاصل آن تولید سرمایه انسانی کارآفرین است

در پاسخ به این سوال که چرا برخی از کشورها به ویژه در سطح کشورهای آسیایی در اجرای برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای موفق و برخی ناموفق بوده‌اند، می‌توان گفت که این پدیده به عوامل متعددی ارتباط دارد. از جمله این عوامل عبارتند از:

عوامل اجتماعی:

در بسیاری از کشورهای آسیایی نوعی نگرش منفی به کارهای که مبتنی بر مهارت یا اصطلاحا کارهای یدی که مبتنی بر دستورالعمل است، وجود دارد.

عوامل اقتصادی:

سطح توسعه اقتصادی و ساختار صنعت و تنوع فعالیت‌ها در بخش‌های گوناگون اقتصادی در ایجاد نیاز به آموزش‌های فنی و حرفه‌ای موثر واقع می‌شود. توجه به آموزش‌های آماده‌سازی جوانان برای کار از جمله خواسته‌ها و الزامات در بیشتر کشورها، حتی در کشورهای توسعه یافته است.

دولت:

از آنجا که آموزش فنی و حرفه‌ای نسبت به آموزش‌های عمومی پرهزینه‌تر است؛ لذا دولت‌ها از نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه این آموزش‌ها برخوردارند. این یعنی دولت‌ها می‌بایست در تخصیص منابع مالی توجه ویژه‌ای را به این آموزش‌ها معمول دارند چرا که سرمایه‌گذاری نامناسب منتج به بازده مناسب نخواهد شد. پرواضح است که توفیق در کسب دستاوردهای آموزش‌های فنی و حرفه‌ای با اتکا به ادبیات موجود در گرو تعامل عوامل و متغیرهای بسیار زیادی است که حاصل آن سرمایه انسانی کارآفرین است. نظر به غلبه رویکرد مشتری‌مداری در عصر حاضر ایجاب می‌کند از منظر فراگیران به عنوان اصلی‌ترین عنصر، اثربخشی مراکز فنی و حرفه‌ای مورد بازبینی قرار گیرد و شاخصه‌های آن مورد سنجش و تحلیل واقع گردد.

کشور ژاپن از جمله کشورهایی است که در آن دولت در ارتقای آموزش‌های فنی و حرفه‌ای بسیار فعال عمل می‌کند؛ این در حالی است که در این کشور بخش خصوصی نیز فعال است ولی بدون کمک دولت امکان توسعه و تسری این آموزش‌ها ممکن نیست. اگر آموزش را مترادف با سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی در نظر داشته باشیم، می‌توان ارتباط مستقیم و مثبتی میان توسعه اقتصادی با به‌کارگیری مهارت و تخصص نیروی انسانی به عنوان یکی از مهمترین عوامل تولید تعریف کرد.

موفقیت از آن افراد یا جوامعی است که مولد و تولید کننده‌اند نه مصرف‌کننده

به طور کلی در جهان معاصر موفقیت از آن افراد یا جوامعی است که مولد و تولیدکننده‌اند نه مصرف‌کننده و مهارت‌آموختگان افرادی هستند که می‌توانند جامعه خود را به اوج پیشرفت برسانند و افتخاراتی را نصیب آن کنند. نقطه پیوند آموزش، کسب و کار و رشد اقتصادی ظرفیت بالقوه و بالفعل اقتصاد کشور در جذب نیروی انسانی بالقوه موجود در بازار کار کشور است. به عبارت دیگر ارتباط بین آموزش و کسب و کار از دیدگاه مثبت هنگامی پدیدار می شود که ساختار اقتصادی کشور توان جذب نیروی اقتصادی ماهر و متخصص را در زمینه‌های گوناگون کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت فراهم آورد.

نظام آموزشی مهارتی یکی از عمده‌ترین منابع آموزشی و تامین نیروی انسانی برای فعالیت‌های بخش صنایع است. بسیاری از کارشناسان معتقدند هم‌اکنون بسیاری از استراتژی‌های صنعتی کشورهای در حال توسعه باید تغییر کند و به جای ساختن کارخانه‌های بزرگ به آموزش‎های مفید معطوف شود. همانطور که زیربنای توسعه اقتصادی کشورهای در حال توسعه و کشورهای پیشرفته سرمایهگذاری در نیروی انسانی است.

منابع :

*خانی پور، ا.ا و دیگران. (۱۳۹۵). «نظام آموزش فنی و حرفه‌ای در مهارت آموزی، اشتغال و توسعه مهارت آموزی و اشتغال». صص:۶-۱.

*مراد حاصلی، س و دیگران. (۱۳۹۵). «نقش آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در اشتغال زایی جوانان روستایی». اولین همایش ملی نقش دانشگاه‌های نسل سوم در مهارت آموزی، کارآفرینی و توسعه پایدار در بستر اقتصاد مقاومتی. صص:۷-۱.

*فرخ پور، ا و دیگران. (۱۳۹۴). «بررسی نقش آموزش‌های مهارتی در مشاغل نوین با رویکرد تکنولوژی در شرایط اقتصادمقاومتی». اولین کنفرانس مدیریت و کارآفرین در شرایط اقتصاد مقاومتی. صص:۱۰-۱.

*مقصودی، ف. (۱۳۹۳). «نقش آموزش‌های فنی حرفه ای در اقتصاد کشور و توسعه کسب و کار». ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه. شماره ۱۳۷. صص: ۴۷-۴۰.

انتهای پیام