خبرگزاری مهر، گروه استان ها- مهناز همتی: تبلی چشم یکی از اختلالاتی است که طی آن بینایی کودکان دچار مشکل میشود اما به دلیل اینکه هنوز در سنین خردسالی هستند با تشخیص به موقع میتوان از آن جلوگیری کرد در این راستا اما بهزیستی نهضتی را در سالهای قبل آغاز کرده که به آن میتوان نام مقابله با آمبلوپی چشم لقب داد.
اجرای طرح مقابله با آمبلوپی چشم همانطور که ذکر شد، نیازمند تشخیص به موقع است لذا خانوادهها در آن رکن حیاتی و اساسی دارند از سوی دیگر بهزیستی به عنوان متصدی برگزاری و اجرای این طرح رسالت دارد تا به خانواده ها درباره اهمیت تشخیص به موقع این اختلال ( و نه بیماری) اطلاع رسانی کند هرچند در این بین نقش رسانه ها و آموزش و پرورش نیز بسیار حساس است.
غربالگری ۲۰ هزار کودک در استان سمنان
مدیرکل بهزیستی استان سمنان در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن بیان اینکه پایگاهی دائمی و غیردائمی بیناییسنجی سال گذشته تعداد ۱۵۸ پایگاه در کل استان سمنان بوده است، گفت: طی سال جاری نیز به همین تعداد حدود ۱۶۰ پایگاه در سطح استان فعال خواهند بود.
علیرضا ایزد پور ضمن بیان اینکه طی سال گذشته ۸۵۳ کودک مستعد تنبلی چشم در استان سمنان شناسایی شدند، افزود: سال گذشته پس از غربال اولیه و ارجاع به اپتومتریست تعداد ۳۳ نفر به چشمپزشک مراجعه کردند.
وی بابیان اینکه سال گذشته تعداد ۲۰ هزار و ۷۰۰ کودک سه تا شش سال از آبان ماه سال گذشته تا اسفند غربال شدند، ابراز داشت: تعداد ۸۴ نفر از کمکهزینه تهیه عینک بهرهمند شدند و دو نفر نیز از کمک از کمکهزینه جراحی چشم استفاده کردند.
مدیرکل بهزیستی استان سمنان در ادامه تصریح کرد: تفاوت برنامه امسال با گذشته به لحاظ غربال و مراحل آن برنامه کشوری پیشگیری از تنبلی چشم تفاوتی نداشته و همان مراحل برای غربال، ارجاع و غیره طبق روال انجام خواهد شد اما برای نواحی محروم نیز تیم سیار غربال با هماهنگی با مراکز بهداشت روستایی و محرم مستقر و غربال آنان صورت خواهد گرفت.
ایزد پور با ابراز اینکه در برنامه امسال از همکاری دستگاههای دیگر در اطلاعرسانی به جامعه هدف نیز استفاده خواهد شد، افزود: مقرر شد وضعیت کودکان مشکوک یا بیمار تا حصول نتیجه به مدت ۱۰ سال پیگیری شود.
هدف از بینایی سنجی تشخیص زودهنگام تنبلی چشم
مسئول موسسه خیریه اندیشه مهرجویان صالح سمنان در گفتگو با خبرنگار مهر بابیان اینکه هدف از غربالگری بینایی کودکان که همهساله در کشور صورت میگیرد تشخیص بهموقع نارسایی بینایی و پیشگیری از بیماریهای چشم در کودکان است، ابراز داشت: همهساله از ابتدای آبان ماه لغایت سیام آذرماه طرح ملی غربالگری بینایی در سراسر کشور انجام میشود.
منیره عزالدین بابیان اینکه این پایگاه دائمی در شهر سمنان تحت نظر سازمان بهزیستی شروع به فعالیت کرده است، تصریح کرد: برای تعیین سن کودکان ارائه شناسنامه به غربالگر ضروری است اما خانوادهها میتوانند برای بیناییسنجی به برخی مهدهای کودک، پیشدبستانیها، خانههای خلاقیت و مساجد مراجعه کنند که این لیست در اختیار بهزیستی است.
