توسعه صنعت فولاد زیر چتر آب
به گزارش خبرآنلاین از سیستان و بلوچستان ، صنعت فولاد ایران امروز عمری بیش از نیم قرن را در کارنامه خود دارد و بیش از چهار دهه در عصر انقلاب اسلامی به حیات خود ادامه داده است و اکنون در جایگاه دهمین فولادساز جهان، راهبرد خود را مبنی بر توسعه در کنار آب ترسیم کرده است.
آمارهای فولادسازی ایران گویای آن است که در چارچوب برنامههای پنجساله سیاست افزایش تولید و ارتقای ظرفیت این بخش دنبال شده، به گونهای که در چارچوب نخستین برنامه توسعه (۷۲- ۱۳۶۸) تولید شمش فولادی در این دوره (در مجموع) رقم ۱۲.۳ میلیون تن را نشان میدهد و ظرفیت اسمی ثبتی در سال ۱۳۷۲ رقم ۶.۲ میلیون تن شد.
نامناسب بودن رشد ظرفیت نسبت به تولید
کارنامه صنعت فولاد در دوره ۲۰ ساله (۹۱- ۱۳۷۲) گواه آن است که فولادسازان با وجود تلاش ارزشمند برای رشد تولید، اما همواره از متناسب نبودن رشد ظرفیت تولید نسبت به رشد تولید در رنج بوده و از این فاکتور به عنوان کاهش بهرهوری در این بخش یاد شده است.
واقعیت اینکه آمار متقنی در این ارتباط، محل رجوع نبوده و مرجع رسمی این دادهها وزارت صنعت، معدن و تجارت در این دوره است، اما پیشتر وزارت صنایع و معادن آماری در دسترس قرار داده بود، که امروز چندان مورد استناد قرار نمیگیرد، زیرا برنامهها به اتکای دادههای پیشین پیشرفت نکرده، این اختلاف آماری از بخش استخراج مواد معدنی شروع تا صنعت فولاد تداوم دارد.
مرور کارنامه دولت یازدهم در صنعت فولاد
آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان میدهد در سال ۱۳۹۲ ظرفیت فولاد کشور به رقم ۲۲.۵ میلیون تن رسید، در حالی که میزان تولید رقم ۱۶.۱ میلیون تن ثبت شد و در سال ۱۳۹۳ بدون تغییر در میزان ظرفیت، رقم ۱۷.۵ میلیون تن تولید اعلام شد.
سال ۱۳۹۴ که پایان برنامه پنجم قلمداد میشود، بدون احتساب سال ۱۳۹۵ به عنوان سال تنفس برنامه، ظرفیت اعلامی رقم ۲۳.۷ میلیون تن بود، اما میزان تولید به سطح ۱۶.۷ میلیون تن رسید.
سال ۱۳۹۵ هم ظرفیت به رقم ۲۹.۸ میلیون تن بالغ شد و تولید در سطح ۱۸.۵ میلیون تن ثبت شد.
برنامه ششم و برنامههای صنعت فولاد
برنامه پنجساله ششم توسعه (۱۴۰۰- ۱۳۹۶) در صنعت فولاد هم همسو با سند چشمانداز (۱۴۰۴) طراحی شده، به گونه ای که برای سال ۹۶ ظرفیت ۳۱ میلیون تنی هدف قرار گرفت که تولید ۲۱.۸ میلیون تنی رقم خورد و در سال ۹۷ که ظرفیت بیش از ۳۳ میلیون تنی مورد انتظار بود، بیش از ۲۴.۶ میلیون تن تولید به دست آمد.
چشمانداز صنعت فولاد در افق ۱۴۰۴ دستیابی به ظرفیت ۵۵ میلیون تن در نظر گرفته شده که با روند پیشین، انتظار میرود تولید به رقم ۴۸ تا ۴۹ میلیون تن فولاد محقق شود.
عطش صنعت فولاد و کمآبی کشور
آمارهای مختلفی در زمینه میزان آب مورد نیاز و مصرف این بخش مطرح است، عطش صنعت فولاد همواره یک دغدغه برای واحدهای تولیدی بوده و در این ارتباط آمده میزان کل مصرف آب در صنایع فولادی اکنون رقم ۲۷۵ میلیون متر مکعب در سال است و در کل استانهای کشور، در مجموع ۴۶ درصد مصرف آب صنایع متعلق به صنعت فولاد بوده که بیشتر آن از محل بازیافت آبهای مصرفی حاصل میشود.
واقعیت اینکه امروز ۸۵ درصد از مجموع (توانمندی) واحدهای فولادی در ایران خواسته یا ناخواسته در مرکز کشور تجمیع شدهاند که عمده آب مصرفی آنها از طریق پسابهای شهری و کشاورزی تامین می شود.
سیاست توسعه فولاد در آبهای جنوب
امروز توسعه صنعت فولاد با رویکرد به مناطق برخوردار از منابع آبی در دستور کار است و اجرای ۱۰ میلیون تن فولاد در منطقه چابهار و ۱۰ میلیون تن در استان هرمزگان (بندرعباس) به عنوان رویکرد جدی پیشبینی شده و اکنون انتظار میرود مسیر این صنعت به سوی افق چشمانداز به درستی طراحی و به اجرا گذاشته شده و اکنون تامین خوراک واحدهای فولادسازی به عنوان دغدغهای جدی محسوب میشود.
برنامه انتقال آب از دریای عمان به استانهای شرقی کشور (سیستان و بلوچستان، کرمان، یزد و خراسان رضوی) همسو با برنامههای توسعه صنعتی-معدنی دنبال میشود و به این ترتیب بخشی از نیازهای این بخش را پاسخگو است.
۴۶