وی ضمن بیان اینکه موسسه اندیشه مهر جویان صالح با عنوان پایگاه دائمی بهصورت سیار توسط کاربران، روستاهای اطراف سمنان را پوشش میدهد، افزود: نوع معاینه توسط کاربران آموزشدیده انجام میشود که برای معاینه کودکان سه سال که جهتها را نمیدانند از دستگاه و برای کودکان بزرگ تراز چارت E و تابلو بهمنظور بررسی دقیقتر میدان دید استفاده میشود.
زمان طلایی درمان تنبلی چشم ۳ تا ۶ سال
اپتومتریست یا بیناییسنج سمنانی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر بابیان اینکه پزشک تنبلی چشم به دلیل عمده انحراف چشم، عیوب انکساری، عوامل مسدودکننده مسیر بینایی، افتادگی پلک و کدورتهای سطح قرنیه ایجاد میشود، ابراز داشت: در دو عامل افتادگی پلک و انحراف چشم بهراحتی قابلدیدن است اما عیوب انکساری را نمیتوان بهراحتی تشخیص داد.
سید مهدی شعبانی ضمن بیان اینکه تنبلی چشم یکطرفه است و معمولاً یکچشم را درگیر میکند، تصریح کرد: اختلاف فاحش دید بین دو چشم حتی باوجود عینک، کج گرفتن سر هنگام دیدن و نیمهباز نگهداشتن چشم یکی از مواردی که بهواسطه آن میتوان تنبلی چشم را تشخیص داد اما نمیتوان گفت که این بیماری بهراحتی صد درصد قابلتشخیص است لذا برای همین اصل طرح بیناییسنجی راهاندازی شد.
وی ضمن بیان اینکه زمان طلایی درمان تنبلی چشم بین سه تا شش سال است، افزود: اگرچه ولی در موارد نادری هم تا نه سال درمان جواب داد اما درواقع نمیتوان تضمینی برای درمان بعد از رد شدن سن طلایی به بیمار ارائه کرد.
از هر ۱۰۰ نفر سه نفر مبتلابه تنبلی چشم
اپتومتریست یا بیناییسنج سمنانی ضمن بیان اینکه بسته به سن و شدت تنبلی چشم راههای درمانی متفاوت است، ابراز داشت: اولین راه تجویز عینک است لذا اگر با عینک هنوز اختلاف دید وجود داشت چشم سالم را بسته و چشم ضعیفتر را وادار به رشد میکنیم در صورت عدم همکاری کودک برای بستن چشم ریختن قطره در چشم سالم بهمنظور تقویت چشم ضعیف و درنهایت عمل جراحی است.
شعبانی اضافه کرد: از هر ۱۰۰ نفر سه فرد دارای تنبلی چشم هستند یعنی جمعیتی حدود سه درصد لذا برای درمان تنها میبایست به چکابهای سالیانه و استفاده از راههای درمانی مراجعه داشت که این فراخوانهای بیناییسنجی طرح بسیار خوبی در این حوزه است.
مردم نگران تنبلی چشم نباشند
یکی از مواردی که خانوادهها باید آن را بدانند این است که اختلال تنبلی چشم بهراحتی قابلدرمان است (هرچند ممکن است تشخیص آن در سنین زیر شش سال کمی دشوار به نظر برسد). خانوادهها باید در نظر داشته باشند که اگر کودک در بیان نیازهایش مثلاً اشاره کردن به سمت یک عروسک موردعلاقه دچار خطا شد و یا نتوانست قاشقی را بهراحتی در دست بگیرد حتماً باید به پایگاههای بهزیستی مراجعه کنند.
بسیاری از بیماران تنبلی چشم با چشمبندهایی که نور از آن عبور نمیکند درمان میشوند هرچند روشهای نوینی مانند عینکهای ویژه نیز اختراعشده که به درمان این اختلال در بینایی کمک میکند و درنهایت باید دانست که آمبلیوپی یا تنبلی چشم کودک، یک اختلال شایع در سیستم بینایی است که در مغز ،یکچشم را به چشم دیگر ترجیح میدهد و باعث تضعیف یا از بین رفتن بینایی چشم دیگر میشود.
روشهای قدیمی و موجود درمان تنبلی چشم با دردسرها، ناراحتیها، مشکلات چهرهای، اجتماعی و والدین همراه است که باعث رها کردن درمان ،رضایت کم، و ناامیدی کودک و والدین منجر میشود.
